Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Δομή και Λειτουργία του Αίματος Φυσιολογία του Ανθρώπου Διάλεξη 3.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "Δομή και Λειτουργία του Αίματος Φυσιολογία του Ανθρώπου Διάλεξη 3."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 Δομή και Λειτουργία του Αίματος Φυσιολογία του Ανθρώπου Διάλεξη 3

2 Στόχοι του σήμερινού μαθήματος:  Αναγνώριση των συστατικών του αίματος και της λειτουργίας τους  Περιγραφή των ερυθρών κυττάρων και κατανόηση του κύκλου ζωής τους  Αναγνώριση των λευκών κυττάρων και κατανόηση των λειτουργιών τους  Κατανόηση του μηχανισμού πήξης του αίματος: αιμόσταση – ρόλος αιμοπεταλίων

3 Περιεχόμενα  Αίμα – Σύσταση και Λειτουργία  Αιμοποίηση  Ερυθρά Κύτταρα  Λευκά Κύτταρα  Αιμοπετάλια

4 Αίμα ιστός Το ολικό αίμα είναι ένας ζωντανός ιστός συνδετικός Είναι υγρός συνδετικός ιστός καρδιαγγειακού Είναι ‘τμήμα’ του καρδιαγγειακού συστήματος

5 Αίμα – Γιατί είναι τόσο σημαντικό; 1.Μεταφορά και διανομή  Πρωτεϊνών, ορμονών, θρεπτικών συστατικών και O 2 προς τους ιστούς προς απέκκριση  Συστατικών προς απέκκριση προς τους πνεύμονες, το ήπαρ και τους νεφρούς 2.Άμυνα 3.Ρύθμιση του pH του αίματος 4.Πήξη 5.Διατήρηση της θερμοκρασίας του σώματος

6 Αίμα

7 ΠΛΑΣΜΑ

8 Πλάσμα Είναι το υγρό τμήμα του αίματος ~55% του όγκου του αίματος Μέσα στο πλάσμα βρίσκονται:  Τα κύτταρα του αίματος  Συστατικά:  Νερό  Άλλα Συστατικά  Ηλεκτρολύτες  Πρωτεΐνες  Αέρια  Θρεπτικές ουσίες  Παραπροϊόντα  Μενονωμένες ορμόνες

9 Σύσταση πλάσμα Η2Ο Ηλεκτρολύτες Πρωτεΐνες Αέρια Ορμόνες Παραπροϊόντα Θρεπτικά συστατικά

10 Πλάσμα Νερό  ~ 93% του βάρους του πλάσματος  Μέσο μεταφοράς όλων των υπόλοιπων συστατικών Ηλεκτρολύτες  < 1% του βάρους του πλάσματος  K, Na, Ca, Mg, H, Cl, HCO 3, SO 4, PO 4 νερό  Διατηρούν το νερό στον εξωκυττάριο χώρο ιόντα υδρογόνου  Δεσμεύουν τα ιόντα υδρογόνου διεγερσιμότητα  Καθορίζουν τη διεγερσιμότητα της μεμβράνης πήξη  Συμμετέχουν στην πήξη του αίματος

11 Πλάσμα 7% του βάρους του πλάσματος Ταξινόμηση Ταξινόμηση: (με κριτήριο τις φυσικές και χημικές τους ιδιότητες)  Λευκοματίνες: Αλβουμίνη 60% των πρωτεϊνών του πλάσματος. Διατήρηση της οσμωτικής πίεσης  Σφαιρίνες μεταφορά λιποειδών, στεροειδών, αντιγόνων  Ινωδογώνο: για την πήξη Ορός Πλάσμα χωρίς ινωδογόνο/παραγοντες πήξης = Ορός Πρωτεΐνες

12 Πλάσμα  Εξουδετερώνουν Η +  Δεσμεύουν και μεταφέρουν άλλα συστατικά του πλάσματος : λιποειδή, ορμόνες, βιταμίνες, μέταλλα κλπ.  Παράγοντες πήξης  Ένζυμα ή πρόδρομοι ενζύμων  Αντισώματα  Ορμόνες Πρωτεΐνες

13 Πλάσμα Αέρια CO 2 : παραπροϊόν του μεταβολισμού O 2 : οξειδωτικός μεταβολισμός N 2 : καμία λειτουργία Θρεπτικές Ουσίες  Γλυκόζη και άλλοι υδατάνθρακες  Αμινοξέα  Λιπίδια  Χοληστερόλη  Μεμονωμένες βιταμίνες  Μεμονωμένα ιχνοστοιχεία

14 Πλάσμα Παραπροϊόντα  Ουρία: από πρωτεΐνη  Κρεατινίνη: από κρεατίνη  Ουρικό οξύ: από αμινοξέα  Χολερυθρύνη: από αίμη Μεμονωμένες Ορμόνες  Μηνύματα σε συστήματα ελέγχου

15 Κύτταρα του Αίματος ~45% του όγκου του αίματος  Ερυθροκύτταρα = ερυθρά κύτταρα99%  Λευκοκύτταρα = λευκά κύτταρα  Αιμοπετάλια 1%

16 Αιματοκρίτης Το ποσοστό του όγκου του αίματος που καταλαμβάνουν τα ερυθροκύτταρα Φυγοκέντρηση rpm για 5 min ύψος ερυθροκυττάρων htc = x 100 ολικό ύψος αίματος Πλάσμα Ερυθροκύτταρα Λευκοκύτταρα και Αιμοπετάλια Αίμα htc 42%

17 Αιματοκρίτης 5,5 Σε ένα ενήλικα φυσιολογικού βάρους (70kg), ο όγκος του αίματος είναι 5,5 lit. 45% Αν ο αιματοκρίτης είναι 45%, τότε: Όγκος RBC Όγκος RBC = 0,45 x 5,5 lit = 2,5 lit Όγκος πλάσματος Όγκος πλάσματος = 5,5 lit – 2,5 lit = 3 lit Φυσιολογικές τιμές: 45% - άντρες, 42% γυναίκες

18 Αιματοκρίτης Χαμηλές τιμές: αναιμία παραγωγή ερυθροκυττάρων καταστροφή ερυθροκυττάρων Υψηλές τιμές : πολυκυτταραιμία, τα ερυθρά αιμοσφαιρια έχουν μεγαλύτερο μέγεθος από το φυσιολογικό π.χ. υποξία (χαμηλά επίπεδα O 2 )

19 Λειτουργίες Αίματος - μεταφορά  Διαλυμένα αέρια  π.χ. (O 2, CO 2 )  Παραπροϊόντα του μεταβολισμού  Ορμόνες  Κύτταρα του αίματος  Θρεπτικά συστατικά  π.χ. Γλυκόζη, αμινοξέα, λιπαρά οξέα, γλυκερόλη  Μικρο-θρεπτικά συστατικά  Βιταμίνες  Μεταλλικά στοιχεία  Πρωτεΐνες  Παράγοντες πήξης  Σφαιρίνες  Αλβουμίνη  Ένζυμα

20 Λειτουργίες Αίματος - άλλες Διατήρηση της θερμοκρασίας του σώματος Διατήρηση του pH (6.8 έως 7.4) Απομάκρυνση τοξινών από τον οργανισμό  Μέσω των νεφρών και των ούρων  Μέσω του ιδρώτα Ρύθμιση των ηλεκτρολυτών των σωματικών υγρών π.χ. Περίσσεια Na + απομακρύνεται από το σώμα μέσω των ούρων Ανοσοαπόκριση Πήξη

21 Αιμοποίηση Η διαδικασία παραγωγής του αίματος λεκιθικός ασκός Ξεκινάει τις πρώτες εβδομάδες της κυοφορίας, όπου ο λεκιθικός ασκός είναι το κύριο μέρος της αιμοποίησης ήπαρ σπλήνας Το ήπαρ και ο σπλήνας είναι τα κύρια όργανα που συμμετέχουν από την 6 η εβδομάδα έως τον 6 ο -7 ο μήνα της κύησης, ενώ συνεχίζουν να παράγουν αίμα έως και 2 εβδομάδες μετά τη γέννηση

22 Αιμοποίηση Μυελό των Οστών Η παραγωγή όλων των κυττάρων του αίματος πραγματοποιείται στο Μυελό των Οστών Παραγωγή ~1-100 δισεκατομμυρίων κυττάρων την ημέρα! Αιμοπετάλια Ερυθροκύτταρα Λευκοκύτταρα Μυελός των Οστών

23 Παραγωγή κυττάρων αίματος από τον μυελό των οστών Αιμοποιητικοί αυξητικοί παράγοντες: διεγείρουν την διαφοροποίηση των διαφορων προγονικών κυττάρων

24 ΚΥΤΤΑΡΑ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ

25 Κύτταρα του αίματος ΚύτταραΕρυθροκύτταραΛευκοκύτταραΟυδετερόφιλαΗωσινόφιλαΒασεόφιλαΜονοκύτταραΛεμφοκύτταραΑιμοπετάλια

26 Είδη κυττάρων αίματος Ερυθροκύτταρα Λευκοκύτταρα Αιμοπετάλια Αιμοπετάλια

27 Ερυθροκύτταρα πλειοψηφία Αποτελούν την πλειοψηφία των κυττάρων του αίματος ( ~ 5 x 10 6 / mm 3 ) Δεν Δεν περιέχουν πυρήνα, μιτοχόνδρια και άλλα οργανίδια αμφίκυκλου δίσκου σπεκτρίνη Έχουν σχήμα αμφίκυκλου δίσκου: οφείλεται στην πρωτεΐνη σπεκτρίνη, που βρίσκεται στον σκελετό τους επιφάνεια Μεγάλη επιφάνεια Μεταβάλλοντας Μεταβάλλοντας το σχήμα τους, μπορούν να μετακινούνται μέσω και των πιο μικρών τριχοειδών στην μικροκυκλοφορία Διάρκεια Ζωής ~ 120 μέρες

28 Ερυθροκύτταρα δρεπάνου Ερυθροκύτταρα με σχήμα δρεπάνου Είναι εύθραυστα και σπάνε εύκολα Μπορούν να κολήσουν στα τριχοειδή και να μπλοκάρουν την κυκλοφορία με αποτέλεσμα να μην οξυγονώνεται ο παρακείμενος ιστός δρεπανοκυτταρική αναιμία Η ασθένεια ονομάζεται δρεπανοκυτταρική αναιμία και είναι γονιδιακής φύσης

29 Ερυθροκύτταρα σφαιρικό (σφαιροκύτταρα) Ερυθροκύτταρα με σχήμα σφαιρικό (σφαιροκύτταρα) αιμολυτική αναιμία Παρατηρούνται στην αιμολυτική αναιμία Είναι κληρονομική ασθένεια Χαρακτηρίζεται από δυσμορφία της μεμβράνης

30 Ερυθροκύτταρα πολυσακχαρίδια πρωτεΐνες Η μεμβράνη τους περιέχει ειδικά πολυσακχαρίδια και πρωτεΐνες που διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο Χαρακτηρίζουν την Ομάδα Αίματος

31 Μέσο μέγεθος ~7 µ m Ερυθροκύτταρα

32 Λειτουργία Ερυθροκύτταρα - Λειτουργία Κύρια λειτουργία: μεταφορά οξυγόνου  η μεταφορά οξυγόνου (O 2 ) και διοξειδίου του άνθρακα (CO 2 ) Έχουν την ικανότητα να τα μεταφέρουν, γιατί περιέχουν:  Αιμοσφαιρίνη (Hb)  O 2 και CO 2  Καρβονική ανυδράση  CO 2

33 Δομή Αιμοσφαιρίνης ( Principles of Human Physiology 3 rd Edition ) Αιμοσφαιρίνη  Έχει πολύπλοκη τεταρτοταγή δομή.  Αποτελείται από 4 υπομονάδες ενωμένες μεταξύ τους.  Κάθε υποομάδα αποτελείται απο την ομάδα της αίμης και ένα πολυπεπτίδιο ενωμένο με αυτήν. σφαιρίνη  Τα τέσερα πολυπεπτίδια της αιμοσφαιρίνης αναφέρονται συνολικά ως σφαιρίνη.

34 Δομή Αιμοσφαιρίνης ( Principles of Human Physiology 3 rd Edition ) ΑιμοσφαιρίνηΑίμη

35 παραγωγήκαταστροφή Ερυθροκύτταρα – παραγωγή – καταστροφή Περιλαμβάνει τα εξής όργανα:  Μυελός των Οστών  Ήπαρ  Σπλήνας  Νεφροί Για την παραγωγή απαιτούνται:  Αμινοξέα  Λιπίδια  Υδατάνθρακες  Σίδηρος  Αυξητικοί Παράγοντες: φυλλικό οξύ – Βιταμίνη Β12

36 παραγωγή Ερυθροκύτταρα – παραγωγή Σίδηρος Πρόσληψη Πρόσληψη:  Κρέας  Συκώτι  Θαλασσινά  Κρόκος αυγού  Φασόλια  Δημητριακά  Ξηροί καρποί Αποβολή Αποβολή:  Ούρα  Κόπρανα  Ιδρώτας  Κύτταρα που αποπίπτουν από το δέρμα  Έμμηνος ρύση

37 παραγωγή Ερυθροκύτταρα – παραγωγή Σίδηρος Διαταραχές στο ισοζύγιο μπορούν να προκαλέσουν:  Ανεπάρκεια σιδήρου  Ανεπάρκεια σιδήρου: οδηγεί σε ανεπαρκή παραγωγή αιμοσφαιρίνης  Αιμοχρωμάτωση  Αιμοχρωμάτωση: πλεόνασμα σιδήρου με τοξικά αποτελέσματα Απορρόφηση: επιθήλιο του εντέρου φερριτίνη Αποθήκευση: ήπαρ (φερριτίνη)  50% αιμοσφαιρίνη  25% φερριτίνη  25% άλλες πρωτεΐνες που περιέχουν αίμη

38 παραγωγή Ερυθροκύτταρα – παραγωγή Σίδηρος Κατά την καταστροφή των ερυθροκυττάρων:  Απελευθερώνεται στο πλάσμα  Σύνδεση με τρανσφερρίνη  Μεταφορά στον μυελό των οστών 20 Ανακύκλωση σιδήρου: εξοικονομείται 20 φορές περισσότερος σίδηρος από αυτόν που απορροφάται ή απεκκρίνεται ημερισίως

39 Ισοζύγιο Σιδήρου Αιμοσφαιρίνη ερυθροκυττάρων Σπλήνας και Ήπαρ Αιμοφόρα αγγεία Μυελός των οστών Ήπαρ (Αποθήκευση) Απομάκρυνση παλαιού ερυθροκυττάρου Επανακυκλοφορία σιδήρου Απορρόφηση τροφής Απώλεια (ούρα, ιδρώτας, κύτταρα δέρματος, αίμα) Επανακυκλοφορία σιδήρου Σχηματισμός νεόυ ερυθροκυττάρου Όλα τα άλλα κύτταρα

40 Τύχη του σιδήρου

41 παραγωγή Ερυθροκύτταρα – παραγωγή Φυλλικό οξύ Πρόσληψη:  Φυλλώδη φυτά, προζύμι Αποθήκευση: Ήπαρ  Ήπαρ Λειτουργία : Παραγωγή θυμίνης (διαίρεση κυττάρου)  Παραγωγή θυμίνης (διαίρεση κυττάρου) Βιταμίνη Β12 Πρόσληψη:  Ζωικά προϊόντα Λειτουργία:  Παροχή Cο (απαραίτητο για τη δράση του φυλλικού οξέος) Απορρόφηση:  Γαστρεντερικός σωλήνας (ενδογενής παράγοντας)

42 Ερυθροποίηση Ρύθμιση παραγωγής ερυθροκυττάρων μυελός των οστών Παραγωγή: μυελός των οστών ερυθροποιητίνη Ρύθμιση: ερυθροποιητίνη νεφρικού ήπαρ  Εκκρίνεται από ορμονούχα κύτταρα νεφρικού συνδετικού ιστού και από το ήπαρ Ερεθίσματα:  Χαμηλά επίπεδα Ο 2  Τεστοστερόνη

43 Ερυθροποίηση Διανομής Ο2 στους ιστούς Νεφροί : έκκριση ερυθροποιητίνης Ερυθροποιητίνης πλάσματος Μυελός των οστών: παραγωγής ερυθροκυττάρων Συγκέντρωσης Ηb στο αίμα Ικανότητας μεταφοράς Ο2 στο αίμα Αποκατάσταση διανομής Ο2 Ηb: αιμοσφαιρίνη Αρνητική ανατροφοδότηση!

44 Ωρίμανση ερυθροκυττάρων Βασικές διεργασίες ωρίμανσης: σύνθεση της αιμοσφαιρίνης σχηματισμός απύρηνων σωματιδίων σχήματος αμφίκοιλου δίσκου Η διαφοροποίηση των προγονικών κυττάρων σε ώριμα ερυθροκύτταρα συνεπάγεται Ελάττωση του μεγέθους του κυττάρου Παραγωγή αιμοσφαιρίνης Σταδιακή ελάττωση και τελική εξαφάνιση των κυτταρικών οργανιδίων Αλλαγή της χρωστικής συμπεριφοράς του κυτταροπλάσματος: από έντονη βασεοφιλία λόγω του μεγάλου αριθμού πολυριβοσωμάτων, σε οξεοφιλία οφειλόμενη στην παραγωγή αιμοσφαιρίνης Συμπύκνωση και τελική απόρριψη του πυρήνα

45 Ωρίμανση Η ερυθροποίηση πραγματοποιείται στον μυελό των οστών Διεγείρεται από την ερυθροποιητίνη Τα αρχικά υλικά είναι αμινοξέα, σίδηρος και βιταμίνες, όπως B12, B6 και φυλικό οξύ Στάδια ωρίμανσης:  Οι αιμοκυτταροβλάστες διαφοροποιούνται στον μυελό για να παράγουν μυελοειδή κύτταρα  Περαιτέρω διαφοροποίηση οδηγεί σε δικτυοερυθροκύτταρα (μικρότερο μέγεθος, χωρίς οργανίδια)  Εξοδος των δικτυοερυθροκυττάρων στην κυκλοφορία  Ωρίμανση σε ερυθροκύτταρα 1 η μέρα: Προερυθροβλάστη Ερυθροβλάστη 2 η μέρα: Βασεόφιλη ερυθροβλάστη 3 η μέρα: Πολυχρωματόφιλη ερυθροβλάστη 4 η μέρα: Νορμοβλάστη 5 η - 7 η μέρα: Δικτυοερυθροκύτταρο Ώριμα ερυθροκύτταρα Έξοδος στην κυκλοφορία Απόρριψη πυρήνα

46 καταστροφή Ερυθροκύτταρα – καταστροφή Χρόνος ζωής: 120 μέρες Αποθήκευση και καταστροφή: σπλήνας Τρόπος: φαγοκυττάρωση απο τα μακροφάγα Αιμοσφαιρίνη: o Ο σίδηρος απομακρύνεται :  καταστρέφεται (τρανσφερρίνη)  ή αποθηκεύεται (φερριτίνη) o Η αίμη μετατρέπεται σε χολερυθρύνη  πλάσμα o Η χολερυθρύνη καταβολίζεται στο ήπαρ o Τα προϊόντα καταβολισμού που εκκρίνονται στη χολή  λεπτό έντερο  κόπρανα o Τα προϊόντα καταβολισμού στην κυκλοφορία  νεφροί  ούρα

47 Σχηματικά... Μυελός των οστών Σπλήνας Ήπαρ Νεφροί Κυκλοφορία Πρωκτός Παχύ έντερο Λεπτό έντερο Ερυθροποίηση Ερυθροκύτταρα Ερυθρά Αίμη + Σφαιρίνη Fe + Χολερυθρύνη Αιμινοξέα Τ-Fe Χολερυθρύνη F- Fe Χολή Τ-Fe Χολή Τ-Fe Fe από τροφή Χολή Χολή που απεκκρίνεται με τα ούρα

48 Αναιμία Αιμοσφαιρίνη  μεταφορά O 2 Aναιμία Μειωμένα επίπεδα Αιμοσφαιρίνης  Aναιμία  Μειωμένη μεταφορά O 2  Μείωση της ανάσας κατά την εκπνοή, λήθαργος, κούραση  Άλλα: πελδινότητα κ.α. Ισχαιμία Απουσία O 2 στα κύτταρα  Ισχαιμία

49 Αναιμία Οφείλεται: συγκέντρωσης  Ελάττωση της συγκέντρωσης αιμοσφαιρίνης ανά ερυθροκύτταρο συνολικού αριθμού  Μείωση του συνολικού αριθμού των ερυθροκυττάρων, που περιέχουν φυσιολογική ποσότητα αιμοσφαιρίνης  Συνδυασμός των παραπάνω

50 Κύριες αιτίες αναιμίας σιδηροπενική αναιμία Διατροφική ανεπάρκεια σιδήρου (σιδηροπενική αναιμία), βιταμίνης Β12 ή φυλλικού οξέος Ανεπάρκεια μυελού των οστών, λόγω τοξικών ουσιών ή καρκίνου αιμορραγία Απώλεια αίματος (αιμορραγία) που οδηγεί σε ανεπάρκεια σιδήρου Ανεπαρκής έκκριση ερυθροποιητίνης σε ασθένειες των νεφρών Υπέρμετρη καταστροφή ερυθροκυττάρων (πχ δρεπανοκυτταρική αναιμία)

51 Βιβλιογραφία A. Vander, Κεφάλαιο 14 ο Α.C. Guyton & J.H. Hall, Κεφ 32 ο – 36 ο Α.C. Guyton & J.H. Hall, Εγχειρίδιο Ιατρικής Φυσιολογίας, Κεφ 6 ο R.M. Berne & M.N. Levy, Κεφ 15 ο

52 Ευχαριστώ πολύ για την προσοχή σας Ερωτήσεις??


Κατέβασμα ppt "Δομή και Λειτουργία του Αίματος Φυσιολογία του Ανθρώπου Διάλεξη 3."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google