Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Ε.Π.ΠΑΙ.Κ. – ΚΡΗΤΗΣ ΑΚ. ΕΤΟΣ 2013-2014 Σημειώσεις στο Μάθημα Διδακτική Μεθοδολογία Διδάσκων Ιωσήφ Φραγκούλης Επικ. Καθηγητής.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "Ε.Π.ΠΑΙ.Κ. – ΚΡΗΤΗΣ ΑΚ. ΕΤΟΣ 2013-2014 Σημειώσεις στο Μάθημα Διδακτική Μεθοδολογία Διδάσκων Ιωσήφ Φραγκούλης Επικ. Καθηγητής."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 Ε.Π.ΠΑΙ.Κ. – ΚΡΗΤΗΣ ΑΚ. ΕΤΟΣ Σημειώσεις στο Μάθημα Διδακτική Μεθοδολογία Διδάσκων Ιωσήφ Φραγκούλης Επικ. Καθηγητής

2 Ορισμός Διδακτικής Η διδακτική ασχολείται με τους όρους, το περιεχόμενο, τον προσανατολισμό, τις διαδικασίες, τα μέσα και τις τεχνικές οργάνωσης και διεξαγωγής της διδασκαλίας. Είναι ο αρχαιότερος από τους κλάδους των Επιστημών της Αγωγής.

3 Ερβατιανισμός & Διδακτική Σκοπός της διδασκαλίας σύμφωνα με τον Έρβαρτο είναι να διευρύνει και να ενισχύσει τον κύκλο των παραστάσεων, για να ενισχυθεί η βούληση και να εξασφαλισθεί η ηθικοποίηση του ατόμου, η οποία αποτελεί απώτερη επιδίωξη της εκπαίδευσης.

4 Φάσεις Διδασκαλίας σύμφωνα με τον Έρβαρτο ΠροπαρασκευήΠροπαρασκευή ΠροσφοράΠροσφορά ΣύγκρισηΣύγκριση ΣύλληψηΣύλληψη ΆσκησηΆσκηση Ο ρόλος του εκπαιδευτικού είναι δασκαλοκεντρικός, μεταδοτικός, καθοδηγητικός.

5 Απαρχές διδακτικής Η διδακτική άρχισε να αναπτύσσεται ραγδαία από τα μέσα του 17 ου αιώνα.Η διδακτική άρχισε να αναπτύσσεται ραγδαία από τα μέσα του 17 ου αιώνα. Η προϊστορία της διδακτικής μπορεί να αναζητηθεί στη Τρίτη χιλιετία πχ όταν στη Μεσοποταμία η αγωγή έπαψε να αποτελεί ευκαιριακή δραστηριότητα και άρχισε να επιτελείται με φυσικό και προγραμματισμένο τρόπο.Η προϊστορία της διδακτικής μπορεί να αναζητηθεί στη Τρίτη χιλιετία πχ όταν στη Μεσοποταμία η αγωγή έπαψε να αποτελεί ευκαιριακή δραστηριότητα και άρχισε να επιτελείται με φυσικό και προγραμματισμένο τρόπο.

6 Πνεύμα διδασκαλίας Από στοιχεία που έχουμε από πηγές της εποχής το πνεύμα της διδασκαλίας το χαρακτήριζε η δουλική υποταγή του μαθητή στο δάσκαλο, η παθητική αποδοχή της γνώσης και η στείρα απομνημόνευση.Από στοιχεία που έχουμε από πηγές της εποχής το πνεύμα της διδασκαλίας το χαρακτήριζε η δουλική υποταγή του μαθητή στο δάσκαλο, η παθητική αποδοχή της γνώσης και η στείρα απομνημόνευση. Το προαναφερόμενο πνεύμα διδασκαλίας σχετίζεται άμεσα με τις λειτουργίες του σχολείου οι οποίες ήταν οι ακόλουθες:Το προαναφερόμενο πνεύμα διδασκαλίας σχετίζεται άμεσα με τις λειτουργίες του σχολείου οι οποίες ήταν οι ακόλουθες:

7 Λειτουργίες του σχολείου Το προαναφερόμενο πνεύμα διδασκαλίας σχετίζεται άμεσα με τις λειτουργίες του σχολείου οι οποίες ήταν οι ακόλουθες:Το προαναφερόμενο πνεύμα διδασκαλίας σχετίζεται άμεσα με τις λειτουργίες του σχολείου οι οποίες ήταν οι ακόλουθες: Η παροχή επαγγελματικών προσόντων για συμμετοχή των μαθητών αυριανών ενηλίκων στις κοινωνικές και οικονομικές δραστηριότητες της κοινωνίας.Η παροχή επαγγελματικών προσόντων για συμμετοχή των μαθητών αυριανών ενηλίκων στις κοινωνικές και οικονομικές δραστηριότητες της κοινωνίας. Η επιλογή των κατάλληλων ατόμων για κατάληψη προνομιακών θέσεων στον κοινωνικό ιστό.Η επιλογή των κατάλληλων ατόμων για κατάληψη προνομιακών θέσεων στον κοινωνικό ιστό.

8 Η διδακτική τέχνη στο Ελληνορωμαϊκό Σχολείο Κοινωνικό συγκείμενο εποχής: Α) γενίκευση εκπαίδευσης σε ευρύτερα κοινωνικά στρώματα β) εμπλουτίζεται το πρόγραμμα του σχολείου και περιλαμβάνει εκτός από γυμναστική, μουσική και φιλολογικά μαθήματα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να διαμορφώνεται το ΑΠ σε κάθε βαθμίδα εκπαίδευσης, να εμφανίζονται διδακτικές τεχνικές για την προσέγγιση των νέων αντικειμένων.

9 Χαρακτηριστικά διδασκαλίας αυτής της περιόδου Δασκαλοκεντρική διδασκαλίαΔασκαλοκεντρική διδασκαλία Αυθεντία δασκάλουΑυθεντία δασκάλου Απομνημόνευση μαθητήΑπομνημόνευση μαθητή Παθητική μεταφορά γνώσεωνΠαθητική μεταφορά γνώσεων Ελάχιστη ανάπτυξη ικανοτήτων και δεξιοτήτων από τη μεριά του μαθητή.Ελάχιστη ανάπτυξη ικανοτήτων και δεξιοτήτων από τη μεριά του μαθητή.

10 Διδακτική το Μεσαίωνα Έμφαση στην ηθικοθρησκευτική πράξηΈμφαση στην ηθικοθρησκευτική πράξη Έμφαση στη δημιουργία ενάρετων πιστών και όχι δημοκρατικά σκεπτόμενων πολιτών, όπως ήταν το ζητούμενο στην αρχαία Αθήνα.Έμφαση στη δημιουργία ενάρετων πιστών και όχι δημοκρατικά σκεπτόμενων πολιτών, όπως ήταν το ζητούμενο στην αρχαία Αθήνα. Έμφαση στη χρήση του βιβλίουΈμφαση στη χρήση του βιβλίου Χρήση μονολογικής μεθόδου διδασκαλίαςΧρήση μονολογικής μεθόδου διδασκαλίας

11 ΔΙΔΑΚΤΙΚΉ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΈΝΝΗΣΗ Βασικά χαρακτηριστικά: Παιδαγωγικός ανθρωπισμός ο οποίος εκφράζεται μέσα από παιδαγωγικές αντιλήψεις για το κλίμα του σχολείου, το περιεχόμενο της εκπαίδευσης, τις μεθόδους διδασκαλίας.Παιδαγωγικός ανθρωπισμός ο οποίος εκφράζεται μέσα από παιδαγωγικές αντιλήψεις για το κλίμα του σχολείου, το περιεχόμενο της εκπαίδευσης, τις μεθόδους διδασκαλίας. Οργάνωση της μαθησιακής διαδικασίας σύμφωνα με την ηλικία των μαθητών.Οργάνωση της μαθησιακής διαδικασίας σύμφωνα με την ηλικία των μαθητών.

12 Εγκαθίδρυση του κλάδου της διδακτικής 1/2 Ο Κομένιος αντιλαμβάνεται τη διδακτική όχι ως υποδιαίρεση της παιδαγωγικής επιστήμης, αλλά ως ένα σύστημα παμπαιδείας. Ο Κομένιος αντιλαμβάνεται τη διδακτική όχι ως υποδιαίρεση της παιδαγωγικής επιστήμης, αλλά ως ένα σύστημα παμπαιδείας. Μέσα σε αυτό το σύστημα η διδασκαλία δεν αντιμετωπίζεται ως μια απλή τεχνοκρατική διαδικασία, αλλά ως βασική λειτουργία του εκπαιδευτικού συστήματος με σαφή παιδαγωγική διάσταση. Μέσα σε αυτό το σύστημα η διδασκαλία δεν αντιμετωπίζεται ως μια απλή τεχνοκρατική διαδικασία, αλλά ως βασική λειτουργία του εκπαιδευτικού συστήματος με σαφή παιδαγωγική διάσταση.

13 Εγκαθίδρυση του κλάδου της διδακτικής 2/2 Ο Κομένιος προτείνει την ίδρυση ενιαίου σχολείου στο οποίο πρέπει να φοιτούν τα παιδιά όλων των κοινωνικών τάξεων και φύλων.Ο Κομένιος προτείνει την ίδρυση ενιαίου σχολείου στο οποίο πρέπει να φοιτούν τα παιδιά όλων των κοινωνικών τάξεων και φύλων. Επιπλέον διατυπώνει την άποψη πως η πρόωρη επιλογή επαγγελματικού ή ακαδημαϊκού σχολείου ευνοεί τα παιδιά των πλουσίων σε βάρος των παιδιών που προέρχονται από χαμηλά κοινωνικο οικονομικά στρώματα.Επιπλέον διατυπώνει την άποψη πως η πρόωρη επιλογή επαγγελματικού ή ακαδημαϊκού σχολείου ευνοεί τα παιδιά των πλουσίων σε βάρος των παιδιών που προέρχονται από χαμηλά κοινωνικο οικονομικά στρώματα.

14 Διδακτικές αρχές Comenius Αρχή της μαθησιακής ετοιμότηταςΑρχή της μαθησιακής ετοιμότητας Αρχή της ενεργητικής μάθησηςΑρχή της ενεργητικής μάθησης Αρχή της εποπτείαςΑρχή της εποπτείας Αρχή της παιδοκεντρικής μάθησηςΑρχή της παιδοκεντρικής μάθησης

15 Επαγωγική διδασκαλία Φάσεις υλοποίησης: Πρόσκτηση νέου υλικούΠρόσκτηση νέου υλικού Επεξεργασία διδακτικού υλικούΕπεξεργασία διδακτικού υλικού Εφαρμογή διδακτικού υλικούΕφαρμογή διδακτικού υλικού

16 Διδακτική Νέου Σχολείου 1/2 Κύρια χαρακτηριστικά της διδακτικής του Νέου Σχολείου είναι τα ακόλουθα: Η ανάδειξη της ατομικότητας του παιδιούΗ ανάδειξη της ατομικότητας του παιδιού Το ενδιαφέρον για τη νοητική και συναισθηματική πλευρά του ατόμουΤο ενδιαφέρον για τη νοητική και συναισθηματική πλευρά του ατόμου Η γνώση αποτελεί καρπό συστηματικής σκέψηςΗ γνώση αποτελεί καρπό συστηματικής σκέψης Ο μετασχηματιστικός ρόλος της εκπαίδευσηςΟ μετασχηματιστικός ρόλος της εκπαίδευσης Η ανάπτυξη δημοκρατικών πολιτώνΗ ανάπτυξη δημοκρατικών πολιτών

17 Διδακτική Νέου Σχολείου 2/2 Σύνδεση της νέας γνώσης με τα βιώματα και τις εμπειρίες των μαθητώνΣύνδεση της νέας γνώσης με τα βιώματα και τις εμπειρίες των μαθητών Άνοιγμα του σχολείου στην τοπική κοινωνίαΆνοιγμα του σχολείου στην τοπική κοινωνία Εσωτερική μεταρρύθμιση του σχολείουΕσωτερική μεταρρύθμιση του σχολείου Παροχή ίσων ευκαιριών μάθησης σε όλους τους μαθητές ανεξάρτητα από τα δημογραφικά και κοινωνικά τους χαρακτηριστικάΠαροχή ίσων ευκαιριών μάθησης σε όλους τους μαθητές ανεξάρτητα από τα δημογραφικά και κοινωνικά τους χαρακτηριστικά

18 Παιδαγωγικά Κινήματα 1/2 Κίνημα Προοδευτικής Αγωγής ( Dewey, Kilpatrik, αναπτύχθηκε στις ΗΠΑ). Μάθηση μέσα από την πράξη.Κίνημα Προοδευτικής Αγωγής ( Dewey, Kilpatrik, αναπτύχθηκε στις ΗΠΑ). Μάθηση μέσα από την πράξη. Μεταρρυθμιστική αγωγή. Αναπτύχθηκε στη Γερμανία με κύριους εκπροσώπους Kerschensteiner,Peterson (σχολείο εργασίας)Μεταρρυθμιστική αγωγή. Αναπτύχθηκε στη Γερμανία με κύριους εκπροσώπους Kerschensteiner,Peterson (σχολείο εργασίας) Το κίνημα του σχολείου Δράσης που αναπτύχθηκε στη Γαλλία και είχε ως σκοπό του να κινητοποιήσει το πνεύμα των μαθητών μέσα από τις ανάγκες και τα ενδιαφέροντά τους ( Claparede, Ferriere, Cousinet, Dottrens)_Το κίνημα του σχολείου Δράσης που αναπτύχθηκε στη Γαλλία και είχε ως σκοπό του να κινητοποιήσει το πνεύμα των μαθητών μέσα από τις ανάγκες και τα ενδιαφέροντά τους ( Claparede, Ferriere, Cousinet, Dottrens)_

19 Παιδαγωγικά Κινήματα 2/2 To κίνημα της M. Montessori ( ) το οποίο ξεκίνησε στην Ιταλία και εξαπλώθηκε γρήγορα και σε άλλες χώρες. ( βασικές έννοιες αισθησιοκινητική ανάπτυξη, γλωσσική ανάπτυξη, πληροφοριακές γνώσεις)To κίνημα της M. Montessori ( ) το οποίο ξεκίνησε στην Ιταλία και εξαπλώθηκε γρήγορα και σε άλλες χώρες. ( βασικές έννοιες αισθησιοκινητική ανάπτυξη, γλωσσική ανάπτυξη, πληροφοριακές γνώσεις)

20 Το κίνημα της Σοσιαλιστικής Αγωγής Εκπρόσωπος ο Μακαρένκο ( ).Εκπρόσωπος ο Μακαρένκο ( ). Προσπαθούσε να εντάξει τα νέα άτομα στην κοινωνία των ενηλίκων.Προσπαθούσε να εντάξει τα νέα άτομα στην κοινωνία των ενηλίκων. Προώθησε τις σχέσεις μεταξύ των μελών της ομάδας.Προώθησε τις σχέσεις μεταξύ των μελών της ομάδας.

21 Το κίνημα του Αντιαυταρχικού Σχολείου Summerhill ( σχολείο του Neil- 1960).Summerhill ( σχολείο του Neil- 1960). To σχολείο αυτό δημιουργήθηκε στο πλαίσιο της αντιαυταρχικής αγωγής και θεωρήθηκε πρωτοποριακό για την εποχή του.To σχολείο αυτό δημιουργήθηκε στο πλαίσιο της αντιαυταρχικής αγωγής και θεωρήθηκε πρωτοποριακό για την εποχή του. Ο μαθητής βρίσκεται στο επίκεντρο της μαθησιακής διαδικασίας.Ο μαθητής βρίσκεται στο επίκεντρο της μαθησιακής διαδικασίας. Αξιοποιούνται τα βιώματα και οι εμπειρίες των μαθητών στη διαδικασία της μάθησης.Αξιοποιούνται τα βιώματα και οι εμπειρίες των μαθητών στη διαδικασία της μάθησης.

22 Αλληλοδιδακτική μέθοδος διδασκαλίας Ως μέθοδος διδασκαλίας εισάγεται στις αρχές του 19 ου αιώνα από τον Langaster ( ) και κυριαρχούσε στη Βρετανική κοινοπολιτεία και τη Γαλλία μέχρι τα μέσα του 19 ου αιώνα. Σύμφωνα με τη συγκεκριμένη μέθοδο η διδασκαλία γινόταν σε μεγάλο αριθμό μαθητών με τη βοήθεια ενός πρωτόσχολου μαθητή. Η μέθοδος αυτή εφαρμόστηκε μέχρι το 1880.

23 Συνδιδακτική Μέθοδος Η συνδιδακτική είναι πιο δαπανηρή ως μέθοδος διδασκαλίας καθώς ο εκπαιδευτικός της τάξης αναλαμβάνει μόνος του την ευθύνη διδασκαλίας όλων των μαθημάτων χωρίς τη βοήθεια των πρωτόσχολων.Η συνδιδακτική είναι πιο δαπανηρή ως μέθοδος διδασκαλίας καθώς ο εκπαιδευτικός της τάξης αναλαμβάνει μόνος του την ευθύνη διδασκαλίας όλων των μαθημάτων χωρίς τη βοήθεια των πρωτόσχολων. Αυτό πρακτικά σημαίνει πως απαιτούνται περισσότεροι εκπαιδευτικοί απ΄ότι με το αλληλοδιδακτικό σύστημα, για τον ίδιο αριθμό μαθητών.Αυτό πρακτικά σημαίνει πως απαιτούνται περισσότεροι εκπαιδευτικοί απ΄ότι με το αλληλοδιδακτικό σύστημα, για τον ίδιο αριθμό μαθητών.

24 Ορισμός Διδασκαλίας 1/2 Ως διδασκαλία ορίζεται ένα σύστημα μεθοδικών και προγραμματισμένων ενεργειών που γίνονται στο πλαίσιο της άμεσης διαπροσωπικής επικοινωνίας μεταξύ εκπαιδευτικού και μαθητών και έχουν σκοπό να επιφέρουν μάθηση στους τελευταίους.

25 Ορισμός Διδασκαλίας 2/2 Ως διδασκαλία ορίζεται η συστηματική διαδικασία μάθησης που υλοποιείται σε συγκεκριμένο τόπο, χώρο, χρόνο, με συγκεκριμένες μεθόδους και μέσα, από συγκεκριμένα άτομα με σκοπό την απόκτηση γνώσεων την ανάπτυξη δεξιοτήτων και την υιοθέτηση στάσεων και συμπεριφορών. Ως διδασκαλία ορίζεται η συστηματική διαδικασία μάθησης που υλοποιείται σε συγκεκριμένο τόπο, χώρο, χρόνο, με συγκεκριμένες μεθόδους και μέσα, από συγκεκριμένα άτομα με σκοπό την απόκτηση γνώσεων την ανάπτυξη δεξιοτήτων και την υιοθέτηση στάσεων και συμπεριφορών.

26 Διδακτικό τρίγωνο ΕκπαιδευτικόςΕκπαιδευτικός ΜαθητήςΜαθητής Διδακτικό ΑντικείμενοΔιδακτικό Αντικείμενο Στο προαναφερόμενο πλαίσιο η διδασκαλία ήταν Στο προαναφερόμενο πλαίσιο η διδασκαλία ήταν δασκαλοκεντρική. δασκαλοκεντρική.

27 Μαθητοκεντρική διδασκαλία Σε αυτή τη μορφή διδασκαλίας ο μαθητής βρίσκεται στο επίκεντρο της μαθησιακής διαδικασίας.Σε αυτή τη μορφή διδασκαλίας ο μαθητής βρίσκεται στο επίκεντρο της μαθησιακής διαδικασίας. Ανιχνεύονται τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, οι ανάγκες, τα ενδιαφέροντα του μαθητή και η διδασκαλία δομείται με βάση αυτά.Ανιχνεύονται τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, οι ανάγκες, τα ενδιαφέροντα του μαθητή και η διδασκαλία δομείται με βάση αυτά.

28 Είδη διδασκαλίας Δογματική διδασκαλίαΔογματική διδασκαλία Διδασκαλία εξάσκησηςΔιδασκαλία εξάσκησης Κριτική διδασκαλίαΚριτική διδασκαλία Ομαδοσυνεργατική διδασκαλίαΟμαδοσυνεργατική διδασκαλία

29 Διδακτικός Ορισμός Διδασκαλίας Ως διδασκαλία ορίζουμε το σύνολο των προγραμματισμένων και μεθοδικών δραστηριοτήτων που επιλέγει να αναπτύξει ο εκπαιδευτικός μέσα σε ένα πλαίσιο επικοινωνίας και αλληλεπίδρασης με τους μαθητές, προκειμένου να εμπλέξει τους τελευταίους σε δραστηριότητες μαθητείας, οι οποίες κρίνει πως θα οδηγήσουν στην υλοποίηση των μαθησιακών και αναπτυξιακών σκοπών του Αναλυτικού Προγράμματος.Ως διδασκαλία ορίζουμε το σύνολο των προγραμματισμένων και μεθοδικών δραστηριοτήτων που επιλέγει να αναπτύξει ο εκπαιδευτικός μέσα σε ένα πλαίσιο επικοινωνίας και αλληλεπίδρασης με τους μαθητές, προκειμένου να εμπλέξει τους τελευταίους σε δραστηριότητες μαθητείας, οι οποίες κρίνει πως θα οδηγήσουν στην υλοποίηση των μαθησιακών και αναπτυξιακών σκοπών του Αναλυτικού Προγράμματος.

30 Χαρακτηριστικά ορισμού 1/2 Εισάγει την έννοια της μαθητείαςΕισάγει την έννοια της μαθητείας Προβάλλει την ενεργητική φύση της μαθησιακής διαδικασίαςΠροβάλλει την ενεργητική φύση της μαθησιακής διαδικασίας Τονίζει το σκόπιμο και μεθοδικό της μαθησιακής διαδικασίαςΤονίζει το σκόπιμο και μεθοδικό της μαθησιακής διαδικασίας Υπονοεί την αξιολογική φύση των διδακτικών επιλογώνΥπονοεί την αξιολογική φύση των διδακτικών επιλογών Αναγνωρίζει το ρόλο του διδακτικού πλαισίουΑναγνωρίζει το ρόλο του διδακτικού πλαισίου

31 Χαρακτηριστικά ορισμού 2/2 Συνδέει τη διδασκαλία με δραστηριότητες μάθησης και ανάπτυξης που προβλέπει το Αναλυτικό Πρόγραμμα.Συνδέει τη διδασκαλία με δραστηριότητες μάθησης και ανάπτυξης που προβλέπει το Αναλυτικό Πρόγραμμα. Επισημαίνει το γεγονός πως η διδασκαλία είναι η ελάχιστη δομική μονάδα της σχολικής εκπάιδευσης.Επισημαίνει το γεγονός πως η διδασκαλία είναι η ελάχιστη δομική μονάδα της σχολικής εκπάιδευσης.

32 Χαρακτηριστικά διδασκαλίας Η διδασκαλία είναι σκόπιμη διαδικασίαΗ διδασκαλία είναι σκόπιμη διαδικασία Η διδασκαλία παίζει διαμεσολαβητικό ρόλοΗ διδασκαλία παίζει διαμεσολαβητικό ρόλο Η διδασκαλία πραγματώνεται μέσα από διαπροσωπική επικοινωνίαΗ διδασκαλία πραγματώνεται μέσα από διαπροσωπική επικοινωνία Η διδασκαλία προϋποθέτει οργάνωση και μεθοδικότηταΗ διδασκαλία προϋποθέτει οργάνωση και μεθοδικότητα Η διδασκαλία έχει εκτελεστικό χαρακτήραΗ διδασκαλία έχει εκτελεστικό χαρακτήρα Η διδασκαλία έχει ενεργητικό χαρακτήραΗ διδασκαλία έχει ενεργητικό χαρακτήρα Η διδασκαλία είναι τέχνη με επιστημονικό υπόβαθροΗ διδασκαλία είναι τέχνη με επιστημονικό υπόβαθρο

33 Παράγοντες που επηρεάζουν τη μάθηση Γενική Γνωστική ικανότηταΓενική Γνωστική ικανότητα Μαθησιακή ετοιμότηταΜαθησιακή ετοιμότητα Εμμονή στο έργοΕμμονή στο έργο Ευκαιρία μάθησηςΕυκαιρία μάθησης Ποιότητα διδασκαλίαςΠοιότητα διδασκαλίας

34 Κριτήρια ορθότητας θεωρίας διδασκαλίας (Association of Supervisor and Curriculum Development) 1/2 Να διευκρινίζει τους όρους που χρησιμοποιεί Να καθορίζει τους τομείς που καλύπτει Να έχει εσωτερική συνοχή και συνέπεια Να συμφωνεί με την επιστημονική έρευνα Να είναι σε θέση να διατυπώνει υποθέσεις Να περιέχει γενικεύσεις που να ξεπερνούν τις συγκεκριμένες περιπτώσεις Να είναι αποδείξιμη

35 Κριτήρια ορθότητας θεωρίας διδασκαλίας (Association of Supervisor and Curriculum Development) 2/2 Να επιτρέπει τη συλλογή στοιχείων που να αποδεικνύουν τις ατέλειές της ή θα την ανατρέπουνΝα επιτρέπει τη συλλογή στοιχείων που να αποδεικνύουν τις ατέλειές της ή θα την ανατρέπουν Να είναι σε θέση να προβλέπει φαινόμεναΝα είναι σε θέση να προβλέπει φαινόμενα Να περιλαμβάνει τις ποιοτικές σχέσεις οι οποίες συνδέουν τις παραμέτρους της θεωρίας.Να περιλαμβάνει τις ποιοτικές σχέσεις οι οποίες συνδέουν τις παραμέτρους της θεωρίας.

36 Προσωπική θεωρία διδασκαλίας Η ανεπτυγμένη προσωπική θεωρία της διδασκαλίας θεωρείται ως ένα σύστημα κριτικής ανάλυσης και αξιολόγησης των παραδοχών, των διαδικασιών και συνεπαγωγών που αφορούν τη λειτουργία της διδασκαλίας, προκειμένου ο εκπαιδευτικός να συνειδητοποιήσει την πολυπλοκότητα της διδασκαλίας, να διαμορφώσει συγκροτημένη γνώση για τα καίρια θέματα της εκπαίδευσης, η οποία θα του παρέχει κριτήρια επιλογής και δράσης με υπεύθυνο και αποτελεσματικό τρόπο.

37 Τομείς προβληματισμού Προσωπικής Θεωρίας της Διδασκαλίας 1/2 Λεκτική επικοινωνίαΛεκτική επικοινωνία Επιστημολογία και υπόβαθρό τηςΕπιστημολογία και υπόβαθρό της Διδακτικές και μαθησιακές δραστηριότητεςΔιδακτικές και μαθησιακές δραστηριότητες Φύση και ο ρόλος του μαθητήΦύση και ο ρόλος του μαθητή Ο ρόλος του εκπαιδευτικούΟ ρόλος του εκπαιδευτικού Η ψυχολογική διαδικασία της μάθησηςΗ ψυχολογική διαδικασία της μάθησης

38 Τομείς προβληματισμού Προσωπικής Θεωρίας της Διδασκαλίας 2/2 Κοινωνική οργάνωση της τάξηςΚοινωνική οργάνωση της τάξης Το ψυχολογικό κλίμα της τάξηςΤο ψυχολογικό κλίμα της τάξης Το παραπρόγραμμαΤο παραπρόγραμμα Η άσκηση της σχολικής εξουσίαςΗ άσκηση της σχολικής εξουσίας Η αξιολόγηση των άμεσων αποτελεσμάτων της διδασκαλίας (μακροαξιολόγηση)Η αξιολόγηση των άμεσων αποτελεσμάτων της διδασκαλίας (μακροαξιολόγηση) Η αξιολόγηση των απώτερων ατομικών και κοινωνικών αποτελεσμάτων (μικροαξιολόγηση)Η αξιολόγηση των απώτερων ατομικών και κοινωνικών αποτελεσμάτων (μικροαξιολόγηση)

39 Θεμέλια Προσωπικής Θεωρίας Διδασκαλίας Τα θεμέλια της προσωπικής θεωρίας της διδασκαλίας βρίσκονται: Στην προσωπική πρακτική γνώσηΣτην προσωπική πρακτική γνώση Στη Λανθάνουσα προσωπική θεωρίαΣτη Λανθάνουσα προσωπική θεωρία Στα ερευνητικά θεμέλια της προσωπικής θεωρίαςΣτα ερευνητικά θεμέλια της προσωπικής θεωρίας

40 Τα επιστημονικά θεμέλια της προσωπικής θεωρίας ΨυχολογίαΨυχολογία Θεωρίες της ΑγωγήςΘεωρίες της Αγωγής Κοινωνιολογία της ΕκπαίδευσηςΚοινωνιολογία της Εκπαίδευσης ΔιδακτικήΔιδακτική

41 Αντικείμενα Τεχνοκρατικής Ανάλυσης Λεκτική ΕπικοινωνίαΛεκτική Επικοινωνία Διδακτικές- Μαθησιακές διαδικασίεςΔιδακτικές- Μαθησιακές διαδικασίες Κοινωνική οργάνωση της τάξηςΚοινωνική οργάνωση της τάξης ΠαραπρόγραμμαΠαραπρόγραμμα Ψυχολογικό κλίμα ΤάξηςΨυχολογικό κλίμα Τάξης

42 Κλείδες Λεκτικής Επικοινωνίας Ο εκπαιδευτικός διηγείται/ παρουσιάζειΟ εκπαιδευτικός διηγείται/ παρουσιάζει Ο εκπαιδευτικός ερωτάΟ εκπαιδευτικός ερωτά Ο εκπαιδευτικός απαντάΟ εκπαιδευτικός απαντά Ο εκπαιδευτικός βοηθάΟ εκπαιδευτικός βοηθά Ο εκπαιδευτικός επιπλήττειΟ εκπαιδευτικός επιπλήττει Ο εκπαιδευτικός επαινείΟ εκπαιδευτικός επαινεί Ο μαθητής απαντάΟ μαθητής απαντά Ο μαθητής συμμετέχει αυτόβουλαΟ μαθητής συμμετέχει αυτόβουλα

43 Αντίδραση εκπαιδευτικού σε ορθές απαντήσεις ΕπαινείΕπαινεί Αποδέχεται απλά την απάντησηΑποδέχεται απλά την απάντηση Εξηγεί γιατί είναι ορθή η απάντησηΕξηγεί γιατί είναι ορθή η απάντηση Γενικεύει- επεκτείνει την απάντηση του μαθητήΓενικεύει- επεκτείνει την απάντηση του μαθητή Ζητεί από τους μαθητές να κρίνουν την απάντησηΖητεί από τους μαθητές να κρίνουν την απάντηση Δεν σχολιάζει την απάντηση, αλλά συνεχίζει το μάθημα και ο μαθητής μένει χωρίς καμία ανατροφοδότησηΔεν σχολιάζει την απάντηση, αλλά συνεχίζει το μάθημα και ο μαθητής μένει χωρίς καμία ανατροφοδότηση

44 Αντίδραση εκπαιδευτικού σε λανθασμένες απαντήσεις Επιπλήττει/ κρίνει τον μαθητήΕπιπλήττει/ κρίνει τον μαθητή Απορρίπτει την απάντηση χωρίς αιτιολόγησηΑπορρίπτει την απάντηση χωρίς αιτιολόγηση Εξηγεί γιατί η απάντηση είναι λάθοςΕξηγεί γιατί η απάντηση είναι λάθος Επαναλαμβάνει την ίδια ερώτησηΕπαναλαμβάνει την ίδια ερώτηση Αναλύει την αρχική ερώτηση σε επιμέρους ερωτήσειςΑναλύει την αρχική ερώτηση σε επιμέρους ερωτήσεις Δίνει το λόγο σε άλλο μαθητήΔίνει το λόγο σε άλλο μαθητή

45 Βασικά ερωτήματα για τις διδακτικές και μαθησιακές δραστηριότητες Οργάνωση του χώρου της τάξης και του υλικούΟργάνωση του χώρου της τάξης και του υλικού Οργάνωση του διδακτικού πλαισίουΟργάνωση του διδακτικού πλαισίου Επαφή μαθητών με δεδομένα μαθήματοςΕπαφή μαθητών με δεδομένα μαθήματος Επεξεργασία δεδομένων μαθήματοςΕπεξεργασία δεδομένων μαθήματος Καθοδηγούμενη εξάσκησηΚαθοδηγούμενη εξάσκηση Συμμετοχή μαθητώνΣυμμετοχή μαθητών Αξιολόγηση διδασκαλίαςΑξιολόγηση διδασκαλίας

46 Προβλήματα Συμπεριφοράς και Τρόποι Αντιμετώπισής τους Διδακτικό πλαίσιοΔιδακτικό πλαίσιο Το πρόβλημα αναφέρεται στο….Το πρόβλημα αναφέρεται στο…. Εμφανείς πρώτες εξηγήσειςΕμφανείς πρώτες εξηγήσεις Αντίδραση δασκάλουΑντίδραση δασκάλου Γενικές παρατηρήσειςΓενικές παρατηρήσεις Μελέτη ειδικών περιπτώσεωνΜελέτη ειδικών περιπτώσεων

47 Βασικά ερωτήματα σχετικά με την Κοινωνική Οργάνωση της Τάξης 1/2 Έλεγχος- ΕξουσίαΈλεγχος- Εξουσία α) ποιους τομείς και σε ποιο βαθμό ελέγχει ο εκπαιδευτικός α) ποιους τομείς και σε ποιο βαθμό ελέγχει ο εκπαιδευτικός β) οι μαθητές αντιμετωπίζονται ως άτομα ολοκληρωμένα β) οι μαθητές αντιμετωπίζονται ως άτομα ολοκληρωμένα γ) οι σχέσεις του εκπαιδευτικού με τους μαθητές είναι σχέσεις εξουσιαστικές ή αυτόνομες γ) οι σχέσεις του εκπαιδευτικού με τους μαθητές είναι σχέσεις εξουσιαστικές ή αυτόνομες δ) οι γονείς συμμετέχουν σε αποφάσεις που αφορούν τη λειτουργία του σχολείου; δ) οι γονείς συμμετέχουν σε αποφάσεις που αφορούν τη λειτουργία του σχολείου;

48 Βασικά ερωτήματα σχετικά με την Κοινωνική Οργάνωση της Τάξης 2/2 Σχολική ΠειθαρχίαΣχολική Πειθαρχία α) ποια είναι η γενική εντύπωση για το ρόλο της πειθαρχίας στην τάξη α) ποια είναι η γενική εντύπωση για το ρόλο της πειθαρχίας στην τάξη β) τα μέτρα στοχεύουν στην αιτία ή στο σύμπτωμα β) τα μέτρα στοχεύουν στην αιτία ή στο σύμπτωμα γ) ποιες θεωρούνται ως σοβαρότερες μορφές γ) ποιες θεωρούνται ως σοβαρότερες μορφές απειθαρχίας απειθαρχίας δ) υπάρχει συμμετοχή των μαθητών στην αντιμετώπιση των προβλημάτων δ) υπάρχει συμμετοχή των μαθητών στην αντιμετώπιση των προβλημάτων

49 Μεθοδολογία διερεύνησης παραπρογράμματος Ευκαιρίες και επίπεδο συμμετοχής στο μάθημαΕυκαιρίες και επίπεδο συμμετοχής στο μάθημα Αυτονομία του μαθητήΑυτονομία του μαθητή Διαπροσωπικές σχέσειςΔιαπροσωπικές σχέσεις Οργάνωση μαθητικού δυναμικούΟργάνωση μαθητικού δυναμικού Άμεση γνωστοποίηση προσδοκιώνΆμεση γνωστοποίηση προσδοκιών ΑνατροφοδότησηΑνατροφοδότηση

50 Ερωτήματα σχετικά με το παραπρόγραμμα Οι τεχνικές της πειθαρχίας προωθούν την αυτονομία, τον αυτοέλεγχο ή την εξάρτηση;Οι τεχνικές της πειθαρχίας προωθούν την αυτονομία, τον αυτοέλεγχο ή την εξάρτηση; Η οργάνωση της όλης σχολικής ζωής τι ηθικό κώδικα εργασίας προωθεί;Η οργάνωση της όλης σχολικής ζωής τι ηθικό κώδικα εργασίας προωθεί; Η ακαδημαϊκή εργασία αντιμετωπίζεται ως ευχάριστη δραστηριότητα ή ως καταναγκαστική δραστηριότητα;Η ακαδημαϊκή εργασία αντιμετωπίζεται ως ευχάριστη δραστηριότητα ή ως καταναγκαστική δραστηριότητα; Προάγει η σχολική εργασία τη δημιουργία κοινωνικών στερεοτύπων ανάλογα με το φύλο, τη φυλή, την κοινωνική τάξη, την ηλικία, τη θρησκεία;Προάγει η σχολική εργασία τη δημιουργία κοινωνικών στερεοτύπων ανάλογα με το φύλο, τη φυλή, την κοινωνική τάξη, την ηλικία, τη θρησκεία;

51 Η αξιοποίηση των Βιωματικών Συμμετοχικών Τεχνικών στην Εκπαιδευτική Διαδικασία Ι. ΦΡΑΓΚΟΥΛΗΣ Επικ. Καθηγητής ΑΣΠΑΙΤΕ

52 Βιωματική Μάθηση Με τον όρο βιωματική μάθηση αναφερόμαστε στη διαδικασία εκείνη σύμφωνα με την οποία οι εκπαιδευόμενοι καλούνται να ζήσουν και ενσυνείδητα να κατανοήσουν τις δικές τους αντιδράσεις σε μία κατάσταση. Με τον όρο βιωματική μάθηση αναφερόμαστε στη διαδικασία εκείνη σύμφωνα με την οποία οι εκπαιδευόμενοι καλούνται να ζήσουν και ενσυνείδητα να κατανοήσουν τις δικές τους αντιδράσεις σε μία κατάσταση.

53 Τι σημαίνει εκπαίδευση μέσα από την Εμπειρία; Εκπαίδευση μέσα από την εμπειρία σημαίνει ότι οι εκπαιδευόμενοι πρώτα εκτίθενται σε μία εμπειρία και μετά ενθαρρύνονται να αναστοχαστούν και να αναπτύξουν νέες ικανότητες, νέες δεξιότητες, νέες συμπεριφορές ή νέους τρόπους σκέψης (Jackson, & Caffarella, 1994:5). Εκπαίδευση μέσα από την εμπειρία σημαίνει ότι οι εκπαιδευόμενοι πρώτα εκτίθενται σε μία εμπειρία και μετά ενθαρρύνονται να αναστοχαστούν και να αναπτύξουν νέες ικανότητες, νέες δεξιότητες, νέες συμπεριφορές ή νέους τρόπους σκέψης (Jackson, & Caffarella, 1994:5).

54 Λειτουργίες Βιωματικής Μάθησης Σύμφωνα με το θεωρητικό μοντέλο του D. Kolb, (Kolb, 1984), η διαδικασία της βιωματικής μάθησης μπορεί να περιγραφεί ως ένας κύκλος τεσσάρων σταδίων που περιλαμβάνει τέσσερις μαθησιακές λειτουργίες: Σύμφωνα με το θεωρητικό μοντέλο του D. Kolb, (Kolb, 1984), η διαδικασία της βιωματικής μάθησης μπορεί να περιγραφεί ως ένας κύκλος τεσσάρων σταδίων που περιλαμβάνει τέσσερις μαθησιακές λειτουργίες: εμπειρία,εμπειρία, στοχαστική παρατήρηση,στοχαστική παρατήρηση, γενίκευση,γενίκευση, πειραματισμόπειραματισμό

55 Γιατί χρησιμοποιούμε Βιωματικές Συμμετοχικές Τεχνικές στην Εκπαίδευση; 1/3 Γιατί με τη σωστή χρήση αυτών των τεχνικών επιτυγχάνεται: η ανάπτυξη ομαδοσυνεργατικών μορφών διδασκαλίας,η ανάπτυξη ομαδοσυνεργατικών μορφών διδασκαλίας, η ενίσχυση της αυτενέργειας των μαθητών και η ενεργητικότερη συμμετοχή τους στη μαθησιακή διαδικασία, η ενίσχυση της αυτενέργειας των μαθητών και η ενεργητικότερη συμμετοχή τους στη μαθησιακή διαδικασία, η ανάπτυξη της κριτικής σκέψης,η ανάπτυξη της κριτικής σκέψης,

56 Γιατί χρησιμοποιούμε Βιωματικές Συμμετοχικές Τεχνικές στην Εκπαίδευση; 2/3 η καλλιέργεια της ευρετικής πορείας μάθησης,η καλλιέργεια της ευρετικής πορείας μάθησης, η ανάπτυξη αμφίδρομων σχέσεων επικοινωνίας ανάμεσα στον δάσκαλο και τους μαθητές,η ανάπτυξη αμφίδρομων σχέσεων επικοινωνίας ανάμεσα στον δάσκαλο και τους μαθητές, ανάμεσα στους μαθητές,ανάμεσα στους μαθητές,

57 Γιατί χρησιμοποιούμε Βιωματικές Συμμετοχικές Τεχνικές στην Εκπαίδευση; 3/3 η δημιουργία κατάλληλων ερεθισμάτων με στόχο την αναζήτηση πληροφοριών και την επεξεργασία λύσεων,η δημιουργία κατάλληλων ερεθισμάτων με στόχο την αναζήτηση πληροφοριών και την επεξεργασία λύσεων, το άνοιγμα του σχολείου στην τοπική κοινωνία,το άνοιγμα του σχολείου στην τοπική κοινωνία, η παροχή ίσων ευκαιριών μάθησης για όλους τους μαθητές ανεξάρτητα από την κοινωνικο-οικονομική και πολιτισμική τους προέλευση,η παροχή ίσων ευκαιριών μάθησης για όλους τους μαθητές ανεξάρτητα από την κοινωνικο-οικονομική και πολιτισμική τους προέλευση, Η εσωτερική μεταρρύθμιση του σχολείουΗ εσωτερική μεταρρύθμιση του σχολείου

58 Κατηγορίες Βιωματικών Συμμετοχικών Τεχνικών Εκπαιδευτικές τεχνικές που διεξάγονται μέσα στην τάξηΕκπαιδευτικές τεχνικές που διεξάγονται μέσα στην τάξη Εκπαιδευτικές τεχνικές που διεξάγονται έξω από την τάξη (outdoor training) Εκπαιδευτικές τεχνικές που διεξάγονται έξω από την τάξη (outdoor training) Εκπαιδευτικές ασκήσεις - παιχνίδιαΕκπαιδευτικές ασκήσεις - παιχνίδια

59 Συμμετοχικές Εκπαιδευτικές Τεχνικές Καταιγισμός ιδεών Καταιγισμός ιδεών Μελέτη ΠερίπτωσηςΜελέτη Περίπτωσης Παιχνίδι ΡόλωνΠαιχνίδι Ρόλων ΧιονοστιβάδαΧιονοστιβάδα DebateDebate

60 Καταιγισμός Ιδεών 1/2 Συνίσταται στην πολυεπίπεδη εξέταση ενός ζητήματος ή μιας κεντρικής έννοιας μέσω της παρακίνησης των μαθητών να προβούν σε ελεύθερη και αυθόρμητη έκφραση ιδεώνΣυνίσταται στην πολυεπίπεδη εξέταση ενός ζητήματος ή μιας κεντρικής έννοιας μέσω της παρακίνησης των μαθητών να προβούν σε ελεύθερη και αυθόρμητη έκφραση ιδεών 1.Ο εκπαιδευτής ζητάει από τους μαθητές να προτείνουν όσο περισσότερες ιδέες μπορούν σε μια ερώτηση που τους θέτει. 2. Τους ενθαρρύνει να τις εκφράσουν με γρήγορο ρυθμό, αυθόρμητα, ο ένας μετά τον άλλον, υπό μορφή «καταιγισμού». 3. Δεν έχει σημασία αν γνωρίζουν το θέμα.

61 Καταιγισμός Ιδεών 2/2 1.Ζητούμενο είναι να συμβάλουν στην εξέταση του ζητήματος με όποια ιδέα ή πρόταση έρχεται στο μυαλό τους, έστω και αν μοιάζει φανταστική ή απραγματοποίητη. 2. Δεν γίνεται κριτική όσο παρουσιάζονται οι ιδέες, ωστόσο οι μαθητές θα κληθούν αργότερα να τις εξηγήσουν. 3. Ο εκπαιδευτής σημειώνει τις ιδέες στον πίνακα πιστά, χωρίς να υποδεικνύει τίποτα. 4. Ύστερα εξετάζει τις γραμμένες λέξεις και τις ταξινομεί σε κατηγορίες. 5.Τέλος προβαίνει σε σύνθεση όσων συζητήθηκαν.

62 Μελέτη Περίπτωσης 1/2 Ένα πραγματικό ή υποθετικό παράδειγμα, που αντανακλά μια ευρύτερη κατάσταση, παρουσιάζεται στους εκπαιδευόμενους, με σκοπό να αναλυθεί σε βάθος και να διερευνηθούν οι λύσεις στα προβλήματα που αναδύονταιΈνα πραγματικό ή υποθετικό παράδειγμα, που αντανακλά μια ευρύτερη κατάσταση, παρουσιάζεται στους εκπαιδευόμενους, με σκοπό να αναλυθεί σε βάθος και να διερευνηθούν οι λύσεις στα προβλήματα που αναδύονται

63 Μελέτη Περίπτωσης 2/2 Η εκπαιδευτική αυτή τεχνική έχει δύο πεδία εφαρμογής Αφενός χρησιμοποιείται με στόχο να γίνει εμπέδωση και εφαρμογή των θεωρητικών γνώσεων που έχουν αποκτηθεί. Αφετέρου υιοθετείται όταν ακόμη δεν έχει ολοκληρωθεί η απόκτηση των απαιτούμενων γνώσεων και στόχος είναι να υποκινηθεί η ευρετική πορεία προς τη μάθηση.

64 Παιχνίδι Ρόλων 1/2 Οι μαθητές υποδύονται ρόλους, που συνδέονται με μια εξεταζόμενη κατάσταση με απώτερο στόχο μέσα από το βίωμα να κατανοήσουν καλύτερα τόσο την κατάσταση όσο και τις αντιδράσεις τους απέναντί της.Οι μαθητές υποδύονται ρόλους, που συνδέονται με μια εξεταζόμενη κατάσταση με απώτερο στόχο μέσα από το βίωμα να κατανοήσουν καλύτερα τόσο την κατάσταση όσο και τις αντιδράσεις τους απέναντί της.

65 Παιχνίδι Ρόλων 2/2 Η εκπαιδευτική αυτή τεχνική εφαρμόζεται κυρίως όταν επιδιώκεται η ανάλυση προβληματικών ή συγκρουσιακών καταστάσεων, που αφορούν τις ικανότητες, τις στάσεις, την επικοινωνία και τη συμπεριφορά.Η εκπαιδευτική αυτή τεχνική εφαρμόζεται κυρίως όταν επιδιώκεται η ανάλυση προβληματικών ή συγκρουσιακών καταστάσεων, που αφορούν τις ικανότητες, τις στάσεις, την επικοινωνία και τη συμπεριφορά.

66 Χιονοστιβάδα 1/4 Πρόκειται για μια εκπαιδευτική τεχνική που αποσκοπεί στην ανταλλαγή απόψεων με στόχο την προώθηση του προβληματισμού γύρω από ένα ζήτημα.

67 Χιονοστιβάδα 2/4 Αποφασίζουν οι μαθητές να επεξεργαστούν ένα ζήτημα (πχ.περιβαλλοντικά προβλήματα της πόλης τους)Αποφασίζουν οι μαθητές να επεξεργαστούν ένα ζήτημα (πχ.περιβαλλοντικά προβλήματα της πόλης τους) Κάθε μαθητής, ατομικά, σχολιάζει γραπτά το ζήτημα για 3-4 λεπτάΚάθε μαθητής, ατομικά, σχολιάζει γραπτά το ζήτημα για 3-4 λεπτά Στη συνέχεια συγκρίνει τα σχόλιά του με εκείνα ενός άλλου συμμαθητή του, για 8-10 λεπτά, εντοπίζοντας κοινά σημεία, διαφορές και προβαίνουν σε αλληλοσυμπλήρωσηΣτη συνέχεια συγκρίνει τα σχόλιά του με εκείνα ενός άλλου συμμαθητή του, για 8-10 λεπτά, εντοπίζοντας κοινά σημεία, διαφορές και προβαίνουν σε αλληλοσυμπλήρωση

68 Χιονοστιβάδα 3/4 Η παραπάνω δραστηριότητα επαναλαμβάνεται μέσα σε ομάδες των τεσσάρων μαθητών με την ίδια διαδικασίαΗ παραπάνω δραστηριότητα επαναλαμβάνεται μέσα σε ομάδες των τεσσάρων μαθητών με την ίδια διαδικασία Οι απόψεις των ομάδων παρουσιάζονται στην ολομέλεια, γίνεται σύνθεση και εξάγονται συμπεράσματαΟι απόψεις των ομάδων παρουσιάζονται στην ολομέλεια, γίνεται σύνθεση και εξάγονται συμπεράσματα

69 Χιονοστιβάδα 4/4 Με την αξιοποίηση της συγκεκριμένης τεχνικής αποφεύγονται οι παρεμβάσεις εκτός θέματος Η τεχνική στηρίζεται περισσότερο στην πράξη και λιγότερο στο λόγο.

70 Debate 1/2 Πρόκειται για μια δομημένη διαλογική συζήτηση στην οποία συμμετέχουν δύο ομάδες μαθητών, οι οποίοι υποστηρίζουν διαφορετικές απόψεις γύρω από ένα θέμα και προσπαθούν να πείσουν τους συμμαθητές σχετικά με τις απόψεις τους, μέσα από ανταλλαγή επιχειρημάτων.

71 Debate 2/2 Πχ. Οι μαθητές καλούνται να συζητήσουν ομαδικά και να προτείνουν τρόπους άμβλυνσης του φαινόμενου της ανεξέλεγκτης δημιουργία χωματερών σε αγροτικούς οικισμούς.

72 Debate 3/3 Το Debate ως συμμετοχική τεχνική μπορεί να εφαρμοστεί στο χώρο της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης καθώς: 1.βοηθά στην ανάπτυξη υψηλού βαθμού εμπλοκής των συμμετεχόντων 2.εκθέτει τους μαθητές σε πολλές απόψεις 3.διευκολύνει την κατανόηση 4.ενθαρρύνει τη συνεργασία και την ομαδική επικοινωνία 5.αναπτύσσει ικανότητες έκφρασης και διατύπωσης επιχειρημάτων 6.συμβάλλει στην ανάπτυξη κριτικής σκέψης

73 Παραδείγματα Εφαρμογής Συμμετοχικών Τεχνικών

74 Καταιγισμός Ιδεών Διερεύνηση απόψεων των μαθητών στο άκουσμα του όρου «Φαινόμενο Θερμοκηπίου» Στάδια Υλοποίησης Χωρισμός μαθητών σε ομάδες και καταγραφή των απόψεών τους στο άκουσμα του προαναφερόμενου όρου Χωρισμός μαθητών σε ομάδες και καταγραφή των απόψεών τους στο άκουσμα του προαναφερόμενου όρου Ένταξη των απόψεων των μαθητών σε εννοιολογικές κατηγορίεςΈνταξη των απόψεων των μαθητών σε εννοιολογικές κατηγορίες Παρακίνηση των μαθητών ώστε να διατυπώσουν τις ενέργειες τις οποίες θα έκαναν προκειμένου ναΠαρακίνηση των μαθητών ώστε να διατυπώσουν τις ενέργειες τις οποίες θα έκαναν προκειμένου να περιορίσουν στην περιοχή τους το φαινόμενο του θερμοκηπίου περιορίσουν στην περιοχή τους το φαινόμενο του θερμοκηπίου

75 Η Συμβολή της συγκεκριμένης εκπαιδευτικής τεχνικής έγκειται στην: 1/2 επεξεργασία και σύνθεση των απόψεων των μαθητών γύρω από το συγκεκριμένο θέμα,επεξεργασία και σύνθεση των απόψεων των μαθητών γύρω από το συγκεκριμένο θέμα, άρση των λανθασμένων αντιλήψεων των μαθητών σε σχέση με το συγκεκριμένο θέμα- πρόβλημαάρση των λανθασμένων αντιλήψεων των μαθητών σε σχέση με το συγκεκριμένο θέμα- πρόβλημα

76 Η Συμβολή της συγκεκριμένης εκπαιδευτικής τεχνικής έγκειται στην: 2/2 αλλαγή στάσεων και συμπεριφορών των μαθητών απέναντι στο συγκεκριμένο περιβαλλοντικό πρόβλημααλλαγή στάσεων και συμπεριφορών των μαθητών απέναντι στο συγκεκριμένο περιβαλλοντικό πρόβλημα στη υιοθέτηση από μέρους της σχολικής κοινότητας (γονέων – μαθητών, εκπαιδευτικών) ενός άλλου τρόπου σκέψης- οικολογικοποιημένου.στη υιοθέτηση από μέρους της σχολικής κοινότητας (γονέων – μαθητών, εκπαιδευτικών) ενός άλλου τρόπου σκέψης- οικολογικοποιημένου.

77 Μελέτη Περίπτωσης Η μελέτη περίπτωσης που ακολουθεί απευθύνεται σε Εκπαιδευτικούς Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και υλοποιείται στο πλαίσιο της Ενότητας «Αξιοποίηση συμμετοχικών εκπαιδευτικών τεχνικών στη διδακτική πράξη».

78 Οι κάτοικοι μιας περιοχής αντιδρούν σθεναρά στην ιδέα εγκατάστασης ΧΥΤΑ στην περιοχή τους. Ο Δήμαρχος, ο Νομάρχης και οι Βουλευτές της περιοχής τους εξηγούν πως δεν πρέπει να ανησυχούν και να αντιδρούν με δυναμικές κινητοποιήσεις καθώς η λειτουργία του ΧΥΤΑ θα πληροί όλες τις προϋποθέσεις ασφαλούς λειτουργίας και παράλληλα θα εξασφαλίσει στην περιοχή αρκετές θέσεις εργασίας. Οι εκπρόσωποι των περιβαλλοντικών οργανώσεων της περιοχής διαμαρτύρονται έντονα και απειλούν με δυναμικές κινητοποιήσεις στην περίπτωση που προχωρήσει η ιδέα εγκατάστασης του ΧΥΤΑ. Στο πλευρό τους βρίσκονται και άλλοι φορείς της περιοχής, όπως το Τεχνικό Επιμελητήριο, Εμπορικός Σύλλογος, Δικηγορικός Σύλλογος κτλ

79 Ενδεικτικές Δραστηριότητες 1/2 Αφού μελετήσετε προσεκτικά την προαναφερόμενη Μελέτη Περίπτωσης χωριστείτε σε ομάδες των πέντε ατόμων και σε χρονική διάρκεια 15΄λεπτών καταγράψτε τις ενέργειες που θα κάνατε εσείς ως εκπαιδευτικοί με τους μαθητές σας προκειμένου να αντιμετωπίσετε τη συγκεκριμένη προβληματική κατάσταση. Στη συνέχει κάθε ομάδα καλείται να ορίσει έναν εκπρόσωπο, ο οποίος θα παρουσιάσει τις απόψεις της ομάδας του στην ολομέλεια. Πριν ολοκληρώσετε τη συγκεκριμένη δραστηριότητα εργαστείτε πάλι ομαδικά για 7΄λεπτά και επιλέξτε τις 3 από τις απόψεις των ομάδων που σας εκφράζουν πιο πολύ. Κάθε ομάδα οφείλει να αιτιολογήσει τις επιλογές της.

80 Ενδεικτικές Δραστηριότητες 2/2 Εργαστείτε ομαδικά σε επίπεδο σχολικής μονάδας και εντοπίστε ενότητες από το Αναλυτικό Πρόγραμμα των μαθημάτων της τάξης σας, οι οποίες θα μπορούσαν με κατάλληλη διδακτική αξιοποίηση να δώσουν το έναυσμα για υλοποίηση προγράμματος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Στη συνέχεια αξιοποιώντας τη μέθοδο project προχωρήστε στη δημιουργία ενός διαθεματικού σχεδίου εργασίας, το οποίο θα είχε ως αντικείμενο του την προώθηση της ιδέας δημιουργίας ΧΥΤΑ σε οργανωμένους χώρους. Στη συνέχεια αξιοποιώντας τη μέθοδο project προχωρήστε στη δημιουργία ενός διαθεματικού σχεδίου εργασίας, το οποίο θα είχε ως αντικείμενο του την προώθηση της ιδέας δημιουργίας ΧΥΤΑ σε οργανωμένους χώρους.

81 Η συγκεκριμένη εκπαιδευτική τεχνική βοηθά τους μαθητές στο: 1/2 α) να αντιληφθούν και να κατανοήσουν το περιβάλλον ως ένα δυναμικό πλέγμα μεταξύ φυσικών, κοινωνικο- πολιτιστικών και οικονομικών συστημάτων.α) να αντιληφθούν και να κατανοήσουν το περιβάλλον ως ένα δυναμικό πλέγμα μεταξύ φυσικών, κοινωνικο- πολιτιστικών και οικονομικών συστημάτων. β) να κατανοήσουν τις πολυποίκιλες διαστάσεις και συνιστώσες των οικολογικών προβλημάτων,β) να κατανοήσουν τις πολυποίκιλες διαστάσεις και συνιστώσες των οικολογικών προβλημάτων,

82 Η συγκεκριμένη εκπαιδευτική τεχνική βοηθά τους μαθητές: 2/2 γ) στο να υιοθετήσουν στάσεις και συμπεριφορές φιλικές προς το περιβάλλον,γ) στο να υιοθετήσουν στάσεις και συμπεριφορές φιλικές προς το περιβάλλον, δ) στο να εξασκηθούν στην ανάληψη ευθυνών απέναντι στα περιβαλλοντικά προβλήματα.δ) στο να εξασκηθούν στην ανάληψη ευθυνών απέναντι στα περιβαλλοντικά προβλήματα.

83 Συμπεράσματα – Διαπιστώσεις 1/3 Η αξιοποίηση των βιωματικών συμμετοχικών τεχνικών στη εκπαιδευτική διαδικασία αποτελεί ένα αποτελεσματικό εργαλείο στα χέρια του σύγχρονου εκπαιδευτικού καθώς μέσα από την αξιοποίηση των βιωμάτων, των εμπειριών και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών των μαθητών δημιουργείται εκείνο το μαθησιακό και παιδαγωγικό πλαίσιο, το οποίο δημιουργεί προϋποθέσεις αποτελεσματικής μάθησης.

84 Συμπεράσματα – Διαπιστώσεις 2/3 Η χρήση αυτών των τεχνικών είναι απαραίτητη, καθώς στόχος της αποτελεσματικής εκπαίδευσης δεν είναι μόνο η απόκτηση γνώσεων, αλλά η καλλιέργεια και ανάπτυξη ποικίλων ικανοτήτων, δεξιοτήτων, στάσεων και συμπεριφορών. Η χρήση αυτών των τεχνικών είναι απαραίτητη, καθώς στόχος της αποτελεσματικής εκπαίδευσης δεν είναι μόνο η απόκτηση γνώσεων, αλλά η καλλιέργεια και ανάπτυξη ποικίλων ικανοτήτων, δεξιοτήτων, στάσεων και συμπεριφορών.

85 Συμπεράσματα – Διαπιστώσεις 3/3 Η βιωμένη εμπειρία, η οποία αναγνωρίζεται από τα ίδια τα άτομα ότι τα αφορά και τα συγκινεί οδηγεί στη γνώση, στην αυτογνωσία, στην κοινωνικότητα και τέλος στην καλλιέργεια της ίδιας της ιδέας της αρμονικής συνύπαρξης όλων των λαών και πολιτισμών στο πλαίσιο μιας σύγχρονης κοινωνίας.Η βιωμένη εμπειρία, η οποία αναγνωρίζεται από τα ίδια τα άτομα ότι τα αφορά και τα συγκινεί οδηγεί στη γνώση, στην αυτογνωσία, στην κοινωνικότητα και τέλος στην καλλιέργεια της ίδιας της ιδέας της αρμονικής συνύπαρξης όλων των λαών και πολιτισμών στο πλαίσιο μιας σύγχρονης κοινωνίας.

86 Η αξιοποίηση της μεθόδου Project στη διδακτική πράξη Ιωσήφ Φραγκούλης Επικ. Καθηγητής ΑΣΠΑΙΤΕ Ηρακλείου Κρήτης

87 ΟΡΙΣΜΟΣ ΜΕΘΟΔΟΥ PROJECT Η μέθοδος project αποτελεί μια ανοικτή διαδικασία μάθησης, τα όρια και οι διαδικασίες της δεν είναι αυστηρά καθορισμένα, ενώ εξελίσσεται ανάλογα με την κατάσταση, τις ιδιαίτερες επιθυμίες και τα ενδιαφέροντα των συμμετεχόντων ( Frey, 1986, Κρίβας, 2007).Η μέθοδος project αποτελεί μια ανοικτή διαδικασία μάθησης, τα όρια και οι διαδικασίες της δεν είναι αυστηρά καθορισμένα, ενώ εξελίσσεται ανάλογα με την κατάσταση, τις ιδιαίτερες επιθυμίες και τα ενδιαφέροντα των συμμετεχόντων ( Frey, 1986, Κρίβας, 2007). Ως μέθοδο project εννοούμε μια χρονικά, τοπικά και θεματικά προσδιορισμένη, προσεκτικά σχεδιασμένη και κατευθυνόμενη σε συγκεκριμένους στόχους διδακτική ενέργεια.Ως μέθοδο project εννοούμε μια χρονικά, τοπικά και θεματικά προσδιορισμένη, προσεκτικά σχεδιασμένη και κατευθυνόμενη σε συγκεκριμένους στόχους διδακτική ενέργεια.

88 ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΑΦΕΤΗΡΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΥ PROJECT Η αφετηρία της μεθόδου: Πραγματισμός Κύριοι εκπρόσωποιΗ αφετηρία της μεθόδου: Πραγματισμός Κύριοι εκπρόσωποι W. Kilpatrick ( )J. Dewey ( )

89 ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΑΦΕΤΗΡΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΥ PROJECT 1) Ανάπτυξη της χειρωνακτικής εργασίας ως αντίβαρο στην πρακτική της απομνημόνευσης και του βερμπαλισμού. 2) Αξιοποίηση εμπειριών, βιωμάτων και ιδιαίτερων χαρακτηριστικών μαθητών στην απόκτηση νέων γνώσεων. 3) Άνοιγμα του σχολείου στην τοπική κοινωνία. 4) Εσωτερική μεταρρύθμιση του σχολείου. 5) Ενίσχυση της ενεργητικής συμμετοχής των μαθητών στη μαθησιακή διαδικασία. 6) Αξιοποίηση των γεγονότων που σχετίζονται με την άμεση πραγματικότητα ως αφετηρία για μάθηση. με την άμεση πραγματικότητα ως αφετηρία για μάθηση.

90 ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΕΣ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΟΕΚΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ PROJECT Άνοιγμα του σχολείου στην τοπική κοινωνία,Άνοιγμα του σχολείου στην τοπική κοινωνία, Παροχή ίσων ευκαιριών μάθησης για όλους τους εκπαιδευομένους ανεξάρτητα από τα δημογραφικά τους χαρακτηριστικά,Παροχή ίσων ευκαιριών μάθησης για όλους τους εκπαιδευομένους ανεξάρτητα από τα δημογραφικά τους χαρακτηριστικά, Αξιοποίηση του άμεσου χώρου ως αφετηρία για μάθηση,Αξιοποίηση του άμεσου χώρου ως αφετηρία για μάθηση, Συστηματική μελέτη και προσέγγιση των καθημερινών προβλημάτων στο χώρο του σχολείου,Συστηματική μελέτη και προσέγγιση των καθημερινών προβλημάτων στο χώρο του σχολείου, Διαθεματική προσέγγιση της γνώσηςΔιαθεματική προσέγγιση της γνώσης Αξιοποίηση συμμετοχικών εκπαιδευτικών στο πλαίσιο υλοποίησης της μεθόδουΑξιοποίηση συμμετοχικών εκπαιδευτικών στο πλαίσιο υλοποίησης της μεθόδου

91 Φάσεις Ανάπτυξης Μεθόδου 1/2 1. Φάση προβληματισμού επιλογής και διερεύνησης του θέματος μελέτης 2. Φάση προγραμματισμού διδακτικών δραστηριοτήτων 2.Α. Προσδιορισμός θεματικών ενοτήτων 2.Α. Προσδιορισμός θεματικών ενοτήτων 2.Β. Συγκρότηση ομάδων εργασίας με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, τα ενδιαφέροντα και τις ανάγκες των μαθητών 2.Β. Συγκρότηση ομάδων εργασίας με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, τα ενδιαφέροντα και τις ανάγκες των μαθητών

92 Φάσεις Ανάπτυξης Μεθόδου 2/2 2.Γ. Κατανομή των θεμάτων στις ομάδες και καταγραφή ιδεών για υλοποίηση δραστηριοτήτων 2.Γ. Κατανομή των θεμάτων στις ομάδες και καταγραφή ιδεών για υλοποίηση δραστηριοτήτων 2.Δ. Επαναπροσδιορισμός των στόχων, αν είναι απαραίτητο 2.Δ. Επαναπροσδιορισμός των στόχων, αν είναι απαραίτητο 3 Διεξαγωγή δραστηριοτήτων 3 Διεξαγωγή δραστηριοτήτων 4.Παρουσίαση δραστηριοτήτων, αρχικά στις ομάδες και στη συνέχεια στην ολομέλεια. 4.Παρουσίαση δραστηριοτήτων, αρχικά στις ομάδες και στη συνέχεια στην ολομέλεια. 5. Αξιολόγηση ( έλεγχος επίτευξης στόχων project, αποτίμηση θετικών σημείων κατά τη διαδικασία υλοποίησης του project, αποτίμηση αρνητικών σημείων κατά τη διαδικασία υλοποίησης, ανάδειξη καλών πρακτικών κτλ) 5. Αξιολόγηση ( έλεγχος επίτευξης στόχων project, αποτίμηση θετικών σημείων κατά τη διαδικασία υλοποίησης του project, αποτίμηση αρνητικών σημείων κατά τη διαδικασία υλοποίησης, ανάδειξη καλών πρακτικών κτλ)

93 Οργανωτικές προϋποθέσεις Σωστή αξιοποίηση του διαθέσιμου χρόνουΣωστή αξιοποίηση του διαθέσιμου χρόνου Κατάλληλη επιλογή του χώρου/ων υλοποίησης της μεθόδουΚατάλληλη επιλογή του χώρου/ων υλοποίησης της μεθόδου Συνεργασία με εξωσχολικούς φορείςΣυνεργασία με εξωσχολικούς φορείς Συνεργασία με γονείςΣυνεργασία με γονείς Οικονομικές διατυπώσειςΟικονομικές διατυπώσεις Διοικητικές διατυπώσειςΔιοικητικές διατυπώσεις Διαλείμματα ανατροφοδότησης της παιδαγωγικής ομάδαςΔιαλείμματα ανατροφοδότησης της παιδαγωγικής ομάδας

94 Κριτήρια επιλογής θέματος Να προέρχεται από το χώρο εμπειριών των μαθητώνΝα προέρχεται από το χώρο εμπειριών των μαθητών Να ικανοποιεί τις ανάγκες και τα ενδιαφέροντα των μαθητώνΝα ικανοποιεί τις ανάγκες και τα ενδιαφέροντα των μαθητών Να προσφέρει ποικιλία στην πράξηΝα προσφέρει ποικιλία στην πράξη Να διεξάγεται σε κατάλληλο παιδαγωγικό κλίμαΝα διεξάγεται σε κατάλληλο παιδαγωγικό κλίμα Να συνδέεται με τα θέματα της καθημερινότηταςΝα συνδέεται με τα θέματα της καθημερινότητας


Κατέβασμα ppt "Ε.Π.ΠΑΙ.Κ. – ΚΡΗΤΗΣ ΑΚ. ΕΤΟΣ 2013-2014 Σημειώσεις στο Μάθημα Διδακτική Μεθοδολογία Διδάσκων Ιωσήφ Φραγκούλης Επικ. Καθηγητής."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google