Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

1 TDM Ιστορικά Διατομική μεταβλητότητα Σχέση συγκέντρωσης-απόκρισης vs δόση- απόκριση Γνώσεις θεραπευτικής, φαρμακολογίας Φαρμακοκινητικής, εργαστηριακής.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "1 TDM Ιστορικά Διατομική μεταβλητότητα Σχέση συγκέντρωσης-απόκρισης vs δόση- απόκριση Γνώσεις θεραπευτικής, φαρμακολογίας Φαρμακοκινητικής, εργαστηριακής."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 1 TDM Ιστορικά Διατομική μεταβλητότητα Σχέση συγκέντρωσης-απόκρισης vs δόση- απόκριση Γνώσεις θεραπευτικής, φαρμακολογίας Φαρμακοκινητικής, εργαστηριακής καθώς και κλινικής ιατρικής 8/14/2015Κωνσταντίνος Πίστος

2 2 ΣΚΟΠΟΣ TDM Η διερεύνηση ανεπιτυχούς θεραπείας-trough Ο έλεγχος της απόκρισης του ασθενούς Η εξατομίκευση Η αποφυγή τοξικών συγκεντρώσεων - peak Πριν τη χρήση ασυνήθιστα υψηλών δόσεων Διασφάλιση ΘΕ Ακρίβεια θεραπείας Ρύθμιση Δόσης Νέα Δόση = Προηγούμενη δόση X επιθυμητή C ss /Παλιά C ss 8/14/2015Κωνσταντίνος Πίστος

3 3 Κριτήρια Κόστος Σχέση συγκέντρωσης vs απόκρισης Υπάρχουν άλλοι τρόποι εκτίμησης του θεραπευτικού αποτελέσματος; (π. χ., πίεση αίματος, καρδιακός ρυθμός, επίπεδα γλυκόζης, χοληστερόλη- τριγλυκερίδια, όγκος ούρων, θερμοκρασία σώματος, φλεγμονή, άλγος, πονοκέφαλος, κ.λ.π.) Δυσκολία στην αναγνώριση του θεραπευτικού αποτελέσματος ή της τοξικότητας Μικρό ΘΕ Δια των ασθενών μεταβλητότητα Μεθοδολογία (ακρίβεια, κόστος) Σχέση δόσης vs συγκέντρωσης Η απόκριση οφείλεται στη μητρική ουσία και όχι στον μεταβολίτη H μη επίτευξη θεραπευτικών συγκεντρώσεων θέτει σε κίνδυνο τον ασθενή; Μεγάλη διάρκεια Φαρμακολογικού αποτελέσματος 8/14/2015Κωνσταντίνος Πίστος

4 4 ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΤDM Όταν υπάρχουν υπόνοιες για τη μη λήψη του φαρμάκου από τον ασθενή Χορήγηση αλληλεπιδρώντων φαρμάκων Όταν παρατηρούνται έντονες διακυμάνσεις στο ρυθμό βιομετατροπής του φαρμάκου από άτομο σε άτομο Γενετικά καθορισμένη ιδιαιτερότητα του ασθενή ως προς το μεταβολισμό του φαρμάκου (fast και slow metabolizers) Όταν ο ασθενής εμφανίζει τοξικά συμπτώματα κατά τη θεραπεία Σε ηπατική ή νεφρική βλάβη Σε ειδικές συνθήκες (π.χ. εγκυμοσύνη) Όταν το φάρμακο δεν ακολουθεί γραμμική κινητική ως προς τη βιομετατροπή του, αλλά κινητική κορεσμού και μικρή αλλαγή στη δόση πιθανόν να οδηγήσει σε τοξικές συγκεντρώσεις Για λόγους ιδιοσυγκρασίας, μη ανταπόκριση στη θεραπεία (μη απορρόφηση του φαρμάκου) Πρόληψη ΑΕ ΦΚ προφίλ Μεγιστοποίηση και επιτάχυνση θεραπευτικού αποτελέσματος Ελαχιστοποίηση τοξικότητας Όταν η απόκριση δεν μπορεί να εκτιμηθεί με άλλες παραμέτρους (π.χ. πίεση) 8/14/2015Κωνσταντίνος Πίστος

5 5 Διατομική μεταβλητότητα της απόκρισης Φαρμακοδυναμικοί Λόγοι Ηλικία (βρέφη, έφηβοι, ηλικιωμένοι), βάρος, φύλο Πολυμορφισμός Ύπαρξη ασθένειας (ηπατική, νεφρική βλάβη) Άλλα φάρμακα Ανάπτυξη ανοχή Ομοιόσταση (Διγοξίνη) Δέσμευση με πρωτεΐνες πλάσματος Επαγωγή ενζύμων Φαρμακοκινητικοί Λόγοι Απορρόφηση (κινητικότητα ΓΣ, τροφή, φαινόμενο 1ης διόδου), κατανομή, απέκκριση, χρόνος τελευταίας δοσολογίας Χρόνος δειγματοληψίας Τοξικότητα 8/14/2015Κωνσταντίνος Πίστος

6 6 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Συνεισφορά των κυριότερων ισομορφών του μεταβολισμού φαρμάκων στον ανθρώπινο οργανισμό Επαγωγή Αναστολή Πολυμορφισμός 8/14/2015Κωνσταντίνος Πίστος

7 7 ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΣΜΟΥ ΤΟΥ CYP2D6 Φάρμακα που μεταβολίζονται μέσω του CYP2D6 Καρδιοαγγειακά FlecainideMetoprolol PropafenoneTimolol MexilitinePropranolol Αντιψυχωσικά ClozapineAmitriptyline HaloperidolImipramine PerphenazineClomipramine Remoxipride Thioridazine 8/14/2015Κωνσταντίνος Πίστος

8 88/14/2015Κωνσταντίνος Πίστος

9 9 Διάγραμμα διαφοράς AUC σε ασθενείς με διαφορετική νεφρική κάθαρση 8/14/2015Κωνσταντίνος Πίστος

10 10 Αντενδείξεις Μεγάλο ΘΕ Ύπαρξη άλλων τρόπων εκτίμησης του αποτελέσματος Όταν δεν υπάρχει νομόγραμμα Η απόκριση δεν σχετίζεται με τη συγκέντρωση Γραμμική ΦΚ 8/14/2015Κωνσταντίνος Πίστος

11 11 ΦΑΡΜΑΚΑ ΠΟΥ ΑΠΑΙΤΟΥΝ TDM ΣΤΟΝ ΟΡPΟ ΣΕ ΧΡΟΝΙΑ ΛΗΨΗ 1.Αντιαρρυθμικά, Καρδιακοί Γλυκωσίδες, Προκαϊναμίδη, Λιδοκαΐνη 2.Αντιεπηλιπτικά: Φαινυτοΐνη, Φαινοβαρβιτάλη, Βαλπροϊκό οξύ, καρβαμαζεπίνη 3.Αντιψυχωσικά: Λίθιο, Τρικυκλικά Αντικαταθλιπτικά 4.Βρογχοδιασταλτικά: Θεοφυλλίνη 5. Αντιβιοτικά: 6.Αμινογλυκοσίδες – Γενταμυκίνη, Αμικασίνη Άλλα-Βανκομυκίνη 1.Ανοσοκατασταλτικά: Κυκλοσπορίνη 2.Αντινεοπλασματικά: Μεθοτρεξάτη 3.Αναλγητικά, σαλικυλικά, παρακεταμόλη 8/14/2015Κωνσταντίνος Πίστος

12 12 ΦΑΡΜΑΚΑ για τα οποία υπάρχουν καθορισμένα ΘΕ 1.Αντιαρρυθμικά, Καρδιακοί Γλυκωσίδες, Προκαϊναμίδη, Λιδοκαΐνη, κινιδίνη 2.Αντιεπηλιπτικά: Φαινυτοΐνη, Φαινοβαρβιτάλη, βενζοδιαζεπίνες, Βαλπροϊκό οξύ, καρβαμαζεπίνη, αιθοσουξιμίδιο 3.Αντιψυχωσικά: Λίθιο, Τρικυκλικά Αντικαταθλιπτικά 4.Βρογχοδιασταλτικά: Θεοφυλλίνη 5. Αντιβιοτικά: Γενταμυκίνη, Αμικασίνη, τομπραμυκίνη 6.Ανοσοκατασταλτικά: Κυκλοσπορίνη 7.Αντινεοπλασματικά: Μεθοτρεξάτη 8.Αναλγητικά, σαλικυλικά, παρακεταμόλη 8/14/2015Κωνσταντίνος Πίστος

13 13 ΑΝΑΛΥΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΕΣ ΓΙΑ TDM 1. EMIT: υψηλή αυτοματοποίηση, ταχεία ανάλυση δειγμάτων, μεγάλος αριθμός Kits, μέτριας ευαισθησίας, χαμηλής επαναληψιμότητας καμπυλών αναφοράς 2. ELISA: υψηλή αυτοματοποίηση, ταχεία ανάλυση δειγμάτων, μικρός αριθμός Kits, μέτριας ευαισθησίας, χαμηλής επαναληψιμότητας καμπυλών αναφοράς 3. RIA: Υψηλή ευαισθησία, μεγάλος χρόνος ανάλυσης δειγμάτων, πολλές παρεμποδίσεις (cross reactions) 4. FPIA: υψηλή αυτοματοποίηση, ταχεία ανάλυση δειγμάτων, μικρός αριθμός Kits, μέτριας ευαισθησίας 5. HPLC, LC-MS, LC-MS/MS, GC-MS : Υψηλή ευαισθησία, μεγάλος αριθμός μεθόδων, μικρό κόστος, μεγάλος χρόνος κατεργασίας δειγμάτων, απαιτεί έμπειρο προσωπικό 6. UV-Vis, Fl, TLC, EIA Ολοκλήρωση μέτρησης πριν από την επόμενη δειγματοληψία 8/14/2015Κωνσταντίνος Πίστος

14 14 Είδη βιολογικών δειγμάτων για TDM Πλάσμα Ορός Αίμα Σάλιο ΕΙΔΗ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ Ολική συγκέντρωση φαρμάκου Συγκέντρωση αδέσμευτου φαρμάκου Μεταβολίτες 8/14/2015Κωνσταντίνος Πίστος

15 15 ΠΟΡΕΙΑ ΦΑΡΜΑΚΟΥ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ 1.Απορρόφηση 2.Κατανομή 3.Μεταβολισμό 4.Απέκκριση 8/14/2015Κωνσταντίνος Πίστος

16 16 Πριν από την έναρξη παρακολούθησης Πρακτική παρακολούθησης (target concentration strategy) Με ή χωρίς φαγητό Εάν πρόκειται για δηλητηρίαση προσοχή στο χρόνο δειγματοληψίας Σωστός χρόνος δειγματοληψίας Προσδιορισμός ΘΕ Αριθμός φαρμάκων που πρόκειται να παρακολουθηθούν Αριθμός δειγματοληψιών μέσα στην ημέρα Απαραίτητη η ύπαρξη προσωπικού Απαραίτητη η ύπαρξη οργανολογικού εξοπλισμού 8/14/2015Κωνσταντίνος Πίστος

17 17 ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΗ ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΕΠΙΠΕΔΩΝ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΜΕΝΗΣ ΣΤΑΘΜΗΣ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΕΥΡΟΥΣ 8/14/2015Κωνσταντίνος Πίστος

18 18 Δοσολογία Αποφυγή μεγάλων μεταβολών σε σταθεροποιημένη κατάσταση Δόση έναρξης Δόση εφόδου = C * Vss/F Ρυθμός δόσης = C * CL/F 8/14/2015Κωνσταντίνος Πίστος

19 19 ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΣ ΧΡΟΝΟΣ ΓΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ Επαρκής χρόνος (T1/2) Όταν το φάρμακο βρίσκεται σε steady state, που εγκαθίσταται μετά παρέλευση χρόνου ίσου με 5 πολλαπλάσια του Τ 1/2 από την έναρξη της θεραπείας. Μέγιστη (Peak)-ελάχιστη (trough) συγκέντρωση (Διγοξίνη)-AUC Φάρμακα με μεγάλο T1/2 Κατανομή Αιμοληψία min μετά την I.V χορήγηση >> 1-2 ώρες μετά την I.M. χορήγηση >> 1-1 1/2 ώρες μετά την per os χορήγηση Δειγματοληψία (δ.σ. αποθήκευσης δείγματος) Δειγματοληψία (πλάσμα vs ορός) 8/14/2015Κωνσταντίνος Πίστος

20 20 Νομόγραμμα (Done) 8/14/2015Κωνσταντίνος Πίστος

21 21 Νομόγραμμα (Rumack-Mathew) 8/14/2015Κωνσταντίνος Πίστος

22 22 Ερμηνεία αποτελεσμάτων Ομάδα ασθενών από τους οποίους λήφθηκαν βιβλιογραφικά δεδομένα Ηλικία, άλλες ασθένειες, σωματικό βάρος, οδός χορήγησης, απορρόφηση, απέκκριση, ρυθμός χορήγησης, δοσολογία, ηλεκτρολύτες, άλλα φάρμακα Χρόνος τελευταίας δειγματοληψίας 8/14/2015Κωνσταντίνος Πίστος

23 23 ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Υπάρχει η εργαστηριακή δυνατότητα για TDM; Τι δείγμα απαιτείται; Χρόνος δειγματοληψίας; Διερεύνηση αποδεκτού ΘΕ- νομογράμματος ( MEC, MTC ) 8/14/2015Κωνσταντίνος Πίστος

24 24 Οφέλη από TDM Βελτιωμένη αποτελεσματικότητα Μειωμένη τοξικότητα Μείωση χρόνου νοσηλείας Μείωση επισκέψεων στο νοσοκομείο > αριθμός ασθενών με κατάλληλα επίπεδα Μείωση κόστους Καλύτερη ποιότητα ζωής 8/14/2015Κωνσταντίνος Πίστος

25 25 REQUEST FORM OF TDM Patient Name Date HN Age Sex Wt Ht Ward Ordered by Phone No DRUG LEVEL REQUESTED REASON FOR REQUEST : ( ) Suspected toxicity ( ) Compliance ( ) Therapeutic confirmation ( ) Absence of therapeutic response Please indicate when level is needed : ( ) within 24 h ( ) within 1-2 h ( ) stat ( ) others TIME AND DATE OF LAST DOSE : Date Route : IV, IM, SC, PO, Others Time Dose Freq THIS DRUG LEVEL IS FOR : SAMPLING TIME : ( ) Trough or predose level Date Time ( ) Peak level Date Time DOES THE PATIENT HAVE ORGAN-SYSTEM DAMAGE ? ( ) Renal ( ) Hepatic ( ) Cardiac ( ) GI ( ) Endocrine ( ) Others …. OTHER DRUG(S) PATIENT IS TAKING : …….. DRUG LEVEL & USUAL THERAPEUTIC RANGE ……. INTERPRETATION … ……. Date Technologist Time ………….. 8/14/2015Κωνσταντίνος Πίστος

26 26 Διγοξίνη Γλυκοσιλιωμένο στεροειδές Μηχανισμός δράσης 70-85% ΒΑ σε 1 ώρα Παρουσία άλλων φαρμάκων 25% σύνδεση με πρωτεΐνες Κατανομή Μεταβολισμός Τ1/2: 36 ώρες ΘΕ: 0,5-2 mg/L Διατομική μεταβλητότητα τοξικότητας Νεφρική ανεπάρκεια, διουρητικά, υποκαλιαιμία, υπερασβαιστιαιμία, κινιδίνη Δειγματοληψία: 6-10 ώρες μετά τη δόση 8/14/2015Κωνσταντίνος Πίστος

27 27 Λίθιο Κατά Μανιοκατάθλιψης μαζί με αντικαταθλιπτικά Τ1/2: 24 ώρες Ανεπιθύμητες ενέργειες Τοξικότητα: Νευρολογικές, καρδιακές, νεφρικές διαταραχές Μηχανισμός δράσης Θεραπεία Παρακολούθηση: 2-5 ημέρες, εβδομαδιαία, μηνιαία, 12 ώρες μετά την τελευταία δόση Μικρό ΘΕ: – mmol/L σε απλή δόση – mmol/L για διατήρηση επιπέδων –Χρόνια επίπεδα 3.0 δυνατόν να είναι θανατηφόρα Η νεφρική κάθαρση επηρεάζεται από την παρουσία διουρητικών 8/14/2015Κωνσταντίνος Πίστος

28 28 Αντιεπηλιπτικά Μεταβολισμός Καρβαμαζεπίνη Βαλπροϊκό οξύ Φαινοβαρβιτάλη φαινυτοΐνη 8/14/2015Κωνσταντίνος Πίστος

29 29 Φαινυτοΐνη ΘΕ: mg/ml Τ1/2: 24 ώρες Τοξικότητα: Υπερανάπτυξη ούλων, θάνατοι Παρακολούθηση: 5-7 ημέρες Κορεσμός μεταβολικού ενζύμου Παιδιά 8/14/2015Κωνσταντίνος Πίστος

30 30 Θεοφυλλίνη Ξανθίνες Φαρμακολογικές δράσεις ΘΕ: mg/ml Τ 1/2 : διαφοροποίηση σε βρέφη, παιδιά, ενήλικες Παρακολούθηση: 5-7 ημέρες Ανεπιθύμητες ενέργειες 8/14/2015Κωνσταντίνος Πίστος

31 31 Αντιβιοτικά Γενταμυκίνη-βανκομυκίνη Συγκέντρωση vs χρονοεξαρτώμενα αντιβιοτικά Γενταμυκίνη: 10mg/L (peak) Βανκομυκίνη: 5-10mg/L (trough) 8/14/2015Κωνσταντίνος Πίστος

32 32 Κυκλοσπορίνη Μηχανισμός δράσης “C2” – AUC Tacrolimus 8/14/2015Κωνσταντίνος Πίστος

33 33 Αντινεοπλασματικά Περιορισμένες πληροφορίες Μεθοτρεξάτη (φολινικό οξύ) 8/14/2015Κωνσταντίνος Πίστος

34 34 ΛΙΔΟΚΑΪΝΗ-ΚΙΝΙΔΙΝΗ- ΠΡΟΚΑΪΝΑΜΙΔΗ- ΔΙΣΟΠΥΡΑΜΙΔΗ Διόρθωση καρδιακών αρρυθμιών με μικρό ΘΕ 8/14/2015Κωνσταντίνος Πίστος


Κατέβασμα ppt "1 TDM Ιστορικά Διατομική μεταβλητότητα Σχέση συγκέντρωσης-απόκρισης vs δόση- απόκριση Γνώσεις θεραπευτικής, φαρμακολογίας Φαρμακοκινητικής, εργαστηριακής."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google