Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Μηχανικές Ταλαντώσεις Κινήσεις που πραγματοποιούν τα σώματα όταν ασκούνται σ’ αυτά δυνάμεις εναλλασσόμενης φοράς Τff = 1/T Περιοδικές (περίοδος Τ, συχνότητα.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "Μηχανικές Ταλαντώσεις Κινήσεις που πραγματοποιούν τα σώματα όταν ασκούνται σ’ αυτά δυνάμεις εναλλασσόμενης φοράς Τff = 1/T Περιοδικές (περίοδος Τ, συχνότητα."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 Μηχανικές Ταλαντώσεις Κινήσεις που πραγματοποιούν τα σώματα όταν ασκούνται σ’ αυτά δυνάμεις εναλλασσόμενης φοράς Τff = 1/T Περιοδικές (περίοδος Τ, συχνότητα f, f = 1/T ) Είδη ταλαντώσεων: Ελεύθερες Ταλαντώσεις Ελεύθερες Ταλαντώσεις (εναλλασσόμενη δύναμη σύμφυτη του συστήματος, ιδιοπερίοδος, T 0 ή φυσική περίοδος ) Εξαναγκασμένες Ταλαντώσεις Εξαναγκασμένες Ταλαντώσεις (εξωτερική εναλλασσόμενη δύναμη ανεξάρτητη του συστήματος, περίοδος ταλάντωσης, συντονισμός) Δυνάμεις Απόσβεσης Δυνάμεις Απόσβεσης (φθίνουσες ελεύθερες ταλαντώσεις) Βαθμοί Ελευθερίας Κύριες ιδιομορφές ταλαντώσεων

2 2 Αρμονική Ταλάντωση Αρμονική ταλάντωση – ημιτονική ταλάντωση y=y 0 ημφ, φ  φάση, ω  κυκλική συχνότητα (ή γωνιακή ταχύτητα)=> φ=ωt => y=y 0 ημ(ωt) Για φ=2π απαιτείται χρόνος Τ: 2π= ωΤ

3 3

4 4 (Διαφορική Εξίσωση Αρμονικής Ταλάντωσης ) Αρμονική Ταλάντωση (συνέχεια) Διανυσματική παράσταση Μεταβολή ως προς χρόνο γ υ y ωtωt

5 5 Λύση της διαφορικής εξίσωσης της αρμονικής ταλάντωσης είναι και η: Αρμονική Ταλάντωση (συνέχεια) Παράσταση αρμονικής ταλάντωσης υπό μορφή μιγαδικής συνάρτησης με πραγματικό όρο y 0 συν(ωt) και φανταστικό όρο y 0 ημ(ωt) που παριστάνουν επίσης αρμονικές ταλαντώσεις

6 6 Σύνθεση Αρμονικών Ταλαντώσεων Αν Τ 1 =Τ 2  αρμονική ταλάντωση Αν Τ 1  Τ 2  μη αρμονική περιοδική ταλάντωση Σύνθεση Αρμονικών Ταλαντώσεων Ίδιας Περιόδου (γεωμετρική απόδειξη)

7 7 _____________________________________________________________________________________ Αν κάποια από τις συνιστώσες δίνεται ως συνάρτηση συνημιτόνου τότε τη μετατρέπουμε σε ημιτονική: συν(ωt+φ)=ημ[π/2-(ωt+φ)]=-ημ[ωt+φ-(π/2)] ή ή ή ή συν(ωt+φ)=ημ[π/2+(ωt+φ)] συν(ωt+φ)=συν(ωt)συνφ-ημ(ωt)ημφ Σύνθεση Αρμονικών Ταλαντώσεων Ίδιας Περιόδου Σύνθεση Αρμονικών Ταλαντώσεων Ίδιας Περιόδου (αλγεβρική απόδειξη)

8 8 Εφαρμογή 2.1 Να βρεθεί η συνισταμένη ταλάντωση των y 1 =Αημ(ωt) και y 2 =Βσυν(ωt). Να γίνει εφαρμογή για Α=4cm και Β=3cm

9 9 Εφαρμογή 2.2 Να βρεθεί η συνισταμένη δύο αρμονικών ταλαντώσεων που περιγράφονται από τις σχέσεις: y 1 =3συν(ωt+30 0 ), y 2 =5συν(ωt+70 0 )

10 10 Εφαρμογή 2.3 Να βρεθεί η συνισταμένη των αρμονικών ταλαντώσεων: y 1 =3exp(iωt), y 2 =4exp[i(ωt+30 0 )]

11 11 Σύνθεση Αρμονικών Ταλαντώσεων Διαφορετικών Περιόδων 1 η Περίπτωση: y 1 =Αημ(ωt), y 2 =Βημ(2ωt) y=Αημ(ωt)+Βημ(2ωt) Η y 2 συναντά την y 1 σε χρόνο Τ οπότε: Τ=2π/ω 2ωΤ-ωΤ=2π  Τ=2π/ω (ίδια με της y 1 ) 2 η Περίπτωση: Έστω y 1 =Aημ(ω 1 t) και y 2 =Βημ(ω 2 t), ω 1 >ω 2 T = 2π/(ω 1 -ω 2 ) Η y 1 συναντά τη y 2 όταν ω 1 T-ω 2 Τ = 2π  T = 2π/(ω 1 -ω 2 ) f = (ω 1 -ω 2 )/2π  f = (ω 1 -ω 2 )/2π y=f(T max ) y 2 =Βημ(2ωt) y 1 =Aημ(ωt)

12 12 Αν Α=Β και |ω 1 -ω 2 |<<  y  αρμονική και Τ ~ max. Δηλαδή: γρήγορη μεταβολή f=(f 1 +f 2 )/2, Τ=4π/(ω 1 +ω 2 ) Σύνθεση Αρμονικών Ταλαντώσεων Διαφορετικών Περιόδων που Διαφέρουν Ελάχιστα Μεταξύ τους (ΔΙΑΚΡΟΤΗΜΑΤΑ) BCK αργή μεταβολή f=(f 1 -f 2 )/2 T=4π/(ω 1 -ω 2 ) y=διακρότημα~αρμονική ταλάντωση με πλάτος (αργή μεταβολή) και φάση (γρήγορη μεταβολή) Συχνότητα-περίοδος διακροτήματος :

13 13 Άσκηση 2.1 Αρμονική ταλάντωση με πλάτος y 0 =3cm και περίοδο Τ=2sec. Τη στιγμή t=0sec, y=0. α) f, ω, β) υ max, γ max, γ) διανυσματική παράσταση y, υ, γ όταν t=0.5sec γ y υ

14 14 Άσκηση 2.2 Αρμονική ταλάντωση y=5ημ(0.4πt+π/5). α) f, ω, Τ β) εξίσωση υ, γ γ) διανυσματική παράσταση y, υ, γ όταν t=2.5sec, δ) Γραφική παράσταση y, υ, γ = f(t) γ υ y

15 15 δ) Γραφική παράσταση

16 16 Άσκηση 2.3 Δίνονται οι αρμονικές ταλαντώσεις y 1 =6συν(ωt+40 0 ), y 2 =8συν(ωt+60 0 ) Να βρεθούν α) εξίσωση συνιστάμενης β) διανυσματική παράσταση

17 17 y=5ημ(3t+50 0 ). Άσκηση 2.4 Δίνεται αρμονική ταλάντωση y=5ημ(3t+50 0 ). Να βρεθούν οι συνιστώσες ταλαντώσεις της όταν η μία προηγείται σε φάση κατά 40 0 και η άλλη έπεται κατά

18 18 y(t) ΚΙΝΗΣΗ y(t) (περιοδική ή απεριοδική) Μετάθεση ως προς χρόνο   (Φασματική Ανάλυση) Μετάθεση ως προς συχνότητα (φάσμα κίνησης)= G(f) =άθροισμα αρμονικών κινήσεων G(f) διαφόρων συχνοτήτων περιοδικώνδιακεκριμένων Ανάλυση περιοδικών κινήσεων  φάσμα διακεκριμένων τιμών συχνοτήτων απεριοδικώνσυνεχών Ανάλυση απεριοδικών κινήσεων  φάσμα συνεχών τιμών συχνοτήτων Ανάλυση Ταλαντώσεων

19 19 Ανάλυση Περιοδικών Ταλαντώσεων Περιοδική συνάρτηση Περιοδική συνάρτηση  άθροισμα ημιτονικών + συνημιτονικών συναρτήσεων y(ωt) y(ωt) = a 0 ημ(0ωt) + a 1 ημ(ωt) + a 2 ημ(2ωt) + a 3 ημ(3ωt) b 0 συν(0ωt) + b 1 συν(ωt) + b 2 συν(2ωt) + b 3 συν(3ωt) +... (σειρά Fourier) ωt=φ Αν ωt=φ τότε: Ημιτονικοί όροι  αντισυμμετρικές συναρτήσεις [ημ(-φ) = -ημφ] Συνημιτονικοί όροι  συμμετρικές συναρτήσεις [συν(-φ) = συνφ] b 0  συμμετρική συνάρτηση

20 20 Ανάλυση Περιοδικών Ταλαντώσεων Συμμετρική συνάρτηση αν F(x)=F(-x), π.χ. συν(-x)=συν(x) Αντι-συμμετρική συνάρτηση αν: F(x)=-F(-x)π.χ. ημ(-x)=-ημ(x) y(φ): 3) Συμπεριφορά της y(φ): y(-φ)= -y(φ)b 0 =0 Αν y(-φ)= -y(φ) (αντισυμμετρική) τότε b 0 =0 (μέση στάθμη της συνάρτησης) y(φ)συν(φ): 1) Συμπεριφορά της y(φ)συν(φ): y(-φ)=y(φ) Αν y(-φ)=y(φ) (συμμετρική) τότε y(φ)συν(φ)=y(-φ)συν(-φ), άρα συμμετρική y(-φ)=-y(φ) Αν y(-φ)=-y(φ) (αντι-συμμετρική)τότε b n =0 y(φ)συν(φ)=-y(-φ)συν(-φ), άρα αντι-συμμετρική, άρα b n =0 y(φ)ημ(φ): 2) Συμπεριφορά της y(φ)ημ(φ): y(-φ)=y(φ) Αν y(-φ)=y(φ) (συμμετρική) τότε a n =0 y(φ)ημ(φ)=-y(-φ)ημ(-φ), άρα αντι-συμμετρική άρα a n =0 y(-φ)=-y(φ) Αν y(-φ)=-y(φ) (αντι-συμμετρική) τότε y(φ)ημ(φ)=-y(-φ)[-ημ(-φ)], άρα συμμετρική

21 21 Υπολογισμός των Συντελεστών της Σειράς FOURIER φ(=ωt)y(φ) (1) Χωρίζουμε μια περίοδο σε 2Ν (άρτιο αριθμό) διαστήματα ορίζοντας 2Ν+1 (περιττό αριθμό) τιμές φ(=ωt) και y(φ): φ y(φ) (2)Για κάθε φ (-5/5π, -4/5π, -3/5π, -2/5π, -1/5π, 0/5π, 1/5π, 2/5π, 3/5π, 4/5π, 5/5π) ορίζεται (με μέτρηση) το αντίστοιχο y(φ). y(φ) Αν η y(φ) δίνεται υπό μορφή πίνακα τιμών ή καμπύλης: y(φ) π 0 -π-π

22 22 ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Περιοδική συνάρτηση = άθροισμα αρμονικών συναρτήσεων. Όσο μεγαλύτερος ο αριθμός των αρμονικών τόσο μεγαλύτερος ο αριθμός των διαστημάτων (2Ν) Υπολογισμός των Συντελεστών της Σειράς FOURIER α n, b n, b 0 Υπολογίζονται τα αντίστοιχα α n, b n, b 0 :

23 23 y(φ) = c–π<φ<0 y(φ) = -c0<φ<π φ=ωt Εφαρμογή 2.4 Να αναλυθεί σε αρμονικές ταλαντώσεις η περιοδική ταλάντωση η οποία σε διάστημα μιας περιόδου είναι: y(φ) = c για –π<φ<0 y(φ) = -c για 0<φ<π όπου φ=ωt η κυκλική συχνότητα της περιοδικής ταλάντωσης yy C -C-C y(φ)= -y(-φ)b n =0 y(φ)= -y(-φ) => αντισυμμετρική => b n =0 Μέση στάθμη=0b 0 =0 Μέση στάθμη=0 => b 0 =0

24 24 n=άρτιο => συν(nπ)=1 => α n =0 n=περιττό => συν(nπ)=-1 => y(ωt) y(ωt) = a 0 ημ(0ωt) + a 1 ημ(ωt) + a 2 ημ(2ωt) + a 3 ημ(3ωt) b 0 συν(0ωt) + b 1 συν(ωt) + b 2 συν(2ωt) + b 3 συν(3ωt)

25 25 Τ=12sec Εφαρμογή 2.5 Να αναλυθεί σε αρμονικές ταλαντώσεις η περιοδική ταλάντωση η οποία δίνεται στο γράφημα που ακολουθεί (Τ=12sec)

26 26 Για παραπάνω αρμονικές, n = 2, 3, … Μεγάλο n => μεγαλύτερο και το Ν

27 27 ω Στις περιοδικές κινήσεις: διακριτές τιμές ω ω Στις απεριοδικές κινήσεις: συνεχείς τιμές ω y(t) Κάθε ταλάντωση y(t) περιγράφεται από την εξίσωση: Ανάλυση μη Περιοδικών Κινήσεων y(t)R, I Αν αναλυτική μορφή της y(t) γνωστή υπολογίζονται τα R, I Αν έχουμε καμπύλη ή πίνακα τιμών εφαρμόζεται ο κανόνας Simpson ή η γραφική μέθοδος. F(ω) F(ω)=ολοκλήρωμα Fourier ή φάσμα συχνοτήτων

28 28 F(ω) ************** Για να υπολογίσουμε την F(ω) πρέπει: *************** * * * **************************************************************** [a,b]n Διαιρούμε το [a,b] σε άρτιο αριθμό n ίσων διαστημάτων. f(x) Προσεγγίζουμε την f(x) με 2βάθμιες καμπύλες που περνούν από 3 σημεία η κάθε μία: x 0, x 1, x 2 Η 1 η από τα σημεία x 0, x 1, x 2 x 3, x 4, x 5 Η 2 η από τα σημεία x 3, x 4, x 5 ……………………………… x n-2, x n-1, x n Η n ή από τα σημεία x n-2, x n-1, x n Γεωμετρικά περιγράφουμε την καμπύλη με διαδοχικά παραβολικά τόξα. y(t)t i Στην πράξη μετράμε τιμές y(t) στην καμπύλη ανά χρονικά διαστήματα t i Κανόνας Simpson:

29 29 F(ω)R(ω), Ι(ω) y(t) Αν γνωρίζουμε τις τιμές F(ω), δηλαδή τα R(ω), Ι(ω), μπορούμε να αναπαράγουμε την y(t): y(t) 0 Αφού η y(t) είναι πραγματική συνάρτηση ως προς χρόνο, το φανταστικό μέρος του αθροίσματος είναι ίσο με 0: Αντίστροφα: 0

30 30 Α(ω) y(t) = 1– τ τ Εφαρμογή 2.6 Να βρεθεί το φάσμα Α(ω) της απεριοδικής κίνησης που δίνεται από τη σχέση: y(t) = 1 για – τ τ RI0

31 31 Ελεύθερη Ταλάντωση Χωρίς Απόσβεση Στη θέση ισορροπίας (α): (1) Β(=mg)+f(=-kD)=0 => mg=kD =>m/k=D/g (1) D D=Στατική απόκλιση (Διαφορική εξίσωση ελεύθερης ταλάντωσης χωρίς απόσβεση) u=Aημ(ω 0 t): Μερική λύση της η: u=Aημ(ω 0 t): (α) u Σε απόσταση u από τη θέση ισορροπίας (β): (α) (β)(α)

32 32 du Δυναμική ενέργεια του σώματος που εκτελεί αρμονική ταλάντωση χωρίς απόσβεση και βρίσκεται σε στοιχειώδη μετάθεση du: u Δυναμική ενέργεια σε απόσταση u από τη θέση ισορροπίας

33 33 mlθ Εφαρμογή 2.7 Απλό εκκρεμές μάζας m και μήκους l πραγματοποιεί ταλάντωση μικρής γωνίας θ. Να βρεθεί η διαφορική εξίσωση της κίνησης, η ιδιοπερίοδος του εκκρεμούς και η εξίσωση της ταλάντωσης αυτής αν η αρχική μετάθεση είναι u 0 και η αρχική ταχύτητα υ Δύναμη επαναφοράς : Ροπή επαναφοράς : Γωνιακή επιτάχυνση: Θεμελιώδης εξίσωση δυναμικής για κυκλική κίνηση: Γωνιακή ταχύτητα : Διαφορική εξίσωση κίνησης με μεταβλητή τη γωνία θ (1)

34 34 ημθ~θ=u/l ημθ~θ=u/l. Άρα Διαφορική εξίσωση κίνησης με μεταβλητή τη μετάθεση u u=Aημ(ω 0 t) Μερική λύση η u=Aημ(ω 0 t) : Γενική λύση η t=0, u=u 0, υ=υ 0 => u 0 =B, υ 0 =Aω 0 => Α=υ 0 /ω 0 Αρχικές συνθήκες: t=0, u=u 0, υ=υ 0 => u 0 =B, υ 0 =Aω 0 => Α=υ 0 /ω 0 Έτσι, από τη γενική λύση προκύπτει η εξίσωση κίνησης του εκκρεμούς για τις αρχικές συνθήκες:

35 35 Εφαρμογή 2.8 Να βρεθεί η ιδιοπερίοδος του συστήματος που δίνεται στο παρακάτω σχήμα x 1 x 2 Έστω x 1, x 2 οι μετατοπίσεις του 1 ου και 2 ου ελατηρίου. x=x 1 +x 2 Η συνολική μετάθεση της διάταξης είναι x=x 1 +x 2 f 2 =-k 2 x 2 =-B Στο 2 ο ελατήριο η δύναμη επαναφοράς είναι: f 2 =-k 2 x 2 =-B f 1 ==-k 1 x 1 =-B Στο 1 ο ελατήριο η δύναμη επαναφοράς είναι: f 1 = =-k 1 x 1 =-B f=kx=-Β Σε ένα ισοδύναμο ελατήριο η δύναμη επαναφοράς είναι: f= -kx=-Β x2x2 x1x1

36 36 y(φ) = φ0<φ<π y(φ) = -φ–π<φ<0 Άσκηση 2.5 Να αναλυθεί σε αρμονικές η περιοδική ταλάντωση που σε μια περίοδο είναι: y(φ) = φ για 0<φ<π y(φ) = -φ για –π<φ< y(φ)=y(-φ)a n =0 y(φ)=y(-φ) => συμμετρική => a n =0 Ολοκλήρωση κατά παράγοντες:  [ f(x).g΄(x)dx ] = f(x).g(x) -  [ f ΄(x).g(x)dx ]

37 37 00

38 38 Άσκηση 2.6 Να υπολογιστούν οι συντελεστές της πρώτης αρμονικής ταλάντωσης της περιοδικής ταλάντωσης του σχήματος (2.13) (εφαρμογή 2.5) a 1 =-2.02, b 1 =-0.50, b 0 =-0.17 (Εφαρμογή 2.5: a 1 =-2.02, b 1 =-0.50, b 0 =-0.17 )

39 39 f

40 40 m=2kgrk 1 =5Nt/mk 2 =8Nt/m t=0u 0 =1mυ 0 =2m/sec Άσκηση 2.7 Στη διάταξη του σχήματος, αν m=2kgr, k 1 =5Nt/m και k 2 =8Nt/m να βρεθούν: α) η ενεργός σταθερά του συστήματος και η περίοδός του β) η εξίσωση της κίνησης αν για t=0 είναι u 0 =1m και υ 0 =2m/sec α) Δυνάμεις επαναφοράς: F1F1 F2F2

41 41 Ελεύθερη Ταλάντωση με Απόσβεση ΙΞΩΔΗΣ ΑΠΟΣΒΕΣΗ ΙΞΩΔΗΣ ΑΠΟΣΒΕΣΗ: ανάλογη της ταχύτητας κίνησης Δύναμη απόσβεσης ανάλογη της ταχύτητας κίνησης ΑΠΟΣΒΕΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΤΡΙΒΗΣ ΑΠΟΣΒΕΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΤΡΙΒΗΣ: ανεξάρτητη της ταχύτητας και μετάθεσης Δύναμη ανεξάρτητη της ταχύτητας και μετάθεσης. φύση των επιφανειών Εξαρτάται μόνο από τη φύση των επιφανειών (συντελεστής τριβής) και δύναμη που ασκείται κάθετα τη δύναμη που ασκείται κάθετα στην επιφάνεια επαφής. ΑΠΟΣΒΕΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΤΡΙΒΗΣ ΑΠΟΣΒΕΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΤΡΙΒΗΣ: δυνάμεις τριβής που βρίσκονται μέσα στα ίδια τα σώματα (δομική απόσβεση) Οφείλεται σε δυνάμεις τριβής που βρίσκονται μέσα στα ίδια τα σώματα (δομική απόσβεση). Η δύναμη εσωτερικής τριβής είναι ανάλογη της μέγιστης τάσης και, επομένως, ανάλογη της ανηγμένης παραμόρφωσης απόσβεση εσωτερικής τριβής είναι ανάλογη της μετάθεσης Άρα η απόσβεση εσωτερικής τριβής είναι ανάλογη της μετάθεσης

42 42 Ελεύθερη Ταλάντωση με Απόσβεση u=u 0 ημ(ωt) Έστω αρμονική ταλάντωση u=u 0 ημ(ωt)(1) F και δύναμη απόσβεσης F που μεταβάλλεται αρμονικά με το χρόνο και με ίδια με την ταλάντωση περίοδο: F=F 0 ημ(ωt-φ) F=F 0 ημ(ωt-φ) (2) Τ Στη διάρκεια μιας περιόδου, Τ, η F παράγει (καταναλώνει) έργο: Αρνητικό πρόσημο = απορρόφηση ενέργειας (κατανάλωση έργου)

43 43 Ελεύθερη Ταλάντωση με Ιξώδη Απόσβεση F k =-ku Δύναμη που προκαλεί την ταλάντωση: F k =-ku F c =-c du/dt Δύναμη ιξώδους απόσβεσης: F c =-c du/dt c c = συντελεστής ιξώδους απόσβεσης F c αντίθετη Φορά της F c αντίθετη της ταχύτητας F c ανάλογο Μέτρο της F c ανάλογο της ταχύτητας Διαφορική εξίσωση ελεύθερης ταλάντωσης με ιξώδη απόσβεση

44 44 Ελεύθερη Ταλάντωση με Ιξώδη Απόσβεση Γενική λύση της: Μερική λύση η: u=est Η υπόριζη ποσότητα δείχνει τον τρόπο επίδρασης της απόσβεσης. c k =2mω 0 (συντελεστής κρίσιμης απόσβεσης), Αν R=0 => c  c k => c k =2mω 0 (συντελεστής κρίσιμης απόσβεσης), mω 0 συνάρτηση m και ω 0 Παράγοντας απόσβεσηςζ=c/c k Παράγοντας απόσβεσης: ζ=c/c k (=> c=ζc k )

45 45 Ελεύθερη Ταλάντωση με Ιξώδη Απόσβεση Παράγοντας απόσβεσης: ζ =c/ck (=> c=ζc k ) ζ>1 => ισχυρή απόσβεση (c>c k ) ζ=1 => κρίσιμη απόσβεση (c=c k ) ζ ασθενής απόσβεση (c

46 46 Ελεύθερη Ταλάντωση με Ιξώδη Απόσβεση 1) Ισχυρή ιξώδης απόσβεση (ζ>1) 2) Κρίσιμη ιξώδης απόσβεση (ζ=1) Γενική λύση της είναι η : Η λύση αυτή έχει μία αυθαίρετη σταθερά (την a aa a+b) και όχι δύο όπως απαιτείται για σχηματισμό γενικής λύσης διαφορικής εξίσωσης 2 ου βαθμού. Αποδεικνύεται ότι η γενική λύση μπορεί να πάρει τη μορφή

47 3) Ασθενής ιξώδης απόσβεση (ζ<1) Γενική λύση : πλάτος φθίνουσας ταλάντωσης που μειώνεται με το χρόνο Ελεύθερη Ταλάντωση με Ιξώδη Απόσβεση

48 48 Λόγος απόσβεσης, ν, Λόγος απόσβεσης, ν, ο λόγος δύο διαδοχικών πλατών : ζν Tο ζ υπολογίζεται εύκολα αφού το ν προκύπτει από απ’ ευθείας μέτρηση δύο διαδοχικών πλατών στο σεισμόγραμμα (π.χ. u 1, u 2 ) Ελεύθερη Ταλάντωση με Ιξώδη Απόσβεση

49 49 Λόγαριθμική απόσβεση, ξ: Τ d δΕδu Σε διάστημα μιας περιόδου, Τ d, έχουμε μεταβολή ενέργειας, δΕ, και πλάτους, δu : 0 Ελεύθερη Ταλάντωση με Ιξώδη Απόσβεση

50 50 Εφαρμογή 2.9 t=0u 0 =0mυ 0 =2m/secΤ 0 ω 0 c k ζ Τ d ξ ν Αν για t=0 είναι u 0 =0m και υ 0 =2m/sec να βρεθούν: α) Ιδιοπερίοδος (Τ 0 ), κυκλική ιδιοσυχνότητα (ω 0 ) της ελέυθερης ταλάντωσης του συστήματος (χωρίς απόσβεση), β) ο συντελεστής κρίσιμης απόσβεσης, c k, γ) ο παράγοντας απόσβεσης, ζ, δ) η περίοδος φθίνουσας ταλάντωσης, Τ d, ε) η λογαριθμική απόσβεση, ξ, στ) ο λόγος απόσβεσης, ν και ζ) να γραφεί η διαφορική εξίσωση της ταλάντωσης

51 51 Γενική λύση: (1) t=0  u=u 0 =0, υ=υ 0 =2m/sec Για t=0  u=u 0 =0, υ=υ 0 =2m/sec. Δηλαδή: u 0 =0=Βημφ υ 0 =2=> 2=Β(-0.35ημφ+0.36συνφ) (1)=>u=5.6exp(-0.35t)ημ(0.36t) Β=2/0.36=5.6m φ=0.

52 52 R=nN Δύναμη τριβής, R:R=nN n=συντελεστής τριβής, Ν=δύναμη που ασκείται κάθετα στην επιφάνεια επαφής R ανεξάρτητη από u, υ, γ. Δυνάμεις που ασκούνται στο σύστημα : Ελεύθερη Ταλάντωση με Εξωτερική Τριβή Διαφορική εξίσωση της κίνησης Διαφορική εξίσωση της κίνησης. Tο [+/-] δείχνει την εναλλαγή φοράς της τριβής κατά τη διάρκεια μιας περιόδου (αλλαγή προσήμου ανά ημιπερίοδο)

53 53 u 0 Πλάτος ταλάντωσης: u 0 u 0 ku 0 2 /2 Στη μέγιστη απόσταση από τη θέση ισορροπίας (πλάτος u 0 ) μόνο δυναμική ενέργεια: ku 0 2 /2 u 0 -2r Σε χρόνο T 0 /2  πλάτος: u 0 -2r Δυναμική ενέργεια: Μεταβολή της συνολικής ενέργειας = Μεταβολή της συνολικής ενέργειας = = μεταβολή της δυναμικής ενέργειας Στον ίδιο χρόνο (Τ0/2) το σημείο εφαρμογής της R RR R μετατέθηκε κατά u uu u0+(u0-2r)= u0-2r (χωρις τριβή θα είχε μετατεθεί κατά u0, ενώ η μείωση της μετάθεσης λόγω τριβής είναι r+r=2r) Απώλεια ενέργειας = παραγωγή έργου από τη δύναμη τριβής. δΕ=W=> Επειδή δΕ=W=> Άρα σε χρόνο μιας περιόδου η μεταβολή του πλάτους είναι: => άρα οι περιβάλλουσες είναι ευθείες γραμμές u0u0 u 0 -2r u 0 +u 0 -2r

54 54 Εφαρμογή 2.10 Έστω m=2kgr, k=8Nt/m και n=0.05. Αν για t=0 είναι u 0 =3m και υ 0 =0 να βρεθούν: α) η κυκλική συχνότητα και η περίοδος της ταλάντωσης, β) η δύναμη τριβής, R, και η τριβή, r(απώλεια πλάτους σε Τ/4), γ) η εξίσωση της ταλάντωσης για t=T/ Γενική λύση: Άρα η εξίσωση της ταλάντωσης t=T/2 για διάστημα t=T/2 είναι:

55 55 Εφαρμογή 2.10 (παράρτημα) Λύση μη ομογενούς διαφορικής εξίσωσης = γενική λύση ομογενούς + + μερική λύση μη ομογενούς Λύση της μη ομογενούς διαφορικής εξίσωσης :

56 56 Fu Δύναμη εσωτερικής τριβής F ανεξάρτητη της συχνότητας, ανάλογη της μετάθεσης, u : F = γ. κ. u γ γ (παράγοντας εσωτερικής τριβής) = αδιάστατη σταθερά, κ κ = σταθερά ελατηρίου γ Εάν η γ είναι μικρή η ταλάντωση μπορεί να θεωρηθεί σχεδόν αρμονική, οπότε η ενέργεια που καταναλώνεται κατά τη διάρκεια μιας περιόδου (από το κεφάλαιο «ελεύθερη ταλάντωση με απόσβεση»): Ελεύθερη Ταλάντωση με Εσωτερική Τριβή γ Άρα το γ υπολογίζεται εύκολα

57 57 Εξαναγκασμένη Ταλάντωση με απόσβεση Δύναμη ελατηρίου: F k = - ku Δύναμη ιξώδους απόσβεσης: F ε Εξωτερική δύναμη: F ε Ολική δύναμη:

58 58 Το z ονομάζεται transient (παροδική ή συμπληρωματική λύση), περιγράφει κίνηση που πολύ σύντομα εξαφανίζεται λόγω απόσβεσης και προκύπτει ως εξής: ux z Λύση (u) μη ομογενούς διαφορικής εξίσωσης = γενική λύση μη ομογενούς (x)+ μερική λύση ομογενούς (z):u=x+z Το x ονομάζεται steady state (λύση σταθερής κατάστασης), εκφράζει κίνηση επιβαλλόμενη από τη δύναμη F ε και προκύπτει από την: (μη ομογενής)

59 59 Εξαναγκασμένη Ταλάντωση με απόσβεση F ε =F 0 ημ(ωt) Έστω η εξωτερική δύναμη, F ε, μεταβάλλεται αρμονικά με το χρόνο: F ε =F 0 ημ(ωt) u=Bημ(ωt-θ) Τότε η επιβαλλόμενη ταλάντωση θα είναι επίσης αρμονική με την ίδια περίοδο: u=Bημ(ωt-θ) #Δύναμη επαναφοράς #Δύναμη απόσβεσης #Εξωτερική δύναμη Τα μέτρα των διανυσμάτων είναι ίσα με τα πλάτη των αντίστοιχων δυνάμεων: |F α | = Βmω 2 |F k | = -kB |F c | = cBω |Fε| = F0|Fε| = F0|Fε| = F0|Fε| = F0 Δυνάμεις που δρουν στο σύστημα: #Δύναμη αδράνειας

60 60 Εξαναγκασμένη Ταλάντωση με απόσβεση Όταν το σύστημα ακινητοποιείται οι δυνάμεις βρίσκονται σε ισορροπία, δηλαδή, |F α | + |F ε |+ |F k |+ |F c |= 0 το γεωμετρικό άθροισμα των μέτρων τους είναι |F α | + |F ε | + |F k | + |F c | = 0 c k = 2mω 0, ζ = c / c k, ω 0 2 = k / m Έχοντας υπόψη και τις: c k = 2mω 0, ζ = c / c k, ω 0 2 = k / m καταλήγουμε στις: u=Bημ(ωt-θ) οπότε καθορίστηκαν οι παράμετροι της u=Bημ(ωt-θ) που αποτελεί μερική λύση της διαφορικής εξίσωσης κίνησης

61 61 Στην εξαναγκασμένη ταλάντωση με απόσβεση εκτός από την επιβαλλόμενη κίνηση υπάρχει η φθορά της κίνησης λόγω απόσβεσης: επιβαλλόμενης + φθίνουσας (παροδικής): είναι το άθροισμα των δύο λύσεων, επιβαλλόμενης + φθίνουσας (παροδικής): Εξαναγκασμένη Ταλάντωση με απόσβεση Δυναμική Μεγέθυνση Η γενική λύση της

62 62 Εφαρμογή 2.11 Η μάζα τίθεται σε εξαναγκασμένη ταλάντωση από δύναμη F=5ημ(ωt) περιόδου Τ=10sec. Αν για t=0 είναι u 0 =0 και υ 0 =0 να καθοριστεί η εξίσωση της ταλάντωσης Ιδιοπερίοδος: Παράγοντας απόσβεσης:

63 63 Εφαρμογή 2.11 (συνέχεια)

64 64 Άσκηση 2.8 Δίνεται η διάταξη του σχήματος και η αντίστοιχη καταγραφή. Αν m=10kgr, k=2Nt/m να βρεθούν: α) η φυσική περίοδος, Τ 0, συχνότητα, f 0, κυκλική ιδιοσυχνότητα, ω 0, συντελεστης κρίσιμης απόσβεσης, c k, του συστήματος β) ο λόγος απόσβεσης, ν, ο παράγοντας απόσβεσης, ζ, η λογαριθμική απόσβεση, ξ, ο συντελεστής απόσβεσης, c και το ποσοστό ενέργειας που χάνει το σύστημα μετά από 5 ταλαντώσεις m=10kgr

65 65 Άσκηση 2.8 (συνέχεια) Χάνεται περίπου το 100% της αρχικής ενέργειας

66 66 Άσκηση 2.9 Δίνεται η διάταξη του σχήματος και η αντίστοιχη καταγραφή. Αν m=5kgr, k=10Nt/m να βρεθούν: α) η περίοδος, Τ, β) η τριβή, r, γ) η δύναμη τριβής, R, δ) ο συντελεστής τριβής, n m=5kgr k=10Nt/m

67 67 Άσκηση 2.10 Κτίριο μπαίνει σε ταλάντωση. Αν ο λόγος δύο διαδοχικών πλατών είναι ν=1.5 να βρεθούν: α) η λογαριθμική απόσβεση, ξ, β) ο παράγοντας εσωτερικής τριβής, γ, γ) το ποσοστό ενέργειας που απορροφάται μετά από 10 ταλαντώσεις

68 68 Άσκηση 2.11 Το σύστημα τίθεται σε εξαναγκασμένη ταλάντωση από δύναμη που μεταβάλλεται αρμονικά με το χρόνο με πλάτος F 0 =10Nt και περίοδο, T=2sec. να βρεθούν: α) η φυσική περίοδος, Τ 0, και ο παράγοντας απόσβεσης, ζ, του συστήματος, β) η δυναμική μεγέθυνση, U, και η διαφορά φάσης, θ, μεταξύ δύναμης-μετάθεσης και γ) οι δυνάμεις που επιδρούν στο σύστημα m=4kgr k=1Nt/m F0F0 C=5.6

69 69 Άσκηση 2.11 (συνέχεια) |F α | = Βmω 2 =9.3*4*(2*π/2) 2 =367.15Nt (Δύναμη αδράνειας) |F k | = -kB=-1*9.3=-9.3Nt (Δύναμη επαναφοράς ελατηρίου) |F c | = cBω=5.6*9.3*π=163.61Nt (Δύναμη απόσβεσης) | F 0 | = 10Nt (Εξωτερική δύναμη)


Κατέβασμα ppt "Μηχανικές Ταλαντώσεις Κινήσεις που πραγματοποιούν τα σώματα όταν ασκούνται σ’ αυτά δυνάμεις εναλλασσόμενης φοράς Τff = 1/T Περιοδικές (περίοδος Τ, συχνότητα."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google