Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Αικατερίνη Ι. Σιδέρη Λέκτορας Χειρουργική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "Αικατερίνη Ι. Σιδέρη Λέκτορας Χειρουργική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 Αικατερίνη Ι. Σιδέρη Λέκτορας Χειρουργική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

2 Οστεοαρθρίτιδα ή Εκφυλιστική Οστεοαρθροπάθεια  βραδέως εξελισσόμενη  εκφυλιστική παθολογική διεργασία  δυναμική των διαρθρώσεων  αυτό - διαιωνιζόμενη φλεγμονή, πόνος, χωλότητα

3 Σκύλοι  20% ηλικίας > 1 έτους Γάτες  34% των ενήλικων ζώων  90% των ζώων ηλικίας > 12 ετών

4  Πρωτογενής ( ιδιοπαθής ) ΟΑ  Δευτερογενής ΟΑ συγγενείς παθήσεις ( δυσπλασία αρθρώσεων, οστεοχόνδρωση, εξάρθρημα επιγονατίδας, κ. α.) συγγενείς παθήσεις ( δυσπλασία αρθρώσεων, οστεοχόνδρωση, εξάρθρημα επιγονατίδας, κ. α.) επίκτητες παθήσεις ( τραύμα αρθρικού χόνδρου, τραυματισμοί συνδέσμων, ενδοαρθρικά κατάγματα, εξαρθρήματα και η ανάταξή τους, παχυσαρκία ) επίκτητες παθήσεις ( τραύμα αρθρικού χόνδρου, τραυματισμοί συνδέσμων, ενδοαρθρικά κατάγματα, εξαρθρήματα και η ανάταξή τους, παχυσαρκία )

5  Αρθρικός χόνδρος = ιστός « κλειδί » για την ΟΑ Σημαντικές μεταβολές στην κυτταρική δραστηριότητα των χονδροκυττάρων  Αρθρικό υγρό  Αρθρικός υμένας  Υποχόνδριο οστό  Περιαρθρικοί ιστοί

6

7 Κλινική εικόνα  προοδευτικά επιδεινούμενη διαλείπουσα χωλότητα μετά από παρατεταμένη κατάκλιση ( π. χ. το πρωί ) ή από άσκηση μετά από παρατεταμένη κατάκλιση ( π. χ. το πρωί ) ή από άσκηση σε ψυχρό και υγρό περιβάλλον σε ψυχρό και υγρό περιβάλλον  δυσκαμψία της άρθρωσης – μειωμένο εύρος  κριγμός  απροθυμία για μετακίνηση  μυϊκή ατροφία  δυσκολία στην ανέγερση, στις σκάλες και στα  άλματα  εύκολη κόπωση στη βόλτα  αλλαγή συμπεριφοράς

8 Κλινική εικόνα  δύσκολη η εκτίμηση του χρόνιου πόνου ( μικρό μέγεθος, ευκινησία )  ανορεξία, απώλεια βάρους, κατάθλιψη  αλλαγή συμπεριφοράς ( περιποίηση τριχώματος, επιθετικότητα, απροθυμία για παιχνίδι, ούρηση και αφόδευση εκτός του δοχείου με την άμμο υγιεινής  απροθυμία στην πραγματοποίηση αλμάτων Γάτα

9 Ακτινολογικός έλεγχος  Οστεόφυτα  Ασβεστοποιήσεις μαλακών ιστών  Σκλήρυνση υποχόνδριου οστού  Κύστεις υποχόνδριου οστού ( όχι συχνά )  Περιαρθρική διόγκωση Συχνά Ακτινολογικά ευρήματα Κλινική εικόνα

10 1) Ενημέρωση ιδιοκτήτη 2) Έλεγχος σωματικού βάρους 3) E λεγχόμενη άσκηση & Φυσιοθεραπεία 4) Φαρμακευτικές ουσίες 5) Χονδροπροστατευτικά διατροφικά συμπληρώματα 6) Ειδικές τροφές

11  ισόβια πάθηση  Όχι ίαση αλλά διαχείριση της πάθησης  Επιπτώσεις στη ζωή του

12 Παχυσαρκία : υπέρβαση του ιδανικού βάρους κατά τουλάχιστον 15% με 20% Οστεοαρθρίτιδα υποβολή των αρθρώσεων ( του αρθρικού χόνδρου ) σε >> ( του αρθρικού χόνδρου ) σε >> φόρτιση φόρτιση ο λιπώδης ιστός μεταβολικά ενεργός – παραγωγή ο λιπώδης ιστός μεταβολικά ενεργός – παραγωγή ουσιών που ενεργοποιούν φλεγμονώδεις εξεργασίες ουσιών που ενεργοποιούν φλεγμονώδεις εξεργασίες

13 Μείωση της προσλαμβανόμενης τροφής - μικρότερα % εμφάνισης Πρόληψη - ηπιότερη μορφή - μικρότερα % εμφάνισης Πρόληψη - ηπιότερη μορφή - καθυστέρηση στο χρόνο - καθυστέρηση στο χρόνο εκδήλωσης εκδήλωσης Θεραπεία Βελτίωση της κλινικής εικόνας ζώων ζώων ΟΑ

14 Στόχος  Μείωση του πόνου  Βελτίωση της κινητικής ικανότητας προκειμένου να εκτελεστούν θεραπευτικές ασκήσεις ή δραστηριότητες που μπορεί να επιδεινώσουν τον πόνο θα πρέπει να έχει προηγηθεί κατάλληλος φαρμακευτικός έλεγχός του προκειμένου να εκτελεστούν θεραπευτικές ασκήσεις ή δραστηριότητες που μπορεί να επιδεινώσουν τον πόνο θα πρέπει να έχει προηγηθεί κατάλληλος φαρμακευτικός έλεγχός του αυστηρός περιορισμός σε οξεία έξαρση ΟΑ αυστηρός περιορισμός σε οξεία έξαρση ΟΑ

15 Έντονος πόνος Η αρχική θεραπεία συνίσταται σε εφαρμογή ηλεκτροδιέγερσης, θερμοθεραπείας, χειροθεραπευτικής και θεραπευτικού laser. Υποχώρηση του πόνου Ασκήσεις ενδυνάμωσης Περπάτημα Υδροθεραπεία ( κολύμπι, βάδιση σε διάδρομο εντός νερού )

16

17

18

19

20

21 Η κύρια θεραπευτική δράση των ΜΣΑΦ ( μείωση του πόνου και της φλεγμονής ) αναστολή δράσης ενζύμων COX Μείωση π αραγωγής π ροσταγλανδινών α π ό το αραχιδονικό οξύ

22 Φωσφολι π άση Α ₂ LOX-5 COX-1 COX-2 λευκοτριένια π ροσταγλανδίνες θρομβοξάνες π ροσταγλανδίνες

23 COX 1: συστατικό των περισσότερων ιστών και βοηθά στην παραγωγή προσταγλανδινών σημαντικών για πολλές φυσιολογικές λειτουργίες των ιστών ( ομοιοστασία ΓΕΣ, νεφρών, κ. α.) καθώς και θρομβοξανών ( πήξη του αίματος ) COX 2: παράγεται σε φλεγμονή ( interleukin-1) * συστατικό του ΚΝΣ, νεφρών, αναπαραγωγικού συστήματος, ακόμη και του ΓΕΣ COX 3: ????

24 COX 2  Βρίσκεται σε μεγαλύτερες ποσότητες στον αρθρικό θύλακο και υμένα αρθρώσεων με ΟΑ  Περιφερική φλεγμονή αύξηση της συγκέντρωσης COX-2 στο ΚΝΣ  Αναστολή της δράσης COX-2 μείωση της κεντρικής ευαισθητοποίησης  Τροποποίηση της κεντρικής ευαισθητοποίησης μπορεί να μειώσει τα συμπτώματα περιφερικής φλεγμονής ( ποντίκια )

25 Στόχος των ΜΣΑΦ  Αναστολή της δράσης του COX-2  Ελαχιστοποίηση αναστολής δράσης του COX-1 Η επίδραση των ΜΣΑΦ στο COX-1 είναι δοσοεξαρτώμενη η χαμηλότερη δυνατή αποτελεσματική δόση Ο ρόλος του COX-2 στην ομοιοστασία διάφορων ιστών τα υψηλής εκλεκτικότητας του COX-2 δεν στερούνται ανεπιθύμητων ενεργειών

26 Νεότερη ομάδα ΜΣΑΦ (licofelone, tepoxalin)  αναστολή των COX και 5-LOX ενζύμων  άνθρωπος, σκύλος : ενθαρυντικά ευρήματα αναφορικά με το εύρος ασφάλειας στο ΓΕΣ

27 Φαρμακοδυναμική Εκλεκτικότητα COX-1 Φαρμακοδυναμική Εκλεκτικότητα COX-1 & COX-2 & COX-2 ανάμεσα στα διάφορα είδη ζώων Κίνδυνος υπερδοσίας και απρόβλεπτων ανεπιθύμητων Κίνδυνος υπερδοσίας και απρόβλεπτων ανεπιθύμητων ενεργειών από τη χρήση ορισμένων ΜΣΑΦ ( ΓΑΤΑ ) ενεργειών από τη χρήση ορισμένων ΜΣΑΦ ( ΓΑΤΑ ) Παρακολούθηση για ενδεχόμενη εμφάνιση Παρακολούθηση για ενδεχόμενη εμφάνιση ανεπιθύμητων ενεργειών ανεπιθύμητων ενεργειών

28  Αναστολείς των COX ενζύμων  Ισχυρή αντιθρομβωτική δράση  Καλύτερα να αποφεύγεται η χρήση τους Δοσολογία Ακετυλοσαλυκιλικό οξύ Τολφεναμικό οξύ Ακετυλοσαλυκιλικό οξύ Τολφεναμικό οξύ Σκύλος 25mg/kg/8h, PO 4mg/kg, SID 3-4 d τη βδομάδα 3-4 d τη βδομάδα Γάτα 10-20mg/kg, PO 4mg/kg, SID μέρα παρά μέρα έως 3-5 ημέρες μέρα παρά μέρα έως 3-5 ημέρες

29 Αναλγητικό, αντιπυρετικό ΌΧΙ αντιφλεγμονώδες  Όχι στη ΓΑΤΑ  Περιστασιακά στο σκύλο

30 Μη εκλεκτικός αναστολέας των COX ενζύμων  Σκύλος : Ανεπιθύμητες ενέργειες ( έμετος, έλκη από το ΓΕΣ, ηπατική ή και νεφρική βλάβη ) * σε ζώα με υποπρωτεϊναιμία αυξημένα * σε ζώα με υποπρωτεϊναιμία αυξημένα % τοξίκωσης % τοξίκωσης Δόση : 0,5-1mg/kg PO, BID ( σε Δόση : 0,5-1mg/kg PO, BID ( σε ηλικιωμένα ζώα η δόση μειώνεται κατά το ηλικιωμένα ζώα η δόση μειώνεται κατά το ήμισυ ) ήμισυ )

31 Μη εκλεκτικός αναστολέας των COX ενζύμων  Γάτα : Όχι ιδιαίτερες ανεπιθύμητες ενέργειες. B ελτίωση της διάθεσης και της χωλότητας. Δόση : 1mg/kg PO ή SC, για 5 ημέρες ή 2mg/kg SC εφάπαξ

32  Μέτρια εκλεκτικός αναστολέας του COX-2 ενζύμου ( στο σκύλο & στη γάτα, όχι στο άλογο & ≠ στον άνθρωπο )  Στη γάτα δόση 4mg/kg προκάλεσε αναστολή του COX-2 100% ενώ του COX-1 44%  Η εκλεκτικότητά της μειώνεται με αύξηση της δόσης

33  Τουλάχιστον 7 κλινικές μελέτες με ασφαλή, και αντικειμενικά κριτήρια  Μεγάλος αριθμός ζώων  Μείωση του μεγέθους των οστεοφύτων καθώς και των μακροσκοπικών και ιστολογικών αλλοιώσεων του αρθρικού χόνδρου μετά από 28 ημέρες χορήγησης σε σκύλο ίσως ασκεί προστατευτική δράση ( μικρός αριθμός ζώων )

34  Η χρήση της προτείνεται από τις περισσότερες μελέτες  Σε συγκριτικές μελέτες με άλλα ΜΣΑΦ ( ισχυρά εκλεκτικούς αναστολείς COX-2) δε διαπιστώθηκαν στατιστικώς σημαντικές διαφορές ( ανεπιθύμητες ενέργειες, αποτελεσματικότητα )  Ηπατοξικότητα : ο αριθμός των περιστατικών που έχει αναφερθεί είναι μικρός αναλογικά με την ευρεία χρήση της  Σκύλοι μετά από χορήγηση 2 μηνών δεν παρουσίασαν ενδείξεις νεφρικής ή ηπατικής βλάβης

35 Δοσολογία  Σκύλος : 2-4mg/kg, BID έως 1 μήνα ( όχι εξακριβωμένη ασφάλεια για ζώα < 6 μηνών )  Γάτα : 2mg/kg, BID, max 7 ημέρες.

36 Σκύλος : τουλάχιστον 3 πειραματικές μελέτες  Μείωση των μακρο - και μικροσκοπικών αλλοιώσεων του αρθρικού χόνδρου  Πρόληψη της σκλήρυνσης του υποχόνδριου οστού  Στερείται σοβαρών ανεπιθύμητων ενεργειών  Δόση : 2,5-5mg/kg/24h, PO Γάτα : δεν υπάρχουν στοιχεία

37  Φαίνεται να ασκεί ανάλογη δράση με εκείνη της licofelone Σκύλος : 10mg/kg, PO, SID. Η διάρκεια χορήγησης εξρτάται από την απολεσματικότητα της θεραπείας και την κλινική εικόνα του ζώου Γάτα : Δεν χορηγείται στη γάτα καθώς δεν ασκεί ανασταλτική δράση στη σύνθεση του COX-2

38  Μερική εκλεκτική ανασταλτική δράση για COX-2  3 πειραματικές μελέτες από τις οποίες οι 2 διαπίστωσαν αποτελεσματικότητα και ασφάλεια από τη χορήγησή της ενώ η 3 η διαπίστωσε ασφάλεια μόνο όταν χορηγήθηκε σε υγιή ζώα  Δεν υπάρχουν μελέτες για χορήγησή της στη γάτα Δόση : 10-15mg/kg, SID, oral. Μπορεί να δοθεί και για μακροχρόνια χρήση

39  Εκλεκτική αναστολή της δράσης του COX-2 ( δοσοεξαρτώμενη )  Αποτελεσματικό και ασφαλές για μακροχρόνια χρήση στο σκύλο και στη γάτα

40 Γάτα  συγκέντρωσή της στο πλάσμα του αίματος ικανή να προκαλέσει αναστολή της COX-2 > 80% ( ικανοποιητικός θεραπευτικός στόχος ) προκαλεί επίσης αναστολή της COX-1 > 40% COX-1 > 40%  Μακροχρόνια χορήγηση (mean: 5,8 μήνες ) σε 40 γάτες με ΟΑ ευκολία στη χορήγηση, ασφάλεια, και εμφανή κλινική βελτίωση

41 Δοσολογία Σκύλος : 0,2mg/kg, SID, την 1 η ημέρα, και στη συνέχεια 0,1mg/kg, SID, Ζώα > 6 μηνών. Γάτα : 0,2mg/kg, SID, την 1 η ημέρα, 0,1mg/kg, SID για 4 ημέρες και στη συνέχεια 0,01-0,03mg/kg, SID ζώα > 4 μηνών

42 Υψηλή εκλεκτικότητα στην αναστολή του COX-2 Σκύλος : τουλάχιστον 3 πειραματικές μελέτες, μεγάλος αριθμός ζώων  Σημαντική βελτίωση της κλινικής εικόνας ΟΑ  Μακροχρόνια χορήγηση Δοσολογία 5mg/kg, SID, oral, ζώα > 10 εβδομάδων και > 3kg 5mg/kg, SID, oral, ζώα > 10 εβδομάδων και > 3kg

43 Γάτα : 1 μελέτη όπου ελέγχεται η φαρμακοδυναμική της δράση ( παρουσιάζει επίσης υψηλή εκλεκτικότητα στην αναστολή του COX-2).  Ίσως κατάλληλο για χρήση μία φορά την ημέρα.  Περισσότερες μελέτες χρειάζονται ώστε να προταθεί η χρήση της

44  Υψηλή εκλεκτικότητα στην αναστολή του COX-2 ( σκύλος & γάτα ) για όλο το εύρος των θεραπευτικών δόσεων  Ασφαλές  Μικρός αριθμός μελετών Δοσολογία Σκύλος : 1-2mg/kg, PO, SID, ζώα > 2 μηνών Γάτα : 1-2,4mg/kg, PO, SID, έως 6 ημέρες, ζώα > 4 μηνών και > 2,5kg.

45  Υψηλή εκλεκτικότητα στην αναστολή του COX-2  Έλλειψη επαρκών μελετών αναφορικά με την αποτελεσματικότητα και την ασφάλειά του  Όχι στη γάτα Δοσολογία 1-2mg/kg, PO, SID

46  Υψηλή εκλεκτικότητα στην αναστολή του COX-2  Το νεότερο στην κατηγορία των αναστολέων του COX-2  Μακράς δράσης  Έλλειψη πειραματικών ή κλινικών δοκιμών ( αρ. αδείας 2008) Δοσολογία 2mg/kg, oral την 1 η ημέρα, επανάληψη την 14 η ημέρα και στην συνέχεια επανάληψη κάθε μήνα Μέγιστος χρόνος χορήγησης : 6,5 μήνες

47 Τραμανδόλη  συνθετικό οπιοειδές, κεντρικής δράσης αναλγητικό  συμμετοχή σε πολυπαραγοντικό σχήμα αναλγησίας  Έλλειψη μελετών σε σκύλο και γάτα  Χρήσιμη κυρίως κατά οξέα επεισόδια πόνου σε χρόνια ΟΑ Δοσολογία Σκύλος : 1-10mg/kg, PO, BID ή TID Γάτα : 1-5mg/kg, PO, BID

48 Gabapentin  Αντιεπιληπτικό, αποτελεσματικό στη θεραπεία χρόνιου πόνου  Έλλειψη μελετών σε σκύλο και γάτα  Χρήσιμη για τον έλεγχο του πόνου σε χρόνια ΟΑ, κυρίως στη γάτα κυρίως στη γάταΔοσολογία Σκύλος και Γάτα : 1-10mg/kg, PO, BID έως QID

49 Amantadine  Αποκλεισμός υποδοχέων μετάδοσης του πόνου στο ΚΝΣ  Μελέτη σε σκύλους με ταυτόχρονη χορήγηση ΜΣΑΦ οδήγησε σε αποτελεσματικό έλεγχο του πόνου  Μπορεί να χρησιμοποιηθεί και μόνη της  Ασφαλές Δοσολογία Σκύλος και Γάτα : 3-5mg/kg, PO, SID για τουλάχιστον 21 ημέρες

50  2 ερευνητικές εργασίες σε σκύλους (PO ή ενδοαρθρικά ) δεν διαπιστώθηκε κυτταρική εκφύλιση ή θάνατος σχετιζόμενος με τα κορτικοστεοειδή. Προφυλακτική δράση έναντι στην εκδήλωση αλλοιώσεων ΟΑ από την αναστολή της σύνθεσης στρωμαλυσίνης από τα χονδροκύτταρα  Η χρήση τους ( η επαναλαμβανόμενη ή η διεγχειρητική ) έχει σχετιστεί με αυξημένη πιθανότητα μολυσματικών αρθρίτιδων

51 Σκύλος  χρησιμοποιούνται συνήθως ως τελευταία λύση Γάτα  μικρότερη η βαρύτητα και η συχνότητα των ανεπιθύμητων ενεργειών  Πρενδιζολόνη : σοβαρή ΟΑ μη ανταποκρινόμενη σε ΜΣΑΦ ή σε οξεία έξαρση ΟΑ  Σαφής κλινική βελτίωση με χαμηλές δόσεις  Χρόνιος πόνος : μέρα παρά μέρα στην ελάχιστη αποτελεσματική δόση  0,1-0,5 mg/kg, BID ή SID, PO, σταδιακή μείωση κάθε 48 h

52  Πολυσακχαρίτης, συστατικό του αρθρικού υγρού  ΟΑ : σημαντική μείωση της συγκέντρωσης αλλά και του μήκους της αλυσίδας του μειωμένη ικανότητα για λίπανση της άρθρωσης, απορρόφησης φορτίων και άσκησης αντιφλεγμονώδους δράσης  2 κλινικές μελέτες απέτυχαν να παρουσιάσουν ευεργετικά αποτελέσματα από την ενδοαρθρική έγχυσή της ευεργετικά αποτελέσματα από την ενδοαρθρική έγχυσή της

53 Επιβραδύνουν την εξέλιξη της ΟΑ ; SYSDOAs SYSDOAs  Βραδείας δράσης φάρμακα DMOADs DMOADs  Πιθανή ευεργετική δράση 1. αύξηση της σύνθεσης του υαλουρονικού οξέος από τον αρθρικό υμένα 2. βοηθούν στη μείωση της απώλειας των πρωτεογλυκανών από τον αρθρικό χόνδρο 3. Αναστέλλουν τη δράση καταβολικών ενζύμων ενδοαρθρικά

54 Pentosan polysulphate (oral): 2 κλινικές μελέτες με αντιφατικά αποτελέσματα. Polysulfated glucosaminoglycan (im): 1 κλινική μελέτη Glucosamine and chondroitin sulfate (oral): 2 κλινικές μελέτες. Στον άνθρωπο ενθαρρυντικά αποτελέσματα. Όχι ανεπιθύμητες ενέργειες. Προς το παρόν θεωρείται ότι μπορεί να προσφέρουν μέτριου επιπέδου ανακούφιση

55 Πράσινο χειλικό μύδι (oral αλλά και συστατικό τροφών ): 2 κλινικές μελέτες Συνδυασμός γλυκοζοαμινογλυκανών, ω -3 λιπαρών οξέων, αμινοξέων, βιταμινών και ιχνοστοιχείων. Θεωρείται ότι δρουν συνεργικά μειώνοντας τη φλεγμονή, τον καταβολισμό του αρθρικού χόνδρου και ενισχύοντας την αναγέννησή του. Όχι ανεπιθύμητες ενέργειες. Ενθαρρυντικά αποτελέσματα. Βελτίωση της κλινικής εικόνας.

56 κυτταρική μεμβράνη C ορού ένζυμα COX-2, κυτοκίνες π ροσταγλανδίνες λευκοτριένια θρομβοξάνες σειράς 2 & 4 Εικοσανοειδή σειράς 3 & 5

57 Σκύλος a) J Am Vet Med Assoc 2010;236:59-66 b) J Am Vet Med Assoc 2010;236:67-73 Η πρόσληψη τροφής με ω -3 λιπαρά οξέα για α ) 90 d και β ) 6 m οδήγησε σε βελτίωση της χωλότητας αλλά και της φόρτισης των άκρων ζώων με ΟΑ Γάτα J Vet Int Med 2010;24:1-9 Η πρόσληψη τροφής με ω -3 λιπαρά οξέα για 9 w βελτίωσε την κινητική δραστηριότητα των ζώων

58 1. Ο έλεγχος του πόνου αποτελεί το πρώτο και κύριο βήμα στο θεραπευτικό σχήμα 2. Προσπάθεια για ενδυνάμωση του μυϊκού συστήματος και βελτίωση της κινητικής δραστηριότητας του ζώου 3. Εισαγωγή στο σχήμα ουσιών αργής δράσης είτε ως σκευάσματα είτε ως συστατικά τροφής

59 Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας


Κατέβασμα ppt "Αικατερίνη Ι. Σιδέρη Λέκτορας Χειρουργική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google