Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Αυτοματοποίηση Βιβλιοθηκών & Νέες Τεχνολογίες της Πληροφορίας.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "Αυτοματοποίηση Βιβλιοθηκών & Νέες Τεχνολογίες της Πληροφορίας."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 Αυτοματοποίηση Βιβλιοθηκών & Νέες Τεχνολογίες της Πληροφορίας

2 2Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Το γενικό διάγραμμα Η Ιστορία Η διαχείριση της αυτοματοποίησης και των τεχνολογιών πληροφόρησης Ο εξοπλισμός Το λογισμικό Τα ολοκληρωμένα προγράμματα βιβλιοθήκης (Έννοια, Δομή, Συγκρότηση, Χαρακτηριστικά, Τρόπος λειτουργίας) Οι λοιπές τεχνολογίες πληροφόρησης στη Βιβλιοθήκη

3 3Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Η Ιστορία Η Library of Congress και το MARC 1965: MARC I, : MARC II MARC FORMATS Υλοποίηση του ISO 2709 Εθνικά formats (USMARC, UKMARC, CANMARC, AUSMARC, ΜΑΒΙ, INTERMARC, DANMARC, IBERMARC, INDIMARC κλπ.) Formats ανταλλαγής δεδομένων (UNIMARC, CCF, Reference Manual) Από το USMARC στο MARC21 και το MARCXML

4 4Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Η Εξέλιξη της Αυτοματοποίησης Τα κύρια στάδια Η εποχή των πρωτοπόρων ('60 - '70) Μεγάλα & ακριβά συστήματα Πρόσβαση σε συστήματα οργανισμών — Ανάπτυξη λογισμικού στο εσωτερικό Επεξεργασία offline Περιορισμένες λειτουργίες Περιορισμένη επιτυχία (Γιατί?)

5 5Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Η Εξέλιξη της Αυτοματοποίησης Τα κύρια στάδια (2) Συστήματα «Με το κλειδί στο χέρι (turnkey)"- ’70 Συνδυασμός εξοπλισμού & λογισμικού από κοινό προμηθευτή Το σύστημα ανήκει στη βιβλιοθήκη Ορισμένες λειτουργίες (Κατάλογος, δανεισμός) Μικρότερα σε μέγεθος, & φθηνότερα συστήματα Bibliographic utilities & cooperatives

6 6Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Η Εξέλιξη της Αυτοματοποίησης Τα κύρια στάδια (3) Ολοκληρωμένα συστήματα - '80 Όλες οι λειτουργίες Ενιαία Βάση Δεδομένων Συστήματα Πληροφόρησης Βιβλιοθηκών - '90 Ενσωμάτωση πολλαπλών λειτουργιών και εφαρμογών Internet & WWW Interoperability Open Systems

7 7Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Διαλειτουργικότητα & Ανοικτά Συστήματα Διαλειτουργικότητα (Interoperability): Η συνύπαρξη και παράλληλη λειτουργία εφαρμογών και εξοπλισμού προερχομένων από διαφορετικούς κατασκευαστές ή προμηθευτές και διαφορετικά λειτουργικά περιβάλλοντα. Εξασφαλίζεται από τη σχεδιαστική φιλοσοφία των Ανοικτά συστήματα (Open systems, OSI) Σύνολο προτύπων που υλοποιούν τη δυνατότητα και την απαίτηση ανάπτυξηc συμβατού εξοπλισμού και λογισμικού από τους διάφορους κατασκευαστές, με την έννοια ότι τα συστατικά στοιχεία ενός συστήματος, αν και προέρχονται από διαφορετικούς κατασκευαστές, μπορούν να συνδεθούν και να εργασθούν από κοινού.

8 8Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Παράγοντες που επηρεάζουν τη Διαλειτουργικότητα Πολλαπλά διακριτά συστήματα Πολλαπλά διακριτά συστήματα Λειτουργικά συστήματα, Συστήματα αναζήτησης κλπ. Λειτουργικά συστήματα, Συστήματα αναζήτησης κλπ. Πολλαπλά πρωτόκολλα Πολλαπλά πρωτόκολλα Z39.50, HTTP, SOAP κλπ. Z39.50, HTTP, SOAP κλπ. Πολλαπλές μορφές δεδομένων, σύνταξης & σχημάτων Μεταδεδομένων Πολλαπλές μορφές δεδομένων, σύνταξης & σχημάτων Μεταδεδομένων MARC 21, MARCXML, UNIMARC, XML, / ISBD/AACR2-based, Dublin Core MARC 21, MARCXML, UNIMARC, XML, / ISBD/AACR2-based, Dublin Core Πολλαπλά γλώσσες ευρετηρίασης, οντολογίες, επιστήμες Πολλαπλά γλώσσες ευρετηρίασης, οντολογίες, επιστήμες MESH, LCSH, AAT κλπ. MESH, LCSH, AAT κλπ. Πολλαπλές γλώσσες & σύνολα χαρακτήρων Πολλαπλές γλώσσες & σύνολα χαρακτήρων Πολλαπλές πολιτικές ευρετηρίασης, κανονικοποίησης κλπ. Πολλαπλές πολιτικές ευρετηρίασης, κανονικοποίησης κλπ.

9 9Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Ανοικτά Συστήματα Η υλοποίηση των ανοικτών συστημάτων στηρίχθηκε και στηρίζεται στα εξής: Αρχιτεκτονική Client/Server Πρότυπα MARC Ζ39-50 OSI, TCP/IP Κατανεμημένα Δίκτυα Διαδίκτυο και www XML και Μεταγλώσσες XML

10 10Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Περιεχόμενο & Σημασία της Αυτοματοποίησης Η αυτοματοποίηση στο παρελθόν: Ολοκληρωμένα συστήματα με τις παραδοσιακές λειτουργίες Συστήματα σε supermicro, mini ή mainframe Συστήματα σε περιβάλλον κειμένου Συστήματα με τοπικό προσανατολισμό

11 11Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Περιεχόμενο & Σημασία της Αυτοματοποίησης (2) Η αυτοματοποίηση σήμερα (μερικά βασικά χαρακτηριστικά): Πρόσβαση σε πόρους εκτός βιβλιοθήκης Δυνατότητες διεθνούς δικτύωσης & πρόσβασης στις πληροφορίες Γραφικό περιβάλλον λειτουργίας Φθηνότερα συστήματα με μεγάλες δυνατότητες Επέκταση της αποθήκευσης και αναζήτησης πλήρους κειμένου

12 12Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Η αυτοματοποίηση σήμερα (συνέχεια) Πρόσβαση στη βιβλιοθήκη από χώρους εκτός αυτής Πρόσβαση σε απομακρυσμένες βάσεις δεδομένων Ύπαρξη «έξυπνων» συστημάτων αναζήτησης που μπορούν να καλύψουν ταυτόχρονα μεγάλο αριθμό βιβλιοθηκών ή άλλων σχετικών υπηρεσιών και να συνδυάσουν πολλαπλές μορφές πληροφορίας (π.χ. πρότυπο OpenURL) Πρόσβαση, μέσω του καταλόγου της βιβλιοθήκης σε καταλόγους και βάσεις εκτός αυτής

13 13Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Διαχείριση της Αυτοματοποίησης Κατεύθυνση και σχεδιασμός Επιχειρησιακό σχέδιο Στρατηγική Τεχνολογιών Πληροφορίας Ανάλυση Συστήματος Μελέτη Σκοπιμότητας Ανάλυση Κόστους - Ωφέλειας Προσδιορισμός απαιτήσεων Επιλογή συστήματος Εγκατάσταση - Παρακολούθηση - Επέκταση

14 14Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Στρατηγική Τεχνολογιών της Πληροφορίας Ο στρατηγικός σχεδιασμός: Εντοπίζει παραμέτρους του περιβάλλοντος της βιβλιοθήκης που επηρεάζουν & πρέπει να προσδιορίζουν της επιλογές της Προσδιορίζει ένα όραμα για τη μορφή που πρέπει να πάρουν οι υπηρεσίες της και για τα αναμενόμενα αποτελέσματα, με πρόβλεψη των σχετικών ανοχών

15 15Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Επιχειρησιακό Σχέδιο Η διαμόρφωση ενός επιχειρησιακού σχεδίου εισαγωγής τεχνολογιών της πληροφορίας περιλαμβάνει: Αποτίμηση της υπάρχουσας τεχνολογικής υποδομής και υπηρεσιών Εκτίμηση των αναγκών του περιβάλλοντος και των χρηστών Καθορισμό προτεραιοτήτων Περιγραφή της αποστολής και των αντικειμενικών στόχων Κοστολόγηση των αλλαγών που θα επιχειρηθούν

16 16Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Προσδιορισμός Απαιτήσεων Κείμενο O/R (Operational requirements) Πληροφορίες για τη βιβλιοθήκη Χαρακτηριστικά του επιθυμητού συστήματος Χαρακτηριστικά του περιβάλλοντος που θα λειτουργήσει το σύστημα Μέγεθος του συστήματος (αριθμός εγγραφών και τερματικών, αριθμός συναλλαγών) Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης Υποχρεωτικές για απάντηση ερωτήσεις Πληροφορίες για ειδικούς περιορισμούς Προαιρετικά, προϋπολογισμός της προμήθειας

17 17Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Προσδιορισμός Απαιτήσεων (2) Κείμενο O/R (Operational requirements) Διαδικασία παραγωγής και βοηθήματα Η σημασία της τυπικής παραγωγής του: Επιτρέπει στη Βιβλιοθήκη να κατανοήσει καλύτερα τις ανάγκες της Επιτρέπει στους προμηθευτές να κατανοήσουν σωστά αυτές τις ανάγκες Διευκολύνει το στάδιο της αξιολόγησης Επιτρέπει την εύκολη ενσωμάτωση του στο κείμενο της σύμβασης προμήθειας

18 18Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Διαδικασία προκήρυξης & προμήθειας (RFP) Τι θέλουν να γνωρίζουν οι προμηθευτές Υπάρχουν χρήματα? Πως θα γίνει η αξιολόγηση? Ποιος παίρνει πραγματικά τις αποφάσεις? Ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα? Ποια η έκταση των απαιτούμενων μετατροπών? Ποια η δομή των δεδομένων?

19 19Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Διαδικασία προκήρυξης & προμήθειας (2) Δεν πρέπει να λησμονούμε: Οι προμηθευτές πρέπει να κερδίσουν Πρέπει να γνωρίζουμε την οικονομική τους κατάσταση Δεν μπορείς να γνωρίζεις τα μελλοντικά σχέδια ενός προμηθευτή Οι προμηθευτές είναι καχύποπτοι: Ότι έχεις ήδη επιλέξει το σύστημα και η διαδικασία είναι για τυπικούς λόγους

20 20Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Διαδικασία προκήρυξης & προμήθειας (3) RFP :Εργαλείο Επικοινωνίας Εμπλοκή του προσωπικού στη διαδικασία Ανοικτές συναντήσεις για συζήτηση των σχεδίων Αντιπρόσωποι από τα διάφορα τμήματα Ενημέρωση του προσωπικού (πρόσκληση ομιλητών, διεξαγωγή σεμιναρίων, επίσκεψη άλλων αυτοματοποιημένων βιβλιοθηκών και εκθέσεων κλπ.) Συνεργασία με άλλες σχετιζόμενες μονάδες / οργανισμούς (π.χ. Οικονομικές υπηρεσίες)

21 21Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Διαμόρφωση RFP Κριτήρια αξιολόγησης Κριτήρια = οι επιθυμητές δυνατότητες του συστήματος Για το σύνολο του συστήματος (Γενικά) και κατά υποσύστημα) Καθορισμός βαρύτητας κριτηρίων Υποχρεωτικά και επιθυμητά χαρακτηριστικά: Η έννοια και η σχέση μεταξύ τους

22 22Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Διαμόρφωση RFP (2) Συγγραφή του RFP Πηγές Άλλες προκηρύξεις Σύμβουλοι Πληροφοριακά έργα (π.χ. Library systems, BTR κλπ.) Περιεχόμενα RFP Γενικοί όροι διαδικασίας και υποχρεώσεων Προδιαγραφές υποβολής πρότασης Διαδικασία & Αλγόριθμος αξιολόγησης Πίνακες προδιαγραφών (χαρακτηριστικών του συστήματος) Διάκριση Υποχρεωτικών & Επιθυμητών Οργανωμένες σε ομάδες ανά λειτουργία του συστήματος

23 23Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Προμήθεια & Αξιολόγηση του Συστήματος Δημοσίευση της προκήρυξης Τυπικός έλεγχος των προσφορών Τεχνική αξιολόγηση Για το Δημόσιο: Έλεγχος υποχρεωτικών στοιχείων Βαθμολόγηση τεχνικών χαρακτηριστικών Για τον ιδιωτικό τομέα: Διαμόρφωση short - list από μικρή ομάδα ειδικών Αξιολόγηση των χαρακτηριστικών

24 24Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Προμήθεια & Αξιολόγηση του Συστήματος (2) Και για τις δύο περιπτώσεις: Εμπλοκή μεγαλύτερου μέρους του προσωπικού σε αναλυτική αξιολόγηση των προσφορών Οργάνωση παρουσιάσεων από τους προμηθευτές Διευκρινήσεις ασαφειών των προσφορών Επικοινωνία με ήδη λειτουργούσες εγκαταστάσεις των προσφερομένων συστημάτων Δοκιμασίες ανταπόκρισης του συστήματος στις γενικές απαιτήσεις λειτουργίας, αλλά και σε ειδικές απαιτήσεις της προκήρυξης

25 25Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Προμήθεια & Αξιολόγηση του Συστήματος (3) Εφαρμογή του αλγορίθμου επιλογής(οικονομική + τεχνική προσφορά) Επιλογή του συστήματος Ανάθεση Εγκατάσταση Εκπαίδευση Δοκιμαστική λειτουργία Προσωρινή και οριστική παραλαβή

26 26Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Χρήσιμες Διαχειριστικές Επισημάνσεις Κατά τη διαδικασία του σχεδιασμού & της υλοποίησης της προμήθειας πρέπει να έχουμε υπόψιν: Δεν υπάρχει τέλειο σύστημα Ένα νέο σύστημα είναι μια μεγάλη επένδυση Σχεδιάζουμε με μακρόχρονη προοπτική και με ρεαλιστικούς χρόνους υλοποίησης Ζητούμε τη συνδρομή ειδικών στην αυτοματοποίηση και τις νέες τεχνολογίες

27 27Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Χρήσιμες Διαχειριστικές Επισημάνσεις (2) Φροντίζουμε για τη συνεχή ενημέρωση μας σχετικά με τις νέες τεχνολογίες Μπορεί να χρειασθεί να περιμένουμε, προκειμένου μια νέα και σημαντική τεχνολογία ενσωματωθεί στα διαθέσιμα συστήματα Τα LMS είναι πολύπλοκα και παίρνει χρόνια η ωρίμανση ενός νέου συστήματος Μια επισκόπηση της σχετικής αγοράς είναι απαραίτητη στα πρώτα βήματα του σχεδιασμού (εκθέσεις σε συνέδρια, websites προμηθευτών, πρόσκληση προμηθευτών για επιδείξεις κλπ.)

28 28Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Χρήσιμες Διαχειριστικές Επισημάνσεις (3) Κατά την αξιολόγηση του προσφερομένου συστήματος πρέπει να έχουμε υπόψιν: Πόσο χρόνο είναι το σύστημα στην αγορά? Είναι καινούργιο σύστημα ή αναβάθμιση παλαιότερου? Εργάζεται πλήρως σε windows και γραφικό περιβάλλον? Τι μέγεθος & τύπος εξοπλισμού απαιτείται για τη λειτουργία του? Ενός ή περισσοτέρων κατασκευαστών? Χρειάζεται νέος εξοπλισμός ή μπορεί να χρησιμοποιηθεί ο ήδη υπάρχων?

29 29Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Χρήσιμες Διαχειριστικές Επισημάνσεις (4) Σε ποιο λειτουργικό σύστημα λειτουργεί? Είναι 16 ή 32 bit εφαρμογή? Μπορούν παράλληλα να τρέχουν άλλες εφαρμογές στο σύστημα? Είναι ολοκληρωμένο? Σε ποιο DBMS στηρίζεται? Υπάρχουν τμήματα λογισμικού τρίτων κατασκευαστών προσαρτημένα στο λογισμικό? Το ειδικό προσωπικό IT πρέπει να εμπλέκεται σε όλες τις σχετικές εκτιμήσεις Παρέχονται όλες οι σχετιζόμενες με το web δυνατότητες και υποστηρίζονται τα σχετικά πρότυπα?

30 30Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Χρήσιμες Διαχειριστικές Επισημάνσεις (5) Σχετικά με την υποστήριξη, συντήρηση, μετατροπή εγγραφών και εκπαίδευση: Προσεκτική εξέταση των προσφερομένων ρυθμίσεων για υποστήριξη και συντήρηση Τρόποι επικοινωνίας με τον προμηθευτή (fax, , τηλέφωνο κλπ.) Διαθέσιμο ωράριο υποστήριξης Ενημερώσεις ή νέες εκδόσεις του λογισμικού χρεώνονται ξεχωριστά ή περιλαμβάνονται στο κόστος συντήρησης?

31 31Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Χρήσιμες Διαχειριστικές Επισημάνσεις (6) Ποια η συχνότητα ενημερώσεων ή νέων εκδόσεων στο παρελθόν και ποια προβλέπεται για το μέλλον? Ποια η διαδικασία διόρθωσης λαθών του λογισμικού? Προσεκτική μελέτη των συμβάσεων υποστήριξης. Οι όροι πρέπει να είναι πλήρως κατανοητοί. Ποιο το πραγματικό επίπεδο τοπικής τεχνικής υποστήριξης? Πλήρης ενημέρωση για το προβλεπόμενο πρόγραμμα εκπαίδευσης και για το κόστος ενδεχόμενης επιπλέον εκπαίδευσης. Ποιος θα αναλάβει τη μετατροπή των δεδομένων? Δοκιμή σε δείγμα του υλικού Εξέταση της ποιότητας και της πληρότητας των εγχειριδίων χρήσης του λογισμικού

32 32Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Ολοκληρωμένα Συστήματα Βιβλιοθηκών Η έννοια του «Ολοκληρωμένου» Η έννοια του «Ολοκληρωμένου» Συστατικά (modules) Συστατικά (modules) Καταλογογράφηση Καταλογογράφηση Προσκτήσεις Προσκτήσεις Δανεισμός Δανεισμός Διαχείριση Περιοδικών Διαχείριση Περιοδικών Δημόσιος Κατάλογος (OPAC) Δημόσιος Κατάλογος (OPAC) Δανεισμός Μεταξύ Βιβλιοθηκών Δανεισμός Μεταξύ Βιβλιοθηκών

33 33Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Βασικό διάγραμμα Ολοκληρωμένου Συστήματος (ILMS)

34 34Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Γενικά Χαρακτηριστικά Υλοποίηση της αρχιτεκτονικής client-server Σχεδιασμός στη βάση της λογικής του ανοικτού συστήματος και υποστήριξη όλων των σχετικών προτύπων Το σύστημα πρέπει να είναι πλήρως παραμετροποιήσιμο Το σύστημα πρέπει να έχει αναπτυχθεί και να στηρίζει τη λειτουργία του σε ευρέως διαδεδομένα και χρησιμοποιούμενα εργαλεία

35 35Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Γενικά Χαρακτηριστικά (2) Γραφικό περιβάλλον λειτουργίας ( GUI) για το χρήστη και το βιβλιοθηκονόμο Διαθεσιμότητα των απαραίτητων εργαλείων για τη διασύνδεση της βιβλιοθήκης με το Web. Πρέπει να υποστηρίζει πλήρως υλικό πολυμέσων και ψηφιακό υλικό με όποιους τρόπους είναι αυτό διαθέσιμο. Υποστήριξη περισσοτέρων της μιας γλωσσών και φυσικά της Ελληνικής

36 36Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Προσκτήσεις Βασικές Λειτουργίες Βασικές Λειτουργίες Αιτήσεις – Προτάσεις αγορών Αιτήσεις – Προτάσεις αγορών Παραγγελίες Παραγγελίες Παραλαβή υλικού Παραλαβή υλικού Εκτυπώσεις - Στατιστικές Εκτυπώσεις - Στατιστικές

37 37Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Αιτήσεις – Προτάσεις αγορών Online εισαγωγή βιβλιογραφικών δεδομένων πρότασης αγοράς Δυνατότητα ελέγχου αποφυγής διπλοπαραγγελιών Δυνατότητα δημιουργίας εγγραφών παραγγελιών για επιπλέον αντίτυπα με τη χρησιμοποίηση εγγραφών που υπάρχουν ήδη στον κατάλογο. Δυνατότητα απόρριψης της πρότασης ή διατήρησης της σε κατάσταση αναμονής επί ορισμένο διάστημα. Αυτόματη μετατροπή προτάσεων σε παραγγελίες αγοράς.

38 38Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Παραγγελίες - Αυτόματη διαμόρφωση παραγγελιών με έκδοση σχετικών εντύπων ή ηλεκτρονικών εντολών προς προμηθευτές και ενημέρωση των κατάλληλων αρχείων - Αυτόματη συσχέτιση των οικονομικών στοιχείων της παραγγελίας με τα διαθέσιμα του αντίστοιχου προϋπολογισμού αγορών, πριν από κάθε εκτέλεση παραγγελίας. - Επίπεδα εξουσιοδότησης προσωπικού για την αποδοχή και εκτέλεση αιτήσεων παραγγελιών Προειδοποίηση όταν τα διαθέσιμα κονδύλια τείνουν να εξαντληθούν Πλήρης λογιστική παρακολούθηση των παραγγελιών

39 39Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Παραγγελίες (2) Ιεραρχική οργάνωση της λογιστικής παρακολούθησης 'Έλεγχος καθυστερήσεων παραλαβής του παραγγελθέντος υλικού και έκδοση υπομνήσεων προς προμηθευτές Δυνατότητα καθορισμού διαφορετικών σημείων παραλαβής του υλικού Ακύρωση παραγγελίας σε περίπτωση μεγάλης καθυστέρησης Φόρτωση βιβλιογραφικών δεδομένων από άλλες βάσεις δεδομένων και απευθείας (on line) δημιουργία και αποστολή παραγγελιών στους προμηθευτές Δυνατότητα δημιουργίας και εκτέλεσης επειγουσών παραγγελιών

40 40Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Παραγγελίες (3) Υποστήριξη ηλεκτρονικής μεταβίβασης παραγγελιών (EDI) Δημιουργία, ενημέρωση και αξιοποίηση αρχείου προμηθευτών με όλα τα απαραίτητα στοιχεία (ταυτότητας, προσωπικής επικοινωνίας, πολιτικής προμηθειών, αξιολόγησης από πλευράς εξυπηρέτησης, παραγγελιών, οικονομικών συναλλαγών, κλπ). Δυνατότητα αυτόματης ανανέωσης συνδρομών προκειμένου για περιοδικό Υποστήριξη πολλαπλών νομισμάτων Υποστήριξη πολλαπλών τύπων παραγγελιών και υλικού

41 41Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Παραλαβή Υλικού Υποστήριξη όλων των ενδεχόμενων τρόπων εμπλουτισμού των συλλογών της βιβλιοθήκης (Αγορές απλές ή ομαδικές Δωρεές απλές ή συνόλων, ανταλλαγές, Διαρκής δανεισμός, Απόκτηση δικαιωμάτων πρόσβασης σε ψηφιακό υλικό) Δυνατότητα ελέγχου των αρχείων με βάση πολλαπλά στοιχεία ταύτισης Συσχέτιση παραλαμβανομένου υλικού με την αντίστοιχη παραγγελία, εντοπισμός διαφορών (ποσότητα, πληρότητα, οικονομικές διαφοροποιήσεις) και ενημέρωση όλων των σχετικών αρχείων. Δυνατότητα μερικής παραλαβής υλικού. Αυτόματη μεταφορά της αναγραφής προκαταλογογράφησης στο κατάλληλο αρχείο για πλήρη βιβλιογραφική επεξεργασία Αυτόματος υπολογισμός ισοτιμίας συναλλάγματος.

42 42Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Εκτυπώσεις - Στατιστικές Παραγωγή, με τη μορφή και το περιεχόμενο που θα καθορίσει η βιβλιοθήκη, όλων των απαραίτητων εκτυπώσεων (ενημερωτικών και στατιστικών) Αυτόματη έκδοση εντύπων παραγγελίας ή παραγωγή ηλεκτρονικής παραγγελίας κατά τη μετατροπή των αιτήσεων αγοράς σε παραγγελίες Δυνατότητα προσαρμογής του τύπου της παραγγελίας (έντυπης ή ηλεκτρονικής) στις απαιτήσεις συγκεκριμένου προμηθευτή Αυτόματη παραγωγή υπομνήσεων προς τους προμηθευτές, σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή, με την παρεμβολή ελεύθερων μηνυμάτων από την βιβλιοθήκη, για εκπρόθεσμη ή μερική εκτέλεση παραγγελιών ή για οποιαδήποτε άλλη αιτία (π.χ. υλικό φθαρμένο).

43 43Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Καταλογογράφηση Βασικά Χαρακτηριστικά Βασικά Χαρακτηριστικά Πρωτότυπη καταλογογράφηση Πρωτότυπη καταλογογράφηση Επεξεργασία ήδη καταλογογραφημένων εγγραφών Επεξεργασία ήδη καταλογογραφημένων εγγραφών Εισαγωγή εγγραφών από εξωτερικές πηγές Εισαγωγή εγγραφών από εξωτερικές πηγές Διαχείριση αρχείων καθιερωμένων τύπων (Authority files) Διαχείριση αρχείων καθιερωμένων τύπων (Authority files)

44 44Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Εισαγωγή Δεδομένων Εύκολος και φιλικός στο χρήστη τρόπος καταλογογράφησης on- line με τη χρήση είτε ετικετών των στοιχείων της περιγραφής είτε κωδικών του UNIMARC Παραμετρικός προσδιορισμός των περιεχομένων των οθονών εργασίας ανά κατηγορία υλικού, σύμφωνα με τα πρότυπα ISBD Υποστήριξη του UNIMARC format ως διάταξης ανταλλαγών Αυτόματη εισαγωγή κωδικών πεδίων και υποπεδίων του UNIMARC Δυνατότητα ελέγχων σε ό,τι αφορά τη συντακτική δομή του format (UNIMARC) και την ορθότητα του περιεχομένου των πεδίων, με την ενσωμάτωση στο πρόγραμμα των συντακτικών κανόνων και των τυποποιημένων στοιχείων (π.χ. κωδικών) της διάταξης Ανάκτηση εγγραφών από ξένες πηγές (οποιοδήποτε MARC format) είτε απ’ ευθείας είτε με τη χρήση ειδικών προγραμμάτων φόρτωσης Ανάκτηση εγγραφών on-line ή από CD-ROM, DVD-ROM κλπ.

45 45Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Εισαγωγή Δεδομένων (2) Δυνατότητα επιλογής πεδίων ή/και υποπεδίων από βιβλιογραφικές εγγραφές ξένων πηγών και άμεσης ένταξής τους στα αντίστοιχα πεδία της βιβλιογραφικής εγγραφής της βιβλιοθήκης Δυνατότητα καταλογογράφησης αντιγράφου Δυνατότητα χρησιμοποίησης όλων των δυνατοτήτων της online έρευνας καταλόγου κατά την διαδικασία της καταλογογράφησης χωρίς την διακοπή της εργασίας. Δυνατότητα εμφάνισης των αναγραφών σε μορφή UNIMARC (πλήρη) και ISBD Δυνατότητα διαχείρισης όλων των τύπων υλικού (μονογραφίες, οπτικοακουστικό υλικό κ.λ.π.).

46 46Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Εισαγωγή Δεδομένων (3) Διαθεσιμότητα βοήθειας On line. Επιθυμητή η διαμόρφωση επιπλέον αναγκαίων οδηγιών από την ίδια τη βιβλιοθήκη Δυνατότητα εξαγωγής βιβλιογραφικών δεδομένων σε μαγνητικό μέσο, υπό μορφή UNIMARC, σύμφωνα με το πρότυπο ISO 2709, για ανταλλαγή βιβλιογραφικών δεδομένων. Διαβαθμίσεις εξουσιοδότησης σε ό,τι αφορά στα διάφορα επίπεδα και ευθύνες του έργου της καταλογογράφησης Δυνατότητα σύνδεσης εικόνας, βίντεο και ήχου με τις βιβλιογραφικές εγγραφές.

47 47Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Αρχεία Καθιερωμένων Τύπων Δυνατότητα δημιουργίας και διαχείρισης ολοκληρωμένων αρχείων "καθιερωμένων τύπων" (Authority files control) για ονόματα (φυσικών προσώπων και συλλογικών οργάνων), θέματα και τίτλους (ομοιόμορφους ή σειρών). Αυτόματη συσχέτιση των πεδίων που έχουν προσδιοριστεί ότι υπόκεινται σε έλεγχο ως προς τα καθιερωμένα αρχεία (authority control) με τα αρχεία αυτά στο στάδιο της καταλογογράφησης Διαθεσιμότητα παραπομπών "See" και "See Also" με ταυτόχρονο αυτόματο έλεγχο και αποφυγή τυφλών διασυνδέσεων Δυνατότητα αναζήτησης και αντικατάστασης τύπου σε επίπεδο συνολικού αρχείου

48 48Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Δανεισμός Κανόνες Δανεισμού Ευέλικτος, παραμετρικός τρόπος προσδιορισμού από την βιβλιοθήκη της πολιτικής δανεισμού κατά: βιβλιοθήκη ή παράρτημα βιβλιοθήκης, συλλογή, κατηγορία υλικού, τύπο χρηστών Τήρηση ημερολογίου, το οποίο θα περιλαμβάνει τις αργίες καθώς και τις ημέρες και ώρες λειτουργίας Δυνατότητα παραμετρικού προσδιορισμού των ποικίλων "καταστάσεων" υπό τις οποίες είναι δυνατό να βρεθεί οποιαδήποτε στιγμή, το κάθε διαθέσιμο αντίτυπο στις συλλογές της βιβλιοθήκης Διαχείριση αρχείου χρηστών με ευέλικτη δομή της σχετικής εγγραφής (ως προς τις καταγραφόμενες πληροφορίες) και με ανάλυση των στοιχείων που χαρακτηρίζουν τη δανειστική δυνατότητα και συμπεριφορά του.

49 49Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Διαδικασία Δανεισμού Αναγνώριση της ταυτότητας του αντιτύπου και του δανειζομένου με ανάγνωση bar-code Δυνατότητα διαχείρισης πολλαπλών φυσικών θέσεων: σε επίπεδο συγκεκριμένης βιβλιοθήκης, συλλογής αλλά και σε διαφορετικές γεωγραφικές θέσεις, όπου δημιουργούνται περιφερειακές βιβλιοθήκες ή διατηρούνται τοπικές συλλογές Αναγνώριση διαφορετικών κατηγοριών χρηστών της βιβλιοθήκης με διαφορετική πολιτική δανεισμού για κάθε κατηγορία, και τύπων υλικού με διαφορετικές παραμέτρους κυκλοφορίας και διάθεσης Προσωρινή αναστολή ή αφαίρεση του δικαιώματος δανεισμού, όταν συντρέχει λόγος Ενημέρωση των αρχείων αντιτύπων και δανειζομένων σε πραγματικό χρόνο (όταν διενεργείται ο δανεισμός).

50 50Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Επιστροφή Δανεισθέντων Αναγνώριση του εντύπου (ανάγνωση bar code ή πληκτρολόγησή του). Αν δεν υπάρχει bar code, πρέπει να παρέχεται ευχέρεια αναγνώρισης με κάποιο άλλο χαρακτηριστικό στοιχείο ταύτισης (π.χ. ISBN). Αν η επιστροφή έγινε σύμφωνα με τους κανόνες, γίνεται αυτόματη ενημέρωση όλων των σχετικών εγγραφών. Αν υπάρχει παράβαση του κανονισμού δανεισμού επιβάλλονται οι αντίστοιχες κυρώσεις και ενημερώνονται αυτόματα τα κατάλληλα αρχεία και οι αντίστοιχες εγγραφές. Αν επιστραφεί υλικό που έχει χαρακτηρισθεί "απωλεσθέν" ενημερώνεται κατάλληλα ο χειριστής, ώστε να προβεί στις κατάλληλες ενέργειες.

51 51Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Ανανεώσεις - Κρατήσεις Δυνατότητα καθορισμού διαφορετικών περιόδων ανανέωσης ανάλογα με την κατηγορία του δανειζομένου και του υλικού, καθώς και δυνατότητα καθορισμού μη ανανεώσιμων κατηγοριών. Απαγόρευση ανανέωσης της περιόδου δανεισμού, όταν για το συγκεκριμένο αντίτυπο υπάρχει κράτηση άλλου χρήστη, και του πρωταρχικού δανεισμού, όταν υπάρχει κράτηση άλλου χρήστη με μεγαλύτερη προτεραιότητα. Προτεραιότητα κατά τις κρατήσεις και αν δεν υπάρχει ιδιαίτερος λόγος, η κράτηση πρέπει να αφορά το πρώτο αντίτυπο που θα επιστραφεί στην βιβλιοθήκη και όχι κάποιο συγκεκριμένο αντίτυπο. Επιθυμητή η εμφάνιση των κρατήσεων που ισχύουν για ένα έντυπο στις οθόνες του δημοσίου καταλόγου (OPAC).

52 52Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Εκτυπώσεις - Στατιστικές Δυνατότητα παραγωγής εκτυπώσεων με την μορφή, το περιεχόμενο και τη διάταξη που θα προσδιορίζει κάθε φορά η βιβλιοθήκη. Παραγωγή και εμφάνιση στατιστικών στοιχείων, στην οθόνη και στον εκτυπωτή, που θα καλύπτουν όλες τις δραστηριότητες που αφορούν την κυκλοφορία του υλικού. Διαθεσιμότητα επεξεργαστή σε γραφικό περιβάλλον (GUI) για τη σύνθεση και παραγωγή των ποικίλων στατιστικών εκτυπώσεων και αναφορών που μπορεί να απαιτηθούν από το υποσύστημα.

53 53Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Δημόσιος Κατάλογος (OPAC) Δυνατότητα εμφάνισης των αποτελεσμάτων της έρευνας με διαφορετικές μορφές σε ό,τι αφορά τόσο τη διάταξη (layout), όσο και το είδος και τον αριθμό των εμφανιζομένων στοιχείων Ευελιξία στην έρευνα του καταλόγου τόσο από έμπειρους όσο και από άπειρους χρήστες, χρησιμοποιώντας διαφορετικά επίπεδα προσέγγισης. Εύκολος τρόπος έρευνας του καταλόγου από άπειρους χρήστες με τη χρήση των κατάλληλων επιλογών καθοδήγησης (menus). Εύκολη και συνεχής διαθεσιμότητα οδηγιών και βοήθειας online στο χρήστη κατά τη διάρκεια των αναζητήσεων του στον κατάλογο. Δυνατότητα αναζήτησης με τη χρήση βιβλιογραφικών ή άλλων πεδίων ως κλειδιών έρευνας

54 54Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Ολοκληρωμένα Συστήματα στην Ελληνική Αγορά ADLIB Adlib Information Systems Εθνική Βιβλιοθήκη ADVANCE Geac Πολλές ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες VIRTUA LIBRARY SYSTEM Νέο τρίτης γενεάς, client/server VTLS Inc. ΤΕΙΘ ALEPH 500 Ex Libris ΕΜΠ HORIZON Ameritech Library Services Ltd Μακεδονίας, Αθηνών, Εθνική Βιβλιοθήκη ΠΤΟΛΕΜΑΙΟΣ Πανεπιστήμιο Κρήτης ΑΒΕΚΤ ΕΚΤ

55 55Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Ζ39-50 Προέλευση του πρωτοκόλλου Ζ39.50 Προέλευση του πρωτοκόλλου Ζ39.50 Οι στόχοι της Βιβλιοθηκονομίας του ’70 Οι στόχοι της Βιβλιοθηκονομίας του ’70 Κοινή χρήση βιβλιογραφικών και εγγραφών για authorities για τη δημιουργία συστήματος εθνικού βιβλιογραφικού ελέγχου Κοινή χρήση βιβλιογραφικών και εγγραφών για authorities για τη δημιουργία συστήματος εθνικού βιβλιογραφικού ελέγχου Σύνδεση των βιβλιογραφικών κοινοπραξιών (bibliographic utilities) με τη χρήση δικτύων Σύνδεση των βιβλιογραφικών κοινοπραξιών (bibliographic utilities) με τη χρήση δικτύων Η ανάπτυξη σχετικών προτύπων άρχισε το 1979 Η ανάπτυξη σχετικών προτύπων άρχισε το 1979 Στόχος: Η ανάπτυξη πρωτοκόλλου για τον εθνικό βιβλιογραφικό έλεγχο Στόχος: Η ανάπτυξη πρωτοκόλλου για τον εθνικό βιβλιογραφικό έλεγχο Έρευνα καταλόγων βιβλιοθηκών Έρευνα καταλόγων βιβλιοθηκών Ανταλλαγή εγγραφών καθιερωμένων τύπων (Linked Systems Project) Ανταλλαγή εγγραφών καθιερωμένων τύπων (Linked Systems Project) Καταλογογράφηση αντιγράφου Καταλογογράφηση αντιγράφου

56 56Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Σχεδιαστικά μειονεκτήματα του Ζ39.50 Δεν προέβλεψε το Διαδίκτυο, το web και τις τεχνολογίες πληροφορίας του 21ου αιώνα Δεν προέβλεψε το Διαδίκτυο, το web και τις τεχνολογίες πληροφορίας του 21ου αιώνα Υπέθετε τη χρήση του πρωτοκόλλου από λίγα μεγάλα βιβλιογραφικά συστήματα για την ανταλλαγή εγγραφών Υπέθετε τη χρήση του πρωτοκόλλου από λίγα μεγάλα βιβλιογραφικά συστήματα για την ανταλλαγή εγγραφών Αναπτύχθηκε στο πλαίσιο των OSI και όχι του Διαδικτύου και του web Αναπτύχθηκε στο πλαίσιο των OSI και όχι του Διαδικτύου και του web Δεν προέβλεψε την ευρεία υιοθέτηση από την κοινότητα των βιβλιοθηκών και από τα ολοκληρωμένα συστήματα Δεν προέβλεψε την ευρεία υιοθέτηση από την κοινότητα των βιβλιοθηκών και από τα ολοκληρωμένα συστήματα Δεν προέβλεψε τη χρήση του πρωτοκόλλου εκτός των ορίων της κοινότητας των βιβλιοθηκών Δεν προέβλεψε τη χρήση του πρωτοκόλλου εκτός των ορίων της κοινότητας των βιβλιοθηκών

57 57Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Σύντομη Ιστορία του Ζ39.50 Προ-1979: Το όραμα και οι ιδέες Προ-1979: Το όραμα και οι ιδέες 1979: Αρχίζει η ανάπτυξη του πρωτοκόλλου από τη Βιβλιοθηκονομική κοινότητα 1979: Αρχίζει η ανάπτυξη του πρωτοκόλλου από τη Βιβλιοθηκονομική κοινότητα 1984: Το σχέδιο προτύπου ψηφίζεται από το NISO 1984: Το σχέδιο προτύπου ψηφίζεται από το NISO 1988: Υιοθέτηση του ANSI/NISO Z : Υιοθέτηση του ANSI/NISO Z : Υιοθέτηση του ANSI/NISO Z : Υιοθέτηση του ANSI/NISO Z : Υιοθέτηση του ANSI/NISO Z : Υιοθέτηση του ANSI/NISO Z Τέλη ’90 : Ανάπτυξη των Z39.50 profiles Τέλη ’90 : Ανάπτυξη των Z39.50 profiles 2002: Υιοθέτηση του ANSI/NISO Z : Υιοθέτηση του ANSI/NISO Z

58 58Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Πορεία των παράλληλων τεχνολογιών ’70 : Πειραματικό Διαδίκτυο Τέλη των ’80 : Οι βιβλιοθήκες συνδέονται στο Διαδίκτυο με Telnet Μέσα ’90 : Εμφάνιση του Web ως πραγματικής προς ευρεία χρήση εφαρμογής Τέλη ’90 /Αρχές 2000: XML, SOAP, Dublin Core, κλπ…

59 59Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Τι προσφέρει το Ζ39.50 Information Retrieval (Z39.50): Application Service Definition and Protocol Specification Επιτρέπει: Επιτρέπει: Αναζήτηση σε βάσεις δεδομένων ενός ή περισσοτέρων συστημάτων, χωρίς, αναγκαστική, γνώση του χρήστη για τα συστήματα αυτά Αναζήτηση σε βάσεις δεδομένων ενός ή περισσοτέρων συστημάτων, χωρίς, αναγκαστική, γνώση του χρήστη για τα συστήματα αυτά Ανάκτηση εγγραφών από τα συστήματα αυτά Ανάκτηση εγγραφών από τα συστήματα αυτά Παρέχει: Παρέχει: Αναζήτηση & ανάκτηση βιβλιογραφικών & μη βιβλιογραφικών πόρων Αναζήτηση & ανάκτηση βιβλιογραφικών & μη βιβλιογραφικών πόρων Την τεχνική υποδομή για την πρόσβαση & κοινή χρήση των πληροφοριακών πόρων Την τεχνική υποδομή για την πρόσβαση & κοινή χρήση των πληροφοριακών πόρων

60 60Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Πλεονεκτήματα του Ζ39.50 Παρέχει ενιαίο interface για πρόσβαση στις πληροφορίες Παρέχει ενιαίο interface για πρόσβαση στις πληροφορίες Επιτρέπει την ολοκληρωμένη πρόσβαση σε πολλαπλές & διαφορετικές πηγές Επιτρέπει την ολοκληρωμένη πρόσβαση σε πολλαπλές & διαφορετικές πηγές Υποστηρίζει τόσο απλή, όσο και πολύπλοκη αναζήτηση Υποστηρίζει τόσο απλή, όσο και πολύπλοκη αναζήτηση Επιτρέπει ευέλικτη και προσαρμοσμένη σε ειδικές ανάγκες αναζήτηση Επιτρέπει ευέλικτη και προσαρμοσμένη σε ειδικές ανάγκες αναζήτηση Παρέχει μηχανισμούς ελέγχου της πρόσβασης Παρέχει μηχανισμούς ελέγχου της πρόσβασης Αποτελεί Τεχνολογία-Κλειδί για την κατανεμημένη πρόσβαση στην πληροφορία σε δικτυωμένο περιβάλλον Αποτελεί Τεχνολογία-Κλειδί για την κατανεμημένη πρόσβαση στην πληροφορία σε δικτυωμένο περιβάλλον

61 61Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Χρήση του Ζ39.50 Κοινός τρόπος επαφής με βάσεις δεδομένων Κοινός τρόπος επαφής με βάσεις δεδομένων Ανάκτηση εγγραφών από online καταλόγους βιβλιοθηκών και εμπορικούς προμηθευτές Ανάκτηση εγγραφών από online καταλόγους βιβλιοθηκών και εμπορικούς προμηθευτές Ενιαίο interface για αναζήτηση σε ποικίλες βάσεις Ενιαίο interface για αναζήτηση σε ποικίλες βάσεις Πληροφοριακά περιβάλλοντα Πληροφοριακά περιβάλλοντα Βιβλιοθήκες Βιβλιοθήκες Εμπορικοί προμηθευτές Εμπορικοί προμηθευτές Κυβερνητικές βάσεις Κυβερνητικές βάσεις Εφαρμογές Εφαρμογές Ολοκληρωμένα προγράμματα βιβλιοθηκών Ολοκληρωμένα προγράμματα βιβλιοθηκών Προγράμματα διαχείρισης προσωπικής βιβλιογραφίας (ProCite, EndNote κλπ.) Προγράμματα διαχείρισης προσωπικής βιβλιογραφίας (ProCite, EndNote κλπ.) Θεματικές πύλες (portals) Θεματικές πύλες (portals) Εικονικές βιβλιοθήκες Εικονικές βιβλιοθήκες

62 62Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Βασικό διάγραμμα λειτουργίας

63 63Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Μορφή αναζήτησης

64 64Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Μορφή αναζήτησης

65 65Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Μορφή αναζήτησης – Εικονική Βιβλιοθήκη

66 66Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Προβλήματα Ζ39.50 Οι πρώιμοι Z39.50 clients & servers: Οι πρώιμοι Z39.50 clients & servers: Χρειάζονταν αρκετή φροντίδα Χρειάζονταν αρκετή φροντίδα Δεν ήταν εύκολοι στη χρήση Δεν ήταν εύκολοι στη χρήση Περιορισμένη Διαλειτουργικότητα Περιορισμένη Διαλειτουργικότητα Διαφορές στον τρόπο με τον οποίο οι προμηθευτές υλοποιούσαν το πρωτόκολλο Διαφορές στον τρόπο με τον οποίο οι προμηθευτές υλοποιούσαν το πρωτόκολλο Περιορισμένη ομοφωνία για τον τρόπο χρήσης του Περιορισμένη ομοφωνία για τον τρόπο χρήσης του

67 67Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Τι άλλαξε ή αλλάζει Έχουν κατανοηθεί τα προβλήματα διαλειτουργικότητας Έχουν κατανοηθεί τα προβλήματα διαλειτουργικότητας Βελτιωμένη λειτουργικότητα στην αναζήτηση των τοπικών συστημάτων Βελτιωμένη λειτουργικότητα στην αναζήτηση των τοπικών συστημάτων Τοπικές αποφάσεις ευρετηρίασης Τοπικές αποφάσεις ευρετηρίασης Έχουν αναπτυχθεί Ζ39.50 profiles Έχουν αναπτυχθεί Ζ39.50 profiles Profile= Λεπτομερείς προδιαγραφές για τη χρήση του πρωτοκόλλου σε συγκεκριμένες εφαρμογές Profile= Λεπτομερείς προδιαγραφές για τη χρήση του πρωτοκόλλου σε συγκεκριμένες εφαρμογές The Bath Profile: An International Z39.50 Specification for Library Applications and Resource Discovery The Bath Profile: An International Z39.50 Specification for Library Applications and Resource Discovery U.S. National Z39.50 Profile for Library Applications U.S. National Z39.50 Profile for Library Applications Z Texas Profile for Library Applications Z Texas Profile for Library Applications Συμφωνία των προμηθευτών με τα profiles Συμφωνία των προμηθευτών με τα profiles Δοκιμές διαλειτουργικότητας βελτιώνουν τα συστήματα Δοκιμές διαλειτουργικότητας βελτιώνουν τα συστήματα

68 68Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Τι άλλαξε ή αλλάζει (2) Τα interfaces γίνονται πιο χρηστικά: Τα interfaces γίνονται πιο χρηστικά:

69 69Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Τι άλλαξε ή αλλάζει (3) Ο αριθμός των πληροφοριακών πόρων που είναι προσιτός μέσω Ζ39.50 αυξάνεται Ο αριθμός των πληροφοριακών πόρων που είναι προσιτός μέσω Ζ39.50 αυξάνεται

70 70Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Search/Retrieve Web Search/Retrieve: Το διεθνές αντίστοιχο του Ζ39.50 Search/Retrieve: Το διεθνές αντίστοιχο του Ζ39.50 Search/Retrieve Web Search/Retrieve Web Συνδυάζει τις τεχνολογίες Ζ39.50 και web Συνδυάζει τις τεχνολογίες Ζ39.50 και web Διατηρεί τις βασικές έννοιες του Ζ39.50: Διατηρεί τις βασικές έννοιες του Ζ39.50: Results sets Results sets Abstract access points Abstract access points Abstract record schemas Abstract record schemas Explain & Diagnostics Explain & Diagnostics Τεχνολογίες Web: XML, SOAP/RPC, HTTP Τεχνολογίες Web: XML, SOAP/RPC, HTTP Συνδυάζει διάφορα στοιχεία του Ζ39.50 σε δύο τύπους ενέργειας: Συνδυάζει διάφορα στοιχεία του Ζ39.50 σε δύο τύπους ενέργειας: Search/Retrieve Search/Retrieve Explain Explain Παρέχει μέθοδο για αναπαράσταση και μετάδοση ερωτημάτων και ανάκτηση εγγραφών, βασισμένη σε πρότυπα Παρέχει μέθοδο για αναπαράσταση και μετάδοση ερωτημάτων και ανάκτηση εγγραφών, βασισμένη σε πρότυπα

71 71Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Ζ39.50 – S/R Web (SRW)

72 72Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Η Βιβλιοθήκη στο δικτυωμένο περιβάλλον Συλλογές τοπικών και κατανεμημένων πόρων Συλλογές τοπικών και κατανεμημένων πόρων Συνεργατικές υπηρεσίες & δραστηριότητες Συνεργατικές υπηρεσίες & δραστηριότητες Εργαλεία που βοηθούν το χρήστη στον εντοπισμό και την πρόσβαση στη δικτυωμένη πληροφορία Εργαλεία που βοηθούν το χρήστη στον εντοπισμό και την πρόσβαση στη δικτυωμένη πληροφορία Υπηρεσίες που βοηθούν το χρήστη: Υπηρεσίες που βοηθούν το χρήστη: Να απαντά σε ερωτήσεις, να μαθαίνει για τις συλλογές και τα βιβλιογραφικά εργαλεία και, γενικά, να συνδέεται με τις κατάλληλες πηγές πληροφοριών Να απαντά σε ερωτήσεις, να μαθαίνει για τις συλλογές και τα βιβλιογραφικά εργαλεία και, γενικά, να συνδέεται με τις κατάλληλες πηγές πληροφοριών Επεκτείνει τις δυνατότητες πρόσβασης και το εύρος των χρηστών Επεκτείνει τις δυνατότητες πρόσβασης και το εύρος των χρηστών

73 73Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Συστατικά στοιχεία δικτυωμένης βιβλιοθήκης Ομάδες χρηστών Τοπικές Κατανεμημένες, απομακρυσμένες Υπηρεσίες Τοπικές Συνεργατικές Απομακρυσμένες Πόροι Πληροφόρησης Τοπικοί Κατανεμημένοι Ανθρώπινοι Τεχνολογία Τοπικές εφαρμογές Κατανεμημένες εφαρμογές Πρότυπα Διαχείριση Τοπική Συνεργατική

74 74Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Χαρακτηριστικά της δικτυωμένης ή υβριδικής βιβλιοθήκης Συστατικά εικονικής βιβλιοθήκη Συστατικά εικονικής βιβλιοθήκη Ενιαίο περιβάλλον για την παροχή: Ενιαίο περιβάλλον για την παροχή: Υπηρεσιών Υπηρεσιών Πληροφοριακών πόρων Πληροφοριακών πόρων Δεν είναι ψηφιακή βιβλιοθήκη!!! Δεν είναι ψηφιακή βιβλιοθήκη!!! Δεν είναι όλο το υλικό της διαθέσιμο σε ψηφιακή μορφή Δεν είναι όλο το υλικό της διαθέσιμο σε ψηφιακή μορφή Μηχανισμός σε εξέλιξη που επιδιώκει να ανταποκριθεί: Μηχανισμός σε εξέλιξη που επιδιώκει να ανταποκριθεί: Στις ανάγκες των χρηστών Στις ανάγκες των χρηστών Στους διαθέσιμους πληροφοριακούς πόρους Στους διαθέσιμους πληροφοριακούς πόρους Στις τρέχουσες και υπό ανάπτυξη τεχνολογίες της πληροφορίας Στις τρέχουσες και υπό ανάπτυξη τεχνολογίες της πληροφορίας

75 75Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Υπηρεσίες καθοριζόμενες από τους Χρήστες

76 76Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Υπηρεσίες Δικτυωμένης Υβριδικής Βιβλιοθήκης Εσωτερικές Εντοπισμός, επιλογή & πρόσβαση σε συλλογές Ανάπτυξη & ψηφιοποίηση συλλογής Οργάνωση & προετοιμασία συλλογής Πρόσβαση στο εσωτερικό του οργανισμού Αυθεντικοποίηση Χρέωση & Πληρωμές Αρχειοθέτηση & Διατήρηση Για το χρήστη Υπηρεσία εντοπισμού πληροφοριακών πόρων Υπηρεσία πρόσβασης στις πληροφορίες Υπηρεσία άμεσης πληροφόρησης και παραπομπής (Reference) Υπηρεσία εκπαίδευσης χρήστη Υπηρεσία λογαριασμού χρήστη

77 77Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Τεχνολογίες – Πρότυπα δικτυωμένης υβριδικής βιβλιοθήκης ANSI/NISO Z39.50: Information Retrieval (Z39.50): Application Service Definition and Protocol Specification ANSI/NISO Z39.50: Information Retrieval (Z39.50): Application Service Definition and Protocol Specification ISO & ISO 10161: Interlibrary Loan Application Service Definition & Protocol Specification ISO & ISO 10161: Interlibrary Loan Application Service Definition & Protocol Specification ANSI/NISO Z39.83: Circulation Interchange Protocol (NCIP) ANSI/NISO Z39.83: Circulation Interchange Protocol (NCIP) ANSI/NISO Z39.84: Syntax for the Digital Object Identifier ANSI/NISO Z39.84: Syntax for the Digital Object Identifier ANSI/NISO Z39.85: Dublin Core Metadata Element Set ANSI/NISO Z39.85: Dublin Core Metadata Element Set ANSI/NISO Z39.88: The OpenURL Framework for Context- Sensitive Services (2002) ANSI/NISO Z39.88: The OpenURL Framework for Context- Sensitive Services (2002) ANSI/NISO Z39.89:The U.S. National Z39.50 Profile for Library Applications (2002) ANSI/NISO Z39.89:The U.S. National Z39.50 Profile for Library Applications (2002) Networked Reference Services (ανάπτυξη προτύπων υπό εξέλιξη) Networked Reference Services (ανάπτυξη προτύπων υπό εξέλιξη)

78 78Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Τεχνολογίες – Πρότυπα δικτυωμένης υβριδικής βιβλιοθήκης (2) Κάθε πρότυπο ενεργοποιεί διαφορετικές υπηρεσίες, π.χ. Κάθε πρότυπο ενεργοποιεί διαφορετικές υπηρεσίες, π.χ. Ανάκτηση πληροφοριών σε δικτυωμένο περιβάλλον (Z39.50) Ανάκτηση πληροφοριών σε δικτυωμένο περιβάλλον (Z39.50) Αυτοματοποιημένος δανεισμός μεταξύ βιβλιοθηκών (ILL) Αυτοματοποιημένος δανεισμός μεταξύ βιβλιοθηκών (ILL) Εφαρμογές δανεισμού και κυκλοφορίας υλικού (NCIP) Εφαρμογές δανεισμού και κυκλοφορίας υλικού (NCIP) Διασύνδεση παραπομπών (OpenURL) Διασύνδεση παραπομπών (OpenURL) Περιγραφή πληροφοριακών πόρων (Dublin Core) Περιγραφή πληροφοριακών πόρων (Dublin Core) Λειτουργούν, όμως, σε συνεργασία για την παροχή διαλειτουργικής πρόσβασης στην πληροφορία και κοινής χρήσης των πληροφοριακών πόρων Λειτουργούν, όμως, σε συνεργασία για την παροχή διαλειτουργικής πρόσβασης στην πληροφορία και κοινής χρήσης των πληροφοριακών πόρων

79 79Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας OpenURL – Γενική θεώρηση Γενική επισκόπηση της υποδομής και της λειτουργικότητας του OpenURL examples Γενική επισκόπηση της υποδομής και της λειτουργικότητας του OpenURL examples Τρέχουσα και μελλοντική πραγματικότητα Τρέχουσα και μελλοντική πραγματικότητα Διάφορα θέματα Διάφορα θέματα

80 80Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Προέλευση του OpenURL Το περιβάλλον Το περιβάλλον Κατανεμημένο περιβάλλον πληροφόρησης Κατανεμημένο περιβάλλον πληροφόρησης Πολλαπλές A&I (Abstracting & Indexing) και άλλες υπηρεσίες εντοπισμού πληροφοριών Πολλαπλές A&I (Abstracting & Indexing) και άλλες υπηρεσίες εντοπισμού πληροφοριών Ταχύτατα αναπτυσσόμενες συλλογές ηλεκτρονικών περιοδικών Ταχύτατα αναπτυσσόμενες συλλογές ηλεκτρονικών περιοδικών Ανάγκη για διασύνδεση των διαθέσιμων πληροφοριακών πόρων Ανάγκη για διασύνδεση των διαθέσιμων πληροφοριακών πόρων Το πρόβλημα Το πρόβλημα Οι διασυνδέσεις ελέγχονται από εξωτερικές υπηρεσίες πληροφόρησης Οι διασυνδέσεις ελέγχονται από εξωτερικές υπηρεσίες πληροφόρησης Οι διασυνδέσεις δεν παρουσιάζουν την αναγκαία ευαισθησία σε ό,τι αφορά το περιβάλλον του χρήστη ( πρόβλημα του κατάλληλου αντιτύπου) Οι διασυνδέσεις δεν παρουσιάζουν την αναγκαία ευαισθησία σε ό,τι αφορά το περιβάλλον του χρήστη ( πρόβλημα του κατάλληλου αντιτύπου) Οι διασυνδέσεις εξαρτώνται από τις συμφωνίες των προμηθευτών Οι διασυνδέσεις εξαρτώνται από τις συμφωνίες των προμηθευτών Οι διασυνδέσεις δεν καλύπτουν το σύνολο των συλλογών Οι διασυνδέσεις δεν καλύπτουν το σύνολο των συλλογών

81 81Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Το πραγματικό πρόβλημα Οι Βιβλιοθήκες δεν έχουν λόγο στις διασυνδέσεις Οι Βιβλιοθήκες δεν έχουν λόγο στις διασυνδέσεις Οι βιβλιοθήκες χάνουν σημαντικό μέρος του έργου οργάνωσης της πληροφορίας Οι βιβλιοθήκες χάνουν σημαντικό μέρος του έργου οργάνωσης της πληροφορίας Πανάκριβες συλλογές δεν αξιοποιούνται με το βέλτιστο τρόπο Πανάκριβες συλλογές δεν αξιοποιούνται με το βέλτιστο τρόπο Οι χρήστες δεν εξυπηρετούνται ικανοποιητικά Οι χρήστες δεν εξυπηρετούνται ικανοποιητικά

82 82Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Η λύση στο πρόβλημα Όχι μία αποκλειστική διασύνδεση μιας βιβλιογραφικής μονάδας προς μία μόνο συγκεκριμένη υπηρεσία (π.χ. μια διασύνδεση από μια υπηρεσία A&I προς το αντίστοιχο πλήρες κείμενο) Όχι μία αποκλειστική διασύνδεση μιας βιβλιογραφικής μονάδας προς μία μόνο συγκεκριμένη υπηρεσία (π.χ. μια διασύνδεση από μια υπηρεσία A&I προς το αντίστοιχο πλήρες κείμενο) Αλλά μάλλον: Αλλά μάλλον: Παροχή διασύνδεσης που μεταφέρει Μεταδεδομένα σχετικά με τη βιβλιογραφική μονάδα Παροχή διασύνδεσης που μεταφέρει Μεταδεδομένα σχετικά με τη βιβλιογραφική μονάδα Σε άλλη υπηρεσία που είναι καλύτερα σε θέση να παρέχει υπηρεσίες διασύνδεσης Σε άλλη υπηρεσία που είναι καλύτερα σε θέση να παρέχει υπηρεσίες διασύνδεσης OpenURL OpenURL Resolver

83 83Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Διασύνδεση χωρίς OpenURL

84 84Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Διασύνδεση με OpenURL

85 85Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Διασύνδεση με OpenURL

86 86Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Διασύνδεση με OpenURL

87 87Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Διασύνδεση με OpenURL

88 88Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας OpenURL web

89 89Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Σύντομη Ιστορία του OpenURL ~1998 – Απόφαση για τη φύση της λύσης ~1998 – Απόφαση για τη φύση της λύσης ~1999 – Πρώτα πραγματικά πειραματικά προγράμματα (Ghent, LANL, Wiley, SilverPlatter, Ex Libris, arXiv, …) ~1999 – Πρώτα πραγματικά πειραματικά προγράμματα (Ghent, LANL, Wiley, SilverPlatter, Ex Libris, arXiv, …) ~2000 – Δημοσίευση του OpenURL 0.1, υιοθέτηση από την κοινότητα της πληροφόρησης, κυκλοφορία του SFX beta ~2000 – Δημοσίευση του OpenURL 0.1, υιοθέτηση από την κοινότητα της πληροφόρησης, κυκλοφορία του SFX beta ~2001 – Συγχώνευση των πλαισίων OpenURL και DOI/CrossRef, εμφάνιση των πρώτων διαχειριστών που δεν είναι SFX ~2001 – Συγχώνευση των πλαισίων OpenURL και DOI/CrossRef, εμφάνιση των πρώτων διαχειριστών που δεν είναι SFX Πρόταση για προτυποποίηση του OpenURL framework από τον NISO Πρόταση για προτυποποίηση του OpenURL framework από τον NISO

90 90Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Παραδείγματα Παράδειγμα 1 Παράδειγμα 1 Άρθρο περιοδικού Άρθρο περιοδικού Από το Web of Science στα Ingenta Journals Από το Web of Science στα Ingenta Journals

91 91Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας

92 92Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας

93 93Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας

94 94Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας

95 95Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας

96 96Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Παράδειγμα 2 Βιβλίο Βιβλίο Από τον OPAC του Πανεπιστημίου του Bath στο Διαδικτυακό βιβλιοπωλείο Amazon Από τον OPAC του Πανεπιστημίου του Bath στο Διαδικτυακό βιβλιοπωλείο Amazon

97 97Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας

98 98Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας

99 99Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας

100 100Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας

101 101Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας

102 102Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας

103 103Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Περίληψη (2) Πηγή OpenURL (source) Πηγή OpenURL (source) Υπηρεσία που ενσωματώνει OpenURLs στο interface του χρήστη με στόχο τη διασύνδεσή του με το περισσότερο κατάλληλο αντίτυπο Υπηρεσία που ενσωματώνει OpenURLs στο interface του χρήστη με στόχο τη διασύνδεσή του με το περισσότερο κατάλληλο αντίτυπο Διαχειριστής OpenURL (resolver) Διαχειριστής OpenURL (resolver) Υπηρεσία που διασυνδέει στο καταλληλότερο αντίτυπο, καθώς και σε άλλες υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας, στη βάση Μεταδεδομένων στο OpenURL Υπηρεσία που διασυνδέει στο καταλληλότερο αντίτυπο, καθώς και σε άλλες υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας, στη βάση Μεταδεδομένων στο OpenURL Στόχος OpenURL (target) Στόχος OpenURL (target) Υπηρεσία προς την οποία μπορεί να γίνει διασύνδεση από ένα διαχειριστή OpenURL με τη χρήση Μεταδεδομένων στο OpenURL Υπηρεσία προς την οποία μπορεί να γίνει διασύνδεση από ένα διαχειριστή OpenURL με τη χρήση Μεταδεδομένων στο OpenURL


Κατέβασμα ppt "Αυτοματοποίηση Βιβλιοθηκών & Νέες Τεχνολογίες της Πληροφορίας."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google