Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΓΗΡΙΑΤΡΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ 1.Προ-συμπτωματικός έλεγχος (Screening) 2. Διάφορα προβλήματα στην Γηριατρική Παναγιωτάκης Συμεών Μάρτιος 06.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΓΗΡΙΑΤΡΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ 1.Προ-συμπτωματικός έλεγχος (Screening) 2. Διάφορα προβλήματα στην Γηριατρική Παναγιωτάκης Συμεών Μάρτιος 06."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΓΗΡΙΑΤΡΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ 1.Προ-συμπτωματικός έλεγχος (Screening) 2. Διάφορα προβλήματα στην Γηριατρική Παναγιωτάκης Συμεών Μάρτιος 06

2 Περιεχόμενα zΕισαγωγή zΣτόχοι zUSPSTF zΠρόληψη oκαρδιαγγειακή νόσος (υπελιπιδαιμία - υπέρταση) oΚαρκίνος (Μαστού, Παχέος εντέρου, Τραχήλου της μήτρας, Προστάτη, Πνευμόνων, Δέρματος, Ωοθηκών) oΔιαβήτης oΘυρεοειδοπάθειες zΕμβολιασμοί zΘεραπεία υποκατάστασης zΑσπιρίνη zΕιδικά γηριατρικά προβλήματα oΌραση-ακοή oΆνοια oΚατάθλιψη oΔιαταραχή στη λειτουργικότητα oΠτώσεις και διαταραχή στη βάδιση oΑκράτεια oΥποθρεψία oΕγκατάλειψη zΚλινικές ενδείξεις λοίμωξης

3 Εισαγωγή zΜέχρι το 2020 αύξηση κατά 50% του αριθμού των ανθρώπων ηλικίας >65 ετών  Γηριατρική: Αποσκοπεί στη βελτίωση λειτουργικότητας σε ηλικιωμένα άτομα zΓήρανση: Η διεργασία με την οποία μετατρέπονται προοδευτικά υγιείς ενήλικες σε λιγότερο υγιή άτομα με αυξημένη ευπάθεια στη βλάβη, ασθένεια και θάνατο zΓηριατρική προσέγγιση: είναι ο όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει την κλινική προσέγγιση του ηλικιωμένου η οποία επεκτείνεται πέρα από το παραδοσιακό ιστορικό και κλινική εξέταση zΠροσδόκιμο επιβίωσης: 70 ετών 14.3 έτη 80 ετών 8.5 έτη 90 ετών 4.5 έτη 100 ετών 2.5 έτη

4 Στόχοι zΠρόληψη με στόχο τον περιορισμό της νοσηρότητας και αναπηρίας zΠρωτογενής πρόληψη (πρόληψη της νόσου πχ με τους εμβολιασμούς) zΔευτερογενής πρόληψη (πρώιμη ανίχνευση της νόσου, πριν δώσει συμπτώματα πχ με τη μαστογραφία) zΤριτογενής πρόληψη (ενέργειες που πρέπει να γίνουν προκειμένου να βελτιστοποιηθεί η υγεία από τη στιγμή που θα εκδηλωθεί η νόσος) zUSPSTF (http://www.ahrq.gov/clinic/uspstfix.htm)http://www.ahrq.gov/clinic/uspstfix.htm & Canadian Task Force on Preventive Health Care (http://www.ctfphc.org) εκδίδουν συστάσεις βασισμένες σε ενδείξειςhttp://www.ctfphc.org για κάθε υπηρεσία πρόληψης zThe Ethics Committee of the American Geriatric Society (http://www.americangeriatrics.org/products/positionpapers/stopscree ning.shtm) εκδίδει κατευθυντήριες οδηγίες που τονίζουν τη σημασία της εξατομίκευσης στην παροχή υπηρεσιών υγείαςhttp://www.americangeriatrics.org/products/positionpapers/stopscree ning.shtm

5 Βαρύτητα συστάσεων από USPSTF Καθαρό όφελος Ποιότητα ένδειξης ΠραγματικόΜερικόΜικρό0/αρν/κό ΚαλήΑΒCD ΕπαρκήςΒΒCD ΦτωχήΙΙII A: ισχυρή σύσταση/ Β:σύσταση/ C: όχι σύσταση/ Ι: ανεπαρκή δεδομένα για σύσταση

6 zΥπερλιπιδαιμία z25%-30% 5/ετη μείωση των στεφανιαίων συμβαμάτων zΑΤP III (Third Report of the National Cholesterol Education Programm): LDL<100mg/dL σε γνωστή στεφανιαία νόσο και σε ηλικιωμένους zATP III: ηλικιωμένοι με υψηλότερο κίνδυνο αλλά με κατά τα άλλα καλή υγεία είναι υποψήφιοι για υπολιπιδαιμική αγωγή zUSPSTF: να συνεχίζεται η ανίχνευση υπερλιπιδαιμίας στους ηλικιωμένους και η θεραπεία να βασίζεται σε 2 τουλάχιστον μετρήσεις zΕξέταση για χοληστερίνη κάθε 5 έτη είναι λογική εάν το επιθυμεί ο ασθενής zΟι στατίνες είναι καλά ανεχόμενες Καρδιαγγειακή νόσος (υπερλιπιδαιμία - υπέρταση)

7 zΥπέρταση z1 θάνατος από καρδιαγγειακή νόσο προλαμβάνεται για κάθε 50 υπερτασικούς ηλικιωμένους που θεραπεύονται για 5 έτη. zΘεραπεία για επίπεδα ΔΑΠ>90mmHg και ΣΑΠ>160mmHg zJoint National Commission 7: ανώτατο όριο το ΣΑΠ>140mmHg και στους ηλικιωμένους zΠεριορισμένες ενδείξεις για όσους είναι μεγαλύτεροι από 80 έτη zΠιθανόν η υψηλή ΑΠ να είναι καλύτερη στους πολύ ηλικιωμένους από ότι η χαμηλή ΑΠ. zΓια τους πολύ ηλικιωμένους προσοχή χρειάζεται ειδικά όταν υπάρχουν συνοσηρές καταστάσεις. zΙδανικό μεσοδιάστημα μεταξύ μετρήσεων για ανίχνευση υπέρτασης δεν έχει καθοριστεί Καρδιαγγειακή νόσος (υπερλιπιδαιμία - υπέρταση)

8 Έλεγχος για καρκίνο Εξατομίκευση αποφάσεων για έλεγχο για καρκίνο 1.Υπολογίστε το ατομικό προσδόκιμο επιβίωσης του ασθενούς (όχι το προσδόκιμο με βάση την ηλικία του) 2.Υπολογίστε τον κίνδυνο να πεθάνει από τον καρκίνο 3.Καθορίστε το πιθανό όφελος από τον έλεγχο 4.Ζυγίστε τα άμεσα και έμμεσα οφέλη από τον έλεγχο 5.Αξιολογείστε τις αξίες και προτιμήσεις του ασθενούς

9 Έλεγχος για καρκίνο μαστού zUSPSTF: Ι για αυτοεξέταση και κλινική εξέταση / Β για μαστογραφία σε γυναίκες>40 ετών / η πρόληψη πρέπει να είναι γενικευμένη σε γυναίκες > 70 ετών zΆλλοι: γυναίκες με προσδόκιμο επιβίωσης 5 έτη είναι ακόμα υποψήφιες για screening zΗλικιωμένες γυναίκες με καρκίνο μαστού με 3 ή περισσότερες συνοσηρότητες έχουν 20 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να πεθάνουν από άλλη αιτία τα επόμενα 3 έτη. zΓυναίκες με υψηλό κίνδυνο ή που είναι ανήσυχες πρέπει να αποφασίσουν τον έλεγχο και μετά από τα έτη zΕκείνες που δεν το επιθυμούν πρέπει να διακόπτουν τον έλεγχο παρά την μικρή πιθανότητα για αυξημένη θνητότητα από καρκίνο του μαστού.

10 zΗ επίπτωση του διπλασιάζεται κάθε δεκαετία από τα 40 –80 έτη άρα είναι δικαιολογημένος ο έλεγχος στους ηλικιωμένους; zΑmerican Cancer Society: (1) έλεγχος ολόκληρου του εντέρου (κολονοσκόπηση / βαριούχος υποκλεισμός) κάθε 10 έτη ή (2). ετησίως Mayer κοπράνων και ορθοσιγμοειδοσκόπηση κάθε 5 έτη zΜπορεί να διακοπεί ο έλεγχος μεταξύ ετών εκτός και αν κάποιος είναι ασυνήθιστα υγιής Έλεγχος για καρκίνο παχέος εντέρου

11 zUSPSTF: διακοπή του ελέγχου στα 65 γι’ αυτές που είχαν αρκετά πρόσφατα test pap zAGS (American geriatric Society): συνέχιση τουλάχιστον έως τα 70 έτη/ σε κάθε ηλικία ελέγχουμε γυναίκα που δεν είχε ποτέ pap test και διακόπτουμε μόνο όταν βρούμε 2 αρνητικά test που απέχουν χρονικά κατά ένα έτος zΙστορικό πολλαπλών ερωτικών συντρόφων παραμένει παράγοντας κινδύνου και στις ηλικιωμένες zΌσες αρχίζουν νέα σεξουαλική ζωή μπορεί να ωφεληθούν από προσωρινή επανάληψη της εξέτασης zΜετά από υστερεκτομή για μη κακοήθη αιτία μπορούν να σταματήσουν την εξέταση εάν δεν παραμένει τραχηλικός ιστός Έλεγχος για καρκίνο τραχήλου μήτρας

12 zUSPSTF: Ι οι γιατροί πρέπει να ζητούν PSA αφού πρώτα συζητήσουν τα υπέρ και τα κατά με τον ασθενή τους zACS: έλεγχος και με δακτυλική εξέταση και με PSA αλλά συνιστούν και συζήτηση με τον ασθενή zΓια κάθε 100 ηλικιωμένους που θα ελεγχθούν με PSA, σε 10 θα είναι παθολογικό και μόνο 3 θα έχουν καρκίνο zΑπό αυτούς που θα υποβληθούν σε θεραπεία 50% θα έχουν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες zProstate Cancer Screening counseling tools: είναι μέσα με τα οποία γίνεται η συζήτηση με τον ασθενή και λαμβάνονται αποφάσειςwww.aafp.org/x19519.xml Έλεγχος για καρκίνο προστάτη

13 zUSPSTF, ACS, AAFP (American Academy of Family Physicians): όχι έλεγχος με α/α θώρακος ή με κυτ/κες πτυέλων zSociety of Thoracic Radiology: όχι μαζικός έλεγχος/ναι στην παρότρυνση για διακοπή καπνίσματος και στις μεγάλες ηλικίες Έλεγχος για καρκίνο πνευμόνων Έλεγχος για καρκίνο δέρματος zACS: ετήσια εξέταση όλου του σώματος για όλα τα άτομα >40 ετών zUSPSTF: I αλλά οι ιατροί να είναι εναργείς για την παρατήρηση ύποπτων βλαβών

14 Έλεγχος για καρκίνο ωοθηκών z ACS:ετήσια κλινική εξέταση της πυέλου παρά την έλλειψη ενδείξεων για βελτίωση στην έκβαση με οποιαδήποτε μέθοδο ελέγχου z USPSTF και άλλοι: κατά του προληπτικού ελέγχου z Έλεγχος ρουτίνας: Όχι σε ασυμπτωματικές γυναίκες

15 Έλεγχος για διαβήτη zAmerican Diabetes Association:έλεγχος κάθε 3 έτη μετά τα 45 έτη (σακχ. νηστείας φυσιολογικά<126 zUSPSTF: Ι όχι για το μαζικό έλεγχο του πληθυσμού ναι για έλεγχο στους ενήλικες με υπέρταση ή υπερλιπιδαιμία zΈλεγχος στους.>75-80 έχει μικρό όφελος

16 Έλεγχος για θυρεοειδοπάθειες zΕξετάσεις ανίχνευσης: TSH, FT4 z1 σοβαρή θυρεοειδοπάθεια αναβρίσκεται για κάθε 71 γυναίκες που ελέγχονται και είναι μεγαλύτερες από 60 ετών  επιβάλλεται ο έλεγχος όλων των γυναικών>50 ετών (ACP) zΑμφιλεγόμενες οι ενδείξεις γα θεραπεία του υποκλινικού υποθυρεοειδισμού και υπερθυρεοειδισμού

17 Εμβολιασμοί zΕτήσιο αντιγριππικό εμβόλιο σε όλα τα ατομα >65 ετών zΕμβόλιο κατά του πνευμονιοκόκκου σε όλα τα ατομα >65 ετών (επαναληπτική δόση σε 5 έτη / παραμένει αδιευκρίνιστο αν και πότε πρέπει να χορηγηθεί και δεύτερη επαναληπτική δόση) zΕμβόλιο διφθερίτιδας-τετάνου σε όλα τα άτομα (επαναληπτική δόση ανά 10 έτη / εάν δεν έχει προηγηθεί εμβολιασμός σε μικρή ηλικία ξεκινάμε με 3 αρχικές δόσεις και συνεχίζουμε με τις επαναληπτικές ανά 10 έτη)

18 Υποκατάσταση οιστρογόνων zΑπό τη χορήγηση οιστρογόνων/προγεστερόνης είναι μικρότερο το όφελος και περισσότεροι οι κίνδυνοι (στεφανιαίας νόσου - ΑΕΕ - καρκίνου του μαστού - πνευμονικής εμβολής) zΤο όφελος από τη χορήγηση μόνο οιστρογόνων σε όσες είχαν σε νεαρότερη ηλικία υποβληθεί σε υστερεκτομή παραμένει αδιευκρίνιστη zΜακροχρόνια θεραπεία συνδυασμού οιστρογόνων προγεστερόνης για την πρόληψη καρδιαγγειακής νόσου και καταγμάτων είναι αδικαιολόγητη

19 Ασπιρίνη zUSPSTF: Α σύσταση για την προληπτική χορήγηση ασπιρίνης σε ηλικιωμένους με αυξημένο κίνδυνο για στεφανιαία νόσο

20 Ειδικά γηριατρικά προβλήματα

21 Διαταραχές στις αισθήσεις Όραση zUSPSTF : Snellen κάρτα για όλους τους ηλικιωμένους Ι: για βυθοσκόπηση ως εξέταση ρουτίνας Ι: για έλεγχο γλαυκώματος ως εξέταση ρουτίνας zΣυνιστάτε πάντως η περιοδική εξέταση της οπτικής οξύτητας των ηλικιωμένων από οφθαλμίατρο και η βυθοσκόπηση στους διαβητικούς

22 Διαταραχές στις αισθήσεις Ακοή z>33% ατόμων >65 έχουν κάποια απώλεια ακοής z>50% ατόμων >85 έχουν κάποια απώλεια ακοής zΑπώλεια ακοής σχετίζεται με κατάθλιψη, κοινωνική και συναισθηματική απομόνωση, μειωμένη δραστηριότητα zΑνίχνευση προβλήματος με τη λήψη ιστορικού zΔοκιμασία με “ψιθυριστή φωνή” zΩτοσκόπηση και ακοομετρία μόνο σε όσους υπάρχουν ενδείξεις προβλήματος

23 Άνοια zΣυχνά δεν γίνεται αντιληπτή από τους ιατρούς zΟ επιπολασμός της 2/πλασιάζεται κάθε 5 έτη μετά την ηλικία των 80 ετών zΣυχνότητα άνοιας σε άτομα>85ετών στην κοινότητα: 25-45% zΔοκιμασίες ελέγχου για Ανοια oΑΤΜ oΝα θυμηθεί 3 αντικείμενα και να ζωγραφίσει ένα ρολόι oΜΜSE: εάν παθολογική κάποια από τις 2 προηγούμενες δοκιμασίες (ΑΤΜ<8) 1. Ηλικία6. Αναγνώριση 2 ατόμων 2. Ώρα7. Ημ/νία γέννησης 3. Ενθύμηση8. WW2 4. Έτος9. Πρόεδρος δημοκρατίας 5. Τόπος10. Αντίστροφη μέτρηση από το 20

24 Κατάθλιψη zΣυχνά δεν αναγνωρίζεται zΕπιπολασμός σε άρρωστους και ενδονοσοκομειακούς ηλικιωμένους ασθενείς:  25% zΑπάντηση σε 1 από τις 2 ερωτήσεις είναι ενδεικτικό κατάθλιψης και πρέπει να διερευνάται περαιτέρω με depression scale zΕρωτήσεις: o“Έχετε (τον τελευταίο μήνα) αισθανθεί συχνά λυπημένος, ή χωρίς ελπίδα;” o“Έχετε (τον τελευταίο μήνα) νιώσει συχνά ότι δεν έχετε ενδιαφέρον ή χαρά στο να κάνετε κάτί;”

25 Διαταραχή στη λειτουργικότητα zΑίτια: ηλικιακά, κοινωνικά, νόσος z25% ατόμων>65 χρειάζονται βοήθεια άλλου ατόμου για τις καθημερινές δραστηριότητες (ADL: λούσιμο, ντύσιμο, φαγητό, μεταφορά, τουαλέτα) ή άλλες δραστηριότητες (IADL: μεταφορά, ψώνια, μαγείρεμα, χρήση τηλεφώνου, χρημάτων, λήψη φαρμάκων, καθαριότητα σπιτιού, μπουγάδα) z50% ατόμων>85 ετών χρειάζονται βοήθεια άλλου ατόμου για τις καθημερινές δραστηριότητες (ADL) zΛειτουργική αξιολόγηση όλων των ηλικιωμένων (Barthel index) zΗ λειτουργική αξιολόγηση μπορεί να χρησιμεύσει ως βάση για την πρόβλεψη μελλοντικών προβλημάτων και αναγκών υποστήριξης zΑνίχνευση λειτουργικών προβλημάτων oΜε παρατήρηση oΜε αναφορά των λειτουργικών προβλημάτων από τον ίδιο τον ασθενή zΛεπτά ή νέα προβλήματα στις IADL μπορεί να είναι πρώιμα σημεία κατάθλιψης, άνοιας, φόβου για πτώσεις, επιδεινομένης ακράτειας, απωλειας όρασης ή άλλης νόσου (ΣΝ)

26 Barthel Index Έντερο 0-ακράτειαΚύστη 0-ακράτεια ή με folley 1-περιστασιακά ακράτεια 2-εγκράτεια Προσωπική 0-χρειάζεται βοήθεια περιποίηση Λούσιμο 0-εξαρτημένος 1-ανεξαρτησία Μεταφορά 0-ανικανότηταΚινητικότητα 0-ακινητοποιημένος 1-με μεγάλη βοήθεια 1-σε αναπηρική πολυθρόνα 2-μικρή βοήθεια 2-με βοήθεια ενός ατόμου 3-ανεξάρτητος Ντύσιμο 0-εξαρτημένοςΜαγείρεμα/λήψη τροφής 0-ανίκανος 1-με βοήθεια 2-ανεξάρτητος Σκαλοπάτια 0-ανίκανοςΤουαλέτα 0-εξαρτημένος 1-με βοήθεια 2-ανεξάρτητος

27 Combined Screening Instrument

28 Πτώσεις και διαταραχές στη βάδιση zΚύρια αιτία τραυματισμών και θανάτου στους ηλικιωμένους zΈλεγχος σε όλους τους ηλικιωμένους (πόσες φορές έχετε πέσει τον τελευταίο χρόνο;) zΑνίχνευση αιτιών εντός της οικίας που μπορεί να οδηγήσουν σε πτώσεις και που μπορεί να επιδέχονται διόρθωση zΑίτια: μυϊκή αδυναμία, αρθρίτιδα, νευρολογικές διαταραχές z“Timed Get up and Go”: σήκωμα από την καρέκλα (χωρίς να πιάσει το βραχίονά της), περπάτημα, στροφή, επιστροφή και κάθισμα στην καρέκλα – Όταν ο χρόνος που απαιτείτε είναι  15sec υπάρχει συσχέτιση με διαταραχή στις ADL και πτώσεις

29 Ακράτεια z2 φορές συχνότερη στις γυναίκες από ότι στους άνδρες z6-14% ηλικιωμένων γυναικών πάσχουν από καθημερινή ακράτεια zΑνίχνευση με τη λήψη ιστορικού (π.χ. “Έχετε βραχεί σε 5 τουλάχιστον διαφορετικές καταστάσεις;”)

30 Υποθρεψία zΑπώλεια βάρους μπορεί να αποτελεί ένδειξη φθίνουσας λειτουργικότητας, άνοιας, ή νόσου zΕπιβάλλεται ο έλεγχος για απώλεια σωματικού βάρους (δείκτης μάζας σώματος – απώλεια μυϊκής μάζας - ) zΑπώλεια βάρους >5% του σωματικού βάρους πρέπει να διερευνάται zΑπώλεια 5% του σωματικού βάρους σε 1 μήνα ή του 10% σε 6 μήνες σχετίζεται με αυξημένη νοσηρότητα και θνησιμότητα

31 Εγκατάληψη zΑνίχνευση με ευθείες ερωτήσεις σχετικά με την εγκατάληψη Οικονομικά και συναισθηματικά αποθέματα zΑυξημένος κίνδυνος κοινωνικής απομόνωσης και φτώχειας zΑνίχνευση τέτοιων καταστάσεων με ευθείες ερωτήσεις ώστε να προργαμματιστεί σωστή κοινωνική αντιμετώπιση

32 Κλινικές Ενδείξεις Λοίμωξης zΟξεία σύγχυση ή παραλήρημα zΑνεξήγητη αλλαγή στη συμπεριφορά zΑνεξήγητη αλλαγή στη λειτουργικότητα zΆρνηση λήψης τροφής zΑδυναμία zΛηθαργικότητα zΑκράτεια zΠτώσεις zΤαχύπνοια zΟρθοστατική υπόταση


Κατέβασμα ppt "ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΓΗΡΙΑΤΡΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ 1.Προ-συμπτωματικός έλεγχος (Screening) 2. Διάφορα προβλήματα στην Γηριατρική Παναγιωτάκης Συμεών Μάρτιος 06."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google