Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI ALISHER NAVOIY NOMIDAGI SAMARQAND DAVLAT UNIVERSITETI TABIIY FANLAR FAKULTETI EKOLOGIYA.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI ALISHER NAVOIY NOMIDAGI SAMARQAND DAVLAT UNIVERSITETI TABIIY FANLAR FAKULTETI EKOLOGIYA."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI ALISHER NAVOIY NOMIDAGI SAMARQAND DAVLAT UNIVERSITETI TABIIY FANLAR FAKULTETI EKOLOGIYA VA TABIATNI MUHOFAZA QILISH KAFEDRASI ZARAFSHON QO’RIQXONASIDA YASHOVCHI AYRIM QUSHLARNING UYALASH EKOLOGIYASI ALOUTDINOVA UMIDA MAXMUDOVNA

2 Mavzuning dolzarbligi 1. So’ngi yilarda inson faoliyatining atrof-muhitga salbiy ta’siri kuchayib bormoqda. Biosenozlarda insonning xo’jalik faoliyati ta’siri darajasining oshib borishi, tabiatdagi mufozanatning bo’lishiga olib kelmoqda. Bunday o’zgarishlar esa hayvonlar va o’simliklar turlar tarkibi va ular sonining o’zgarishiga olib keladi 2. Ushbu malakaviy bitiruv ishi Zarafshon qo’riqxonasida yashovchi ayrim qushlarning uyalash ekologiyasi, ularning uyalash joylari va muddatlari, tuxum qo’yish muddatlari, tuxumlarini bosib yotishi, polaponlarini boqshi jadalligi va polaponlarning o’sishi, oziqlanishi, tuxumlarining taqdiri va boshqalari o’rganishga bag’ishlangan.

3 Tadqiqot maqsadi Samarqand viloyati Zarafshon qo’riqxonasida yashovchi ayrim qushlarning uyalash ekologiyasini o’rganishdan iborat..

4 Tadqiqot vazifalari Zarafshon qo’riqxonasi qushlarning turlar tarkibini o’rganish Zarafshon ko’rikxonada asosiy qushlarning yashash muhitini o’rganish. Zarafshon ko’rikxonada asosiy qushlarning na primere buxoro chittagi uyalash xususiyatlari, polaponlarining o’sishi va rivojlanishi o’rganish. Polaponlar va katta yoshdagi qushlarning oziqlanishini o’rganish. Zarafshon ko’rikxonasi sharoitida asosiy qushlar turlarning ahamiyati aniqlash.

5 Tadqiqot nazariy va amaliy ahamiyati Foydali hasharotxo’r qushlardagi zararkunanda hasharotlarga biologik qarshi kurash usuli sifatida foydalanish mumkin. Shu sababli ularning biologiyasini o’rganish nafoqat amaliy, balki nazariy ahamiyatga ham ega. Qushlar zararkunanda hasharotlarii kirishda insonga beqiyos yordam beradi. Ayniqsa uyalash davrida ko’pchilik qushlar poloponlarini hasharotlar bilan boqib, zararkunandalar sonini boshqaradi. Ishning amaliy ahamiyati. Ish materiallaridan buxoro chittagi sonini prognoz qilishda foydalanish mumkin. Olib borilgan tadqiqotlar natijalari O’zbekiston faunasi qushlarining uyalash biologiyasiga doir ma’lumotlarni to’ldirish imkonini beradi. Shuningdek, ishning materiallaridan Oliy o’quv yurtlari va maktablarda zoologiya va ekologiya fanlarini o’qitish amaliyotida foydalanish mumkin.

6 Tadqiqot o’tkazilgan hudud

7 Buxoro chittagi ekologiyasining o’ziga xos xususiyatlari. O’zbekistonda yashaydigan buxoro chittagining sistematik holati quyidagicha: Sinf: Aves – Qushlar Turkum: Passeriformes – Chumchuqsimonlar Kenja turkum Passeres – Haqiqiy chumchuqlar Oila: Paridae – Chittaklar Kenja oila: Parinae – Chittaklar Urug’: Parus Linnayeus Kenja urug’: Parus Linnayeus Tur: Parus bocharensis Lichtenstein – Buxoro chittagi Kenja tur: Parus bocharensis bocharensis.

8 Ko’chib – ketish xarakteri Buxoro chittagi Zarafshon qo’riqxonasi sharoitida o’troq qush hisoblanadi. U qish davrida vertikal ko’chishlar hosil qilib uya qurish hududlarining yuqori qismlaridan pastga tomon tushadi. Lekin uyalash orealidan chetga chiqmaydi. Tog’lardan vodiy tomonga ko’chish noyabrning oxirlarida boshlanib, fevralning oxirida martda ayrim yillarda aprelning o’rtalarida ular yana ortga qaytadilar [1]. O’troq bo’lishga qaramasdan buxoro chittagi uyalash davridan keyin unchalik uzoq bo’lmagan ko’chishlar hosil qiladi..

9 Biotopi. Buxoro chittagining uya biotoni bo’lib. Buta va daraxtlar bo’lgan, ko’pincha eski, kovoklari bo’lgan saksovul, tut, terak va mevali daraxtlari bo’lgan daraxtzorlar hisoblanadi. Shuningdek, buxoro chittagi daryo qayiri va qirg’oqlaridan to’qayzordar, daryolar vodiysidagi mevali daraxtzorlar, tog’ oldi va tog’ zonalaridagi buta-daraxtzorlarni ham hush ko’radi. Uya quyish davrida tog’ daryolari va soylari vodiysidagi chinor, archa o’sadigan daraxtzordarda uchraydi. Zarafshon qo’riqxonasi sharoitida buxoro chittagi daraxtzorlarda biotopida yashaydi. Yo’llar chetida o’sadigan ko’pincha kovoqlari bo’lgan eski daraxtlarda uya quradi.

10 Buxoro chittagining kovak uyasi

11 Buxoro chittagining uyasini ichki qo’rinishi

12 Buxoro chittagining tuxumlari

13 Buxoro chittagining tuxumlari o’lchami (mm) va og’irligi (g) (n = 25) (Belyalova L.E.) O’lchamminmaxM± m± δC % Uzunligi15,920,617,10,160,743,34 Eni13,214,113,40,110,493,49 Og’irligi1,41,91,650,050,2613,8

14 Buxoro chittagining urg’ochisi tuxum bosish davrida

15 Buxoro chittaging tuxumlarini bosish rejimi Sana Bosil gan kun Kuzatish soatlari Inkubasiya to’xtovsiz davomiyligi Bosish vaqti % larada Uchib ketish davomiyligi, min Uchib ketish lar soni min max O’rtacha min max o’rtacha – ,879,83155, – ,486,972511,318

16 Buxoro chittaging uyasining yerdan balandligi (sm) va o’lchamlari (mm) №Yerdan balandligi Kirish teshigining diametri Ichki diametri Tashkil diametri Kirish yo’lining cho’qurligi Uyaning chuqurligi x x x x x 8, x 6, x x 3,

17 Buxoro chittaging tuxumlarini qurib kamayish jadalligi

18 Buxoro chittagini ng 5 - kunlik polaponlari

19 Buxoro chittagini ng 10- kunlik polaponlari.

20 Buxoro chittagining polaponlarni tana massasini o’sish jadalligi

21 Buxoro chittaging polaponlarini boqish jadalligi

22 Uya qurish samaradorligi Buxoro chittagi uyasining himoyalangan bo’lishiga qaramasdan (daraxt kovaklari, sun’iy uyalar) uya davrining muvaffaqiyatliligi unchalik yuqori emas. Masalan, Qoraqumda 23 ta tuxumdan 8 tasi (34,8%) nobud bo’ldi. Janubi-g’arbiy Qizilqumda tuxumlarining nobud bo’lishi 41,1% ni tashkil etadi. Asosiy dushmanlari – ilonlar hisoblanadi. Zarafshon quriqxona sharoitida buxoro chittagining uyasini zag’izg’on va ilonlar buzib ketadi. Jami 18 ta qo’yilgan tuxumlarning 13 tasidan (72,2%) polaponlar ochib chiqib, shundan 10 tasi (76,9 %) uyadan uchib chiqdi. Uyalash muvaffaqiyati 55,5% ni tashkil etadi.

23 Xulosalar. Adabiyotlardagi ma’lumotlarni tahlil qilish va shaxsiy kuzatishlar natijalariga tayangan holda biz qo’yidagi xulosalarga keldik: Zarafshon qo’riqxonasida sharoitida buxoro chittak -doimiy, ku’p sonli, u'trok t qush hisoblandi Buxoro chittak – dendrofil qush sanaladi, daraxtlarda uya quradi. Uya qurishiga martga yarimida kirishadi. Iyunning – birinchi dekadasida ommaviy tarzda tuxum qo’yishiga kirishadi, uyada to’liq tuxumlar son 5-8 ta tuxumdan iborat. Oxirgi tuxumdan oldingisi qo’yishi bilan tuxum bosish boshlanadi. Inkubasion davr davomiyligi kun. Tuxumlarni 2 ta qush ham bosib yotadi. Polaponlar tanasi yalang’och, ko’zlari nomuq bo’ladi. Uya davri kun. Buxoro chittak oziqlanish xarakteriga ko’ra – entomofag.

24 Tavsiyalar Malakaviy bitiruv ish materiallari tabiatni muhofaza qilishga oid bukletlar, plakatlar, bromyuralar. Albomlar tayerlashda foydali axborot manbai sifatida foydalanishi mumkin. Hamda kishlok xujalik korxonalarda foydalanish mumkin. Malakaviy bitiruv ish materiallari maktab, akademik lisey, kasb – hunar kollejlari o’qituvchilari tomonidan biologiya va tabitshunoslik darlarga tayerlik ko’rishda « xalkaro tabiatni muhofaza kilish qush » kabi ekologik bayramlarni tayerlashda va ularni utkazishda sinfdan tashkari ishlari olib borishda foydalanish mumkin.

25 ETIBORINGIZ UCHUN RAHMAT.!!!


Κατέβασμα ppt "O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI ALISHER NAVOIY NOMIDAGI SAMARQAND DAVLAT UNIVERSITETI TABIIY FANLAR FAKULTETI EKOLOGIYA."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google