Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η ορθογραφία ως φορέας γλωσσικής μνήμης: τα ταμπού της γλωσσικής χρήσης και η επίδρασή τους στη γλωσσική ανάπτυξη Μαρίνα Τζακώστα Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "Η ορθογραφία ως φορέας γλωσσικής μνήμης: τα ταμπού της γλωσσικής χρήσης και η επίδρασή τους στη γλωσσική ανάπτυξη Μαρίνα Τζακώστα Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 Η ορθογραφία ως φορέας γλωσσικής μνήμης: τα ταμπού της γλωσσικής χρήσης και η επίδρασή τους στη γλωσσική ανάπτυξη Μαρίνα Τζακώστα Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης Πανεπιστήμιο Κρήτης Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

2 Θέματα προς συζήτηση  Ιστορία της ορθογραφίας συστήματα γραφής  Φωνητική vs. Φωνολογία  Φωνητική/ Φωνολογία vs. ορθογραφία/ γραπτός λόγος  Πορίσματα της έρευνας Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

3 Ιστορία της ορθογραφίας – η εφεύρεση  Κάδμος  Κάδμος (πρίγκιπας της Φοινίκης/ ιδρυτής των Θηβών)  εφευρέτης του αλφαβήτου  Kang Tzi Tsin Lin  Kang Tzi (κινέζος Θεός-Δράκος) – Tsin Lin (λευκός μονόκερως)  Thoth Βασιλιάς Θαμούς  Thoth (Αιγύπτιος Θεός) – Βασιλιάς Θαμούς (αμφισβήτηση των πλεονεκτημάτων της γραφής)  Nevo  Nevo (Βαβυλώνιος Θεός)  Allah  Allah (ισλαμική διδαχή) Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

4 Ιστορία της ορθογραφίας - πρώτες προσπάθειες Πετρογλυφικά  Πετρογλυφικά  αναπαραστάσεις στις σπηλιές της Αλταμίρας (~ π.Χ.)

5 Ιστορία της ορθογραφίας – οι πρώτες προσπάθειες Εικονογράμματα  Εικονογράμματα  αναπαραστάσεις αντικειμένων (1 ο σύστημα γραφής– Inoui – Alaska & Canada, Inkas - Perou, Siberia, Australia) Ιδεογράμματα  Ιδεογράμματα  αναπαραστάσεις ιδεών

6 Ιστορία της ορθογραφίας – γλωσσολογικώς προσανατολισμένα συστήματα γραφής  Σφηνοειδής γραφή  Σουμέριοι: το αρχαιότερο σύστημα γραφής (~6.000 years) – απλοποίηση συμβόλων – σύμβολα emoticon Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

7 Ιστορία της ορθογραφίας – γλωσσολογικώς προσανατολισμένα συστήματα γραφής

8

9  Λογογράμματα  Λογογραφικό σύστημα, λεξικό σύστημα γραφής, αντιστοιχία μεταξύ μιας απεικόνισης/ αντικειμένου και μιας λέξης/ μορφήματος Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

10 Ιστορία της ορθογραφίας – γλωσσολογικώς προσανατολισμένα συστήματα γραφής

11  Συλλαβικό σύστημα γραφής  αντιστοιχία μεταξύ συμβόλου και ήχου/ συλλαβής Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

12 Ιστορία της ορθογραφίας – γλωσσολογικώς προσανατολισμένα συστήματα γραφής Συλλαβική γραφή  Μέση Ανατολή & Μικρά Ασία  Βαβυλώνιοι, Ασσύριοι, Πέρσες Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

13 Ιστορία της γραφής – γλωσσολογικώς προσανατολισμένα συστήματα γραφής  Η αρχή Ρέμπους  Η αρχή Ρέμπους – χρήση φωτογραφικών συμβόλων  Ομόηχες λέξεις a. Λείπειλίπη λύπη  Είναι παραγωγικό σύστημα γραφής; Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

14 Ιστορία της γραφής – γλωσσολογικώς προσανατολισμένα συστήματα γραφής

15 Το αλφάβητο  Δυτικό σημιτικό συλλαβικό (~ 1500 π.Χ.)  Συλλαβικό αλφάβητο – 22 σύμφωνα (τίποτα  τπτ)  Ποια η καταγωγή της αλφαβητικής γραφής; Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

16 Το αλφάβητο

17 Σύγχρονα ορθογραφικά συστήματα  Λεξική γραφή   Λεξική γραφή  πολύπλοκο λόγω του πλήθους των διαφορετικών χαρακτήρων  Συλλαβική γραφή   Συλλαβική γραφή  περισσότερο αποτελεσματικό  (συμφωνική) Αλφαβητική γραφή   (συμφωνική) Αλφαβητική γραφή  Σημιτικές γλώσσες  Αλφαβητικό σύστημα γραφής   Αλφαβητικό σύστημα γραφής  εύκολο στην εκμάθηση και την μεταγραφή Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

18 Kana και Kanji  Συστήματα γραφής της Ιαπετικής Kana Kana = συλλαβικό σύστημα γραφής Kanji Kanji = ιδεογραφικό σύστημα γραφής Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

19 Γραφή Kana

20 Γραφή Kanji

21 Σημιτική γραφή

22 Αραβική γραφή

23 Κυριλλική γραφή

24 Συνοψίζοντας …  Από τα ιερογλυφικά στα αλφάβητα Σουμέριοι εικονογράμματα Αιγύπτιοι Αιγύπτιοιιερογλυφικά & αρχή ρέμπους Φοίνικες Σημιτική συλλαβική γραφή Έλληνες, αλφαβητική γραφή Ετρούσκοι Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

25 Φωνητική vs. Φωνολογία  Φωνολογία: αφηρημένη/ θεωρητική (βαθιά & επιφανειακή) δομή ενός γλωσσικού συστήματος  Φωνητική: παραγωγή του αφηρημένου γλωσσικού συστήματος Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

26 Φωνητική/ Φωνολογία vs. (ιστορική) ορθογραφία  Φωνημική/ φωνητική ορθογραφία: ακριβής γραφηματική αντιπροσώπευση ενός φωνήματος  Historical orthography: διατήρηση των μορφοφωνολογικών χαρακτηριστικών παλιότερων τύπων της ομιλούμενης γλώσσας (δυσκολίες ερμηνείας) Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

27 Φωνητική/ Φωνολογία vs. (ιστορική) ορθογραφία

28 προφορικός λόγος vs. γραπτός λόγος  προφορικός vs. Γραπτός λόγος  Ορθογραφική προφορά ορθογραφική αναθεώρηση/ βελτίωση Εγγενής ικανότητα Εγγενής γνώση της μητρικής Επίκτητη δεξιότητα Αυθαίρετη μορφή γραφής ανάγνωση γραφή

29 Ο ρόλος της ορθογραφίας  Να ‘δημιουργήσει’ μια νόρμα Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

30 Το ελληνικό αλφάβητο - σύμφωνα (17) Β, β  vvólos Γ, γ  γ, jγála, jéros Δ, δ  δδóro Ζ, ζ  zzévra Θ, θ  θθávma Κ, κ  k, ckáktos, cerós Λ, λ  l, ĺl ímni Μ, μ  mmártiras Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

31 Το ελληνικό αλφάβητο – σύμφωνα (17) Ν, ν  n, ʼnneró, ʼnáta Ξ, ξ  ksksílo Π, π  ppipéri Ρ, ρ  rródha Σ, σ, ς  sastíos Τ, τ  ttimóni Φ, φ  ffugháro Χ, χ  x, çxará, çéri Ψ, ψ  pspsári Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

32 Το ελληνικό αλφάβητο – φωνήεντα (5)  A,a Α, ααέρας  E, e Ε, ετρένο Αι, αιαίμα  I, i η, υ, ικόρη, βράδυ, μολύβι οι, ει, υιοικογένεια, ειρήνη, υιός  O, o Ο, οάτρωτος Ω, ωώρα  U, u ουουρανός Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

33 Μερικά παραδείγματα - σύμφωνα  Μπ (b) → μπαμπάς, αμπέλι  Ντ (d) → ντουλάπα, διαμάντι  Γκ (g) → γκέμι, αγκώνας  Γγ (g) → άγγελος, αγγούρι, αγγαρία ‘chore-fem.nom.sg.’  Γχ (ŋx) → άγχος, αγχόνη Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

34 Μερικά παραδείγματα - σύμφωνα  Τσ (ts) → τσάι, τσουρέκι  Τζ (dz) → τζάκι, τζιτζίκι  Μμ (m) → συμμαθητής  Ρρ (r) → άρρωστος  Νν (n) → σύννεφο  Λλ (l) → Ελλάδα  Γι (j) → καινούριος, γιαγιά

35 Μερικά παραδείγματα – γραμματικές κατηγορίες  Πολύς (αρσ.) πολλή (θηλ.) πολύ (ουδ.) Πολύς κόσμ-οςπολλή αγάπ-ηπολύ ψωμ-ί Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

36 Μερικά παραδείγματα – συνδυασμοί φωνηέντων/ συμφώνων  ευ (ef/ ev) → ευτυχία ευλογία  αυ (af/ av) → αυτί, αυγό  ν (n, ņ) → νερό, εν(ν)ιά  λ (l, ļ) → λιμάνι, ελιά  χ (x, ĥ ) → χαρά, χιόνι  κ (k, c) → κήπος, κούπα

37 Τα πνεύματα

38 Πρώτες μορφές της ελληνικής (αλφαβητικής) γραφής  Capital letters without any tone symbols a. Ο Κώστας πήγε στο σχολείο o Kostaspigestosxolio a. ΟΚΩΣΤΑΣΠΗΓΕΣΤΟΣΧΟΛΕΙΟ b. ΟΚΩΣΤΑΣ#ΠΗΓΕ#ΣΤΟ#ΣΧΟΛΕΙΟ ‘Costas went to school’  Πάπυροι (ελληνιστική & μεσαιωνική περίοδος)  Αντιγραφές (ελληνιστική περίοδος)

39 Η «αλλαγή»  Ελληνιστική περίοδος - Το πρόγραμμα αναμόρφωσης του Μ. Αλεξάνδρου - Διάχυση της ελληνικής γλώσσας και του πολιτισμού - Τα ‘αγαπημένα’ αρχαία ελληνικά Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

40 Θεμελιώδεις αλλαγές  Μετατροπή του προσωδιακού συστήματος σε δυναμικό Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

41 Η ‘επίσημη γλώσσα’ και η ‘νόρμα’  Επικοινωνιακή ‘διγλωσσία’ (Hoffmann et al. 1994) Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

42 Ελληνική ορθογραφία  Ιστορική (ελλ. αλφάβητο) άμμος (ΚΝΕ)  Φωνημική (λατ. αλφάβητο) amos ammos (κυπριακά) Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

43 Άλλα ορθογραφικά συστήματα  Αγγλικά, π.χ. bottle, although  /ο/  Γαλλικά, π.χ. eau, au Paris, poison  /ο/ Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

44 Πλεονεκτήματα της ιστορικής ορθογραφίας  ‘διατήρηση της εθνικής ταυτότητας’  Καλύτερη γνώση των αρχαίων ελληνικών – αμοιβαία ανατροφοδότηση αρχαίων και νέων ελληνικών Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

45 Μειονεκτήματα της ιστορικής ορθογραφίας  Δύσκολη στην εκμάθηση  Όχι άμεση σχέση με άλλα ευρωπαϊκά συστήματα γραφής  Έλλειψη 1:1 αντιστοίχισης ανάμεσα σε φωνήματα και γράμματα Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

46 Πλεονεκτήματα της φωνημικής ορθογραφίας  Εύκολη διδασκαλία  Εύκολη εκμάθηση Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

47 Μειονεκτήματα της φωνημικής ορθογραφίας  Όχι εμφανής σχέση με προηγούμενες μορφές της γλώσσας  Όχι εμφανείς ενδείξεις διαφοροποίησης των γραμματικών επιπέδων (ονοματικοί vs. Ρηματικοί τύποι) Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

48 Οι ορθογραφικές τροποποιήσεις  Πνεύματα – δασύτητα HELLAS vs. ‘Ελλάς κήπος vs. κñπος κέεπος  Προσωδιακός τονισμός – επιτονισμός (μακρά vs. Βραχέα φωνήεντα, δίφθογγοι, απλοί φθόγγοι) Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

49 Ποιος (θα έπρεπε) είναι ο στόχος μας; ‘άχρηστη’ προσκόλληση στο παρελθόν ή Είμαστε ανοιχτοί στον κόσμο Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

50 Τι θα έπρεπε να γίνει όσον αφορά τη διδασκαλία;  Τεχνικές οι οποίες διευκολύνουν την εκμάθηση και διδασκαλία της ορθογραφίας (συλλαβοποίηση, θέση των φωνημάτων, ρίμες)  ηλικία  ανάγνωση(Παπαδοπούλου-Μανταδάκη 2004)  Ελληνικά: συλλαβοποίηση (Aidinis & Nunes 2001) Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

51 Έρευνα ( ) – πιθανές τροποποιήσεις του ελληνικού ορθογραφικού συστήματος  Φυσικοί ομιλητές – παιδιά προσχολικής ηλικίας  Φυσικοί ομιλητές – παιδιά με γλωσσικές διαταραχές και μαθησιακές δυσκολίες  Αλλόγλωσσοι ομιλητές (παιδιά & ενήλικες) Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

52 Πείραμα 1 Αποδελτιωμένα κείμενα (Α’-Δ’ Δημοτικού) Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

53 Πείραμα 2 «Με τον Άγγελο το συμμαθητή μου είμαστε πολύ φίλοι. Η γιαγιά και ο παππούς του, επειδή είναι άρρωστοι, μένουν εδώ και εννιά χρόνια σε ένα ωραίο χωριό κοντά στη θάλασσα. Για να τους επισκεφτούμε χρειάζεται να αλλάξουμε πολλά μέσα συγκοινωνίας. Παίρνουμε το αυτοκίνητο, μετά το τρένο και από εκεί το πλοίο για το νησί. Πέρυσι τα Χριστούγεννα ήμασταν όλοι μαζί. Το πρωί, ξαφνικά είδαμε να μαζεύονται πολλά σύννεφα στον ουρανό. Νιώσαμε άγχος γιατί πήγαινε να βρέξει και δε θα μπορούσαμε να παίξουμε ή να πάμε για ψάρεμα. Ρίξαμε περισσότερα ξύλα στο τζάκι. Η βροχή έπεφτε στα δέντρα του κήπου. Όταν σταμάτησε να βρέχει, άρχισε να χιονίζει και ο κάμπος με τις ελιές έδειχνε άσπρος. Ο μπαμπάς του Άγγελου έφερε από την ντουλάπα τα πανωφόρια μας και όλοι βγήκαμε να απολαύσουμε το παιχνίδι. Η γιαγιά είπε: «το χιόνι είναι ευλογία και ευτυχία». Η θεία μου ετοίμαζε το τσάι και έκοβε κέικ.»

54 Πείραμα 3  Μη υπαρκτές λέξεις (φυσικοί και αλλόγλωσσοι ομιλητές) Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

55 Πείραμα 4  Τεστ σε παιδιά με γλωσσικές διαταραχές Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

56 Συμμετέχοντες  Φυσικοί και αλλόγλωσσοι ομιλητές (παιδιά προσχολικής & σχολικής ηλικίας, έφηβοι & ενήλικες)  SLI preschool children Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

57 Α’ Δημοτικού

58 Δ’ Δημοτικού

59 Ειδική γλωσσική διαταραχή MeanNStd. deviationStd. error mean Base10, ,007571,15689 ending17, ,022061,73842 Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

60 Ειδική γλωσσική διαταραχή ‘book’ base frequencypercentValid percentcumulative validwrong758,3 right541,7 total12100,0 Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

61 Ειδική γλωσσική διαταραχή ‘book’ ending frequencypercentValid percentcumulative validwrong216,7 right1083,3 100,0 total12100,0 Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

62 Συχνότητα λαθών Nominal endings, adverbial endings (5/10) verbal endings, 2 syllable words, (4/10) bases, 3 syllable words, phonemes, clusters, compounds (bases) & (endings) (3/10) <3 syllable words (2/10)

63 Μερικά παραδείγματα …

64

65

66

67

68

69

70

71

72

73

74 Πότε γίνονται περισσότερα λάθη; Φωνολογία  λίρα vs. λύρα (πρβλ. αρχή ρέμπους)  Αντιστοιχία φωνημάτων - μορφημάτων π.χ. ψάρι vs. πσάρι, άγγελος vs. άγκελος, μπαμπάς vs. bαbάς Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

75 Πότες γίνονται περισσότερα λάθη; Μορφολογία  Καταλήξεις μεσοπαθητικών ρημάτων (-μαι)  Παραγωγικές καταλήξεις (-είο vs. –ιο) Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

76 Σε ποιο βαθμό μπορούμε να παρέμβουμε;  Μαρκάρισμα οικογενειών λέξεων οικογένεια oικοδέσποινα oικότροφος  Μαρκάρισμα γραμματικών κατηγοριών σύννεφο διαβάζω Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

77 Εκπαιδευτικές προεκτάσεις  Κλιτικές καταλήξεις μεσοπαθητικών και ενεργητικών ρημάτων διατηρούν τον ορθογραφικό τους τύπο  Ομοίως για τις ονοματικές καταλήξεις –ο, -ι  Τα λεξικά μορφήματα είναι επιρρεπή στη γλωσσική αλλαγή Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

78 Εκπαιδευτικές προεκτάσεις  Απλά γραφημικά σύμβολα για τα φωνήματα τσ, τζ, μπ, ντ, γγ/γκ  Απλοποίηση των μμ, νν, ρρ, σσ, κκ, κλπ.  Ο ρόλος του αντιληπτικού φορτίου στη γλωσσική διατήρηση & αλλαγή  Ετυμολογία & σύνθετες λέξεις Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

79 Σε ποιον απευθυνόμαστε;  Εθνικές ομάδες  Διεθνοποίηση Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014

80 Selected References Πετρούνιας, Ε Νεοελληνική Γραμματική και συγκριτική ανάλυση. Θεσσαλονίκη: University Studio Press. Αναγνωστόπουλος, Γ Ιστορική επιθεώρησις αυτής από των αρχαίων χρόνων μέχρι της σήμερον. Στο Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια, 10 ος τόμος, κεφ. Γλώσσα. Τριανταφυλλίδης, Μ. et. al. [1941] Νεοελληνική Γραμματική (της δημοτικής), Ορθογραφικός Οδηγός, 3 η έκδοση, Θεσσαλονίκη: Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών, Καραντζόλα, Ε Ορθογραφική Ρύθμιση στις ‘ισχυρές’ και ‘ασθενείς’ γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο ‘Ισχυρές’ και ‘Ασθενείς’ γλώσσες στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Όψεις του Γλωσσικού Ηγεμονισμού, επιμ. Α.- Φ. Χρηστίδης. Σύνδεσμος Φιλολόγων Δράμας, Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014


Κατέβασμα ppt "Η ορθογραφία ως φορέας γλωσσικής μνήμης: τα ταμπού της γλωσσικής χρήσης και η επίδρασή τους στη γλωσσική ανάπτυξη Μαρίνα Τζακώστα Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google