Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

ΛΕΙΨΙΣΤΑ-ΑΝΑΣΕΛΙΤΣΑ: ΤΑ ΔΥΟ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ΤΗΣ ΝΕΑΠΟΛΗΣ Είναι χαρακτηριστικό ότι, αν και η περιοχή αποτελούσε τμήμα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, όλα.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "ΛΕΙΨΙΣΤΑ-ΑΝΑΣΕΛΙΤΣΑ: ΤΑ ΔΥΟ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ΤΗΣ ΝΕΑΠΟΛΗΣ Είναι χαρακτηριστικό ότι, αν και η περιοχή αποτελούσε τμήμα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, όλα."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 ΛΕΙΨΙΣΤΑ-ΑΝΑΣΕΛΙΤΣΑ: ΤΑ ΔΥΟ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ΤΗΣ ΝΕΑΠΟΛΗΣ Είναι χαρακτηριστικό ότι, αν και η περιοχή αποτελούσε τμήμα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, όλα σχεδόν τα τοπωνύμια, που αναφέρουν οι ξένοι περιηγητές ή σημειώνονται στους ευρωπαϊκούς χάρτες, είναι ελληνικής ή σλαβικής προέλευσης, και μόνο σε περιπτώσεις απουσίας αυτών αναφέρονται τα τουρκικά. Ο Πουκεβίλ μάλιστα συνηθίζει να συσχετίζει συχνά τις περιοχές που επισκεπτόταν με αρχαιοελληνικά τοπωνύμια, όπως π.χ. την περιοχή της Ανασελίτσας, που, κατά τη γνώμη του, είναι η αρχαία Ελίμεια. Ο Γάλλος περιηγητής αναφερόμενος στη Νεάπολη την αποκαλεί Lephista ή Lepsini. Πιθανότατα, από τους βυζαντινούς ακόμη χρόνους, να υπήρχε οικισμός με την ονομασία Λεπίνη, η οποία αρχικά να εξελίχθηκε σε Λεψίνη και στη συνέχεια Λεψίστα.

2 Όταν το 1389 η περιοχή κατελήφθη από τους Οθωμανούς, οι κατακτητές με τον Βαγιαζήτ Α' τον Κεραυνό και αργότερα με τον Μουράτ τον Β' κατέστρεφαν τη Λειψίστα και κατέσφαξαν ή εξανδραπόδισαν τους Έλληνες κατοίκους της. Παράλληλα στη γειτονική εύφορη πεδιάδα της Πτολεμαΐδας έφεραν από την περιοχή του Ικονίου της Μ. Ασίας και εγκατέστησαν τους λεγόμενους Κονιάρους Τούρκους, οι οποίοι ως φανατικοί μουσουλμάνοι, επιδίδονταν σε ληστείες, ζωοκλοπές και βιαιοπραγίες σε βάρος των χριστιανών κατοίκων, τους οποίους εξανάγκασαν να απομακρυνθούν ή να καταφύγουν και να εγκατασταθούν, για λόγους ασφαλείας, σε ορεινούς όγκους. Έτσι ένα μέρος των κατοίκων της Σέλιτσας (σ. Εράτυρας) εγκαταστάθηκαν στο τέλος του 14 ου ή τις αρχές του 15 ου αιώνα στην οικιστική περιοχή της Λειψίστας, την οποία ονόμασαν Άνω Σέλιτσα, που εξελίθηκε σε Ανασελίτσα και Νασελίτζα.

3 Με το τελευταίο αυτό όνομα δηλώνεται και στην Πρόθεση της Μονής Βαρλαάμ των Μετεώρων η ονομασία της πόλης ως Ανασελίτζας».

4 Στη συνέχεια οι Οθωμανοί επί Μωάμεθ Β’, μετά την άλωση και της Κωνσταντινούπολης, εγκατέστησαν εκεί εξισλαμισθέντες εποίκους και κατέστησαν την Ανασελίτσα, κασαμπά και διοικητικό κέντρο της περιοχής. Προσαρμόζοντας το όνομά της στη γλώσσα τους την αποκάλεσαν Νάσελιτς ή Νάσλιτς. Υπήρξε επίσης έδρα δικαστικής αρχής. Οι εγκατασταθέντες εκεί μπέηδες και αγιάννηδες (προύχοντες) απόκτησαν μεγάλη πολιτική και κοινωνική επιρροή. Μετά το 1804, όταν ο Αλή Πασάς των Ιωαννίνων αύξησε την επιρροή του στη περιοχή, εγκαταστάθηκαν και πολλοί Τουρκαλβανοί μπέηδες.

5 Στο τέλος του 17 ου αιώνα η έδρα της μητρόπολης Σισανίου μεταφέρθηκε για λόγους ασφαλείας στη Σιάτιστα. Εκεί, όπου δεν πατούσε τουρκικό πόδι και πολλές φορές ούτε καν για να εισπραχθούν οι φόροι, έπνεε ένας άλλος αέρας ελευθερίας, που βοηθούσε την εκκλησιαστική ηγεσία να εκδηλώνει, με τον τρόπο της, τη δική της αντίσταση στον κατακτητή. Δεν θα μπορούσε άλλωστε να ξεχαστεί η καταστροφή του Σισανίου από τα τουρκαλβανικά στίφη και η σφαγή των κατοίκων και του δεσπότη τους, ούτε η εξόντωση του ηρωικού μητροπολίτου Αλέξανδρου, από τους φανατικούς μπέηδες της Ανασελίτσας. O Mητροπολίτη Αλέξανδρος Λάσκαρης, δηλητηριάστηκε από τους Τούρκους, γιατί είχε το θάρρος να δώσει εντολή να αναρτηθεί σήμαντρο στην εκκλησία του Αγ. Νικολάου της Λειψίστας. Μετά τον θάνατο του η λαϊκή μούσα τραγούδησε τον θαρραλέο μητροπολίτη: Σήκω, καημένε Αλέξανδρε, και κάτσ' «πάν' στο χώμα, για να ιδείς τους μπέηδες, που σε φοβούνται ακόμα.... Στον κατάλογο, μάλιστα, του αρχιερέως Νεοφύτου του 1897 αναφέρεται ως «χωρίον Λαψίστι». Ακόμη και η επαρχία στα εκκλησιαστικά έγγραφα της μητρόπολης δεν ονομαζόταν «Ανασελίτσης», αλλά «επαρχία Σισανίου και Σιατίστης».

6 Η Νεάπολη αναφέρεται στα εκκλησιαστικά έγγραφα της μητρόπολης ως Λαψίστι ή με μία από τις παραλλαγές του και ο όρος Ανασελίτσα δεν προστίθεται πλέον στον τίτλο της μητρόπολης. Μετά την προσάρτηση το 1881 της Θεσσαλίας στο ελλαδικό κράτος και τη μεταφορά της έδρας του τουρκικού σώματος στρατού και του στρατηγείου από τη Λάρισα στη Νεάπολη, Ο καζάς της Ανασελίτσας (Naslig kaza) προσαρτήθηκε στο Σαντζάκι των Σερβίων. Τότε η Νεάπολη, με καϊμακάμη τον Νεσάτ Πασά, τον γνωστό ως διοικητή της επιθετικής στρατιάς στη μάχη του Δομοκού κατά τον πόλεμο του 1897, γνώρισε ημέρες δόξας και μεγαλείου. Δυστυχώς, όμως, καταστράφηκε ολοκληρωτικά κατά τον απελευθερωτικό πόλεμο του 1912 με τις διαδοχικές καταλήψεις και ανακαταλήψεις από τις τουρκικές και ελληνικές δυνάμεις και τελικά την πυρπόλησή της στις 8 Νοεμβρίου του Μετά την απελευθέρωση δόθηκε ως επίσημη ονομασία στη κωμόπολη το όνομα Λειψίστη και στην επαρχία το Ανασελίτσα, τα οποία και διατηρήθηκαν μέχρι το 1928.

7 ΜΕΤΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΛΕΙΨΙΣΤΑΣ ΣΕ ΝΕΑΠΟΛΗ Στην κωμόπολη της Λειψίστης το 1926 συγκροτήθηκε τοπική επιτροπή των κατοίκων για να αποφασίσουν τη νέα ονομασία της πόλης και να συμπληρώσουν ένα ερωτηματολόγιο. Πρόεδρος της 13μελούς επιτροπής ήταν ο τότε πρόεδρος της κοινότητας Ευστράτιος Αραμπατζής

8 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΙΝ Νομός: Κοζάνης. Επαρχία: Ανασελίτσης. Όνομα χωρίου: Λειψίστα. Όνομα κοινότητος εις την οποίαν υπάγεται: Λειψίστης. Ποία η ιστορία του χωρίου και γιατί ωνομάσθη ούτω; Ωνομάσθη ίσως από τη σλαβική λέξιν λεπ = ψωμί. Τι σημαίνει η ονομασία αύτη: Σημαίνει καλό ψωμί.. Υπάρχει κανέν μνημείον ή αργαιότης πλησίον; Υπάρχει βρύσις φέρουσα το όνομα Περδίκκη, πώς και πόθεν άγνωστον δι' ημάς. Έχει κανέν ιδιαίτερον χαρακτηριστικόν η θέσις; λ.χ. σχήμα, νερά πολλά, δένδρα κλπ. Έχει λiav καλή, τοποθεσίαν ωραίαν και υδατα αρκετά. Υπάρχει καμμία παλαιά παράδοσις του χωρίου; Όχι Ποία τα σπουδαιότερα προϊόντα του χωρίου και με τι ασχολούνται οι κάτοικοι: Καπνός και δημητριακά. Γεωργοί και καπνοπαραγωγοί. Ποία η πατρίς των κατοίκων, δηλ του παλαιού χωρίου των, προκειμένου περί χωρίων προσφυγικών εν το συνόλω ή κατά το πλείστον; Ίμερα Πόντου - Aχτσε- Μπουνάρ και Δεμερτζίκ Μ. Ασίας. Ποίαν ονομασίαν προτιμούν οι κάτοικοι δια το χωρίον τους και διατί προτιμούν αυτήν; Καλλιθέαν δια ψήφων 7, διότι έχει ωραίαν θέαν, τοποθεσίαν γραφικήν και ύδατα αρκετά προς στολισμόν της κωμοπόλεως. Νέα Ίμερα δια ψήφων 6, διότι μέρος των προσφύγων, ήτοι το 1/3, προέρχεται εκ της Iμέρας του Πόντου.

9 Σχολιάζοντας τις απαντήσεις της επιτροπής μας κάνει εντύπωση πως δεν γίνεται κάποια αναφορά στην αρχαία Λεβαία που σύμφωνα με τους αρχαιολόγους βρισκόταν στην ευρύτερη περιοχή της Λειψίστας. Στο Λεύκωμα του τοπικού γεωργικού συνεταιρισμού «Η ΚΥΨΕΛΗ» αναφέρεται χαρακτηριστικά: «Είναι (η Λειψίστα) η αρχαία Λεβαίη της Επαρχίας Ελίμειας». Συντάκτης του Λευκώματος υπήρξε ο τότε πρόεδρος του συνεταιρισμού Γεώργ. Μαυρομματόπουλος και ο διευθυντής του συνεταιρισμού Χρ. Χρυσόπουλος, οι οποίοι ήταν και μέλη της Επιτροπής Μετονομασίας. Βέβαια στην επαναληπτική τους πρόταση τα μέλη της επιτροπής συνέδεσαν την περιοχή με το αρχαίο παρελθόν της προτείνοντας «Αλεξάνδρεια» αντί του «Λεβαία». Προέταξαν, όμως, το «Νεάπολις» ως πρώτη επιλογή, το οποίο τελικά εγκρίθηκε να αποτελέσει το νέο όνομα της κωμόπολης.

10 Ο Κ. Αγγελής καθηγητής στο γυμνάσιο Τσοτυλίου γράφει τα εξής: « Ευχής έργον θα ήτον, αν η πόλις Λεψίστα, ή Νεάπολις νυν μετονομασθείσα ….,αν ελάμβανε το όνομα της αρχαίας Λεβαίης, όπερ θα υπενθύμιζεν ημίν την ιστορίαν της αρχαίας ταύτης πόλεως της Δυτ. Μακεδονίας...».


Κατέβασμα ppt "ΛΕΙΨΙΣΤΑ-ΑΝΑΣΕΛΙΤΣΑ: ΤΑ ΔΥΟ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ΤΗΣ ΝΕΑΠΟΛΗΣ Είναι χαρακτηριστικό ότι, αν και η περιοχή αποτελούσε τμήμα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, όλα."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google