Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗ Ακριτίδου Ελισσάβετ Ειδ/μενη Ιατρικής Βιοπαθολογίας Γ.Ν Πέλλας Φορέας Γιαννιτσών Συντονίστρια: Ιωακειμίδου Αλίκη Βιοπαθολόγος,

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗ Ακριτίδου Ελισσάβετ Ειδ/μενη Ιατρικής Βιοπαθολογίας Γ.Ν Πέλλας Φορέας Γιαννιτσών Συντονίστρια: Ιωακειμίδου Αλίκη Βιοπαθολόγος,"— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗ Ακριτίδου Ελισσάβετ Ειδ/μενη Ιατρικής Βιοπαθολογίας Γ.Ν Πέλλας Φορέας Γιαννιτσών Συντονίστρια: Ιωακειμίδου Αλίκη Βιοπαθολόγος, Επιμελήτρια Β΄ Νοσοκομειακής Υπηρεσίας Αιμοδοσίας Γ.Ν Πέλλας Φορέας Γιαννιτσών

2 Η μετάγγιση αίματος είναι μια μη αναστρέψιμη και συνήθως απαραίτητη διαδικασία για την επιβίωση του ασθενούς. Ως κατ’ ουσίαν μεταμόσχευση ιστού, δυνητικά ελλοχεύει επιπλοκές. Οι αντιδράσεις που μπορεί να εμφανίσει ένας οργανισμός, διακρίνονται σε Άμεσες και σε Απώτερες.

3  Άμεσες Αντιδράσεις  οποιαδήποτε επιπλοκή που μπορεί να συσχετισθεί άμεσα με την μετάγγιση αίματος ή παραγώγου του, εντώς των 24 ακολούθων ωρών.  Απώτερες Αντιδράσεις  κάθε ανεπιθύμητη αντί- δραση αιτιολογικά συνδεόμενη με την μετάγγιση, που εμφανίζεται από 24 ώρες εώς και μήνες μετα την μετάγ- γιση. Αντιδράσεις μετά από Μετάγγιση

4 ΑΠΩΤΕΡΕΣ ΑΜΕΣΕΣ ~ Οξεία αιμολυτική ~ Πυρετική μή αιμο- λυτική ~ Αλλεργική αναφυ- λακτική ~ Trali ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΚΕΣ ~ Υπερφόρτωση κυ- κλοφορίας. ~ Βακτηριακή επιμο- λυνση. ΜΗ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΚΕΣ ~ Υπερερφόρτωση με Σίδηρο ~ Μετάδωση Νοση- μάτων: • Ιογενή • Βακτηριακά • Παρασιτικά ΜΗ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΚΕΣ ~ Άλλοανοσοποίη- ση ~ Επιβραδυνόμενη Αιμολυτική ~ Πορφύρα μετά από μετάγγιση ~ GVHD ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ

5 Πηγή: Carson JL et al. Red blood cell transfusion: a clinical practice guideline from the AABB. Η θνησιμότητα από επιπλοκές της μετάγγισης σε αντιπαράθεση με άλλους κινδύνους

6 ΑΜΕΣΕΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Οξεία Αιμολυτική Αντίδραση Μετά το σχηματισμό του συμπλέγματος αντιγόνου~αντι- σώματος μπορεί να ενεργοποιηθεί η κλασσική οδός του συμπληρώματος. Προκαλείται συνήθως από μετάγγιση ασύμβατων ερυ- θρών αιμοσφαιρίων σε ασθενή με φυσικά αντι~Α ή / και αντι~Β αντισώματα.

7 Η πλήρης ενεργοποίηση του συμπληρώματος στην επιφάνεια των ερυθροκυττάρων οδηγεί στο σχηματισμό του συμπλόκου έναντι της μεμβράνης (C5b6789) και προκαλεί πόρους στην ερυθρο-κυτταρική μεμβράνη με επακόλουθη βαριά ενδαγγειακή αιμόλυση. Οξεία Αιμολυτική Αντίδραση

8 Συνήθως εμφανίζεται τα πρώτα 10~15 λεπτά μετά την έναρξη της μετάγγισης. Ποσότητα 10~15 ml ασύμβατων ερυθρών είναι ικανή να προκαλέσει σοβαρά συμπτώματα. Αιτιολογία  γραφικό σφάλμα στη σήμανση του δείγματος  γραφικό σφάλμα στη σήμανση της μονάδος αίματος  μη επιβεβαίωση των στοιχείων του ασθενούς, προ της μετάγγισης.

9 •Καύσος στο σημείο της παρακέντησης. •Πυρετός με ή χωρίς ρίγος. •Ανησυχία. •Αίσθημα πίεσης και συχνά οπισθοστερνικό άλγος. •Κοιλιακό ή οσφυϊκό άλγος. •Ταχυκαρδία, δύσπνοια, υπόταση. •Αδυναμία, καταβολή, ναυτία, έμετοι, διάρροια. •Ολιγουρία, ανουρία   ΟΝΑ. •ΔΕΠ, αιμορραγικές εκδηλώσεις. Κλινικά συμπτώματα Οξεία Αιμολυτική Αντίδραση

10 •Αιμοσφαιριναιμία •Αιμοσφαιρινουρία •Υπερχολερυθριναιμία •Αύξηση της LDH •Πτώση της αιμοσφαιρίνης Οξεία Αιμολυτική Αντίδραση Εργαστηριακά Ευρήματα

11 Βασικός στόχος είναι η πρόληψη της υπότασης και ΟΝΑ. Επιτυγχάνεται με : Οξεία Αιμολυτική Αντίδραση Κλινική Αντιμετώπιση  Άμεση διακοπή της μετάγγισης.  Χορήγηση υγρών (ΝaCl 0,9%) και διουρητικών (φουροσεμίδη).  Ινοτρόπα.

12  Έλεγχος για τυχόν γραφικό σφάλμα (ταυτοποίηση ασθενούς~μεταγγιζόμενης μονάδας ΣΕ)  Έλεγχος για αιμόλυση σε δείγμα αίματος~ούρων του ασθενούς μετά τη μετάγγιση  Προσδιορισμός Hb, LDH, απτοσφαιρίνης, χολερυθρίνης ορού, ΡΤ, ΑΡΤΤ, Ινωδογόνου, D-Dimer ασθενούς  Επανέλεγχος ΑΒΟ/RhD του ασθενούς σε δείγματα αίματος πριν και μετά τη μετάγγιση. Οξεία Αιμολυτική Αντίδραση Εργαστηριακή Διερεύνηση

13 (συνέχεια Εργαστηριακής Διερεύνησης)  Επανέλεγχος ΑΒΟ/RhD της μονάδος, καθώς και επανάληψη της δοκιμασίας συμβατότητας με δείγματα αίματος του ασθενούς πριν και μετά τη μετάγγιση.  Διενέργεια άμεσης Coombs σε δείγματα αίματος του ασθενούς πριν και μετά τη μετάγγιση.  Έλεγχος αντιερυθροκυτταρικών αντισωμάτων (έμμεση Coombs) σε δείγματα αίματος του ασθενούς πριν και μετά τη μετάγγιση, καθώς και της μεταγγιζόμενης μονάδος. (συνέχεια) Οξεία Αιμολυτική Αντίδραση

14  Έλεγχος της μονάδος και της συσκευής μετάγγισης για αιμόλυση ή άλλο εύρημα (αλλαγή χρώματος, πήγματα κ.λπ.).  Καλλιέργεια του περιεχόμενου της μονάδος και λήψη αιμοκαλλιεργειών από τον ασθενή. Οξεία Αιμολυτική Αντίδραση: (συνέχεια Εργαστηριακής Διερεύνησης)

15 Πυρετική μη Αιμολυτική Αντίδραση Εκδηλώνεται,συνήθως, με άνοδο της θερμοκρασίας >1οC του ασθενούς κατά τη διάρκεια της μετάγγισης ή λίγες ώρες μετά. Οφείλεται στην ύπαρξη λευκοκυτταρικών αντισωμάτων στον ασθενή. Συνήθως πρόκειται για HLA αντισώματα τα οποία αντιδρούν με τα λευκο- κύτταρα του δότη με τη μεσολάβηση κυτταροκινών (TNF-α, IL-1b, IL-6 και IL-8) που απελευθερώνονται κατά την αποθήκευση του αίματος. Εκτός από τον πυρετό, άλλα συμπτώματα που μπορεί να συνυπάρχουν είναι, ρίγος, κεφαλαλγία, ναυτία, έμετος, αίσθημα ψύχους. Δεν συνοδεύεται από αιμόλυση. Παρουσιάζεται συχνότερα στους πολυμεταγγίζομενους και στις πολύ- τοκες. Σπάνια είναι επικίνδυνη. Η διάγνωσή γίνεται δια αποκλεισμού άλλων αιτιών πυρετού.

16 • Διακοπή της μετάγγισης • Χορήγηση αντιπυρετικών • Σπάνια διαρκεί πάνω από 8-10 ώρες • Συνήθως αυτοπεριοριζόμενη. Πυρετική μη Αιμολυτική Αντίδραση Αντιμετώπιση

17 •Αργή χορήγηση •Χορήγηση λευκαφαιρεμένων προϊόντων •Προφυλακτική χορήγηση αντιπυρετικών και κορτικοστεροειδών •Χρήση φίλτρων για την μείωση των λευκοκυττάρων της μονάδας πριν από την αποθήκευσή της. Πυρετική μη Αιμολυτική Αντίδραση Πρόληψη

18 Αλλεργική ή αναφυλακτική αντίδραση Οι αλλεργικές αντιδράσεις ποικίλλουν σε κλινική σοβαρό- τητα από ελάσσονες, εώς αναφυλακτικό shock και θάνατο. Συνήθως δεν εμφανίζεται πυρετός. Οι κυριώτερες πρώιμες εκδηλώσεις μίας αλλεργικής αντίδρασης είναι: •Κνησμός •Ερύθημα •Δερματικό εξάνθημα (ουρτικάρια).

19  Παρατηρούνται μέσα σε λεπτά από την έναρξη της μετάγγισης.  Οφείλονται στην ύπαρξη αντισωμάτων στο πλάσμα του ασθενούς έναντι πρωτεϊνών, τροφών ή φαρμάκων του πλάσματος του δότη. Αλλεργική ή Αναφυλακτική Αντίδραση  Συχνότητα : -FFP 1-3% -PLT 0,3-1% -ΣΕ 0,03-0,61%

20  Εκδηλώνεται συνήθως σε ευαισθητοποιημένους ασθενείς που έχουν αναπτύξει Ig Ε αντισώματα μετά από επαναχορήγηση αντιγόνου.  Υψηλότερος κίνδυνος εκδήλωσης αναφυλαξίας σε επαναλαμβανόμενες μεταγγίσεις σε ασθενείς με συγγενή Ig Α ανεπάρκεια που αναπτύσουν αντι~Ig Α. Αλλεργική ή Αναφυλακτική Αντίδραση

21  Αιφνίδια έναρξη.  Αγγειοοίδημα, οίδημα λάρυγγα.  Κοιλίακο άλγος, ναυτία, έμετοι, διάρροια.  Βρογχόσπασμος, δύσπνοια.  Υπόταση, καταπληξία, θάνατος. Αλλεργική ή Αναφυλακτική Αντίδραση Αναφυλακτική αντίδραση

22 Αντιμετώπιση •Άμεση διακοπή της μετάγγισης. •Οι ήπιες αντιδράσεις αντιμετωπίζονται επιτυχως με την χορήγηση αντιισταμινικών. •Στις σοβαρότερες αντιδράσεις απαιτείται χορήγηση αδρεναλίνης και κορτικοστεροειδών. Πρόληψη •Χορήγηση πλυμμένων ερυθρών. Αλλεργική ή Αναφυλακτική Αντίδραση

23 T R A L I (Transfusion Related Acute Lung Injury)  Το TRALI (Σύνδρομο Οξείας Πνευμονικής Βλάβης από Μετάγγιση) είναι μια σπάνια επιπλόκη γνωστή και ως μη καρδιογενές πνευμονικό οίδημα ή οξεία πνευμονική βλάβη έπειτα από μετάγγιση.  Εκδηλώνεται μέσα σε 2-4 ώρες από την μετάγγιση.  Οφείλεται σε αντισώματα του αιμοδότη (συνήθως πολύτοκες γυναίκες και άτομα που έχουν μεταγγισθεί) με ειδικότητα κατά αλλοαντιγόνων των ουδετερόφιλων (Hyman neutrophil antigens ή HNAs) ή κατά των λευκοκυτταρικών αντιγόνων τύπου Ι (Human leukocyte antigens – HLAs).

24 Για την παθογένεση του TRALI επικρατέστερη είναι η υπόθεση του “διπλού πλήγματος” (two hit). Το “πρώτο πλήγμα” που οφείλεται στην υποκείμενη παθολογία του ασθενούς (χειρουργική επέμβαση, σήψη, τραύμα, μαζική μετάγγιση, καρδιαγγειακή νόσος, αορτο- στεφανιαία παράκαμψη, αιματολογική κακοήθεια), οδηγεί στη μετανάστευση και προσκόλληση πολυμορφοπυρή-νων μέσω της β2~ιντεγκρίνης (CD11b/CD18) στους υποδοχείς PECAM-1, ICAM-1, P-selectin και L-selectin του πνευμονικού ενδοθηλίου. TRALI : Σ ύνδρομο Ο ξείας Π νευμονικής Β λάβης από Μ ετάγγιση

25 Το “δεύτερο πλήγμα”, που πυροδοτείται από τη μετάγ- γιση, οδηγεί στην ενεργοποίηση των πολυμορφοπυρήνων αυτών και στην απελευθέρωση δραστικών ουσιών,που προκαλούν τριχοειδική διαφυγή και κυψελιδική εξοίδηση. Για τον τρόπο ενεργοποίησης των πολυμορφοπυρήνων έχουν ενοχοποιηθεί δύο μηχανισμοί: i) η μεσολάβηση αντιλευκοκυτταρικών αντισωμάτων (άνοσο TRALI) και ii) η δράση βιολογικά ενεργών λιπιδίων και κυττα- ροκινών (μη άνοσο TRALI). TRALI : Σ ύνδρομο Ο ξείας Π νευμονικής Β λάβης από Μ ετάγγιση

26 Μηχανισμός Eκδήλωσης TRALI Τριχοειδική διαφυγή Και κυψελιδική εξοίδηση Bλάβη του ενδοθηλίου Πνευμονικό Oίδημα Υποδοχείς PECAM-1, ICAM-1, P-selectin και L- selectin στο Ενδοθήλιο των Πνευμονικων Τριχοειδων Μετάγγιση β2 Ιντεγκρίνη Ενεργοποί- ηση πολυμορφο πύρηνων ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΗ 1ο ΠΛΗΓΜΑ 2ο ΠΛΗΓΜΑ ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΗ

27 Κλινικά συμπτώματα •Αιφνίδια έναρξη δύσπνοιας και ταχύπνοιας •Ταχυκαρδία, κυάνωση, υποξαιμία •Μη παραγωγικός βήχας •Πυρετός με ή χωρίς ρίγος •Συνήθως υπάρχει υπόταση TRALI : Σ ύνδρομο Ο ξείας Π νευμονικής Β λάβης από Μ ετάγγιση Η κλινική εικονά του ασθενούς μπορεί να εκληφθεί ως εικόνα μιας καρδιακής κάμψης.

28 Εργαστηριακά Ευρήματα •Πρόσκαιρη ουδετεροπενία οφειλόμενη στον μαζικό εγκλωβισμό των ουδετερόφιλων στην πνευμονική κυκλοφορία. •Χαρακτηριστική είναι η ακτινολογική εικόνα με την απεικόνηση διάχυτων αμφοτερόπλευρων διηθήσεων. TRALI : Σ ύνδρομο Ο ξείας Π νευμονικής Β λάβης από Μ ετάγγιση

29 Αντιμετώπιση •Άμεση διακοπή της μετάγγισης •Χορήγηση Ο2 •Αναπνευστική υποστήριξη •Δεν οφελεί η χορήγηση διουρητικών και κορτικοστερο- ειδών TRALI : Σ ύνδρομο Ο ξείας Π νευμονικής Β λάβης από Μ ετάγγιση

30 Πρόληψη •Αποκλεισμός των αιμοδοτών που έχουν προκαλέσει το σύνδρομο •Μη παραγωγή (Αποφυγή λήψης) παραγώγων από πολύτοκες γυναίκες •Μετάγγιση μόνο σε απόλυτη ένδειξη. TRALI : Σ ύνδρομο Ο ξείας Π νευμονικής Β λάβης από Μ ετάγγιση Θνητότητα Φτάνει το 5-15 % αποτελώντας την τρίτη αιτία θανάτου των επιπλοκών των μεταγγίσεων μετά από την ασύμβατη μετάγγιση (50%) και την βακτηριακή σήψη.

31 ΑΜΕΣΕΣ ΜΗ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ  Υπερφόρτωση της κυκλοφορίας  Βακτηριακή Επιμόλυνση

32 Υπερφόρτωση της κυκλοφορίας Η κάθε μετάγγιση προκαλεί (με εξαίρεση ασθενείς αφυδατωμένους ή με ενεργό αιμορραγία) παροδική αύξηση του κυκλοφορούντος όγκου αίματος και της αρτηριακής πίεσης. Άμεση συνέπεια αυτής της αύξησης είναι η κυκλοφορική επιβάρυνση και οξύ πνευμονικό οίδημα,ειδικά όταν μεγάλη ποσότητα αίματος χορηγηθεί σε μικρό διάστημα ή όταν ο ασθενής πάσχει από καρδιακή ή νεφρική ανεπάρκεια.

33 Κλινικά συμπτώματα •Δύσπνοια •Ορθόπνοια •Κυάνωση •Ταχυκαρδία •Υπέρταση •Βήχας •Αιμόπτυση •Εφίδρωση, ανησυχία Υπερφόρτωση της Κυκλοφορίας

34 Αντιμετώπιση •Διακοπή της μετάγγισης •Καθιστική θέση •Χορήγηση Ο2 •Χορήγηση διουρητικών και καρδιοτονοτικών Υπερφόρτωση της Κυκλοφορίας

35 Πρόληψη •Μετάγγιση με αργό ρυθμό (ο ρυθμός του μεταγγιζόμενου αίματος δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 30 σταγόνες το λεπτό) •Χορήγηση διουρητικών με την έναρξη της μετάγγισης •Δεν μεταγγίζονται πάνω από 2 ΜΣΕ το 24ωρο •Στενή παρακολούθηση των ασθενών •Οι ασθενείς αυτοί δεν μεταγγίζονται κατά τη διάρκεια της νύχτας. Υπερφόρτωση της Κυκλοφορίας

36 Βακτηριακή επιμόλυνση  Αποτελεί την συχνότερη λοιμώδη επιπλοκή των μεταγγίσεων. Αφορά ιδιαίτερα τους ασκούς ΑΜΠ (καθώς διατηρούνται σε θερμοκρασία περιβάλλοντος) και λιγότερο τους ασκούς ΣΕ.  Οφείλεται συνήθως στη μικροβιακή μόλυνση της μονάδας και σπανιότερα σε μετάγγιση μεγάλης ποσότητας ερυθροκυττάρων κοντά στη λήξη τους.

37 Η μόλυνση των ασκών συλλογής μπορεί να συμβεί:  Από το χέρι του αιμοδότη (donor arm derived) : Σ’ αυτήν οφείλεται το 80% των επιμολύνσεων λόγω ανεπαρκούς αποστείρωσης.  Από βακτηριαιμία του δότη (donor bacteraemia) : H πλειοψηφία των περιπτώσεων βακτηριαιμίας παρουσιάζει συμπτωματολογία οπότε και οι υποψήφιοι αιμοδότες αποκλείονται. Όμως υπάρχουν περιπτώσεις όπου οι δότες μπορεί να είναι ασυμπτωματικοί, όπως σε μια ήπια υποκλινική λοίμωξη ή κατά την ανάρρωση από μια μικροβιακή λοίμωξη.  Από μη σωστές συνθήκες αποθήκευσης και μεταφοράς των ασκών.  Κατά την διαδικασία επεξεργασίας του αίματος και των παραγώγων του. Βακτηριακή Επιμόλυνση

38 Η βακτηριακή επιμόλυνση παρουσιάζεται με συχνότητα 1: στις μεταγγίσεις ερυθρών  Διάφορα μικρόβια μπορεί να εμπλέκονται. Έτσι μπορεί να είναι Gram (+) μικρόβια της φυσιολογίκης χλωρίδας του δέρματος όπως Corynebacterium species, Staphylococcus epidermidis. Βακτηριακή Επιμόλυνση

39  Αλλά και Gram(–) από παροδική βακτηριαιμία.Το μικρόβιο Gram(–) που πιο συχνά ευθύνεται είναι η Yersinia enterocolitica που συνήθως προκαλεί ήπιες γαστρεντερίτιδες. Η μετάγγιση με μολυσμένο ασκό προκαλεί στον ασθενή συμπτωματολογία που χαρακτηρίζεται από υψηλό πυρετό, ρίγος, ταχυκαρδία, κοιλιακό άλγος, ναυτία, διάρροια, νεφρική ανεπάρκεια, σηπτική καταπληξία και θάνατο. Βακτηριακή Επιμόλυνση

40 •Gram (+) -Corynebacterium species -Micrococcus species -Staphylococcus aureus -Staphylococcus epidermidis -Streptococcus pneumoniae -Streptococcus viridans •Gram (-) -Yersinia enterocolitica -Pseudomonas -E.Coli -Enterobacter -Salmonella species -Serratia Marsescens Βακτηριακή Επιμόλυνση

41  Η επιβεβαίωση ότι πρόκειται για σηψαιμία οφειλόμενη στη μετάγγιση, δίνεται με την καλλιέργεια και ταυτοποίηση του μικροβίου στο αίμα του ασθενούς αλλά και την καλλιέργεια του περιεχόμενου της μονάδος. Βακτηριακή Επιμόλυνση

42 Αντιμετώπιση της βακτηριακής επιμόλυνσης •Άμεση αναγνώριση και αντιμετώπιση της κατάστασης. •Χορήγηση αντιβιοτικών ευρέως φάσματος. •Λήψη καλλιεργειών από τον ασθενή και τον ασκό. Βακτηριακή Επιμόλυνση

43 Πρόληψη της βακτηριακής επιμόλυνσης •Σωστή επιλογή των αιμοδοτών. •Τήρηση των κανόνων αντισηψίας. •Χρησιμοποίηση εντός 24 ωρών των συστημάτων που έχουν ανοιχτεί. •Αυστηρή παρακολούθηση της θερμοκρασίας των ψυγείων. •Περιορισμο στον χρόνο αποθήκευσης (ΜΣΕ < 25 ημέρες). •Η επιμόλυνση μπορεί να προκαλέσει αιμόλυση ή πήγματα στο αίμα οπότε η επισκόπηση αυτών πριν από την χορήγηση είναι σημαντική. Βακτηριακή Επιμόλυνση

44 ΑΠΩΤΕΡΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Ανοσολογικές  Αλλοανοσοποίηση  Επιβραδυνόμενη αιμολυτική αντίδραση  Πορφύρα μετά από μετάγγιση  GVHD Μη Ανοσολογικές  Υπερφόρτωση με σίδηρο  Μετάδοση νοσημάτων

45 ΑΠΩΤΕΡΕΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Αλλοανοσοποίηση  Είναι μια σοβαρή επιπλοκή που αφορά τα μεταγγιζόμενα ερυθροκύτταρα, λευκοκύτταρα ή αιμοπετάλια.  Τα ερυθροκύτταρα καταστρέφονται από παθολογικές συγκολλητίνες του δέκτη (αντι~D, Kell, Duffy, E, c, κ.λ.π)  Τα λευκοκύτταρα και τα αιμοπετάλια καταστρέφονται από αντισώματα κατά αντιγόνων του συστήματος HLA αλλά και από αντισώματα κατά αντιγόνων του αιμοπεταλικού συστήματος HPA (συνήθως αντι~HPA~1a).

46  Αλλοανοσοποίηση εμφανίζει περίπου το 1% των νοσηλευομένων ασθενών ενώ το ποσοστό ανεβαίνει πάνω από 5% στους πολυμεταγγιζόμενους και στο 35% στους πάσχοντες από δρεπανοκυτταρική νόσο.  Η αλλοανοσοποίηση κλινικά εμφανίζεται ως ήπια επιβραδυνόμενη αιμολυτική αντίδραση μετά την μετάγγιση.  Τα αλλοαντισώματα κατά των αιμοπεταλίων μπορεί να προκαλέσουν μη αποδοτική μετάγγιση ή πορφύρα μετά την μετάγγιση.  Τα αλλοαντισώματα κατά των πολυμορφοπύρηνων μπορει να προκαλέσουν πυρετική αιμολυτική αντίδραση ή TRALI. Βακτηριδιακή Επιμόλυνση

47  Παράγοντες όπως το υποκείμενο νόσημα,η γενετική προδιάθεση,η ανοσολογική κατάσταση του λήπτη, ο αριθμός μεταγγίσεων, ο βαθμός αντιγονικής διαφοράς μεταξύ δότη και λήπτη σχετίζονται με τον κίνδυνο εμφάνισης αντιερυθροκυτταρικών αλλοαντισωμάτων.  Η ευαισθητοποίηση στα λευκοκυτταρικά αντιγόνα είναι συνηθέστερη από την ευαισθητοποίηση στα αιμοπεταλιακά αντιγόνα και μπορεί να συμβεί μετά από έκθεση του λήπτη σε λευκοκύτταρα από προηγούμενη μετάγγιση ή μετά από προηγηθείσα κύηση. Αλλοανοσοποίηση

48 Επιβραδυνόμενη Αιμολυτική Αντίδραση  Οφείλεται σε αναμνηστική ανοσιακή απάντηση.Ασθενείς πρόσφατα ευαισθητοποιημένοι αναπτύσουν αντισώματα που βρίσκονται σε χαμηλό τίτλο μη ανιχνεύσιμο πριν τη μετάγγιση. Τα μεταγγισμένα ερυθρά διεγείρουν αναμνη- στικά Β-κύτταρα και τα διαφοροποιούν σε πλασματο- κύτταρα τα οποία παράγουν νέα IgG αντισώματα που αντιδρούν με τα ερυθρά του δότη που φέρουν το αντίστοιχο αντιγόνο. Τα IgG επενδυμένα ερυθρά κατα- στρέφονται ταχέως με εξωαγγειακή αιμόλυση στο ΔΕΣ.  Καταστροφή των ερυθρών 1-28 ημέρες μετά την μετάγγιση (συνήθως 7 ημέρα)

49 Εργαστηριακά Ευρήματα •Πτώση της αιμοσφαιρίνης •Αύξηση της LDH,ΔΕΚ •Αύξηση της χολερυθρίνης •Αιμοσφαιρινουρια •Έμμεση Coombs θετική(ανιχνεύεται το νέο αντίσωμα) •Άμεση Coombs θετικοποιείται μετά την μετάγγιση και παρα- μένει θετική μέχρι την καταστροφή των μεταγγισμένων ερυ- θρών στο ΔΕΣ (περίπου 2 εβδομάδες) Επιβραδυνόμενη Αιμολυτική Αντίδραση Κλινικά συμπτώματα Τα συμπτώματα είναι παρόμοια με αυτά της οξείας αιμό- λυσης αλλά λιγότερο σοβαρά. •Πυρετός •Παροδικός ίκτερος

50 Επιβραδυνόμενη Αιμολυτική Αντίδραση Αντιμετώπιση Συνήθως δεν απαιτείται κάποια θεραπεία εκτός και αν η αναιμία είναι βαρία Πρόληψη Ασθενείς πολυμεταγγιζόμενοι που ανήκουν σε ομάδες αυξημένου κινδύνου (π.χ ασθενείς με δρεπανοκυτταρική νόσο) καλό είναι να μεταγγίζονται με φαινοτυπικά όμοια ερυθρά.

51 Πορφύρα μετά από μετάγγιση Σπάνια αλλά σοβαρή επιπλοκή. Είναι μια ανοσολογικού τύπου θρομβοπενία που προκαλείται από αντιαιμοπεταλικά αντισώματα που σχηματίζονται μετά από αλλοανοσοποίηση του δέκτη.Αυτή η αλλοανοσοποίηση μπορεί να συμβεί κατα την διάρκεια μιας εγκυμοσύνης ή μετά από μετάγγιση εξαιτίας της παρουσίας ξένων αιμοπεταλίων. Σε μια νέα μετάγγιση προάγεται αναμνηστική απάντηση και τα αλλοαντισώματα καταστρέφουν τα ξένα και μη αιμοπε- τάλια. Το αντιγόνο που προκαλεί την ανοσολογική απάντηση είναι συνήθως το ΗΡΑ-1α.

52 Πορφύρα μετά από Μετάγγιση Κλινική εικόνα Αιμορραγικές εκδηλώσεις στο δέρμα και στους βλεννογόνους. Εργαστηριακά Ευρήματα Αιφνίδια και βαριά θρομβοπενία (<10.000) 2-14 ημέρες μετά την μετάγγιση. Αντιμετώπιση • Αυτοιώμενη • Ανοσοσφαιρίνες σε υψηλές δόσεις • Πλασμαφαίρεση

53 TAGvHD ( Transfusion Associated Graft Vs. Host Disease)  Η νόσος μοσχεύματος κατά του ξενιστή είναι μια σπάνια αντίδραση που οφείλεται στα λεμφοκύτταρα που περιέ- χονται στα μεταγγιζόμενα παράγωγα.  Εκδηλώνεται ιδιαίτερα σε ανοσοκατεσταλμένους ασθε- νείς, σε άτομα με συγγενεις ανοσοανεπάρκειες και σε λήπτες συμπαγών οργάνων.  Η διάγνωση γίνεται με βιοψία δέρματος ή εντέρου.

54 Κλινική Eικόνα • Εμφανίζεται 8-12 ημέρες μετά τη μετάγγιση. •Υψηλός πυρετος •Ερύθημα δέρματος •Ηπατική δυσλειτουργία •Απλασία του μυελού •Παγκυτταροπενια (κύρια αιτία θανάτου) GVHD Μετάγγισης

55 Αντιμετώπιση Η θεραπεία είναι συμπτωματική με κορτικοστεροειδή, ανοσοσφαιρίνες, κυκλοσπορίνη, αυξητικούς παράγοντες. Πρόληψη Η προφυλακτική ακτινοβολία των παραγώγων είναι ο μόνος τρόπος αποτελεσματικής πρόληψης.

56 ΑΠΩΤΕΡΕΣ ΜΗ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ  Υπερφόρτωση με σίδηρο (Αιμοσιδήρωση)  Μετάδοση Νοσημάτων

57  Κάθε ΜΣΕ περίεχει περίπου 250 mg σιδήρου.Σε έναν πολυμεταγγιζόμενο ασθενή ο οργανισμός δεν είναι ικανός να αποβάλει όλο το σίδηρο ο οποίος εναποτίθεται στο ήπαρ,στο πάγκρεας και την καρδία με αποτέλεσμα την δυσλειτουργία τους. Υπερφόρτωση με σίδηρο (Αιμοσιδήρωση)

58 Κλινική Eικόνα •Υπερχρώση του δέρματος •Ηπατομεγαλία •Ηπατική κίρρωση •Σακχαρώδης διαβήτης •Καρδιακή ανεπάρκεια Υπερφόρτωση με Σίδηρο (Αιμοσιδήρωση)

59 Πρόληψη- Αντιμετώπιση  Γίνεται με τη συστηματική χορήγηση χηλικών παραγό- ντων, ουσιών που συνδέονται με το σίδηρο και τον απομακρύνουν από τον οργανισμό. Υπερφόρτωση με Σίδηρο (Αιμοσιδήρωση)

60 Μετάδοση Νοσημάτων Οι μονάδες αίματος στην Ελλάδα ελέγχονται για την ύπαρξη μόλυνσης από ιούς, παράσιτα και βακτήρια: • Ιοί Ηπατίτιδας Β & C • HIV • HTLV- I & II • CMV • Treponema Pallidum • Άλλοι Λοιμώδεις Παράγοντες

61 Ηπατίτιδες  Οι ηπατίτιδες που μπορούν να μεταδοθούν με τη μετάγγιση αίματος είναι η B και η C και σπανίως η Α.  Ο έλεγχος των μονάδων γίνεται με ανοσοενζυματική μέθοδο (ELISA) αλλά και με μοριακές μεθόδους (ΝΑΤ, PCR). Οι μέθοδοι ανίχνευσης των ιικών αντιγόνων και αντισωμάτων αλλά και της ανίχνευσης του ιικού RNA ή DNA στο αίμα του δότη έχουν αυξήσει την ασφάλεια των μεταγγίσεων αλλά δεν παύει να υφίσταται η περίοδος ‘’παράθυρο’’. Μετάδοση Νοσημάτων με την Μετάγγιση

62  Πρόσφατα μολυσμένοι δότες διέρχονται μια περίοδο ιαιμίας πριν αναπτύξουν αντισώματα και αφενός το αίμα μπορεί να μεταδώσει τον ιό, αφετέρου δεν είναι δυνατή η ανίχνευση του αντισώματος κατά του ιού. Αυτή η περίοδος κατά τη διάρκεια της οποίας δεν είναι δυνατή η ανίχνευση αντισωμάτων κατά του ιού ή αντιγόνων του ιού είναι το ορολογικα σιωπηλό παράθυρο (window period) Μετάδοση Νοσημάτων: Ηπατίτιδες

63  ‘’Παράθυρο’’ ηπατίτιδας Β: ELISA:περίπου 59 ημέρες PCR:49 ημέρες  ‘’Παράθυρο’’ ηπατίτιδας C: ELISA:περιπου 70 ημέρες PCR:13 ημέρες Μετάδοση Νοσημάτων: Ηπατίτιδες

64 HIV  Το AIDS οφείλεται στους ρετροϊούς HIV-1 & HIV-2, ο έλεγχος των οποίων γίνεται με τη μέθοδο ELISA.  Ο έλεγχος του αντιγόνου Ρ24 του ιού έχει μικρύνει το παράθυρο σε σχέση με τον έλεγχο για το αντίσωμα.  ΄΄Παράθυρο΄΄ : ELISA:16 ημέρες η ανίχνευση του Ρ ημέρες για το αντίσωμα PCR:10 ημέρες Μετάδοση Νοσημάτων

65 HTLV- I & II  Ρετροϊοί που ευθύνονται για Τ-λευχαιμία,αυτοάνοσα νοσήματα,λέμφωμα ενηλίκων.  Προκαλούν ισόβια ασυμπτωματική λοίμωξη.  Η συντήρηση των παραγώγων του αίματος στο ψυγείο για μια περίοδο 10 ημερών μειώνει την πιθανότητα μετάδοσης (ίσως λόγω καταστροφής των λεμφοκυτ- τάρων). Μετάδοση Νοσημάτων

66 Treponema pallidum (σύφιλη)  Το Treponema pallidum απενεργοποιείται στους 4C σε 72 ώρες.  Επομένως η μετάδοση σπανίζει καθώς το μεταγγιζόμενο αίμα σπανίως είναι μικρότερης ηλικίας.  Ο έλεγχος γίνεται με τις ορολογικές δοκιμασίες RPR (rapid plasma reagin) ή VDRL (veneral diseases research laboratories). Μετάδοση Νοσημάτων

67 CMV  Ο Κυτταρομεγαλοιός ανήκει στην οικογένεια των ερπητοϊών.  Η λοίμωξη μεταδίδεται με τα λευκοκύτταρα που περιέχονται στα μεταγγιζόμενα παράγωγα.  Κατηγορίες ατόμων όπως ανοσοκατασταλμένοι, έγκυες, νεογνά και μεταμοσχευμένοι, επιβάλλεται να λαμβάνουν μονάδες με αρνητικά CMV αντισώματα.  Σχετικά πρόσφατα σε συμπυκνωμένα αιμοπετάλια εφαρμόζεται φωτοχημική επεξεργασία που στοχεύει τα νουκλεϊκά οξέα και αδρανοποιεί τον ιό. Μετάδοση Νοσημάτων

68 Συχνότητα From1: to1: HBV 1:1.6millionto1:3.1millionHCV 1:1.4millionto1:4.7millionHIV 1: to1:3.0millionHTLV Μετάδοση Νοσημάτων Πηγή: Goodnough LT Shander A. Risks and complications of blood transfusions: optimizing outcomes for patients with chemotherapy – induced anemia.

69 Λοιμώδεις Παράγοντες Μετάδοση Νοσημάτων Άλλά νοσήματα που θα μπορούσαν να μεταδοθούν με τη μετάγγιση είναι : ~ Ελονοσία ~ West Nile Virus ~ Τοξοπλάσμωση ~ Νόσηση με Parvovirus B19 ~ Νόσος Creutzfeld-Jacob Η εισαγωγή μοριακών μεθόδων στην ανίχνευση λοιμογόνων παραγόντων και η αδρανοποίησή τους με νεώτερες τεχνικες μαζι με την προσεκτική επιλογή των αιμοδοτών μπορούν να συμβάλλουν αποτελεσματικά στη μείωση αυτών των συμβαμάτων.

70  Η μετάγγιση είναι μια μεταμόσχευση οργάνου και ως τέτοια θα πρέπει να την αντιμετωπίζουμε.  Όλη η πρόοδος που έχει γίνει στον έλεγχο των αιμοδοτών αλλά και των μονάδων δεν είναι ικανή να μηδενοποιήσει τους κινδύνους που εγκυμονεί μια μετάγγιση.  Έτσι είναι πολύ σημαντικό να μπορούμε να διακρίνουμε τις καταστάσεις που πραγματικά χρήζουν μετάγγιση και μονό σε αυτές να χορηγούνται οι απαραίτητες μοναδές αίματος.

71

72 Βιβλιογραφια Andréoletti O, Litaise C, Simmons H, Corbière F, Lugan S, Costes P, Schelcher F, Vilette D, Grassi J, Lacroux C. ‘’Highly efficient prion transmission by blood transfusion.’’ PLoS Pathog. 2012;8(6):e doi: /journal.ppat Epub 2012 Jun 21. PMID: Boulton FE. ‘’Blood transfusion; additional historical aspects. Part 1. The birth of transfusion immunology.’’ Transfus Med Sep 4. doi: /tme [Epub ahead of print] PMID: Carson JL, Grossman BJ, Kleinman S, Tinmouth AT, Marques MB, Fung MK, Holcomb JB, Illoh O, Kaplan LJ, Katz LM, Rao SV, Roback JD, Shander A, Tobian AA, Weinstein R, Swinton McLaughlin LG, Djulbegovic B; ‘’Clinical Transfusion Medicine Committee of the AABB. ’’ Ann Intern Med Jul 3;157(1): doi: / Review. PMID: [PubMed - indexed for MEDLINE] Goodnough LT Shander A. ‘’Risks and complications of blood transfusions: optimizing outcomes for patients with chemotherapy – induced anemia. ’’ Advanced Studios in Medicine 2008 ; Vol.8, issue 10:357-62)

73 Hirayama F. ‘’Current understanding of allergic transfusion reactions: incidence, pathogenesis, laboratory tests, prevention and treatment.’’ Br J Haematol Feb;160(4): doi: /bjh Epub 2012 Dec 6. PMID: Jaworski K, Maślanka K, Kosior DA. ‘’Transfusion-related acute lung injury: A dangerous and underdiagnosed noncardiogenic pulmonary edema.’’ Cardiol J. 2013;20(4): doi: /CJ PMID: Jeanne E. Hendrickson, Christopher D. Jillyer. ‘’Noninfectious Serious Hazards of Transfusion. ’’ Anesthesia & Analgesia, vol. 108, No 3, March 2009, p.759~766 Jeffrey L. Carson, Brenda J. Grossman, Steven Kleinman, Alan T. Tinmouth, Marisa B. Marques, Mark K. Fung, John B. Holcomb, Orieji Illoh, Lewis J. Kaplan, Louis M. Katz, Sunil V. Rao, John D. Roback, Aryeh Shander, Aaron A.R. Tobian, Robert Weinstein, Lisa Grace Swinton McLaughlin and Benjamin Djulbegovic, for the Clinical Transfusion Medicine Committee of the AABB : Red Blood Cell Transfusion: ‘’A Clinical Practice Guideline From the AABB’’. Annals of Internal Medicine, 27 March 2012, 157, p.49~58. O'Brien SF, Yi QL, Fan W, Scalia V, Fearon MA, Allain JP. ‘’Current incidence and residual risk of HIV, HBV and HCV at Canadian Blood Services.’’ Vox Sang Jul;103(1):83-6. doi: /j x. Epub 2012 Jan 31. PMID: Βιβλιογραφία

74 Sayah DM, Looney MR, Toy P. ‘’Transfusion reactions: newer concepts on the pathophysiology, incidence, treatment, and prevention oftransfusion-related acute lung injury.’’ Crit Care Clin Jul;28(3):363-72, v. doi: /j.ccc PMID: Selvarajah S, Busch MP. ‘’Transfusion transmission of HCV, a long but successful road map to safety.’’ Antivir Ther. 2012;17(7 Pt B): doi: /IMP2459. Epub 2012 Dec 7. PMID: Silliman CC, Chaffin DJ. ‘’Broken hearts and transfusion-related acute lung injury.’’ Crit Care Med Oct;40(10): doi: /CCM.0b013e31825f7b9e. PMID: Sobia Attaullah, Sanaullah Khan, and Jabbar Khan ‘’Trend of transfusion transmitted infections frequency in blood donors: provide a road map for its prevention and control.’’ J Transl Med Jan 31;10:20. doi: / PMID: Spahn DR, Vamvakas EC. ‘’Is best transfusion practice alone best clinical practice?’’ Blood Transfus Apr;11(2): doi: / Epub 2013 Jan 22. PMID: Βιβλιογραφία

75 Toy P, Gajic O, Bacchetti P, Looney MR, Gropper MA, Hubmayr R, Lowell CA, Norris PJ, Murphy EL, Weiskopf RB, Wilson G, Koenigsberg M, Lee D, Schuller R,Wu P, Grimes B, Gandhi MJ, Winters JL, Mair D, Hirschler N, Sanchez Rosen R, Matthay MA; TRALI Study Group. ‘’Transfusion-related acute lung injury: incidence and risk factors.’’ Blood Feb 16;119(7): doi: /blood Epub 2011 Nov 23. PMID: Γεωργούλης Ιωάννης Επ. : ‘’Εργαστηριακή Αιματολογία’’. 2012, Εκδόσεις Ροτόντα. Γκιρτοβίτης Φώτης : ‘’Αντιδράσεις μετά Μετάγγιση, Άμεσες και Απώτερες ’’ Σεμινάριο Αιμοδοσίας 20~22 Σεπτεμβρίου 2012, Θεσσαλονίκη. Ελληνική Αιματολογική Εταιρεία : ‘’Κατευθυντήριες Οδηγίες Μετάγγισης Αίματος και Παραγώγων του.’’ Αθήνα Τζιμογιάννη - Ιωαννίδου Αλεξάνδρα, Μπόλλας Γεώργιος : ‘’Αιμοδοσία ’’. Έκδοση 1η, 2005, Εκδόσεις Νέων Τεχνολογιών. Βιβλιογραφία


Κατέβασμα ppt "ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗ Ακριτίδου Ελισσάβετ Ειδ/μενη Ιατρικής Βιοπαθολογίας Γ.Ν Πέλλας Φορέας Γιαννιτσών Συντονίστρια: Ιωακειμίδου Αλίκη Βιοπαθολόγος,"

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google