Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Ανάπτυξη Διαδραστικών Συστημάτων Μέθοδοι Προδιαγραφών •Προδιαγραφές σε φυσική γλώσσα; Τεχνικές προδιαγραφής διαλόγου και διεπιφάνειας χρήστη • Διαγράμματα.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "Ανάπτυξη Διαδραστικών Συστημάτων Μέθοδοι Προδιαγραφών •Προδιαγραφές σε φυσική γλώσσα; Τεχνικές προδιαγραφής διαλόγου και διεπιφάνειας χρήστη • Διαγράμματα."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 Ανάπτυξη Διαδραστικών Συστημάτων Μέθοδοι Προδιαγραφών •Προδιαγραφές σε φυσική γλώσσα; Τεχνικές προδιαγραφής διαλόγου και διεπιφάνειας χρήστη • Διαγράμματα καταστάσεων (state transition diagrams) •Συμβολισμός Ενεργειών Χρήστη (UAN : User Action Notation)

2 Διαγράμματα καταστάσεων •Χρήσιμα για ανακάλυψη σχεδιαστικών σφαλμάτων Κατάσταση Α Κατάσταση Β Ενέργεια Χρήστη Απόκριση συστήματος

3 Παράδειγμα MY-DRAW εργαλείο σχεδίασης που σχεδιάζει κύκλους: Αν ο χρήστης θέλει να σχεδιάσει ένα κύκλο, επιλέγει το εικονίδιο κύκλος. Στη συνέχεια με τη δεικτική συσκευή επιλέγει ένα σημείο σαν κέντρο του κύκλου και μετακινεί την δεικτική συσκευή προς ένα άλλο σημείο που ορίζει ένα σημείο της περιφέρειας του κύκλου. Ενώ κινείται, εμφανίζεται μια ελαστική αναπαράσταση ενός κύκλου (rubber band) που ακολουθεί τη δεικτική συσκευή. Όταν επιλέξει το σημείο της περιφέρειας που επιθυμεί, ο κύκλος σχεδιάζεται και επανερχόμαστε στην αρχική κατάσταση, εξερχόμενοι από τη λειτουργία.

4 Διάγραμμα κατάστασης Επιλογήκύκλος Έμφαση σε εικονίδιο κύκλου Κλίκσεκέντρο κύκλου (Α) Ελαστικός κύκλος με κέντρο το Α ακολουθεί τη δεικτική συσκευή Κλίκσεπεριφέρεια κύκλου (σημείο Β) Σχεδιάζεται ο κύκλος και απενεργοποιείται το εικονίδιο κύκλου Κλίκσεπρώτο σημείο πολυγώνου (σημείο Γ) Ελαστική γραμμή με αρχή το Γ ακολουθεί τη δεικτική συσκευή Κλίκσεεπόμενο σημείο πολυγώνου (π.χ. Δ) Ζωγραφίζεται γραμμή μέχρι το Δ και ελαστική γραμμή ακολουθεί τη δεικτική συσκευή Διπλόκλίκσε τελευταίο σημείο πολυγώνου (π.χ. Ζ) Ζωγραφίζεται το τελευταίο τμήμα και απενεργοποιείται το εικονίδιογραμμή Επιλογήγραμμή Έμφαση σε εικονίδιο γραμμής

5 Άσκηση: Να εξηγήσετε το διάγραμμα Επιλογή κύκλος Έμφαση σε εικονίδιο κύκλου Κλίκ σε κέντρο κύκλου (Α) Ελαστικός κύκλος με κέντρο το Α ακολουθεί τη δεικτική συσκευή Κλίκ σε περιφέρεια κύκλου (σημείο Β) Σχεδιάζεται ο κύκλος Επιλογή κύκλος Άρση έμφασης στο εικονίδιο κύκλου

6 Αξιολόγηση ευχρηστίας λογισμικού Η αξιολόγηση της ευχρηστίας του συστήματος είναι βασική διαδικασία κατά τη σχεδίαση - διαμορφωτική αξιολόγηση - συμπερασματική αξιολόγηση Αναλυτικές τεχνικές : στο εργαστήριο χωρίς συμμετοχή χρηστών Πειραματικές τεχνικές : στο εργαστήριο με χρήστες Διερευνητικές τεχνικές : στο πεδίο με χρήστες

7 Ανάλυση πληκτρολογήσεων •Μέθοδος ποσοτικής ανάλυσης ενεργειών του χρήστη που επιτρέπει την πρόβλεψη της απόδοσης του συστήματος. Παραδοχή: μέσος έμπειρος αλάνθαστος χρήστης •Περιγραφή από τους [Card et al.(1983)] Η μέθοδος έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του μοντέλου GOMS •Είναι επίπονη η χρήση της, αλλά μπορεί να δώσει αποτελέσματα με ακρίβεια •Ιδιαίτερα χρήσιμη μέθοδος για συγκριτική μελέτη εναλλακτικών σχεδιασμών ή για λεπτομερή ανάλυση συχνά επαναλαμβανόμενων εργασιών (πχ. Σταθμοί εργασίας τηλεφωνητριών).

8 Μέσοι χρόνοι τυπικών πληκτρολογήσεων ΕΝΕΡΓΕΙΑΧρόνος (sec) Φυσικές Κινήσεις Πληκτρολόγηση (πληκτρολόγιο ή πλήκτρο δεικτικής συσκευής) Τ K = 0.28 Μεταφορά της δεικτικής συσκευής σε επιθυμητό σημείο στην οθόνη Τ P = 1.1 Μετακίνηση χεριού προς πληκτρολόγιο, δεικτική συσκευή, ή function key. Τ Η = 0. 4 Νοητικές Ενέργειες Νοητική προετοιμασία Τ M = 1.35 Επιλογή μεταξύ εναλλακτικών μεθόδων Τ S = 1.2

9 Παράδειγμα... ο χρήστης τοποθετεί το χέρι του στη δεικτική συσκευή (Τ Η ), προετοιμάζεται νοητικά (Τ Μ ), μεταφέρει τον δρομέα στο μενού File (T P ) και ανοίγει το μενού (Τ Κ ). επιλογή από το μενού (νοητική προετοιμασία, μετακίνηση στην επιλογή Save as, πάτημα πλήκτρου Τ Μ + T P +T K ) File Save as… Give file name: Eikona1 OKCancel Αποθήκευση του σχεδίου στο αρχείο "Eikona1"

10 Παράδειγμα (συνεχ.) Τ 0 =Τ Η +Τ Μ +T P +Τ Κ + (Τ Μ + T P +T K) +Τ R +Τ Μ +Τ Η + 8*Τ Κ +Τ Η +T P +Τ Κ = 0,40+1,35+1,10+0,28+ (1,35+1,10+0,28) +0+1,35+0,40+ 8*0,28+0,40+1,10+ 0,28 sec = 11,36 sec. Παραλλαγή: αν με ενεργοποιείται το [ΟΚ] ποιο το επι% κέρδος;

11 Γνωσιακό Περιδιάβασμα (cognitive walkthrough) •Τεχνική που αφορά κύρια ανάλυση διαδραστικών συστημάτων διερευνητικής αλληλεπίδρασης •Η αξιολόγηση αφορά τη συσχέτιση στόχων του χρήστη - αποκρίσεων συστήματος στα πλαίσια συγκεκριμένων σεναρίων χρήσης. •Ο αξιολογητής κάνει τα εξής : 1.προσδιορίζει τυπικούς χρήστες 2.ορίζει τυπικές εργασίες χρηστών 3.καθορίζει τυπικές σωστές ακολουθίες ενεργειών για κάθε εργασία χρήστη 4.για κάθε βήμα της κάθε ακολουθίας αποφαίνεται αν ο χρήστης θα μπορέσει να ολοκληρώσει επιτυχώς την εργασία του με βάση κριτήρια - ερωτήσεις

12 Γνωσιακό Περιδιάβασμα: Ερωτήσεις Ε1: Η επόμενη σωστή ενέργεια γίνεται σαφής στον χρήστη; Ε2: Ο χρήστης μπορεί να συνδέσει την περιγραφή της σωστής ενέργειας με τον στόχο του; Ε3: Ο χρήστης καταλαβαίνει σωστά την απόκριση του συστήματος, δηλαδή θα του είναι κατανοητό αν έχει κάνει σωστή ή λάθος επιλογή; Το αποτέλεσμα της μεθόδου αυτής είναι η ανακάλυψη σχεδιαστικών ατελειών του υπό αξιολόγηση συστήματος, δηλαδή περιοχών του στις οποίες η απάντηση σε κάποια από τα παραπάνω Ε1-3 είναι αρνητική. Σε μια τέτοια περίπτωση προτείνεται αντιμετώπιση της ατέλειας.

13 Παράδειγμα •Χρήση τηλεφώνου –με προώθηση κλήσης *21*7413# –και ακύρωση προώθησης κλήσης #21# •Σχολιασμός της συμπεριφοράς του χρήστη –Που προσπαθεί να αλλάξει την προώθηση της κλήσης του

14 Παράδειγμα: Οθόνη Δρομολογίων ΑΘΗΝΑ ΦΟΙΤΗΤΙΚΟ 5,800 ΔΡΧ ΘΕΣΗΗΜΕΡΟΜΗΝΕΚΔΟΣΗ ><ΑΚΥΡΩΣΗ 14 : 30 Προορισμός Ώρα αναχώρησηςΤύπος ΔΡΟΜΟΛΟΓΙΑ ΥΠΕΡΑΣΤΙΚΑ Επιλογή κύριων παραμέτρων υπεραστικών δρομολογίων

15 Ευρετική Αξιολόγηση •Υποκειμενική μέθοδος εξέτασης του συστήματος από ειδικούς ευχρηστίας που στηρίζονται στην εφαρμογή γνωστών εμπειρικών αρχών σχεδιασμού διαδραστικών συστημάτων. 5-8 ειδικοί ανακαλύπτουν τα περισσότερα προβλήματα. •Η αξιολόγηση με τη μέθοδο αυτή εστιάζεται σε δύο βασικά σημεία: 1.Τη γενική σχεδίαση των οθονών του συστήματος. 2.Τη ροή διαλόγων, μηνυμάτων και ενεργειών που απαιτούνται για να γίνει μια συγκεκριμένη διεργασία.

16 Κανόνες ευρετικής αξιολόγησης 1.Αποφυγή περιττών στοιχείων (μινιμαλισμός ) 2.Χρήση κατανοητής προς τους χρήστες γλώσσας 3.Ελαχιστοποίηση του μνημονικού φορτίου 4.Διατήρηση συνέπειας σε ολόκληρη την διεπιφάνεια 5.Παροχή ανάδρασης (Feedback ) 6.Παροχή εύκολων και σαφών Εξόδων Διαφυγής 7.Παροχή συντομεύσεων 8.Παροχή σαφών μηνυμάτων λάθους 9.Σχεδιασμός για αποτροπή σφαλμάτων χρήστη 10.Επαρκής υποστήριξη - Βοήθεια και Εγχειρίδια

17 Διαδικασία •Προηγείται ένα γρήγορο πέρασμα •Δίνεται έντυπο υλικό (ίσως για κάθε κανόνα) •Συγκεντρώνονται και ομαδοποιούνται τα σχόλια •Βαθμολογούν όλοι τα προβλήματα (0-4) •Δείκτες κρισιμότητας / σπουδαιότητας των προβλημάτων •Συγκέντρωση αξιολογητών – ανταλαγή απόψεων •Το ποσοστό σφαλμάτων που εντοπίζονται –Είναι κατά μέσο όρο 70% για 5 αξιολογητές

18 Άσκηση : Ανάλυση ευχρηστίας

19 Έλεγχος ευχρηστίας •Έλεγχος συμβατότητας –Με τους γενικους κανόνες –Και με τους τοπικούς κανόνες σχεδιασμού και πρότυπα •Που έχουν επιλεγεί για τις συγκεκριμένες διεπαφές

20 Ελεγχόμενη πειραματική λειτουργία Κλασσική τεχνική αξιολόγησης λογισμικού που παρέχει ποσοτικές μετρήσεις της απόδοσης του συστήματος όταν οι χρήστες εκτελούν προκαθορισμένες εργασίες.  Δεν είναι απαραίτητη η ισχυρή αλληλεπίδραση ανάμεσα στους αξιολογητές και τους χρήστες  Οι μετρήσεις γίνονται σε εργαστήρια, σε συνθήκες που προσομοιάζουν τις συνθήκες πραγματικής λειτουργίας.  Τα ποσοτικά δεδομένα είναι χρήσιμα όταν ελέγχουμε απόδοση συστήματος συγκριτικά με κάποιο άλλο ή έναντι προ-καθορισμένου στόχου απόδοσης.  Τα πειράματα μπορούν να συνδυάζονται με ποιοτικού χαρακτήρα μετρήσεις και παρατηρήσεις, όπως συνεντεύξεις ή ερωτηματολόγια.

21 Εργαστήριο Ευχρηστίας Λογισμικού •Χώρος παρατήρησης Καταγραφικός εξοπλισμός Λογισμικό καταγραφής συμβάντων Παράθυρο παρατήρησης

22 Διαδικασία •Ορισμός στόχων πειράματος •Διεξαγωγή πειράματος –Προσοχή στους κανόνες δεοντολογίας •Π.χ. Στις βίντεοσκοπησεις •Επεξήγηση πριν το πείραμα •Δυνατότητα διακοπής του πειράματος •Αποφυγή διακοπών (τηλεφωνημάτων) κατά το πείραμα •Μη αναγνώριση του υποκειμένου μετά το πείραμα •... •Ανάλυση αποτελεσμάτων και συμπεράσματα

23 Πρωτόκολλο ομιλούντων υποκειμένων (think aloud protocol) •Oι χρήστες καλούνται να εκφράσουν μεγαλόφωνα τις σκέψεις, απόψεις και τα συναισθήματα τους ενώ αλληλεπιδρούν με το σύστημα. H μέθοδος απαιτεί σχετικά λίγους πόρους, έχει δε αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματική [Jeffries91, Savage96]. Γνωστές παραλλαγές του πρωτοκόλλου : 1.πρωτόκολλο κρίσιμης απόκρισης (critical response): ο χρήστης εκφέρει άποψη μεγαλόφωνα μόνο κατά τη διάρκεια προκαθορισμένης εργασίας, τμήματος του όλου έργου 2.πρωτόκολλο περιοδικής καταγραφής (periodic report), ο χρήστης περιγράφει μεγαλόφωνα τη σκέψη του μόνο αφού εκτελέσει ένα συγκεκριμένο έργο, ώστε να μην διαταράσσεται η ομαλή εκτέλεση του έργου.

24 Ομιλούντα υποκείμενα: διαδικασία 1.Ορίζουμε στους χρήστες τις εργασίες που πρέπει να εκτελέσουν 2.Τους ζητάμε να εκφράσουν μεγαλόφωνα τις σκέψεις τους ενώ εκτελούν την εργασία που τους έχει ανατεθεί. 3.Οι σκέψεις των χρηστών καταγράφονται συγχρόνως με τις ενέργειες τους. 4.Στη συνέχεια γίνεται ανάλυση και σχολιασμός του υλικού. Έμφαση στην ικανοποίηση του χρήστη όχι στην απόδοση του συστήματος

25 Ομιλούντα υποκείμενα: Πλεονεκτήματα •Ο αξιολογητής συνάγει συμπεράσματα για το νοητικό μοντέλο του χρήστη. •Αν η ακολουθία ενεργειών του χρήστη είναι διαφορετική από την αναμενόμενη για την εκτέλεση του έργου, συνάγεται ότι το σύστημα δεν είναι αρκετά σαφές. •Γίνεται η καταγραφή της ορολογίας που ο χρήστης χρησιμοποιεί, ώστε να ελεγχθεί αν αυτή είναι σε αντιστοιχία με αυτή που έχει χρησιμοποιηθεί στα εγχειρίδια και στη διεπιφάνεια του συστήματος.

26 Ομιλούντα υποκείμενα: Μειονεκτήματα •Η μεγαλόφωνη έκφρασης σκέψεων ίσως διαταράσσει τη συγκέντρωση του χρήστη –π.χ. μαθητής μικρής ηλικίας που προσπαθεί να λύσει ένα δύσκολο πρόβλημα. •Είναι δύσκολο σε πεπειραμένους χρήστες να εκφράσουν όλες τις σκέψεις τους –αφού έχουν αυτοματοποιήσει πολλές ενέργειες τους.

27 Καταγραφή ενεργειών υποκειμένων (1) σημειώσεις αξιολογητή. λιγότερο δαπανηρή μέθοδος (2) ηχογράφηση υποκειμένων. χρήσιμη σε πρωτόκολλα της κατηγορίας "ομιλούντων υποκειμένων". Χαμηλή πληροφορία άλλης μορφής (3) βιντεοσκόπηση υποκειμένων. απώλεια λεπτομέρειας όπως εκφράσεις προσώπου κλπ που καταγράφονται μόνο με κοντινότερη λήψη. Ανάγκη συγχρονισμού με εικόνα από την οθόνη. (4) καταγραφή συμβάντων στον υπολογιστή (computer logging) καταγραφή σε επίπεδο πληκτρολόγησης, υλικό μεγάλου όγκου, οπότε η ανάλυση τους είναι ιδιαίτερα επίπονη διαδικασία. (5) καταγραφή συμβάντων από τους χρήστες (user logging) υποκειμενικού χαρακτήρα

28 Παράδειγμα Επιλογής Μεθόδου Για κάθε μία από τις παρακάτω περιπτώσεις: •Αξιολόγηση εκαπιδευτικού λογισμικού πρωτοβάθμιας εκπάιδευσης στη φάση του τελικού πρωτοτύπου •Αξιολόγηση συστήματος που είναι ήδη εγκατεστημένο στο χώρο εργασίας •Μέτρηση απόδοσης και αποτελεσματικότητας νέου πληροφοριακού συστήματος λογιστιρίου βιοτεχνίας

29 Διερευνητικές Μέθοδοι Εκτός εργαστηρίου – στο φυσικό χώρο •Συνεντεύξεις χρηστών •Ομαδική αξιολόγηση •Συμπλήρωση ερωτηματολογίων •Παρατήρηση πεδίου

30 Συνεντεύξεις υποκειμένων •Άμεση δομημένη μέθοδος αξιολόγησης συστήματος. •Σε αντίθεση με τη συμπλήρωση ερωτηματολογίων, κατά τη μέθοδο αυτή, η επαφή του αξιολογητή με το χρήστη είναι άμεση. •Οι ερωτήσεις μιας συνέντευξης συνήθως είναι δομημένες ώστε να είναι δυνατή η συγκριτική αξιολόγηση ενός συστήματος σε σχέση με άλλα παρόμοια. •Η συνέντευξη είναι χρήσιμο να ακολουθεί μια ιεραρχική δομή, αρχίζοντας με καταγραφή της γενικής εντύπωσης του χρήστη για το σύστημα και να επικεντρώνεται στη συνέχεια σταδιακά σε πιο ειδικά θέματα. •Πλεονέκτημα: ευελιξία και η δυνατότητα καταγραφής λεπτομερώς απόψεων χρηστών έναντι του συστήματος •Μειονεκτήματα: εγγενής δυσκολία ανάλυσης και σύγκρισης του υλικού και η συναγωγή γενικών συμπερασμάτων

31 Παρατήρηση πεδίου Παρατήρηση των χρηστών στο φυσικό χώρο όπου επιτελούν το έργο τους (κατηγορία εθνογραφικών μελετών). Πλεονεκτήματα: Το στοιχείο ελέγχου λιγότερο έντονο στην παρατήρηση πεδίου. Μεγαλύτερη φυσικότητα ενεργειών του χρήστη, εντονότερο ομαδικό πνεύμα στη δράση του, αφού βρίσκεται σε γνωστό τόπο με γνωστά μέλη ομάδας. Μειονεκτήματα: λιγότερη ποσοτική καταγραφή ενεργειών, πιθανόν οι συνθήκες καταγραφής να μην είναι απόλυτα ικανοποιητικές. Συμπέρασμα: η χρησιμότητα των παρατηρήσεων πεδίου είναι διαφορετικού χαρακτήρα από τα συμπεράσματα των εργαστηριακών μεθόδων.

32 Συμπλήρωση ερωτηματολογίων Δοκιμασμένη μέθοδος καταγραφής της αντίδρασης των χρηστών στη χρήση ενός λογισμικού ή προϊόντος. Σε αντίθεση με τη συνέντευξη, λιγότερο ευέλικτη, αφού οι ερωτήσεις είναι καταγραμμένες και δεν μπορούν να αλλάξουν κατά περίπτωση, Η διαχείριση ερωτηματολογίων και η συναγωγή συμπερασμάτων είναι πολύ πιο εύκολη. Ένα ερωτηματολόγιο πρέπει να διαχυθεί σε μεγάλο πλήθος υποκειμένων. Η ευκρίνεια στη διατύπωση των ερωτήσεων είναι βασικό χαρακτηριστικό των ερωτηματολογίων. Μειονεκτήματα: υποκειμενική άποψη των χρηστών για το σύστημα. Πολλές φορές οι χρήστες εκφράζουν θετικές ή αρνητικές κρίσεις όχι επειδή αυτό προκύπτει από την προσωπική τους εμπειρία.

33 Αρχές Κατασκευής Ερωτηματολογίων Το ερωτηματολόγιο θα πρέπει να έχει [Nielsen]: •20-40 ερωτήσεις •Βάθος ερωτήσεων •Πληρότητα •Ανεξαρτησία (στις ερωτήσεις) •Ισορροπία •Απλό, κατανοητό, μη χρονοβόρο. Το κυκλοφορούμε πρώτα σε ένα δείγμα χρηστών

34 Τύποι ερωτηματολογίων-1 ανοικτές ερωτήσεις Κατά την γνώμη σας τα μηνύματα λάθους είναι ευκολονόητα; ………… κλειστές ερωτήσεις Χρησιμοποιείτε τα Πλήκτρα λειτουργιών (function keys) ; πάντα [ ], συχνά [ ], σπάνια [ ], ποτέ [ ]. προκαθορισμένη κλίμακα πολλαπλών σημείων (multipoint scale) Παρέχονται επεξηγήσεις κατά την εγκατάσταση του λογισμικού: Δεν αφορά το παρόν σύστημα : καθόλου συνεχώς

35 Τύποι ερωτηματολογίων-2 Πίνακες Σημασιολογικών Αποχρώσεων (Semantic Differentials) Κυκλώστε τον αριθμό που ταιριάζει καλύτερα στην άποψη σας για τη διεπιφάνεια: Απλή Σύνθετη Αξιόπιστη Αναξιόπιστη Ελκυστική Απωθητική Κλίμακας Likert: Πιστεύω ότι οι υπολογιστές μπορούν να παίξουν σημαντικό ρόλο στην εκπαίδευση Συμφωνώ έντονα• Συμφωνώ • Συμφωνώ με επιφυλάξεις • Ουδέτερος • Διαφωνώ ελαφρά • Διαφωνώ • Διαφωνώ έντονα Κατάταξη αντικειμένων Κατατάξτε τις παρακάτω λειτουργίες με βάση τη χρησιμότητα τους: (κλίμακα από 1-4, με 1 την πιο χρήσιμη λειτουργία: PASTE [ ] DUPLICATE [ ] GROUP [ ] CLEAR [ ]

36 Ανασκόπηση μεθόδων αξιολόγησης •Πίνακας από το 8.9 Και Παράρτημα – ερωτηματολόγια


Κατέβασμα ppt "Ανάπτυξη Διαδραστικών Συστημάτων Μέθοδοι Προδιαγραφών •Προδιαγραφές σε φυσική γλώσσα; Τεχνικές προδιαγραφής διαλόγου και διεπιφάνειας χρήστη • Διαγράμματα."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google