Ενταξιακές Πρακτικές Τις τελευταίες δεκαετίες, παρατηρείται μια αύξηση του αριθμού των παιδιών με αναπηρίες που φοιτούν σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης.

Slides:



Advertisements
Παρόμοιες παρουσιάσεις
ΤΟ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑ ΤΟΥΑΝΘΡΩΠΟΥΤΟ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑ ΤΟΥΑΝΘΡΩΠΟΥ Βιολογία Α’ Λυκείου Επιμέλεια: Δημήτριος Θεοδωρίδης, Φυσικός.
Advertisements

1 Γεωργική Χημεία, Ανόργανη ποιοτική ανάλυση, Τμήμα Τεχνολόγων γεωπόνων, ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Γεωργική Χημεία Ενότητα.
ΆΝΟΙΑ Ντόλκερας Γιώργος 4 ο έτος Ιατρική Λαρισας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Φυσιολογία της Συμπεριφοράς Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Ιατρικής.
Χολινεργικοί Αγωνιστές. Φάρμακα που επιδρούν στο Αυτόνομο ΝΣ Δρουν διεγείροντας ή αποκλείοντας νευρώνες του αυτόνομου ΝΣ Χολινεργικά (επιδρούν σε υποδοχείς.
ΔΙΑΤΑΡΑΧΈΣ ΔΙΑΤΡΟΦΉΣ Δήμητρα Παπαστεργίου Ψυχολόγος MSc 2015.
Ασυνήθιστοι τρόποι κληρονομικότητας Γρίβα Ευαγγελία Παιδίατρος –Νεογνολόγος Καθηγήτρια Νοσηλευτικής.
ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ.
ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΤΙΚΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ Εργαστήριο Προσαρμοσμένης Κινητικής Δραστηριότητας/
ΜΑΘΗΜΑ 5ο. Διερεύνηση συμπτωμάτων και συνδρόμων  Τα ΑΕΕ προκαλούν αφασίες.  Τα σύνδρομα χαρακτηρίζουν τις ποιοτικές διαφορές μεταξύ των αφασικών ασθενών.
H Φιλοσοφία του Σχετικισμού (Relativismus) Η Φυσική και οι φοιτητές του Τμήματος Φυσικής Στράτος Θεοδοσίου Αναπληρωτής καθηγητής.
Μπούρχα Ιωάννα, Νικολάου Σπύρος, Φειδάκης Λεωνίδας ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΝ. ΑΘΗΝΩΝ Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Λαμπρινή Παπατσίμπα.
Τοποθέτηση στο αμαξίδιο. Εναλλακτικές Θέσεις Θέσεις (Jaeger, 1987;
Μερισματική πολιτική Ορισμός: αναφέρεται στην απόφαση της επιλογής της σχέσης ανάμεσα στα κέρδη που αποθεματοποιούνται και σε αυτά που διανέμονται (από.
Διάλεξη 5:. Μαθητές με ιδιαιτερότητες στη σχολική τάξη. Ένταξη και ενσωμάτωση. Εαρινό εξάμηνο Αγλαΐα-Λία Σταμπολτζή, Δρ. Ετήσιο πρόγραμμα παιδαγωγικής.
«Διατροφή – Τρόφιμα» Ερευνητική Εργασία Α’ τάξης Επιβλέποντες καθηγητές: Μπόσμος Ιωάννης (ΠΕ06) Πολύζου Αγλαΐα (ΠΕ11) Πολύζου Αγλαΐα (ΠΕ11) 1.
ΘΕΑΤΡΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΟ ΣΥΛΛΟΓΟ ΑΜΕΑ ΑΡΓΟΛΙΔΑΣ.
Η γενική αιτιολογία ύπαρξης του Μη Κερδοσκοπικού Τομέα (οι γνώσεις που παρουσιάζονται προέρχονται από την Διδακτορική Διατριβή του Π. Φωτόπουλου στο Πανεπιστήμιο.
Εργασία Ιατρικής Εκπαίδευσης
ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ
«Πρόγραμμα μέτρων εξατομικευμένης υποστήριξης μαθητών με αναπηρίες ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες για τη μεγιστοποίηση της ακαδημαϊκής και κοινωνικής.
Ηγεσία Διαδικασία Λήψης Απόφασης
Ετήσια & Ολυμπιακή Προετοιμασία
Μεταβλητές πρόβλεψης Ποσοστό Ποσοστό φόρου εισοδήματος 0%
COMENIUS REGIO Δ.Δ.Ε. Β΄ ΑΘΗΝΑΣ
Δρ. Χριστακόπουλος Γιάννης
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6ο ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Β.
Ελληνικό Μαθητικό Κοινοβούλιο 21/03/2016
Διακυτταρική επικοινωνία
ΣΗΜΕΙΩΤΙΚΗ ΣΧΕΤΙΚΟΤΗΤΑ: ΑΝΑΔΙΑΜΟΡΦΩΝΕΙ
Βιοτεχνολογία Τεχνολογία του DNA
CAMPBELL – REECE, ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΜΟΣ Ι, ΠΕΚ 2010
ΔΙΚΤΥΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΧΡΟΝΟΥ
Βιολογία Ενότητα 11: Κυτταρική επικοινωνία Αναστασία Κανέλλου,
Κυτταρογενετική Άσκηση 3 εργαστηριακού οδηγού Γ ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ
ΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ… Η ΖΩΗ ΜΑΣ «Είμαστε ό,τι τρώμε»
Η Μελέτη Περιβάλλοντος στο νηπιαγωγείο.
Κύτταρο-πυρήνας-χρωμοσώματα-γονίδια-DNA
Προσχολική Παιδαγωγική
Ανάπτυξη Εφαρμογών σε Προγραμματιστικό Περιβάλλον ΑΕΠΠ
Διατροφικεσ συνηθειεσ
Οικοδομώντας την αυτοεκτίμηση του παιδιού
Πίνακας σταθερών των εμπειρικών τύπων Hazen-Williams και Manning για διάφορα υλικά κατασκευής των αγωγών.
Κεφαλαιακός Προϋπολογισμός
Αισθητηριακές Διαταραχές
Πείθουμε τους εαυτούς μας ότι η ζωή μας θα είναι καλύτερη όταν θα παντρευτούμε, θα αποκτήσουμε ένα μωρό, μετά ένα ακόμα. Μετά αγχωνόμαστε διότι τα παιδιά.
ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ.
ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΙΛΑΡΑΣ Ηλιάδης Χρήστος1, Γεωργούδη Αικατερίνη2, Κουρκούτα Λαμπρινή3 1. Νοσηλευτής ΤΕ, Ιδιωτικό Θεραπευτήριο Θεσσαλονίκης 2. Νοσηλεύτρια ΤΕ,
Πρακτική Άσκηση Σπουδαστών ΙΙΕΚ δήμου βόλου
Α. Σ. ΠΑΙ. Τ. Ε ΓΕ. Τ. Π. ΜΑ/Ε. Π. ΠΑΙ. Κ
ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ Ο σχολικός εκφοβισμός χαρακτηρίζεται από την επαναλαμβανόμενη, απρόκλητη παρενόχληση, κάποιου παιδιού το οποίο δυσκολεύεται να υπερασπιστεί.
Μεσογειακή διατροφή και μακροζωία
Νοσηλευτική διεργασία Νοσηλευτική διάγνωση
CAMPBELL – REECE, ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΜ ΙΙΙ, ΠΕΚ 2013
Κατασκευή πρότυπης καμπύλης
CAMPBELL – REECE, ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΜ ΙΙΙ, ΠΕΚ 2013
Βιολόγος 3ο ΓΕΛ Χαϊδαρίου
CAMPBELL – REECE, ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΜ ΙΙΙ, ΠΕΚ 2013
CAMPBELL – REECE, ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΜ ΙΙΙ, ΠΕΚ 2013
Πείθουμε τους εαυτούς μας ότι η ζωή μας θα είναι καλύτερη όταν θα παντρευτούμε, θα αποκτήσουμε ένα μωρό, μετά ένα ακόμα. Μετά αγχωνόμαστε διότι τα παιδιά.
Η Τέχνη της Μουσικής Γενικά με τον όρο Τέχνες εννοείται η ψυχική δραστηριότητα ή δημιουργία που είναι σημαντική εξαιτίας της έλξης που προκαλεί στα ανθρώπινα.
Πείθουμε τους εαυτούς μας ότι η ζωή μας θα είναι καλύτερη όταν θα παντρευτούμε, θα αποκτήσουμε ένα μωρό, μετά ένα ακόμα. Μετά αγχωνόμαστε διότι τα παιδιά.
ΠΑΡΑΛΛΗΛΑ ΚΑΙ ΣΥΓΚΡΙΣΙΜΑ ΣΩΜΑΤΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ
Διδάσκουσα: Λήδα Αναγνωστάκη
CAMPBELL – REECE, ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΜ ΙΙΙ, ΠΕΚ 2013
ΦΙΛΙΚΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΑ: Ο Συμβουλευτικός Σταθμός για
CAMPBELL – REECE, ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΜ ΙΙΙ, ΠΕΚ 2013
Πολιτική για τη δημιουργία Φιλικών Πόλεων για τα άτομα με Άνοια στην Τοπική Αυτοδιοίκηση ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Θέλετε διαφορετική εικόνα σε αυτή τη διαφάνεια; Επιλέξτε.
Από τα παράλληλα κείμενα στα αναγνωστικά δίκτυα
ΓΕΝΙΚΗ ΨΥΧΟΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ.
Μεταγράφημα παρουσίασης:

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ , ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ

Ενταξιακές Πρακτικές Τις τελευταίες δεκαετίες, παρατηρείται μια αύξηση του αριθμού των παιδιών με αναπηρίες που φοιτούν σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης. Το γεγονός αυτό φαίνεται, ότι συνδέεται με σημαντικούς κοινωνικούς, οικονομικούς και εκπαιδευτικούς παράγοντες, όπως είναι: η γενίκευση του υποχρεωτικού χαρακτήρα της εκπαίδευσης, η αυξημένη κοινωνική ανάγκη για εκπαίδευση και μόρφωση όλων των πολιτών, οι κοινωνικές διεκδικήσεις για ισονομία και ισοπολιτεία, καθώς και η διεύρυνση του προβληματισμού μέσα στην κοινωνία γύρω από τα θέματα της αναπηρίας (Rispens, 1994).

Στην Ελλάδα και Κύπρο, έχει εδραιωθεί η άποψη, πως όλοι οι μαθητές, ανεξάρτητα από οποιαδήποτε ιδιαίτερη ανάγκη ή χαρακτηριστικό που διαφοροποιεί την εθνική, πολιτισμική ή κοινωνική τους ταυτότητα, πρέπει να έχουν ίσες ευκαιρίες μάθησης µε τους υπόλοιπους μαθητές μέσα σε ένα σχολείο για όλους (Σούλης, 2008. Φτιάκα, 2010). Η παροχή ίσων ευκαιριών υπερβαίνει την ισότητα στην πρόσβαση στην εκπαίδευση, περιλαμβάνοντας και τη διαφοροποίηση-προσαρμογή του εκπαιδευτικού συστήματος συνολικά. Η διασφάλιση, δηλαδή, της ύπαρξης ίσων ευκαιριών προϋποθέτει, από τη μια, την ενσωμάτωση των αρχών της Ειδικής Αγωγής σε αυτές του γενικού αναλυτικού προγράμματος, και από την άλλη, τη λήψη μέτρων ώστε να διασφαλίζονται οι ιδιαίτερες ανάγκες των μαθητών, καθώς και οι συνθήκες για την πρώιμη παρέμβαση και την επιτυχή εφαρμογή της συνεκπαίδευσης (Ζώνιου-Σιδέρη, 1998, 2004).

Σήμερα, η Ειδική Αγωγή είναι διεθνώς ένας επιστημονικός χώρος, και έχει απομακρυνθεί από τις προνοιακές-ιατροκεντρικές αντιλή­ψεις του παρελθόντος. Τα ερευνητικά δεδομένα της τελευταίας εικοσαετίας τεκμηριώνουν τις μαθησιακές δυνατότητες των μαθητών µε αναπηρίες και τις προοπτικές εκπαιδευτικής, επαγγελματικής και κοινωνικής τους ένταξης, στο βαθμό που δεχθούν κατάλληλη εκπαίδευση. Όμως, για να είναι εφικτή η υλοποίηση μιας συστηματικής, επιστημονικής και κατάλληλης εκπαίδευσης, είναι απαραίτητη η ύπαρξη κατάλληλων αναλυτικών προγραμμάτων, που να ανταποκρίνονται στις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε κατηγορίας αναπηρίας, αλλά και κάθε παιδιού στην ειδική αγωγή, ώστε να μπορεί να υλοποιείται η εξατοµικευµένη εκπαίδευση του. Στο νέο νόμο 3699/2008 της Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης στην Ελλάδα, ορίζονται σαφώς οι κατηγορίες μαθητών που έχουν ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες και η υποχρέωση του σχολείου και της πολιτείας να εφαρμόσει ειδικά προ­γράμματα, μεθόδους και υλικό, ώστε να διευκολυνθεί η εκπαίδευση τους.

Τα παιδιά και οι νέοι με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες είναι δυνατόν να δεχτούν εκπαιδευτική και ειδική υποστηρικτική βοήθεια μέσω ενός ευρέως φάσματος προγραμμάτων τα βασικότερα από τα οποία είναι τα εξής σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία: Μέσα στη συνηθισμένη τάξη (ΕΕΠ, παράλληλη στήριξη) Κατ’ οίκον υποστήριξη Σε τμήματα ένταξης μέσα στα γενικά σχολεία Σε αυτοτελείς σχολικές μονάδες ειδικής αγωγής Α/βθμιας και Β/βθμιας Εκπαίδευσης Στην Τεχνική Εκπαίδευση (ΕΕΓ, ΕΕΛ, ΕΕΕΕΚ)

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ Η αρχή στην οποία στηρίζεται η εκπαίδευση για όλους ή το σχολείο για όλους είναι η παροχή εκπαίδευσης σε ένα γενικό εκπαιδευτικό περιβάλλον από το οποίο μπορούν να επωφεληθούν τα άτομα με ή χωρίς ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες και αναπηρία. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο εκτιμάται ότι μόνο το 0,9% των παιδιών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ή αναπηρία είναι δύσκολο να συμμετέχει σε σχολεία γενικής αγωγής. Ωστόσο συνεχίζουν να υπάρχουν εμπόδια στην ένταξη των παιδιών με νοητική αναπηρία στο γενικό ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα λόγω έλλειψης επαρκών ανθρώπινων, εκπαιδευτικών και οικονομικών πόρων, καθώς το σχολείο για όλους προϋποθέτει εξατομικευμένα εκπαιδευτικά προγράμματα για την κάλυψη των ατομικών αναγκών των μαθητών, εξειδικευμένο προσωπικό και κατάλληλο υλικοτεχνικό εξοπλισμό.

Η φιλοσοφία της ένταξης επηρέασε τη διαμόρφωση εκπαιδευτικών προγραμμάτων και διδακτικών πρακτικών. Στο πλαίσιο αυτών των απόψεων, ενισχύεται η προώθηση της πρόσβασης και της συμμετοχής των παιδιών με νοητική αναπηρία σε γενικές τάξεις, αλλά και της παροχής κατάλληλης υποστήριξης, αναλόγως των αναγκών των μαθητών.

Οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα άτομα με νοητική αναπηρία στο επίπεδο της προσαρμοστικής συμπεριφοράς, στρέφουν το ενδιαφέρον στην προώθηση της κοινωνικής επάρκειας των ατόμων αυτών, στο πλαίσιο κατάλληλα σχεδιασμένων εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων. Δίνεται έμφαση στη διδασκαλία λειτουργικών δεξιοτήτων ζωής και στην προετοιμασία για επιτυχημένη μετάβαση στην ενήλικη ζωή. Ενίσχυση κοινωνικών δεξιοτήτων και δεξιοτήτων καθημερινής διαβίωσης (επικοινωνία, φιλικές σχέσεις, υπευθυνότητα, ανεξαρτησία, προσωπική υγιεινή, καθαριότητα, φροντίδα εξωτερικής εμφάνισης, διαχείριση συναισθημάτων και συγκρούσεων κ.ά.).

Έμφαση στα ενδιαφέροντα, στις εμπειρίες και στις ιδιαιτερότητες του μαθητή (μαθησιακό προφίλ). Παροχή κατάλληλων κινήτρων μάθησης για ενεργητική συμμετοχή και βίωση επιτυχίας. Η διδακτική πράξη να έχει νόημα για τον ίδιο. Λειτουργικός σχεδιασμός διδακτικών στόχων, διαφοροποιημένη διδασκαλία και δυναμική αξιολόγηση. Διδασκαλία μέσω συνομηλίκων και χρήση της νέας τεχνολογίας στην εκπαίδευση (χρήση συνεργατικών στρατηγικών μάθησης). Διδασκαλία γνωστικών στρατηγικών μάθησης και γενίκευση δεξιοτήτων σε πραγματικές συνθήκες στην καθημερινή ζωή. Ενίσχυση αυτοπεποίθησης, αποδοχής από τους άλλους, προώθηση συνεργασίας, οργάνωση ομαδικών δραστηριοτήτων, ανάληψη πρωτοβουλιών. Κατάλληλη οργάνωση τάξης ως προς τη λειτουργικότητα, το χώρο, τα υλικά, την υποδομή. Προσαρμογές διδασκαλίας ανάλογα με τις ανάγκες των μαθητών (π.χ. προφορικές ή γραπτές οδηγίες, εικόνες, γραφήματα, ιστορίες, βιωματικές ασκήσεις κ.ά.).

ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΝΟΗΤΙΚΗΣ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΕΥΘΡΑΥΣΤΟΥ Χ Ταυτόχρονη επεξεργασία, εκφραστική & προσληπτική γλώσσα Μαθηματικά, τάση για υπερκινητικότητα, αυτιστική συμπεριφορά ΣΥΝΔΡΟΜΟ PRADER-WILLI Μακροπρόθεσμη μνήμη, προσληπτική γλώσσα, οπτικοχωρική αντίληψη Μαθηματικά, κοινωνικές δεξιότητες, ψυχοκινητικότητα, υπερφαγία, ιδεοψυχαναγκασμός ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN Κοινωνικές δεξιότητες, οπτικοχωρική αντίληψη Γραμματική, άρθρωση, εκφραστική γλώσσα και μαθηματικά ΣΥΝΔΡΟΜΟ WILLIAMS Γραμματική, σημασιολογία και λεξιλόγιο, μουσική, κοινωνικές δεξιότητες Οπτικοκινητικές δυσκολίες

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΕΥΘΡΑΥΣΤΟΥ Χ ΧΡΩΜΟΣΩΜΑΤΟΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΓΝΩΡΙΣΜΑΤΑ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΕΥΘΡΑΥΣΤΟΥ Χ ΕKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Αποφυγή βλέμματος Επιμονή Προβλήματα προσοχής Κατάθλιψη στα κορίτσια Ντροπαλότητα Κοινωνικά άγχη Υπερκινητικότητα Χαμηλή αυτοεκτίμηση στα κορίτσια Ελαχιστοποίηση οπτικών και ακουστικών ερεθισμάτων που αποσπούν προσοχή Έμφαση στα ατομικά έργα Μείωση της έμφασης στη βραχυπρόθεσμη μνήμη Έμφαση στην ολική ανάγνωση Μείωση της έμφασης στην οπτική επαφή με το παιδί κατά την ομιλία Δομημένο εκπαιδευτικό πλαίσιο, με γνώριμες, σταθερές και προβλέψιμες ρουτίνες, παιχνίδια στον υπολογιστή για διασκέδαση και στρατηγικές χαλάρωσης

ΣΥΝΔΡΟΜΟ PRADER-WILLI

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΓΝΩΡΙΣΜΑΤΑ ΣΥΝΔΡΟΜΟ PRADER-WILLI ΕKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Ενασχόληση με το φαγητό Κρίσεις νεύρων Πείσμα Κατάθλιψη Ιδεοψυχαναγκαστική συμπεριφορά Τσίμπημα του δέρματος Περιορισμός πρόσβασης στο φαγητό και ενίσχυση σωματικής άσκησης Υποστήριξη Μείωση έμφασης στη βραχυπρόθεσμη μνήμη Τήρηση σταθερών ορίων στη συμπεριφορά Το λεκτικό υλικό να συνοδεύεται από οπτικά βοηθήματα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ WILLIAMS

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΓΝΩΡΙΣΜΑΤΑ ΣΥΝΔΡΟΜΟ WILLIAMS ΕKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Υπερκινητικότητα Προβλήματα προσοχής Υπερβολική οικειότητα Υπεράκουση Προβλήματα στην οπτικοχωρική επεξεργασία Πλεονέκτημα στη γλώσσα Ελκυστική προσωπικότητα Δυσκολία στον έλεγχο συναισθημάτων Άγχος Μείωση έμφασης στα αντιληπτικοκινητικά έργα Έμφαση στα ομαδικά έργα Παρουσίαση προγράμματος μελλοντικών δραστηριοτήτων Έμφαση στις κοινωνικές δεξιότητες και σε προσωποκεντρικά έργα Χρήση γλωσσικών δεξιοτήτων Προειδοποίηση πριν από θορύβους

ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΓΝΩΡΙΣΜΑΤΑ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΕKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Δυσκολία στη λεκτική βραχύχρονη μνήμη Προβλήματα ομιλίας και γλώσσας Προβλήματα υγείας Απουσία ορισμένων μορφών ψυχοπαθολογίας Νοητική έκπτωση-Νόσο Alzheimer Οπτικό υλικό, χρήση υπολογιστή Οπτικό λεξιλόγιο έμφαση στη σημασιολογία Ταίριασμα, επιλογή και ονομασία καρτών με λέξεις Ζωγραφική με δάχτυλα, σχεδιασμός γραμμάτων στην άμμο Η ανάγνωση βελτιώνει την φωνολογία και την άρθρωση Έμφαση στις κοινωνικές δεξιότητες, στις ομαδικές ασκήσεις και στην αυτονομία-αυτοεξυπηρέτηση Φυσική άσκηση και χορός

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ Ενώ τα μοντέλα υπηρεσιών και εκπαιδευτικών προγραμμάτων για άτομα με ειδικές ανάγκες αλλάζουν επηρεαζόμενα από την αρχή της κοινωνικής ένταξης και την κίνηση για ανεξάρτητη διαβίωση, στην Ελλάδα η προετοιμασία για την επαγγελματική εκπαίδευση, τον επαγγελματικό προσανατολισμό και την παραγωγική διαδικασία δεν έχει λάβει ακόμα την απαιτούμενη προτεραιότητα στο εκπαιδευτικό μας σύστημα (Καζαμίας, 1994. Κασσωτάκης, 1990. Υπουργείο Εργασίας, 2009). Παρά τις φιλότιμες προσπάθειες των τελευταίων χρόνων, τα αναλυτικά προγράμματα και η εκπαιδευτική κουλτούρα που τα διέπει παραμένουν με έντονο γνωσιοκεντρικό προσανατολισμό.

Ο έφηβος όμως με αναπηρία έχει μεγάλη ανάγκη επαγγελματικού προσανατολισμού, συμβουλευτικής και καθοδήγησης σ’ ότι έχει σχέση με τα επαγγελματικά του σχέδια, προβλήματα και φιλοδοξίες. Ο ειδικός σύμβουλος θα τον βοηθήσει να γνωρίσει σε βάθος τον εαυτό του, να δεχτεί τους περιορισμούς του, ν’ αξιολογήσει τις ικανότητες και τα ενδιαφέροντά του και να δει πως αυτά τα χαρακτηριστικά σχετίζονται με τον κόσμο της εργασίας. Θα τον βοηθήσει να επιλέξει τον κατάλληλο επαγγελματικό στόχο και να λύσει ή να μειώσει προσωπικά και κοινωνικά προβλήματα που επηρεάζουν την επαγγελματική εκπαίδευση, την επαγγελματική αποκατάσταση και προσαρμογή (Πολυχρονοπούλου, 2001).

Ήδη, τ’ άτομα με νοητική αναπηρία τοποθετούνται στην ελεύθερη αγορά εργασίας και σε υπηρεσίες του δημόσιου τομέα, εργάζονται σε παραγωγικά εργαστήρια προστατευόμενης εργασίας ή σε κοινωνικές εταιρείες (συνεταιρισμοί) στις οποίες συμμετέχουν, πλην των ατόμων με αναπηρία, και εργαζόμενοι από το γενικό πληθυσμό. Επίσης, στον τομέα της κοινωνικής τους ζωής αναπτύσσονται νέες δομές, όπως διαμερίσματα και ξενώνες ημι-αυτόνομης διαβίωσης με προσωρινή ή μόνιμη διαμονή μέσα στην κοινότητα, σε αντίθεση με τις παρωχημένες δομές των ιδρυμάτων και των οικοτροφείων (Σαρρής & Σούλης, 2001).

Οι πρόοδοι επίσης, στην τεχνολογία, η εισαγωγή αυτοματοποιημένων παραγωγικών τεχνολογικών μεθόδων, η εισαγωγή ηλεκτρονικών συστημάτων στις υπηρεσίες και στην παραγωγή, είχαν μια άνευ προηγουμένου επίδραση πάνω στην επαγγελματική κατάρτιση, τη μεθοδολογία και τις ευκαιρίες απασχόλησης για τα άτομα με νοητική αναπηρία (Αλευριάδου & Γκιαούρη, 2009). Οι διαρκείς λοιπόν, εξελίξεις της σύγχρονης τεχνολογίας έχουν συμβάλλει αποφασιστικά στην αποκατάσταση πολλών μορφών αναπηρίας και καθιστούν, δυνατή τη βελτίωση ενός βαθμού επίτευξης ή ανάκτησης ικανοτήτων και δεξιοτήτων των ατόμων με αναπηρία, επιτρέποντας έτσι την προσαρμογή τους στον εργασιακό και κοινωνικό χώρο (Σαρρής & Σούλης, 2001).

Η υποστηρικτική τεχνολογία συμβάλλει σημαντικότατα στην υπέρβαση χρονικών ή φυσικών εμποδίων, επικοινωνιακών προβλημάτων και εκπαιδευτικών αναγκών, προσφέρει ευκαιρίες για αλλαγή τρόπου ζωής και νοοτροπίας σε άτομα, ομάδες και οικογένειες, επηρεάζει την εκπαίδευση (π.χ. τηλεμάθηση), τη διαβίωση (π.χ. σύστημα τηλε-ειδοποίησης) και την επαγγελματική αποκατάσταση (π.χ. τηλεργασία) ατόμων με νοητική αναπηρία (Σαρρής & Σούλης, 2001).

Είναι αυτονόητο ότι δεν έχουν όλα τα ενήλικα άτομα με νοητική καθυστέρηση το ίδιο εκπαιδευτικό επίπεδο, τις ίδιες γνωστικές, γλωσσικές, κινητικές και κοινωνικές δεξιότητες και σχολικό ιστορικό. Κατά μέσο όρο, χαρακτηρίζονται από σοβαρές εκπαιδευτικές ελλείψεις, τόσο σε τυπικό όσο και ουσιαστικό επίπεδο, και κυρίως στο τομέα της εκπαίδευσης των επαγγελματικών και κοινωνικών δεξιοτήτων.

Η απόκτηση επαγγελματικών δεξιοτήτων έχει αποδειχθεί πως επηρεάζει σημαντικά την ομαλή μετάβαση στη ζωή της κοινότητας. Πολλοί ερευνητές όπως οι Hasazi, S., Gordon, L. Roe, C., Hull, M., Hinck, K., & Salembier, G., 1985. Titus & Travis, 1973 αναφέρουν ότι υψηλό ποσοστό επαγγελματικής αποκατάστασης και κοινωνικής προσαρμογής παρουσιάζουν τα άτομα που παρακολούθησαν προγράμματα ειδικής επαγγελματικής εκπαίδευσης, σε σύγκριση με όσους δεν είχαν μια τέτοια ευκαιρία (Πολυχρονοπούλου, 2001).

Επιπρόσθετα, τα ειδικά προγράμματα επαγγελματικής εκπαίδευσης δίνουν μεγάλη έμφαση στην άσκηση των επαγγελματικών δεξιοτήτων αποκλείοντας συνήθως τη συστηματική, προγραμματισμένη εκπαίδευση στον τομέα των ανθρωπίνων σχέσεων και των κοινωνικών δεξιοτήτων που αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση για μια ζωή ανεξάρτητη κι αξιοπρεπή (Ματινοπούλου, 1988. Polychronopoulou, 1985, 1991). Το επίπεδο όμως των κοινωνικών δεξιοτήτων των ατόμων, είναι ο σημαντικότερος παράγοντας για την κοινωνική ενσωμάτωση, την προσαρμογή και την παραμονή τους σ’ ένα χώρο δουλειάς.

Σύμφωνα βέβαια με τα αποτελέσματα των περισσοτέρων ερευνών (Collman & Newlyn, 2005) το επίπεδο κοινωνικών δεξιοτήτων του ατόμου με νοητική αναπηρία αποτελεί το κυριότερο κριτήριο για την πρόβλεψη της επιτυχημένης προσαρμογής του στο χώρο της εργασίας. Πολλές μελέτες κατέδειξαν ότι το 90% των εργοδοτών, επισήμανε την μεγάλη έλλειψη κοινωνικών δεξιοτήτων των ατόμων αυτών, τονίζοντας ότι ήταν και ο κυριότερος λόγος απόλυσής τους (Katz & Yekutiel, 1995). Τα άτομα κυρίως με νοητική καθυστέρηση, συνήθως αναλαμβάνουν καθήκοντα που απαιτούν ελάχιστη επικοινωνία με τους συναδέλφους και γενικά ελάχιστες ικανότητες διαπροσωπικών σχέσεων, επειδή στον τομέα αυτό έχουν μεγάλες δυσκολίες και προβλήματα (Richardson, S., Koller, H., & Katz, M., 2008).

Ένας μεγάλος αριθμός ατόμων με νοητική καθυστέρηση που έχουν ολοκληρώσει την επαγγελματική τους εκπαίδευση ή κατάρτιση παραμένει άνεργος ή απασχολείται σε προστατευμένο περιβάλλον, με μικρή ή καμία αμοιβή (Brickey, M., Browning, L., & Campbell, K., 1982. Δελλασούδας, 1991. Δημητρόπουλος 1995. Kerr, Nelson & Lambert, 1987. Martin, J., Rusch, F., Lagomarcino, T., & Chadsey-Rusch, J., 1986. Ματινοπούλου, 1988. Μπελίτσου, 1997. Oliver, 1999). Είναι ευρέως γνωστό βέβαια, ότι η κατάρτιση που παρέχεται επί σειρά ετών σε Κέντρα Ειδικής Επαγγελματικής Κατάρτισης αφορά αντικείμενα τα οποία, ως επί το πλείστον, χαρακτηρίζονται παραδοσιακά και αναχρονιστικά (κοπτική-ραπτική, υφαντική, αγγειοπλαστική, κ.ά) και δεν ανταποκρίνονται στην σύγχρονη αγορά.

Καθώς όμως η αγορά εργασίας στις μέρες μας είναι εξαιρετικά ανταγωνιστική για τους ανειδίκευτους εργαζόμενους, τα άτομα με αναπηρία που διαθέτουν ελάχιστα τυπικά προσόντα, έχουν ανάγκη από εκπαιδευτικά προγράμματα που να έχουν άμεση σχέση με την πραγματικότητα της αγοράς εργασίας και να δίνουν έμφαση στην εκμάθηση κυρίως πρακτικών δεξιοτήτων, μέσω της υποστηριζόμενης άσκησής ή μαθητείας στον ανοιχτό χώρο εργασίας.

Σε κάθε περίπτωση το να αποκτήσουν τα άτομα με νοητική αναπηρία καλή σχέση με την εκπαίδευση, δεν συνιστά εύκολο στόχο. Η ελλιπής κατάρτιση, η προνομιακή μεταχείριση και ο κοινωνικός στιγματισμός που πολλά άτομα γνώρισαν, όχι μόνο έχει συσσωρεύσει πραγματικές εκπαιδευτικές αδυναμίες, αλλά έχει επίσης διαμορφώσει αρνητική ή παθητική στάση απέναντι στη μάθηση και στην εργασία των ατόμων με νοητική αναπηρία.

Περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες 85,4% Στιγματισμός 83,3% Σημαντικά εμπόδια για την επαγγελματική εκπαίδευση και απασχόληση των ατόμων με νοητική αναπηρία στην Ευρωπαϊκή Ένωση Ανεργία Περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες 85,4% Στιγματισμός 83,3% Έλλειψη επαρκούς εκπαίδευσης 81,2% Έλλειψη εξειδικευμένων υπηρεσιών 80% Έλλειψη οικονομικών πολιτικών 75,7% Η ζωή σε ιδρύματα 20%

Η προκατάληψη των εργοδοτών Η έλλειψη εκπαίδευσης και κατάρτισης Κύριοι λόγοι για τους οποίους η πλειοψηφία των ατόμων με νοητική αναπηρία, είτε είναι άνεργοι, είτε μένουν σε αδράνεια Η προκατάληψη των εργοδοτών Η έλλειψη εκπαίδευσης και κατάρτισης Η σοβαρότητα της αναπηρίας Η έλλειψη προσαρμογής στο χώρο εργασίας Η έλλειψη ψυχολογικής υποστήριξης και καθοδήγησης

Επαγγελματική εκπαίδευση και αποκατάσταση στην Ελλάδα Επαγγελματική εκπαίδευση και αποκατάσταση στην Ελλάδα Απουσία επαγγελματικού προσανατολισμού Ανεπαρκής αριθμός εκπαιδευτών Έλλειψη εκπαιδευτών κατάλληλα εκπαιδευμένων Πολλά προγράμματα Ε.Ε. δεν ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες της τοπικής αγοράς εργασίας Η κοινωνία και οι εργοδότες αντιμετωπίζουν με προκατάληψη τα άτομα αυτά Τα άτομα με νοητική αναπηρία δεν έχουν επαρκώς εκπαιδευτεί για να διατηρήσουν τη δουλειά τους.

Η ένταξη των ατόμων με νοητική αναπηρία στον ανοιχτό χώρο εργασίας αποτελεί το σοβαρότερο κριτήριο για την κοινωνική τους ενσωμάτωση. Στο σύστημα άλλωστε των αξιών που αποδέχεται η σύγχρονη κοινωνία, η εργασία κατέχει μια πολύ σημαντική θέση. Δεν αποτελεί μόνο την κυριότερη πηγή εισοδήματος για τα περισσότερα μέλη της, αλλά κι απαραίτητη προϋπόθεση για τη δημιουργία της αυτοεικόνας και των κοινωνικών σχέσεων του ατόμου (Πολυχρονοπούλου, 2001).

Η απόκλιση του ατόμου με νοητική αναπηρία από τον εργασιακό χώρο και την παραγωγική διαδικασία, οδηγεί στην πλήρη οικονομική του εξάρτηση από το οικογενειακό του περιβάλλον και άλλες φιλανθρωπικές και κοινωνικές παροχές, καθώς και σε επιπρόσθετα προβλήματα που δημιουργεί η αδυναμία ικανοποίησης των βασικών ψυχολογικών αναγκών του.

Συμβουλευτική Υποστήριξη Οι σύγχρονες προσεγγίσεις στον τομέα της επαγγελματικής επιλογής και ανάπτυξης θέλουν το άτομο να διαχειρίζεται ο ίδιος την επαγγελματική του σταδιοδρομία, προγραμματίζοντας ενεργά το επαγγελματικό του μέλλον και όχι παραμένοντας θεατής των εξελίξεων στην αγορά εργασίας (Καραλής, 2003). Με τον όρο επαγγελματική καθοδήγηση και συμβουλευτική εννοούμε ένα συστηματικό πρόγραμμα πληροφόρησης και εμπειριών, συντονισμένο από έναν ειδικό και σχεδιασμένο έτσι, ώστε να διευκολύνει την επαγγελματική ανάπτυξη και εξέλιξη του ατόμου μέσα από ένα σύνολο διαδικασιών, υπηρεσιών και τεχνικών.

Συμβουλευτική Υποστήριξη Οι δράσεις συμβουλευτικής υποστήριξης είναι απαραίτητες και θα πρέπει να επικεντρώνονται στα τρέχοντα προβλήματα των ατόμων, που ανακύπτουν είτε στο επίπεδο της εκπαίδευσης είτε σε αυτό της προώθησης στην απασχόληση. Βασικός σκοπός των συγκεκριμένων δράσεων είναι η ένταξη των μελών της συγκεκριμένης ομάδας στην αγορά εργασίας, αξιοποιώντας τις δεξιότητες και τις εμπειρίες τους, καθώς επίσης και η ανάπτυξη σύγχρονων και δυναμικών μοντέλων επικοινωνίας με εργοδότες και η άμεση σύνδεσή τους με τις επιχειρήσεις.

Οι δράσεις Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης Συμβάλλουν στην ενεργοποίηση των εκπαιδευομένων Αποτρέπουν τις πρόωρες αποχωρήσεις από τα προγράμματα κατάρτισης και απασχόλησης Διευκολύνουν την ένταξη και παραμονή στο εργασιακό περιβάλλον.

Η προσέγγιση λοιπόν της συγκεκριμένης ομάδας πρέπει να δίνει έμφαση στην εξάλειψη των αναστολών και προκαταλήψεων που κρατούν αυτά τα άτομα απομακρυσμένα από τους μηχανισμούς εκπαίδευσης και απασχόλησης, καθώς και στην καλλιέργεια πνεύματος εμπιστοσύνης, που μπορεί να επιτρέψει την ανάδειξη των ικανοτήτων και τη βελτίωση των δεξιοτήτων τους. Πρέπει να αναδεικνύονται στο μέγιστο δυνατό τα στοιχεία της προσωπικής έκφρασης, της ενεργοποίησης, της προσαρμοστικότητας και της υπευθυνότητας για ανάληψη πρωτοβουλιών εργασίας.

ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ Συνοπτικό Ιστορικό: Μαθητής 17 χρονών με νοητική αναπηρία. Ο πατέρας του είναι συνταξιούχος (υποδηματοποιός) και η μητέρα του εργάζεται ως νοσοκόμα σε γηροκομείο. Ζει με τους δύο γονείς του και τα τέσσερα αδέλφια του. Τα τρία εργάζονται ως ιδιωτικοί υπάλληλοι και το τέταρτο είναι μαθητής Γυμνασίου. Έχει καλή σχέση και επικοινωνία με όλα τα μέλη της οικογένειας. Οι γονείς έχουν αποδεχτεί τη διάγνωση από τους ειδικούς και τον βοηθούν. Φοίτησε ένα χρόνο σε δημόσιο νηπιαγωγείο, τρία χρόνια σε δημοτικό σχολείο γενικής αγωγής, τρία χρόνια σε δημοτικό με τμήμα ένταξης και τα τρία τελευταία χρόνια φοιτά στο ΕΕΕΕΚ στην κατεύθυνση κηπουρική. Αιτήματα οικογένειας: α) να προσανατολιστεί επαγγελματικά, β) να αναπτύξει προεπαγγελματικές δεξιότητες και γ) να έχει δουλειά.

Προτεινόμενες διδακτικές προτεραιότητες; Μακροπρόθεσμοι και βραχυπρόθεσμοι στόχοι; Προτεινόμενο εργασιακό περιβάλλον και ασφάλεια χώρου;

Περιοχές μαθησιακής ετοιμότητας (Προφορικός λόγος, ψυχοκινητικότητα, νοητικές ικανότητες, συναισθηματική οργάνωση) Βασικές ακαδημαϊκές δεξιότητες (Ανάγνωση, γραφή, μαθηματικά, γενικές γνώσεις) Κοινωνική προσαρμογή Δημιουργικές δραστηριότητες Προεπαγγελματική ετοιμότητα (Λειτουργική χρήση εργαλείων, πρακτικές δεξιότητες εργαστηρίων, συμπεριφορά εργασίας, πρόσβαση στην αγορά εργασίας, κανόνες εργασίας)

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Βλάχου-Μπαλαφούτη, Α. (2000). Πρακτική εφαρμογή προγραμμάτων ένταξης παιδιών με νοητική καθυστέρηση. Στο Α. Ζώνιου-Σιδέρη (Επιμ. Έκδ.), Άτομα με ειδικές ανάγκες και η ένταξή τους (σελ. 79-100). Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Γκαλλάν, Α., & Γκαλλάν Ζ. (1997). Το παιδί με νοητική υστέρηση και η κοινωνία. Αθήνα: Πατάκης. Ζώνιου-Σιδέρη, Α. (1998). Οι Ανάπηροι και η Εκπαίδευσή τους: Μία Ψυχοπαιδαγωγική Προσέγγιση της Ένταξης. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Πλαίσιο Αναλυτικού Προγράμματος Ειδικής Αγωγής. (2002). Αθήνα: ΥΠΕΠΘ. Πολυχρονοπούλου, Σ. (1990). Νοητική Καθυστέρηση. Παιδαγωγική Ψυχολογική Εγκυκλοπαίδεια, 6, 3365-3371. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Πολυχρονοπούλου, Σ. (2001). Παιδιά και εφηβοι με ειδικές ανάγκες και δυνατότητες: Σύγχρονες τάσεις εκπαίδευσης και ειδικής υποστήριξης (τόμος Α’). Αθήνα: Ατραπός Πολυχρονοπούλου, Σ. (2001). Παιδιά και εφηβοι με ειδικές ανάγκες και δυνατότητες: Νοητική Υστέρηση, ψυχολογική κοινωνιολογική και παιδαγωγική προσέγγιση (τόμος Β’). Αθήνα: Ατραπός Σούλης, Σ.Γ. (2000). Μαθαίνοντας βήμα με βήμα στο σχολείο και στο σπίτι. Αθήνα: Τυπωθύτω-Γ.Δαρδανός. Τζουριάδου, Μ. (1995). Παιδιά με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες. Θεσσαλονίκη: Προμηθεύς. Hodapp, R.M. (2005). Αναπτυξιακές θεωρίες και αναπηρία. Νοητική καθυστέρηση, αισθητηριακές διαταραχές και κινητική αναπηρία (Επιμ. Α. Ζώνιου-Σιδέρη & Η. Σπανδάγου). Αθήνα: Μεταίχμιο.