Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΜΑΘΗΣΗ- ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΟΜΑΔΩΝ Απόστολος Παρασκευάς Σχολικός Σύμβουλος 3 ης ΠΕ Ν. Χαλκιδικής.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΜΑΘΗΣΗ- ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΟΜΑΔΩΝ Απόστολος Παρασκευάς Σχολικός Σύμβουλος 3 ης ΠΕ Ν. Χαλκιδικής."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΜΑΘΗΣΗ- ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΟΜΑΔΩΝ Απόστολος Παρασκευάς Σχολικός Σύμβουλος 3 ης ΠΕ Ν. Χαλκιδικής

2 Διαφέρει από την ανταγωνιστική ομάδα στην οποία κυριαρχεί το αξίωμα της ατομιστικής επίδοσης (π.χ. ο μαθητής κρύβει τη δουλειά του από τον άλλον). Η συνεργατική ομάδα χαρακτηρίζεται ως «λειτουργική ομάδα», διότι τα μέλη της έχουν μία σχέση επικοινωνίας, που διαρκεί χρονικά και αποβλέπουν σε κοινούς στόχους. Οι μαθητές που συμμετέχουν σ’ αυτή, μοιράζονται ορισμένες λειτουργίες ή «ρόλους», γίνονται πιο ευαίσθητοι ο ένας στις προσδοκίες του άλλου και αποκτούν την αίσθηση της ταυτότητας της ομάδας, την αίσθηση του «εμείς». Τα Χαρακτηριστικά της συνεργατικής ομάδας

3 Τυπική δομή. Η τάξη ως ομάδα παρουσιάζει μία «τυπική δομή», γιατί ο καταμερισμός των μαθητών σε τάξεις γίνεται σύμφωνα με ορισμένα κριτήρια, όπως η ηλικία του μαθητή, η σχολική επίδοση, το ονοματεπώνυμό του, κ.α. Για την ομαδοποίηση, λοιπόν των μαθητών σε τάξεις επεμβαίνουν «εξωτερικοί παράγοντες». Άτυπη δομή. Εκτός όμως από την τυπική δομή της, η σχολική τάξη παρουσιάζει και μία «άτυπη δομή». Δημιουργούνται δηλαδή ομαδοποιήσεις, που καθορίζονται από τους ίδιους τους μαθητές, αυθόρμητα και με τρόπο «ανεπίσημο». Κινητήρια δύναμη για το σχηματισμό αυτών των υποομάδων είναι η διαπροσωπική έλξη, η οποία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη στενότητα και τη συχνότητα επαφής των μελών τους. Χαρακτηριστικές «άτυπες ομάδες» είναι οι φιλικές ομάδες, οι οποίες χαρακτηρίζονται από αυτονομία, από την άποψη ότι καθορίζουν τις δραστηριότητές τους ανάλογα με τους κοινούς στόχους και τα κοινά ενδιαφέρονται των μελών τους. Οι ομάδες αυτές ονομάζονται και «φιλικές κλίκες». Η δομή της ομάδας της σχολικής τάξης

4 Μια «συνάθροιση» ατόμων δεν συνιστά απαραίτητα και μία ομάδα Μία «συνάθροιση» ατόμων δεν παρουσιάζει αμέσως τα στοιχεία της συμπάθειας, της έλξεως και των φιλικών δεσμών. Οι δεσμοί στην αρχή είναι χαλαροί. Καθώς τα παιδιά γνωρίζονται μεταξύ τους και με το δάσκαλο, αρχίζουν να εδραιώνονται και οι διαπροσωπικές σχέσεις τους. α) εκλέγονται αμοιβαίως ως συμπαίκτες, β) συνεργάζονται στο μάθημα, γ) διατυπώνουν προτιμήσεις και απορρίψεις, δ) ξεχωρίζουν οι ηγετικές μορφές, ε) μερικά παιδιά δείχνουν ουδέτερη παθητική στάση, στ) άλλα αγνοούνται από την ομάδα της τάξης, κλπ. Η δημιουργία μίας ομάδας

5 ΒΗΜΑΤΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΟΜΑΔΑΣ

6 Φροντίζουμε αρχικά την διαμόρφωση της ομάδας και του καλού συγκινησιακού κλίματος.

7 1. ΑΡΧΙΚΗ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ 1.«Θα συνεργαστούμε τώρα, έτσι ώστε, αξιοποιώντας τον πλούτο των διαφορετικών επιπέδων οργάνωσης των σχέσεων και της επικοινωνίας, αλλά και το προσωπικό μας βίωμα, να παραγάγουμε από κοινού έναν οδηγό αντιμετώπισης/αξιοποίησης αναμενόμενων δυσκολιών στην δουλειά μας με τα παιδιά.»

8 2. ΔΥΑΔΑ: 2.«Διαλέξτε κάποιον …που νοιώθετε καλά να συνεργαστείτε……» «Μοιραστείτε: Πώς και διαλεχτήκατε εσείς οι δυο;…». ή « ….που νοιώθετε καλά να συνεργαστείτε, είτε διότι υπάρχει οικειότητα και κυλάει η επικοινωνία, είτε διότι υπάρχει διαφορετικότητα που εμπλουτίζει».

9 3. ΤΕΤΡΑΔΑ: 3.«Διαλέξτε μια άλλη δυάδα με κριτήριο την καλή συνεργασία, είτε λόγω ομοιότητας που διευκολύνει, είτε λόγω διαφορετικής οπτικής που εμπλουτίζει» 4.«Μοιραστείτε: Πώς διαλεχτήκατε οι δυο δυάδες; 5.«Θυμηθείτε ο καθένας μια δύσκολη στιγμή ως δάσκαλοι, την προηγούμενη χρονιά με κάποια ομάδα παιδιών σας, και πως κατορθώσατε να την χειριστείτε και να «οδηγήσετε» σε κάτι καλό».

10 4.ΤΕΤΡΑΔΑ αλλαγή ρόλων: 6.«Τώρα, τα μέλη της μίας δυάδας καθίστε αντικριστά μεταξύ σας και μοιραστείτε την εμπειρία αυτή για 5- 8 λεπτά, ενώ οι άλλοι δύο ως σιωπηροί παρατηρητές, χωρίς παρεμβάσεις, ούτε μεταξύ σας συνομιλία: αφουγκράζεστε ποιες δυσκολίες αναδύονται στις αφηγήσεις και ποιες αρχές βοηθητικές για την αξιοποίησή τους. 7.Μετά αλλάζετε: οι παρατηρητές γίνονται συνομιλητές και αντίστροφα»

11 5.ΤΕΤΡΑΔΑ αλλαγή ρόλων: 8. «Τώρα στην 4άδα συζητείστε τι νοιώσατε, πώς κατανοήσατε τις δυσκολίες και την αξιοποίησή τους και πώς σας εμπλούτισε η οπτική του παρατηρητή» 9. Συνθέστε σε ένα κείμενο τη δική σας συλλογική πυξίδα για την κατανόηση, αντιμετώπιση και αξιοποίηση της δυσκολίας. 10. Υπογράψτε με τα ονόματά σας και με όνομα για την ομάδα σας, που θα σας έδινε η γειτονιά αν άκουγε την… ‘παρέα’ σας να κουβεντιάζει…

12 6. ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ: 11. «Να ακούσουμε τι γράψατε. Ξεκινάει όποια ομάδα αισθάνεται έτοιμη. Με όποια σειρά θέλετε. Οι άλλες ομάδες ακούνε προσεκτικά. Να αποκτήσουμε όλοι μαζί μια καλή αίσθηση της αλληλουχίας των αναφορών και του όλου». Κρατάμε κάποιες σημειώσεις. «Άλλη ομάδα;» 12. Σε συνεργασία με τα μέλη στην ολομέλεια, οργανώνουμε / συνθέτουμε τις επισημάνσεις /αρχές που διατυπώθηκαν, έτσι ώστε να αποτελέσουν μια πυξίδα - δημιούργημα της ομάδας - για την αξιοποίηση της δυσκολίας στην ομάδα παιδιών στο σχολείο. 13. Διανθίζουμε με πρόσθετες δικές μας επισημάνσεις και θεωρητικές αναφορές. (αξιοποιώντας το συνημμένο κείμενο)

13 ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΒΗΜΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΟΜΑΔΩΝ

14 Σύνδεση: Δίνουμε χρόνο ως Δάσκαλοι παρέχοντας την ευκαιρία και στα μέλη να συνδέσουμε: εμάς με ομάδα, πλαίσιο και στόχο, πριν με τώρα, αλλού με εδώ, μέσα (τάξη) με έξω (πλαίσιο/ κοινωνία)…το νόημα που εμείς βρίσκουμε σε αυτό το έργο… Προσωπική θέση: Ζητούμε από τα πρόσωπα να διαμορφώσουν προσωπική θέση ή κάποια επιλογή σχετική με το θέμα/ στόχο. ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΒΗΜΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΟΜΑΔΩΝ

15 Συνδέουμε τους λιγότερο συνδεδεμένους …. (π.χ άγνωστοι… ή αυτοί που μόλις λίγο πριν βίωσαν έναν ρόλο διαφορετικό, οι Α1 με Α2 ….κάποιος που έλειπε … τον λίγο με τον περισσότερο έμπειρο… η ομάδα λειτουργεί στο επίπεδο του πιο αδύναμου κρίκου κλπ ). Φτιάχνουμε πλαίσιο βοηθητικό: μέσα από οδηγίες ή δομή … (πχ οδηγηθείτε από το συναίσθημα εκεί που θέλετε να συνεργαστείτε, καθίστε απέναντι … γνωριστείτε ως …άνθρωποι… έξω από το ‘ρόλο’…) ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΒΗΜΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΟΜΑΔΩΝ

16 Δίνουμε χρόνο να μοιραστούν κάτι θετικό που θα βοηθήσει να χτίσουν την σχέση σε ένα πρώτο επίπεδο με «υλικά» από θετική εμπειρία.. δεν βασίζουμε αρχικά τη σχέση σε δυσκολία. Δίνουμε χρόνο να βάλουν κοντά τις εμπειρίες τους, που μοιάζουν ή διαφέρουν (ιδιαίτερα αν οι αρχικές δυάδες είναι φτιαγμένες με κριτήριο τον διαφορετικό…). ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΒΗΜΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΟΜΑΔΩΝ

17 και να το παρουσιάσουν στο αμέσως υψηλότερο επίπεδο από την δυάδα, την τετράδα… (πρώτο επίπεδο κοινού έργου και διεύρυνσης… αναζήτηση δυάδας αγνώστων… ) Δίνοντας λίγο χρόνο στην τετράδα να διαμορφωθεί σε επίπεδο σχέσης ( κλείστε τον κύκλο…. γνωριστείτε ανθρώπινα …με κάτι που θεωρείτε κατάλληλο να μοιραστείτε σε αυτό το πλαίσιο…) Αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα το βαθμό επικοινωνίας που κατάφερε η δυάδα …. (πχ μιλά ο ένας για τον άλλον). ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΒΗΜΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΟΜΑΔΩΝ

18 και στη συνέχεια να περάσει σε κάποιο συγκεκριμένο έργο η 4άδα – διότι το «έργο φτιάχνει την ομάδα» σχετικό με το θέμα/στόχο, που να είναι εφικτό στο διαθέσιμο χρόνο. και συζητώντας να αναδείξουν σε ένα άλλο επίπεδο μια σύνθεση ή διευρυμένη κατανόηση που εμπεριέχει τη διαφορά χωρίς να τη καταργεί (όλες οι φωνές να ακούγονται….) Η παρουσίαση του έργου στην ολομέλεια αναδεικνύει την χρησιμότητα-συμβολή της μικρής ομάδας στην μεγάλη (το σύστημα λειτουργεί στο άμεσο περιβάλλον) συγκροτώντας ακόμα περισσότερο την ταυτότητα της ομάδας. ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΒΗΜΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΟΜΑΔΩΝ

19 Καλλιεργούμε το συνδέεσθαι σε ένα ανώτερο επίπεδο –αυτό της ολομέλειας -διαμορφώνοντας τον ευρύτερο καμβά για αντοχή μεγαλύτερης πολυπλοκότητας. Υπογραμμίζουμε τη συμβολή κάθε ομάδας αναδεικνύοντας συνδέσεις, και αφουγκραζόμενοι το κεντρικό θέμα που αναδύεται. και επιλέγουμε να εστιάσουμε μέσα σε αυτό, σε ό,τι νοιώθουμε ότι συνδέεται καλύτερα με το σκοπό της συγκεκριμένης ομάδας…. στη συγκεκριμένη φάση, στο εδώ και τώρα.. ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΒΗΜΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΟΜΑΔΩΝ

20 Ενδεικτική διάταξη επιπέδων διεργασίας στα οποία εντάσσεται η ομάδα

21 ΑΥΞΑΝΟΜΕΝΗ ΠΟΛΥΠΛΟΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΟΣΟ ΑΥΞΑΝΟΝΤΑΙ ΤΑ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ

22 Αξιοποίηση της Ομάδας στη Συνδιαμόρφωση της Εκπαιδευτικής Δράσης με τους Μαθητές Συγκεντρωτικός πίνακας

23 Σύνδεση…Καλωσορίζουμε, ενθαρρύνοντας όποιον θέλει να συνδέσει το έξω με το μέσα για να ενταχθεί, μιλώντας κι εμείς αν θέλουμε στο τέλος: «Πώς έρχεστε σήμερα; Με τι συναισθήματα, σκέψεις, εικόνες;» (15΄) Πρόβλεψη…Προνοούμε πώς θα σχηματιστούν μικρές ομάδες στην δεύτερη φάση από τις αρχικές δυάδες ή και τριάδες. Αν η ομάδα είναι 20μελής, ζητούμε 10 δυάδες που γίνονται αργότερα 5 τετράδες. Αν 18μελής: γίνονται αρχικά 6 δυάδες και 2 τριάδες, που στη δεύτερη φάση φτιάχνουν 3 τετράδες και οι 2 τριάδες παραμένουν ως έχουν. (θέλουμε να αποφύγουμε εξάδα!) Επιλογή δυάδαςΌταν η ομάδα ακόμη διαμορφώνεται, το κριτήριο για την επιλογή 2άδας ή 3άδας ας είναι διττό: «Από τους λιγότερο οικείους διαλέξτε κάποιον με τον οποίο θα θέλατε να συνεργαστείτε». Προσέχουμε πώς θα φτιαχτούν/κάτσουν οι δυάδες/τριάδες… εξηγούμε.. βοηθάμε…. Στη 2άδα/3άδα…α. «Ανταλλάξτε δυο λόγια γνωριμίας» ή «Μοιραστείτε ένα καλό πρόσφατο νέο». (8΄) β. «Μοιραστείτε μία θετική στιγμή από την ως τώρα εμπειρία σας στο Μ.Π.Ε.» (12΄) Εξηγούμε ότι θέλουμε να στηριχτούμε στη θετική εμπειρία, ώστε να συνδέσουμε με θετικό τρόπο την εμπειρία των προηγούμενωνημερών με τη σημερινή. γ. «Ποια ‘αρχή λειτουργίας’ του ανθρώπου / της ομάδας συνέβαλε σ’ αυτό το θετικό συναίσθημα;» (6΄) Μικρές ομάδες…«Διαλέξτε μια 2άδα, με κριτήριο τη μικρότερη οικειότητα και σχηματίστε 4άδα. Οι 3άδες όπως είναι.» Στη μικρή ομάδα…α. «Γνωριστείτε λίγο μεταξύ σας, αν χρειάζεται, μιλώντας ο ένας για τον άλλο.» (5΄) β. «Ανταλλάξτε τις αρχές που εντοπίσατε. Επιτρέψτε να ακουστούν όλες οι οπτικές, οι φωνές». (15΄) γ. «Γράψτε όλοι μαζί μία παράγραφο με τις αρχές που συλλέξατε». (10΄) δ. «Πώς θα μπορούσατε να αξιοποιήσετε τις αρχές αυτές στην τάξη με τα παιδιά; Φαντασθείτε / σχεδιάστε μια εφαρμογή που θα αξιοποιεί μια, δυο ή και όλες τις αρχές. Ετοιμαστείτε να την παρουσιάσετε σύντομα στην ολομέλεια» (30΄) Υπογράφουν με τα μικρά ονόματα, δίνουν παρατσούκλι στην ομάδα (αν ταιριάζει), ή μια φράση-κλειδί. Ολομέλεια…Ανοίγουν οι μικρές ομάδες, σαν τόξο, χωρίς να απομακρυνθούν τα μέλη τους, έτσι ώστε να γίνει κύκλος. Στην ολομέλεια...Παρουσιάζονται πρώτα οι αρχές (παράγραφοι). Είναι σημαντικό κάθε ομάδα να επιλέξει η ίδια πότε θα μιλήσει, και όχι εμείς ή η θέση της στον κύκλο: «Ποια ομάδα θέλει να μιλήσει πρώτη;»… «Ποια ομάδα συνεχίζει;»… Συντονίζουμε, φροντίζουμε να ακούγονται και να ακούνε όλοι… Αφού ακουστούν όλες οι ομάδες, αναδεικνύουμε το νήμα που συνδέει τις αρχές που παρουσίασαν, υπογραμμίζοντας τη συμπληρωματικότητά τους. (20΄) Κάθε ομάδα παρουσιάζει την εφαρμογή που έχει σχεδιάσει με όποιο τρόπο η ίδια θέλει. (20΄) Κλείσιμο…Κλείνουμε τη διεργασία ενθαρρύνοντας όποιον θέλει να εκφραστεί, ως άτομο πλέον. «Τι κρατάτε στη φούχτα σας κλείνοντας; Ένα συναίσθημα, μια σκέψη, μια εικόνα…» (10΄)

24 ΒΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΟΜΑΔΑΣ ΜΕ ΑΡΧΕΣ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΒΗΜΑ

25 Βήμα της διαδικασίαςΑρχή της λειτουργίας της ομάδας 1.Στην ολομέλεια: «Ελάτε να συνεργαστούμε στο να διαμορφώσουμε την ομάδα μας. Θα χρειαστεί να μετακινηθούμε και να φτιάξουμε μικρότερες κοινωνικές ενότητες που μας επιτρέπουν να καλλιεργήσουμε ένα πρώτο βαθμό οικειότητας και να αρχίσουμε να γνωριζόμαστε καλύτερα». Αφού έχει γίνει μια αρχική σύνδεση στην ολομέλεια, εισάγουμε την άσκηση και τον στόχο της, αναφερόμενοι σε βασικές αρχές λειτουργίας της ομάδας. Ζητάμε την συνεργασία τους, εισάγοντας στοιχεία του συμβολαίου μεταξύ μας για την βιωματική διαδικασία που ακολουθούμε, που τους βγάζει από τον συνήθη ρόλο του παθητικού- σχετικά ακίνητου -ακροατή και ζητά μετακίνηση, αξιοποίηση προσωπικής εμπειρίας, συναίσθημα, επιλογές κλπ. 2. «Όπως είσαστε στην ολομέλεια κοιταχτείτε μεταξύ σας και διαλέξτε κάποιον, που σας είναι άγνωστος ή λιγότερο οικείος και που νιώθετε ότι θα θέλατε να τον γνωρίσετε περισσότερο. Φτιάξτε μια δυάδα» [Πριν ζητήσουμε τη δημιουργία δυάδων ας έχουμε εξετάσει αν ο αριθμός μελών είναι περιττός, ώστε να γνωρίζουν ότι θα χρειαστεί να σχηματίσουν και μια τριάδα] Προσωπική θέση: Ζητούμε από τα μέλη να διαμορφώσουν προσωπική θέση κάνοντας μία επιλογή σχετική με το θέμα/στόχο. Πρώτο επίπεδο διεύρυνσης: από το άτομο-μέλος ολομέλειας στην δυάδα Συνδέουμε τους λιγότερο συνδεδεμένους. Βασική αρχή: η ομάδα λειτουργεί στο επίπεδο των πιο αδύναμων συνδέσεών της, δηλαδή αυτών των σχέσεων που είναι λιγότερο επεξεργασμένες και που έχουν τις μεγαλύτερες διαφορές (10,19). Ολόπλευρη συμμετοχή: ενθαρρύνουμε την αξιοποίηση του συναισθήματος σε αυτήν την επιλογή. Τα κριτήρια με τα οποία διαλέγουμε οι άνθρωποι ο ένας τον άλλον είναι περισσότερα από αυτά που συνειδητά αναγνωρίζουμε. Διαβάστε την λειτουργία των καθρεπτικών νευρώνων σε αυτήν την επιλογή (16). ΒΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΟΜΑΔΑΣ ΜΕ ΑΡΧΕΣ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΒΗΜΑ

26 3.«Μόλις φτιάξτε δυάδες πάρτε τις καρέκλες και καθίστε όπου θέλετε στον χώρο». «Βάλτε τις καρέκλες σας απέναντι, ώστε να βλέπετε καλύτερα ο ένας τον άλλον… και πάρετε απόσταση από τις άλλες δυάδες, ώστε να δημιουργήσετε ένα πιο προστατευμένο πλαίσιο για την μεταξύ σας κουβέντα». Αυτορρύθμιση- Δίνεται το πλαίσιο μέσα στο οποίο να αναδυθεί η αυτορρύθμιση της ομάδας: Ενθαρρύνουμε τα μέλη να μετακινηθούν και να καταλάβουν όλο το χώρο που έχει η ομάδα στη διάθεσή της. Αυτή η οδηγία έχει πολλαπλούς συμβολισμούς εισάγοντας στοιχεία του χαρακτήρα αυτής της επιμόρφωσης, όπως: η «μετακίνηση» ενθαρρύνεται και η διάταξη στο χώρο σχετίζεται με το τι συναλλαγή θα έχουμε. Τα μέλη μπορούν να επιλέγουν την θέση τους κάθε φορά στο χώρο της ομάδας. Οριοθέτηση: σε κάθε φάση η ενότητα συναλλαγής- πχ η δυάδα - είναι απαραίτητο να οριοθετείται και να συγκεντρώνεται στο δικό της έργο. Η δυάδα δεν είναι πάντα μια εύκολη συνθήκη. Στον ελληνικό πολιτισμό είμαστε περισσότερο στην ομάδα προσανατολισμένοι (18). Σε αυτήν την άσκηση παρατηρούμε συχνά ότι μόλις βρεθούμε στην δυάδα, και πριν καλά-καλά κάτσουμε, μιλάμε με τις άλλες δυάδες. [ανατρέξτε στην δική σας πρόσφατη εμπειρία στην επιμόρφωση και θυμηθείτε αν αυτό συνέβη]. Χρειαζόμαστε ενθάρρυνση για να «κλείσουμε την πόρτα της δυάδας», ώστε να έχει η οικειότητα ένα ασφαλές πλαίσιο για να αναδυθεί στο λίγο χρόνο που διατίθεται. ΒΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΟΜΑΔΑΣ ΜΕ ΑΡΧΕΣ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΒΗΜΑ

27 4. «Γνωριστείτε μεταξύ σας… λέγοντας κάποια βασικά, …όνομα κλπ, ή αν θέλετε δίνοντας μια εικόνα από τη καθημερινότητά σας, μέσα από την οποία θα θέλετε ο άλλος να σας γνωρίσει καλύτερα…, κάτι απλό που να μπορείτε να το μοιραστείτε σε αυτό το πλαίσιο και χρόνο» ( 3-4 λεπτά). Οριζόντια ισότιμη σχέση: ενθαρρύνουμε γνωριμία που συνδέει τα μέλη μιας ομάδας με τρόπο που είναι κάτω από το ρόλο και το περιεχόμενο για το οποίο βρίσκονται εκεί. Αποφεύγουμε τις συνήθεις πληροφορίες… διπλώματα, δουλειά κλπ, που ίσως παραπέμπουν σε ιεραρχημένες δομές, που δεν αφορούν τη σχέση τους ως μέλη εκπαιδευτικής ομάδας. Υπηρετείται η βασική αρχή: «όλοι οι ρόλοι που αναλαμβάνουμε βασίζονται και προσδιορίζονται από την ευρύτερη έννοια του προσώπου» (1). Έτσι δημιουργείται μια ευρύτερη «βάση» για την σχέση που καλλιεργείται. [Ανατρέξτε στο πώς αυτή η οδηγία λειτούργησε για σάς στην δική σας επιμόρφωση]. Το κάθε άτομο βρίσκει χώρο να εκφραστέι: κανείς δεν μένει απέξω – η ομάδα δεν έχει την «πολυτέλεια» να αφήνει αναξιοποίητη κανενός την συμβολή. Έτσι διασφαλίζει το καλό κλίμα και τον πλούτο της. Θέλουμε να ασκήσουμε τα μέλη στο «τόσο όσο»… κεντρικής σημασίας αρχή για την λειτουργία ομάδας. Δεν αφήνουμε π.χ. περισσότερο χρόνο από όσο χρειάζεται η δυάδα για μία ελάχιστη γνωριμία. Αν διαρκέσει πολύ το άνοιγμα μεταξύ τους μπορεί να μην είναι αξιοποιήσιμο στο συγκεκριμένο πλαίσιο και να «βαρύνει» την σχέση. [Αν ο χρόνος και το κλίμα τα επιτρέπουν μπορούμε να τους ζητήσουμε: «κουβεντιάστε λίγο πώς συνέβη και βρεθήκατε οι δυο σας ανάμεσα στους 20, τι λειτούργησε…» ] Γνωριμία με τη σχέση ως μια διεργασία που λειτουργεί σε πολλά επίπεδα: Τους προσκαλούμε να καταλάβουν λίγο καλύτερα πώς διαλέχτηκαν. Συνήθως παρατηρούν ότι ανακαλύπτουν ομοιότητες που τους συνδέουν που δεν τις περίμεναν, πχ μέρος προέλευσης, αριθμός αδελφών, ενδιαφέροντα κλπ (10, 12) ΒΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΟΜΑΔΑΣ ΜΕ ΑΡΧΕΣ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΒΗΜΑ

28 5. Αφού γνωριστούν λίγο τους ζητάμε: «μείνετε τώρα για λίγο με τον εαυτό σας και ανατρέξτε στα σχολικά σας χρόνια σε μια θετική στιγμή, κάτι που ζήσατε ως μαθητές που το θυμόσαστε με ζεστασιά και ευχαρίστηση». «διαλέξτε εμπειρία που να νοιώθετε καλά να την μοιραστείτε σε αυτό το πλαίσιο και χρόνο». 6. «Όταν την έχετε και οι δυο ανταλλάξετε την το με το ταίρι σας, πάρτε λίγο χρόνο να βάλετε κοντά τις εμπειρίες σας, που μπορεί να μοιάζουν ή/και να διαφέρουν» (περίπου … 12’) Έμφαση στην διαμόρφωση της ατομικής θέσης πριν περάσουμε στον διάλογο. Αξιοποιούμε προσωπική εμπειρία σχετική με το θέμα και που πιστεύουμε πως όλοι έχουν: σε αυτή την περίπτωση διαλέγουμε το σχολείο, που είναι εμπειρία όλων σε παρόμοιες ηλικίες και σχετίζεται με τον κύριο σκοπό σε αυτό το επιμορφωτικό πρόγραμμα. Βασική αρχή: «Η αξιοποίηση της προσωπικής εμπειρίας είναι σημαντική» (4). Αποτελεί εγγύηση για την διατήρηση του κινήτρου συμμετοχής σε υψηλά επίπεδα. Επομένως αποτελεί για τον ειδικό της ομάδας μόνιμη αναφορά. Έμφαση στο θετική εμπειρία: βασική αρχή της λειτουργικής διεργασίας είναι η αξιοποίηση του θετικού. Δεν βασιζόμαστε αρχικά σε εμπειρίες που άφησαν δύσκολα συναισθήματα. Μπροστά στο δύσκολο συναίσθημα οι άνθρωποι τείνουμε να κλείνουμε ενώ με το θετικό ανοίγουμε. (16,17) Δίνουμε χρόνο να την μοιραστούν και να χτίσουν την σχέση σε ένα πρώτο επίπεδο με «υλικά» από θετική εμπειρία Πιθανά να συναντήσουν διαφορά στις εμπειρίες ιδιαίτερα εάν οι δυάδες διαμορφώθηκαν με κριτήριο τον διαφορετικό. Προσωπική ευθύνη στο μοίρασμα: απευθυνόμαστε στη δυνατότητα των μελών της ομάδας να ρυθμίζουν μόνα τους το επίπεδο οικειότητας που θα επιχειρήσουν. Είναι σημαντικό να το θυμίζουμε, ώστε να μην γίνεται σύγχυση με άλλου τύπου ομάδες. ΒΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΟΜΑΔΑΣ ΜΕ ΑΡΧΕΣ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΒΗΜΑ

29 7. «Η κάθε δυάδα να διαλέξει μια άλλη δυάδα με το ίδιο κριτήριο: διαλέξτε από τους πιο άγνωστους αυτούς που έχετε διάθεση να γνωρίσετε καλύτερα και καθίστε μαζί». [Αν μία δυάδα περισσεύει όταν σχηματίζονται οι τετράδες μπορεί να παραμείνει μόνη και στην επόμενη φάση ή να σχηματιστεί μία εξάδα. Είναι θέμα του εκπαιδευτή πως θα το χειριστεί κατά περίπτωση. Αν υπάρχει 3άδα ή θα γίνει 5άδα μαζί με μια 2άδα ή θα συνεχίσει ως 3άδα] Βοηθάμε την τετράδα να διαμορφωθεί: «κλείστε τον κύκλο, ώστε να μην αφήνετε ανοίγματα σε επισκέπτες, οριοθετηθείτε από τις άλλες ομάδες, και συγκεντρωθείτε στην δική σας συναλλαγή» Η μικρή ομάδα: δεύτερο επίπεδο διεύρυνσης από την δυάδα στη τετράδα. Το κριτήριο της πιο αδιαμόρφωτης σύνδεσης παραμένει και στην διαμόρφωση της τετράδας. Η δυάδα διαμορφωμένη έως αυτό το σημείο μέσα από τα κοινά έργα α) της γνωριμίας και β) μοιράσματος της θετικής εμπειρίας, περνάει σε ένα 3 ο κοινό έργο: να διαλέξει μία άλλη δυάδα για να φτιάξουν μικρή ομάδα. Παρατηρούμε ότι οι δυάδες όταν το κάνουν αυτό διαπραγματεύονται μεταξύ τους και με άλλες δυάδες. Άλλες μετακινούνται για να βρεθούν με αυτούς που διάλεξαν άλλες βολεύονται με την γειτονική δυάδα χωρίς να μπουν στον «κόπο» να αναζητήσουν ταίρι. Η ομάδα μας δίνει σε αυτήν την φάση αρκετούς δείκτες για το πόσο έτοιμη είναι ως διεργασία να εντάξει νέες πρακτικές και αντιλήψεις πχ την μετακίνηση, την επιλογή, την σημασία της σχέσης κλπ. Μας δίνει αντίστοιχα την ευκαιρία να υπογραμμίζουμε αρχές, να σηματοδοτούμε στάσεις και αντιλήψεις, να ενεργοποιούμε δηλαδή τα μέλη στο να αναστοχάζονται την ίδια τους την διεργασία και να προβληματίζονται για το ποιά είναι κάποια από τα στοιχεία που την διαμορφώνουν παρότι συχνά περνούν απαρατήρητα. 8.«Αρχικά γνωριστείτε μεταξύ σας η τετράδα με τον εξής λίγο διαφορετικό τρόπο: ας παρουσιάσει ο καθένας το ταίρι του» Δίνεται η ευκαιρία στην δυάδα να εδραιώσει μ’ ένα καινούργιο τρόπο την σχέση της παρουσιάζοντας τον εαυτό της στο αμέσως υψηλότερο επίπεδο στην τετράδα - αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα το βαθμό επικοινωνίας που αποκτήθηκε στη δυάδα. ΒΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΟΜΑΔΑΣ ΜΕ ΑΡΧΕΣ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΒΗΜΑ

30 9. «Αξιοποιώντας τις θετικές εμπειρίες, δείτε ποιες αρχές αναγνωρίζετε ότι παράγουν ανθρώπινο κλίμα και καλή στιγμή στην εκπαίδευση. (περίπου 25-30’). Το «έργο συγκροτεί την ομάδα»: ζητάμε από την τετράδα να διεκπεραιώσει ένα συγκεκριμένο έργο, σχετικό με το θέμα/στόχο, που να είναι εφικτό στο διαθέσιμο χρόνο. Τους προτρέπουμε να παράγουν γνώση μέσα από την επεξεργασία των δικών τους εμπειριών. ΒΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΟΜΑΔΑΣ ΜΕ ΑΡΧΕΣ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΒΗΜΑ

31 10. «Μαζέψετε τώρα κάποια σημεία της κουβέντας σας που θεωρείτε σημαντικά να τα μοιραστείτε με τους άλλους στην ολομέλεια - και να τα γράψετε σ’ ένα χαρτί της ομάδας. (δίνουμε ένα Α4). Μπορείτε να γράψετε διαπιστώσεις και συναισθήματα από αυτό που βιώσατε μεταξύ σας και που βγάλατε από τις αφηγήσεις των εμπειριών σας, απαντώντας στο τι παράγει μια καλή στιγμή». …και συζητώντας να αναδείξουν σε ένα άλλο επίπεδο μια σύνθεση ή διευρυμένη κατανόηση που εμπεριέχει τη διαφορά χωρίς να τη καταργεί Βασική αρχή: Τονίζουμε ότι «όλες οι φωνές είναι καλό να ακούγονται», Συμβολικά μπαίνουν σε μια διαδικασία στίξης και μοιράσματος μεταξύ ατόμου-δυάδας-μικρής ομάδας και ολομέλειας. Μέσα από αυτήν την διαδικασία παράγεται θεωρία. την οποία η ομάδα νοιώθει ως δικό της δημιούργημα. Είναι σημαντική επιδίωξη στην εκπαιδευτική αλλαγή το να καταστεί ο εκπαιδευόμενος συν- παραγωγός της γνώσης. 11. Όταν τελειώσουν το γράψιμο, γυρίζουμε στις μικρές ομάδες ζητώντας τους: «υπογράψτε το χαρτί σας με τα ονόματα των 4 μελών αλλά και με ένα όνομα για την ομάδα σας που να εκφράζει την ταυτότητά σας ως ομάδα, να απορρέει από την κουβέντα σας». Η υπογραφή του έργου από τα άτομα μέλη και από την ομάδα ενισχύει την ευθύνη και σε ατομικό και σε ομαδικό επίπεδο για το έργο που θα φέρουν στην ολομέλεια (5). Το «παρατσούκλι», ενεργοποιεί τον αναλογικό τρόπο του σκέπτεσθαι και προκαλεί χαλάρωση, γέλιο κλπ. Όταν δε έρθει η ώρα του μοιράσματος των μικρών ομάδων στην ολομέλεια, μας βοηθάει να κατανοήσουμε ευκολότερα την αλληλουχία των μηνυμάτων που κατατίθενται.

32 12. Όταν τελειώσουν ζητάμε: «ανοίξετε οι μικρές ομάδες στην ολομέλεια χωρίς να χάσετε τη σύνθεσή σας και μοιραστείτε με τον εκπρόσωπό σας αυτό που αποφασίσατε». Μιλούν οι ομάδες με όποια σειρά προκύψει (όχι προκαθορισμένη με το πώς κάθονται κλπ). Η παρουσίαση του έργου στην ολομέλεια αναδεικνύει την χρησιμότητα-συμβολή της μικρής ομάδας στην μεγάλη, συγκροτώντας ακόμα περισσότερο την ταυτότητα της ομάδας. Βασική αρχή: ένα σύστημα ολοκληρώνει την συγκρότησή του όταν λειτουργεί σε κάποιο έργο μέσα στο άμεσο περιβάλλον του. Χρήσιμο είναι να μην αφήνουμε άλλες ομάδες να παρεμβαίνουν την ώρα που μία ομάδα μιλάει για την εμπειρία της: «Η στίξη στον διάλογο, είτε πρόκειται για διάλογο ατόμων ή διάλογο ομάδων είναι σημαντική»

33 Καθώς ακούμε τις αναφορές των ομάδων σημειώνουμε αυτά που λένε. 13. Υπογραμμίζουμε τη συμβολή κάθε ομάδας χωρίς να αγνοήσουμε καμία 14. Αναδεικνύουμε τον τρόπο που συνδέονται αυτά που λένε και πως η μία συμπληρώνει την άλλη. 15. Καθρεφτίζουμε το θέμα το κεντρικό που εκφράζει η ομάδα μέσα από την αλληλουχία μηνυμάτων που φέρνουν οι μικρές ομάδες. Συνδέουμε με το στόχο. Καλλιεργούμε το συνδέεσθαι στο ανώτερο επίπεδο της ολομέλειας, διαμορφώνοντας τον ευρύτερο καμβά για την αντοχή μεγαλύτερης πολυπλοκότητας: προσπαθούμε να διακρίνουμε το νήμα που συνδέει αυτά που λένε, μέσα από τις αναφορές τους, τους τίτλους, τα μηνύματα κλπ.(18). Είναι σημαντική η στιγμή αυτή στη διεργασία: Ο κάθε ένας που μιλάει συνδέει τη μικρή του ομάδα με τη μεγάλη, ενώ βιώνει ταυτόχρονα την ιδιότητά του ως μέλος της μικρής ομάδας και πώς αυτό συνδέεται με την ιδιότητά του ως μέλος της ευρύτερης ολομέλειας. Βασική θεωρητική αρχή: όλοι είμαστε χρήσιμοι, όλοι συνδεόμαστε στο ομαδικό γίγνεσθαι, όσο δε καταλαβαίνουμε το πώς γίνεται αυτό, τόσο ενισχύεται η σύνδεση και η αίσθηση του ανήκειν. [θυμηθείτε πώς εσείς νοιώσατε στην δική σας επιμόρφωση μια αντίστοιχη στιγμή] Επιλέγουμε να εστιάσουμε στην πλευρά του κεντρικού θέματος, που νοιώθουμε ότι συνδέεται καλύτερα με το σκοπό για τον οποίο έχει συγκληθεί η ομάδα, στη παρούσα φάση.

34 ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΥ ΑΠΟ ΟΜΑΔΑ

35 ΘΕΜΑ ΠΡΟΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ: ΤΥΠΟΙ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

36 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΔΙΑΤΑΞΗ ΘΡΑΝΙΩΝ ΠΟΥ ΒΟΗΘΑ ΣΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΟΜΑΔΩΝ

37 ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΣΧΕΣΕΙΣ ΟΜΑΔΩΝ

38 ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΣΧΕΣΕΙΣ ΟΜΑΔΩΝ

39 ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΣΧΕΣΕΙΣ ΟΜΑΔΩΝ

40 ΕΝΑ ΒΙΝΤΕΟ ΓΙΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΟ YOUTUBE «ABOVE AND BEYOND»


Κατέβασμα ppt "ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΜΑΘΗΣΗ- ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΟΜΑΔΩΝ Απόστολος Παρασκευάς Σχολικός Σύμβουλος 3 ης ΠΕ Ν. Χαλκιδικής."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google