Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, 8 ο εξάμηνο, Διάλεξη 10 η, 8/4/2016 Διδάσκουσα: Ασημίνα Χριστοφόρου ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ.

Slides:



Advertisements
Παρόμοιες παρουσιάσεις
Γιώργος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Advertisements

Αχιλλέας Μητσός 1 Αχιλλέας Μητσός Η ιστορική διαδρομή του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας Μάρτιος 2013.
ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΠΕΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Αναπτυξιακό Συνέδριο Ηπείρου 24/6/2005.
Απασχόληση και Διεύρυνση εμπειρίες από διασυνοριακές περιοχές
 Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα  Ε.Ο.Κ..
Κύρια Ευρήματα Μελετών και Ερευνών Θοδωρής Λιανός.
1 Καινοτομικό Πρόγραμμα RI-SE ΕΚΕΠΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΑ ΝΕΑ ΕΘΝΙΚΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ.
1 Γεωγραφία της εργασίας & της αναδιάρθρωσης σε μια εκκολαπτόμενη Βαλκανική Μητρόπολη: η Θεσσαλονίκη & η βιομηχανία της Γκιάλης Στέλιος Δρ. Οικονομικής.
ΑΝΑΠΤΥΞΗ AΓΡΟΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Εισαγωγή στο θέμα,για το Αναπτυξιακό Συνέδριο Ηπείρου 24/6/05.
Η μεταρρύθμιση της ΚΑΠ Προκλήσεις και προοπτικές ΠΑΣΕΓΕΣ Τζανέτος Καραμίχας Πρόεδρος ΠΑΣΕΓΕΣ Επιτροπή Παρακολούθησης του Γ΄ ΚΠΣ.
© 2007 Εκδόσεις Κριτική Εισαγωγή στην Οικονομική ΤΟΜΟΣ Β’ David Begg S. Fischer, R. Dornbusch.
ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΖΗΤΗΣΗ ΚΑΙ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ
Υπουργείο Οικονομίας & Οικονομικών Αποτελεσματική Διαχείριση στην 4η Προγραμματική Περίοδο 2007 – 2013.
Περιφερειακή Πολιτική ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Δεκέμβριος 2004 EL Κανονισμοί 1 Πολιτική συνοχής ( ) Πρόταση της Επιτροπής για νέους κανονισμούς 14 Ιουλίου.
1 Προϋπολογισμός 2007 Δεκέμβριος Ποια είναι τα κριτήρια αξιολόγησης του Κρατικού προϋπολογισμού ; Ο προϋπολογισμός του 2007, όπως και κάθε προϋπολογισμός,
Η Διεθνής Κρίση και η Ανεργία Μια Αμφ ί δρομη Σχ έ ση.
Η εισφορά του δικαίου του ανταγωνισμού στην ανάπτυξη ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ν. ΤΖΟΥΓΑΝΑΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ
Κοινωνικός και οικονομικός ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στην Ελλάδα
Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 3η
3. Οι οικονομικές συνθήκες κατά την περίοδο
Επιχειρησιακό ΠρόγραμμαΕπιχειρησιακό Πρόγραμμα Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας Α΄ ΦΑΣΗ: Στρατηγικός Σχεδιασμός.
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ Ε.Ε.
Μακροοικονομική της Ανοικτής Οικονομίας Μακροοικονομική της Ανοικτής Οικονομίας n … είναι η μελέτη των οικονομιών στις οποίες οι διεθνείς συναλλαγές.
Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ
Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Ευρωπαικές Πολιτικές Ολοκλήρωσης Συνοχής.
ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ – ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΧΩΡΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΝΟΡΙΑΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΜΑΘΗΜΑ.
Εθνικός σχεδιασμός (αποτυχίες αγοράς και αποτυχίες κυβερνητικού σχεδιασμού) Προσέγγιση παράλληλη με την αγορά Εικόνα δυνατοτήτων της οικονομίας Υποδείγματα.
Α. ΔΕΔΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ ΛΟΥΤΡΑΚΙ 13 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ  ΔΥΟ ΑΡΧΕΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ◦ PATH DEPENDENCE ◦ ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ  ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΥΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ  ΕΛΛΕΙΨΗ.
Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, 8 ο εξάμηνο, Διάλεξη 13 η, 12/5/2016 Διδάσκουσα: Ασημίνα Χριστοφόρου.
Επένδυση στη δημιουργία Ανθρώπινου Κεφαλαίου: Εκπαίδευση και Κατάρτιση Γιώργος Μ. Αγιομυργιανάκης Καθηγητής Οικονομικής Ανάλυσης και Πολιτικής Ελληνικό.
Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, 8 ο εξάμηνο, Διάλεξη 11 η, 12/4/2016 Διδάσκουσα: Ασημίνα Χριστοφόρου.
Γενική Οικονομική Ιστορία Ενότητα # 12: Η Εποχή μετά το 1973 Διδάσκων: Ιωάννα-Σαπφώ Πεπελάση Τμήμα: Οικονομικής Επιστήμης.
Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, 8 ο εξάμηνο, Διάλεξη 5 η, 11/3/2016 Διδάσκουσα: Ασημίνα Χριστοφόρου ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ.
Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, 8 ο εξάμηνο, Διάλεξη 12 η, 10/5/2016 Διδάσκουσα: Ασημίνα Χριστοφόρου.
ΣΥΝΘΗΚΗ ΛΙΣΑΒΟΝΑΣ Σημειώσεις βασισμένες στο N. Nugent (2010) The Government and Politics of the European Union, 7 th edition.
Γενική Οικονομική Ιστορία Ενότητα # 11: Η Χρυσή Εποχή Διδάσκων: Ιωάννα-Σαπφώ Πεπελάση Τμήμα: Οικονομικής Επιστήμης.
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Ρόϊδω Μητούλα. Ρόϊδω Μητούλα.
ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Εργαστήριο Αγροτικής Πολιτικής & Συνεταιρισμών ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ (ΕΣΠΑ) Υπεύθυνος Πρακτικής.
ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ.
Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, 8 ο εξάμηνο, Διάλεξη 9 η, 29/3/2016 Διδάσκουσα: Ασημίνα Χριστοφόρου ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ.
Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, 8 ο εξάμηνο, Διάλεξη 8 η, 22/3/2016 Διδάσκουσα: Ασημίνα Χριστοφόρου ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ.
ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ.
Μακροοικονομία Διάλεξη 8. Ισορροπία στο Υπόδειγμα IS-LM Καμπύλη IS: ισορροπία στην αγορά αγαθών Υ = C(Y – T) + I(r) + G Καμπύλη LM: ισορροπία στην αγορά.
Μακροοικονομία Διάλεξη 5. Πληθωρισμός: μετράει τη μεταβολή του γενικού επιπέδου των τιμών Τα αίτια του Πληθωρισμού 1)Η θεωρία του πληθωρισμό ζήτησης:
Μακροοικονομία Διάλεξη 6. Ανεργία Τριβής: (βραχυχρόνια) είναι το ελάχιστο επίπεδο ανεργίας σε μια οικονομία. Η ανεργία που οφείλεται στο χρόνο που είναι.
Κρατικος παρεμβατιςμος και κατα pareto αριςτοποιηςη
Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών
Αγροτική Κοινωνιολογία
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ
2. Σκοπός της ΕΕ Ειρήνη, αξίες, ευημερία.
Η Περιφερειακή Πολιτική της Ε.Ε ( )
ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9ο: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΕΙΣ – ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΣ – ΑΝΕΡΓΙΑ
ΘΕΩΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΥΚΛΩΝ
ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
8.1. Οικονομική και Νομισματική Πολιτική
ΕΚΠΑ - Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών
Ζαπατινας χαραλαμπος - Α.μ
Δρ. Αλέξανδρος Αποστολάκης Τηλ.:
Philip McCann Αστική και περιφερειακή οικονομική 2η έκδοση
Η προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην ΕΕ
Ημερίδα Τράπεζας της Ελλάδος
Ευρωπαϊκός Πυλώνας Κοινωνικών Δικαιωμάτων:
Κοινωνική ανισότητα, φτώχεια και κοινωνική ένταξη στην ΕΕ
Η ανοιχτή μέθοδος συντονισμού (ΑΜΣ)
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ
ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΕΔΑΦΙΚΩΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ - NUTS (NOMENCLATURE OF UNITS FOR TERRITORIAL STATISTICS) Σκοπός: Παροχή ενιαίας, ομοιόμορφης διαίρεσης των.
ΘΕΜΑ 2016 Ανεργία και Απασχόληση και οι συνέπειες τους για την οικονομία. α) Αίτια και πολιτικές αντιμετώπισης της ανεργίας. β) Η επίδραση της σημερινής.
Μεταγράφημα παρουσίασης:

Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, 8 ο εξάμηνο, Διάλεξη 10 η, 8/4/2016 Διδάσκουσα: Ασημίνα Χριστοφόρου ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΚΥΚΛΟΣ, ΕΝΟΤΗΤΑ ΙΙΙ: ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΩΣΗ

2 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Περιφερειακές Ανισότητες στην Ευρωπαϊκή Ένωση (7 η – 8 η εβδομάδα) 1.Ανδρικοπούλου, Ελένη (1995), Οι Περιφέρειες στην Ευρωπαϊκή Ένωση - Η Εξέλιξη της Περιφερειακής Πολιτικής από τη Συνθήκη της Ρώμης έως το Maastricht, Αθήνα: Εκδόσεις Θεμέλιο – Βιβλιοθήκη Ευρωπαϊκών Θεμάτων, Κεφ. 2, σελ Πολύζος, Σεραφείμ (2011), Περιφερειακή Ανάπτυξη, Αθήνα: Εκδόσεις Κριτική, Κεφ. 4, σελ , Κεφ. 5, σελ Πετράκος, Γιώργος και Ψυχάρης, Γιάννης (2004), Περιφερειακή Ανάπτυξη στην Ελλάδα, Αθήνα: Εκδόσεις Κριτική, Κεφ. 3, σελ , Κεφ. 4, σελ European Commission, COM (2009) 433 final, Communication from the Commission to the Council and the European Parliament – GDP and Beyond: Measuring Progress in a Changing World, Brussels: Commission of the European Communities. 5.EUROSTAT (2013), Eurostat Regional Statistical Yearbook 2013, Theme: General and Regional Statistics, Luxembourg: European Commission. URL=

3 ΔΙΑΛΕΞΗ 10: ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΕ Ι. ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΕΩΝ Ποια είναι η εξέλιξη των ανισοτήτων μεταξύ των κρατών μελών στην ΕΕ; Ποια είναι η εξέλιξη των ανισοτήτων μεταξύ των περιφερειών στην ΕΕ; Υπάρχουν τάσεις σύγκλισης ή απόκλισης μεταξύ κρατών μελών και περιφερειών;

4 ΔΙΑΛΕΞΗ 10: ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΕ II. ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Α. H EE αποτελεί τη μοναδική προσπάθεια οικονομικής ολοκλήρωσης σε διεθνές επίπεδο που έχει θεσμική υποχρέωση αντιμετώπισης των περιφερειακών ανισοτήτων με τη διάθεση χρηματοδοτικών πόρων που θα στηρίξουν την ανάπτυξη των μειονεκτουσών περιοχών. Β. Ωστόσο, εκτιμάται ότι οι ανισότητες παραμένουν σε υψηλά επίπεδα. Η ένταση και η σημασία του περιφερειακού προβλήματος στην ΕΕ στηρίζεται στα εξής δεδομένα: 1.Αρχικά οι περιφερειακές ανισότητες μεταξύ χωρών μελών ήταν πιο έντονες από ό,τι οι ανισότητες μεταξύ περιφερειών στο εσωτερικό των χωρών. Από τη δεκαετία του ‘80 η τάση αυτή αντιστρέφεται, λόγω της ενίσχυσης των μητροπολιτικών κέντρων των χωρών συνοχής. 2.Προβλήματα όπως χαμηλό κατά κεφαλήν εισόδημα, ανεργία, χαμηλή παραγωγικότητα και ανταγωνιστικότητα είναι χωρικά συγκεντρωμένα σε περιοχές που χαρακτηρίζονται από βιομηχανική παρακμή, αναπτυξιακή καθυστέρηση (αγροτική, παραδοσιακή παραγωγή) ή λειτουργούν ως μεγάλα αστικά κέντρα (συμφόρηση, γκετοποιημένες γειτονιές). 3.Η χωρική πόλωση και το πρότυπο κέντρου –περιφέρειας επεκτείνονται πέρα από τις γνωστές διαιρέσεις Βορρά – Νότου. Μετά την ένταξη των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης έχουμε μία ακόμα διαίρεση Δύσης – Ανατολής.

5 ΔΙΑΛΕΞΗ 10: ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΕ Γ. Σε γενικές γραμμές, η εξέλιξη των ανισοτήτων επηρεάζεται από: 1.αρχικές συνθήκες οικονομικής ανάπτυξης κάθε χώρας 2.τις επιδράσεις της διαδικασίας οικονομικής ολοκλήρωσης 3.το μέγεθος, τη διάρκεια και την αποτελεσματικότητα των ασκούμενων κοινοτικών και εθνικών πολιτικών περιφερειακής ανάπτυξης

6 ΔΙΑΛΕΞΗ 10: ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΕ 1.Αρχικές συνθήκες οικονομικής ανάπτυξης κάθε χώρας  Οι περιφερειακές ανισότητες στο εσωτερικό των χωρών της ΕΕ προϋπήρχαν του νέου οικονομικού περιβάλλοντος και της διαδικασίας οικονομικής ολοκλήρωσης.  Οι χώρες μέλη εξακολουθούν να επηρεάζονται από τις γεωγραφικές τους συντεταγμένες, τις ιστορικές συνθήκες της οικονομικής και εθνικής τους συγκρότησης, το επίπεδο ανάπτυξης, τις υποδομές, την παραγωγική δομή, το μέγεθος των αγορών και τις διασυνοριακές σχέσεις.

7 ΔΙΑΛΕΞΗ 10: ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΕ 2. Επιδράσεις της διαδικασίας οικονομικής ολοκλήρωσης Σε θεωρητικό επίπεδο, κυριαρχούν δύο βασικές απόψεις / προσεγγίσεις σχετικά με τη σχέση της διαδικασίας οικονομικής ολοκλήρωσης και της εξέλιξης των περιφερειακών ανισοτήτων:  Νεοκλασικές θεωρίες:  Η οικονομική ολοκλήρωση οδηγεί μακροχρόνια σε μείωση των περιφερειακών ανισοτήτων.  Τούτο συμβαίνει διότι επιτρέπει την κινητικότητα των συντελεστών, απελευθερώνοντας έτσι τις δυναμικές που συμβάλλουν στη διάχυση της ανάπτυξης στις λιγότερο ευνοημένες περιοχές.  Φιλελεύθερες – εξελικτικές θεωρίες:  Παρότι η οικονομική ολοκλήρωση θεωρείται μία θετική διαδικασία, το κόστος και τα οφέλη μπορεί να μην κατανέμονται ομοιόμορφα στο χώρο.  Τείνουν να είναι ισχυρότερες οι δυναμικές που πολώνουν το χώρο και αυξάνουν τις ανισότητες, καθώς κάποιες περιοχές επωφελούνται περισσότερο από άλλες. Αυτό οφείλεται στις εσωτερικές και εξωτερικές οικονομίες συγκέντρωσης που ευνοούν την ανάπτυξη δυναμικών βιομηχανιών σε περιοχές που είχαν ευνοηθεί αρχικά λόγω φυσικού ή επίκτητου πλεονεκτήματος και, επομένως, εμφανίζονται πιο ανθεκτικές στις έντονα ανταγωνιστικές συνθήκες της ελεύθερης, ενιαίας αγοράς.  Το αντίθετο συμβαίνει σε περιοχές που δεν είχαν ευνοηθεί στο παρελθόν και οι πόροι τους μετακινούνται στις πιο ανεπτυγμένες περιφέρειες.

8 ΔΙΑΛΕΞΗ 10: ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΕ 3. H αποτελεσματικότητα των ασκούμενων κοινοτικών και εθνικών πολιτικών περιφερειακής ανάπτυξης  Η ΕΕ παρεμβαίνει με δράσεις περιφερειακής πολιτικής και ιδρύει τα Διαρθρωτικά Ταμεία και το Ταμείο Συνοχής για τη διάθεση πόρων σε περιφέρειες που παρουσιάζουν διαρθρωτικά προβλήματα και χαμηλά επίπεδα ανάπτυξης.  Η αναγκαιότητα για την άσκηση κοινοτικής περιφερειακής πολιτικής στηρίζεται στα εξής: Έντονο πρόβλημα των περιφερειακών ανισοτήτων σε κοινοτικό επίπεδο, ώστε να δικαιολογεί, με βάση την αρχή της επικουρικότητας, την κοινοτική παρέμβαση. Ύπαρξη και αναπαραγωγή ενός σχήματος κέντρου-περιφέρειας, το οποίο εντείνεται με τις διαδοχικές διευρύνσεις της ΕΕ και στοιχειοθετεί την πολιτική βάση της παρέμβασης για την ενίσχυση των λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών της ΕΕ και τη διασφάλιση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μεταξύ κρατών μελών.

9 ΔΙΑΛΕΞΗ 10: ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΕ

10 ΔΙΑΛΕΞΗ 10: ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΕ

11 ΔΙΑΛΕΞΗ 10: ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΕ 2. Ανάλυση της διαχρονικής εξέλιξης των ανισοτήτων μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ βάσει του CV  Γενικότερα, βάσει του CV, οι περιφερειακές ανισότητες μειώνονται διαχρονικά από το 1960 μέχρι το 2000, κυρίως στη διάρκεια των δύο τελευταίων δεκαετιών.  Εκείνο που έχει ενδιαφέρον να δούμε είναι πώς εξελίσσεται ο CV στις διάφορες υπο-περιόδους μέχρι το Διακρίνουμε 4 φάσεις: α. Αρχές ’60 – μέσα ’70: σύγκλιση κατά κεφαλήν ΑΕΠ β. Μέσα ’70 – μέσα ’80: απόκλιση κατά κεφαλήν ΑΕΠ γ. Μέσα ’80 – αρχές ’90: τάσεις σύγκλισης / σταθεροποίησης δ. Μέσα ’90 – μέσα 2000: τάσεις απόκλισης κατά κεφαλήν ΑΕΠ

12 ΔΙΑΛΕΞΗ 10: ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΕ α. Αρχές ’60 – μέσα ’70: σύγκλιση κατά κεφαλήν ΑΕΠ i.Οι περιφερειακές ανισότητες δεν είναι έντονες, διότι η τότε ΕΟΚ περιλαμβάνει σχετικά ομοιογενείς και βιομηχανικά ανεπτυγμένες χώρες του παραδοσιακού «κέντρου» της Ευρώπης, πλην των αγροτικών περιφερειών της Νότιας Γαλλίας και των λιγότερο ανεπτυγμένων περιφερειών της Νότιας Ιταλίας. ii.Έχουμε την ευρύτερη παρέμβαση του κράτους στην οικονομία με στόχο τη συνολική εθνική ανάπτυξη. Οι εθνικές κυβερνήσεις έβλεπαν τη μείωση των περιφερειακών ανισοτήτων και την ενίσχυση των λιγότερο ανεπτυγμένων περιοχών ως αναγκαία και αναπόσπαστη συνιστώσα της συνολικής ανάπτυξης της οικονομίας. Έτσι, η πολιτική για περιφερειακή ανάπτυξη σχηματίστηκε για να καλύψει εθνικούς στόχους. iii.Η κεντρική περιφερειακή πολιτική ευνοήθηκε και από τις ευμενείς διεθνείς οικονομικές και κοινωνικές συγκυρίες: υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης, πλήρης απασχόληση, μαζική παραγωγή, κινητικότητα κεφαλαίου, μετανάστευση εργασίας.

13 ΔΙΑΛΕΞΗ 10: ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΕ β. Μέσα ’70 – μέσα ’80: απόκλιση κατά κεφαλήν ΑΕΠ i.Αρχίζει η οικονομική ύφεση, μετά τις πετρελαϊκές κρίσεις, παράλληλα με τον περιορισμό των εθνικών πολιτικών και την ένταση διεθνούς ανταγωνισμού. ii.Έχουμε την ένταξη της Ιρλανδίας (1973), του ΗΒ (1973), της Δανίας (1973), της Ελλάδας (1981), της Ισπανίας (1986), της Πορτογαλίας (1986). Η ΕΕ διευρύνεται και γίνεται πιο ετερογενής. Οι χώρες του ευρωπαϊκού Νότου έχουν περισσότερο παραδοσιακές δομές παραγωγής, υψηλότερη ανεργία, πληθωρισμό, ελλείμματα και χαμηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ που μειώνει τον κοινοτικό μέσο όρο. Από την άλλη, οι χώρες του Βορρά, όπως το ΗΒ, έχουν βιομηχανικές περιφέρειες που έχουν πληγεί από την κρίση και βρίσκονται σε παρακμή ώστε να χρειάζονται στήριξη. iii.Η πλέον αξιοσημείωτη μετακίνηση της καμπύλης CV έγινε με την ένταξη της Ισπανίας και Πορτογαλίας στα μέσα της δεκαετίας του ’80.

14 ΔΙΑΛΕΞΗ 10: ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΕ γ. Μέσα ’80 – αρχές ’90: τάσεις σύγκλισης / σταθεροποίησης i.Mία ακόμη διεύρυνση έγινε «σιωπηρά» με την ένταξη της Ανατολικής Γερμανίας μετά την ενοποίηση των δύο Γερμανιών (1990). Πρόκειται, όμως, για χώρα με χαμηλό εισόδημα που προσέθεσε ένα ακόμη πρόβλημα στις περιφερειακές ανισότητες. ii.Βελτιώνεται η θέση της Ιρλανδίας, Ισπανίας και Πορτογαλίας που επιτυγχάνουν ταχύτερους ρυθμούς ανάπτυξης και αύξηση του κατά κεφαλήν εισοδήματος.

15 ΔΙΑΛΕΞΗ 10: ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΕ δ. Μέσα ’90 – μέσα 2000: τάσεις απόκλισης κατά κεφαλήν ΑΕΠ i.Σηματοδοτείται η ένταξη της Αυστρίας, Σουηδίας και Φινλανδίας (1995), οι οποίες αποτελούν χώρες υψηλού εισοδήματος, επηρεάζοντας τη διάρθρωση των περιφερειακών ανισοτήτων της Ένωσης: ο κοινοτικός μέσος όρος «ανεβαίνει» και η σχετική θέση των λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών φαίνεται χειρότερη. ii.Παρά τη σύγκλιση που ακολούθησε στις αρχές της νέας χιλιετίας, λόγω των ταχύτερων ρυθμών ανάπτυξης των χωρών του Νότου και της Ιρλανδίας, επανέρχονται τάσεις απόκλισης με την ένταξη των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης το iii.Η διεύρυνση αυξάνει το αναπτυξιακό χάσμα στο εσωτερικό της Ένωσης, μετατοπίζοντας το πρόβλημα των ανισοτήτων προς Ανατολάς. Το επίπεδο του κατά κεφαλήν ΑΕΠ των κρατών μελών στην Ανατολική Ευρώπη είναι σχεδόν στο σύνολό του κάτω του κοινοτικού μέσου.

16 ΔΙΑΛΕΞΗ 10: ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΕ 3. Τι παρατηρούμε από τις εξελίξεις αυτές; i.Ούτε η σύγκλιση ούτε η απόκλιση των επιπέδων κατά κεφαλήν ΑΕΠ μεταξύ κρατών μελών υπήρξε τόσο σημαντική ώστε να υπάρξουν αξιοσημείωτες αλλαγές προς την κατεύθυνση της μείωσης των περιφερειακών ανισοτήτων μέσα στην ΕΕ. ii.Ο βαθμός σύγκλισης παραμένει χαμηλός, αφήνοντας αναλλοίωτη τη σχετική θέση των κρατών μελών στην κατάταξή τους, με βάση το κατά κεφαλήν ΑΕΠ, και συντηρώντας το πρότυπο «κέντρου-περιφέρειας». iii.Οι εξελίξεις συνδέονται περισσότερο με:  τη διαδικασία διεύρυνσης με την ένταξη νέων μελών  τους ρυθμούς μεταβολής του ΑΕΠ σε κάθε χώρα: παρά τους υψηλούς ρυθμούς οικονομικής μεγέθυνσης σε όλες τις περιφέρειες, το οικονομικό και τεχνολογικό κέντρο της Δυτικής Ευρώπης δεν κλονίζεται και δε μετατοπίζεται διαχρονικά.

17 ΔΙΑΛΕΞΗ 10: ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΕ 4. Άρα η οικονομική ολοκλήρωση φέρνει σύγκλιση ή απόκλιση; i.Από τις εξελίξεις που περιγράψαμε, δεν είναι δυνατό να προκύψουν αιτιώδεις σχέσεις που να συνδέουν τη διαδικασία της οικονομικής ολοκλήρωσης των κρατών μελών της ΕΕ με την πορεία σύγκλισης ή απόκλισης του επιπέδου ανάπτυξης. ii.Ο χαμηλός βαθμός σύγκλισης δεν επιβεβαιώνει προβλέψεις ότι η οικονομική ολοκλήρωση θα φέρει ισόρροπη ανάπτυξη, αλλά ούτε και τις διαψεύδει.  Kατά την άποψη των νεοκλασικών, ο χαμηλός βαθμός σύγκλισης είναι αποτέλεσμα της ατελούς απελευθέρωσης των εθνικών αγορών λόγω θεσμικών εμποδίων και παρεμβατικών πολιτικών που δυσχεραίνουν την εξισορροπητική λειτουργία της αγοράς.  Kατά την άποψη μη νεοκλασικών θεωρητικών, το γεγονός ότι δεν υπήρξε σημαντική απόκλιση των επιπέδων ανάπτυξης μεταξύ των κρατών και των περιφερειών που συμμετέχουν στη διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, εξηγείται επειδή δεν υπήρξε πλήρης απελευθέρωση των εθνικών αγορών και κυρίως επειδή ασκήθηκαν τόσο από τα κράτη μέλη όσο και από την ΕΕ παρεμβατικές πολιτικές περιφερειακής πολιτικής.