Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

I ΔΙΩΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Δημόσιο – ιδιωτικό δίκαιο  Η διάκριση δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου ανήκει στο σύγχρονο δίκαιο.  Έλληνες : δεν αναπτύσσουν νομική.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "I ΔΙΩΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Δημόσιο – ιδιωτικό δίκαιο  Η διάκριση δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου ανήκει στο σύγχρονο δίκαιο.  Έλληνες : δεν αναπτύσσουν νομική."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 I ΔΙΩΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

2 Δημόσιο – ιδιωτικό δίκαιο  Η διάκριση δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου ανήκει στο σύγχρονο δίκαιο.  Έλληνες : δεν αναπτύσσουν νομική επιστήμη.  Το δίκαιο της πόλης θεωρείται ενιαίο.  Δεν υπάρχει διάσταση πόλης – πολιτών : όλοι μετέχουν στη νομοθετική και λοιπές εξουσίες.  Γίνεται διάκριση ἰδίων – δημοσίων δικῶν, γραφῆς – δίκης, ἴδια – κοινά ἀδικήματα, χωρίς συστηματική διάκριση του δικαίου σε δημόσιο – ιδιωτικό.

3 Υποκείμενα δικαίου  Πλήρης ικανότητα δικαίου : άρρενες, ενήλικες πολίτες.  Μέτοικοι ( μέσω πολίτη, προστάτη ), γυναίκες ( μέσω ἐπιτρόπου ), άτιμοι ( μερικώς ): μόνο στο πεδίο του ιδιωτικού δικαίου.  Καθολική ατιμία : κανένα δικαίωμα & και οι κατιόντες τους.  Ξένοι : ενίοτε, δικαίωμα ἐπιγαμίας, ἐγκτήσεως γῆς  Δούλοι : περιορισμένη δικαιοπρακτική ικανότητα και παρίστανται στο δικαστήριο σε εμπορικές δίκες.

4 Οἶκος  Αριστοτέλης : κοινωνία ανδρός - γυναικός, κυρίου - δούλου = η αρχαιότερη κοινωνική ομάδα.  Προέλευση οργάνωσης σε κώμες και πόλεις.  Οίκος = σύνολο προσώπων, περιουσίας, θρησκευτικής λατρείας.  Αρχηγός οικογένειας, ασκεί εξουσία ( κυριεία ) στη νόμιμη σύζυγο και τους γνήσιους κατιόντες.  Οι οικογενειακές σχέσεις διέπονται από το δίκαιο της πόλης και όχι θρησκευτικούς κανόνες.

5  Ο άρρην ενήλικος κατιών μπορεί να δημιουργήσει το δικό του οίκο.  Διατηρεί δεσμούς με τον πατρικό, κοινή θρησκευτική λατρεία.  Ἔρημος οἶκος : χωρίς κατιόντες.  Νόμος ἀτέκνων : Βουθρωτός Β. Ηπείρου.  Σημασία για : διατάξεις χηρεύουσας κληρονομίας (= χωρίς κληρονόμους ).  Στην αρχαϊκή περίοδο : μορφή συγκυριότητας επί των περιουσιακών στοιχείων της οικογένειας. Μετά εξαφανίζεται.

6 Ο γάμος  Θεσμός παλαιός όσο και η ανθρώπινη κοινωνία.  Αφότου εντάσσεται στους δικαιικούς θεσμούς : υπόκειται σε νομικούς περιορισμούς.  Αριστοκρατικοί χρόνοι : έγκυρος ο γάμος μεταξύ ατόμων από διαφορετικές πόλεις.  Περικλής : μη έγκυρος.  Κώλυμα γάμου : συγγένεια.  Κατ ’ ευθεία γραμμή απεριορίστως.  Εκ πλαγίου : μεταξύ αμφιθαλών αδελφών Μεταξύ ετεροθαλών ομομήτριων αδελφών ( στη Σπάρτη, μεταξύ ομοπάτριων ).  Επιτρέπεται ο γάμος μεταξύ ετεροθαλών ομοπάτριων αδελφών ( στη Σπάρτη, ομομήτριων ), εξ υιοθεσίας αδελφών, συγγενών γ ’ βαθμού ( θείος – ανηψιά ).

7 Συστατικές πράξεις γάμου  Αρχαιότερη μορφή έγγαμης σχέσης : αρπαγή της γυναίκας από το μέλλοντα σύζυγο.  Σπάρτη, κλασικοί χρόνοι : τελετουργική πράξη γάμου.  Αρπαγή : αντικαθίσταται από την αγοραπωλησία.  Τίμημα ( έδνα ): ο σύζυγος. Στα ομηρικά έπη = η προίκα

8 ἐγγύη ἔκδοσις  Προηγείται.  Μάλλον, αμοιβαίες υποσχέσεις μεταξύ πατέρα και συζύγου.  Ο πρώτος θα δώσει τη νύφη, ο δεύτερος να την κρατήσει ως νόμιμη σύζυγο.  Εμπράγματο χαρακτήρα.  Παράδοση της γυναίκας ώστε να αρχίσει η συμβίωση.  Η συμβίωση χωρίς ἐγγύη = παλλακεία.  Παλλακεία = ήσσονος μορφή γάμου με κάποιες έννομες συνέπειες ( κληρονομικό – ποινικό δ.)

9 Προίκα  Ομηρική φερνή.  Δεν αποτελεί νομική υποχρέωση.  = το μερίδιο της κόρης στην πατρώα περιουσία γιατί κληρονομούν τα ακίνητα μόνον οι άρρενες.  Για την αντιμετώπιση των αναγκών του γάμου και της ανατροφής των παιδιών.  Η κυριότητα των προικώων μένει στο συστήσαντα την προίκα, μετά το θάνατό του, στη γυναίκα.  Αποτιμάται κατά τη σύστασή της σε χρήμα ( ἐντίμησις ).  Σε λύση του γάμου, ο προικολήπτης οφείλει να την επιστρέψει.  Σε θάνατο της συζύγου : επιστρέφεται στους κληρονόμους της ( δεν είναι ο σύζυγος ).  Αν ο σύζυγος αρνείται : δίκη προικός για την απόδοση στη σύζυγο μαζί με τους τόκους.

10 Λύση του γάμου  Αυτοδικαίως με το θάνατο ενός συζύγου.  Με διαζύγιο.  Ἀπόπεμψις : αν την πρωτοβουλία λαμβάνει ο σύζυγος.  Ἀπόλειψις : αν η σύζυγος εγκαταλείψει τη συζυγική στέγη.  Σε περίπτωση μοιχείας της συζύγου, ο σύζυγος πρέπει να τη διαζευχθεί, αλλιώς : ποινή ατιμίας.  Νόμος του Σόλωνα : ο σύζυγος, γιός, αδελφός ή σύντροφος παλλακίδας μπορεί να σκοτώσει το μοιχό που συλλαμβάνει επ ’ αυτοφώρω, χωρίς συνέπειες.  Αλλιώς : γραφή μοιχείας.  Δικαίωμα ἀφαιρέσεως : ο πατέρας, αν δεν έχουν γεννηθεί τέκνα.

11 Σχέσεις γονέων & τέκνων  Ο αρχηγός του οίκου ασκεί την πατρική εξουσία.  Στην Ελλάδα, πιο περιορισμένη απ ’ ότι στη Ρώμη.  Δεν έχει δικαίωμα ζωής & θανάτου επί των τέκνων.  Δικαίωμα ἐκθέσεως ανεπιθύμητων νεογέννητων.  Ο ενήλικος γιός δημιουργεί το δικό του οίκο.  Η πώληση και ενεχυρίαση τέκνων απαγορεύεται, αλλά συμβαίνει μέχρι και τους ρωμαϊκούς χρόνους.  Ο πατέρας αποφασίζει για το γάμο της κόρης, για το γιό δεν χρειάζεται έγκριση.  Δικαίωμα ἀποκηρύξεως του τέκνου ( με σύμπραξή κήρυκα ) και αποκλεισμού του από την κληρονομική διαδοχή.

12 Υποχρεώσεις πατέρα  Ανατροφή και εκπαίδευση τέκνων  Διαχείριση της περιουσίας των ανηλίκων παιδιών.  Αν έχει αγόρι, δεν μπορεί να καταλείπει την περιουσία του με διαθήκη σε τρίτο.

13 Υποχρεώσεις τέκνων  Δοκιμασία αρχόντων : οφείλει ο πολίτης να αποδείξει ότι συνέδραμε τους εν ζωή γονείς του, ή ότι τους τίμησε μετά θάνατον.  Η κακοποίηση γονέα : διώκεται αυτεπαγγέλτως με γραφὴ γονέων κακώσεως = ἀτιμία.

14 Νόμος περὶ τῶν γονέων ( Δελφοί )  « ὅστις κα μὴ διατρέφηι τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα »  Καταγγέλλεται από τους πολίτες στη βουλή.  Δεν γίνεται δίκη, αλλά εξουσιοδοτείται η βουλή να οδηγήσει δέσμιο το δράστη στη φυλακή (!)

15 Υιοθεσία  Γνωστή από τους αρχαϊκούς χρόνους.  Όταν δεν υπάρχουν γνήσια φυσικά τέκνα για να συνεχίσουν τον οίκο.  Υιοθετών & υιοθετούμενος πρέπει να είναι πολίτες.  Υιοθετών : ενήλικος και άτεκνος, ή με αποκληρωμένα τέκνα, ή μόνο με κόρες.  Υιοθετούμενος : αν είναι ανήλικος απαιτείται η συναίνεση του πατέρα και έλλειψη καταδίκης σε ατιμία.  Συνήθως άρρην ( υιοθεσία )  Υιοθεσία : εν ζωή ή αιτία θανάτου ( με τη διαθήκη του υιοθετούντος ).  Συνήθως γίνεται πανηγυρικά, ενώπιον μαρτύρων, αν και δεν είναι αναγκαίο.  Αναγκαία : η εγγραφή της πράξης στα ληξιαρχικά βιβλία.

16 Υιοθετούμενος  Αποκτά κληρονομικά δικαιώματα στην περιουσία του θετού πατέρα  Χάνει τα αντίστοιχα δικαιώματα στη φυσική του οικογένεια.  Αν ο υιοθετών έχει θυγατέρα, πρέπει να την παντρευτεί.  Δεν μπορεί να υιοθετήσει περαιτέρω.  Λύση υιοθεσίας : κοινή συναινέσει, και  Μονομερώς :  Ο υιοθετών με αποκήρυξη του θετού τέκνου  Ο θετός γιός : αν αποκτήσει γνήσιο γιό, ο οποίος παραμένει στη θέση του στην οικογένεια του υιοθετήσαντος παππού.

17 Επίκληρος  Τα κορίτσια αποκλείονται από την εξ αδιαθέτου (= χωρίς διαθήκη ) κληρονομική διαδοχή.  Το κορίτσι που μένει ορφανό χωρίς αδελφούς πρέπει να παντρευτεί τον πλησιέστερο συγγενή από την πατρική πλευρά, που θα κληρονομούσε τον αποβιώσαντα αν ήταν άτεκνος.  Σκοπός θεσμού : να συνεχιστεί ο οίκος μέσω του αγοριού που θα αποκτήσει η επίκληρος.  Διασφαλίζονται τα κληρονομικά δικαιώματα των συγγενών του πατέρα.  Στη Σπάρτη : πατροῦχος, στη Γόρτυνα : πατροιῶκος

18 Κληρονομικό δίκαιο  Αρχικά κληρονομούν μόνο οι άρρενες και οι εξ αρρενογονίας συγγενείς και δεν υπάρχει η διαθήκη.  Μετά το Σόλωνα : οι γυναίκες καλούνται αν δεν υπάρχουν άρρενες κατιόντες ή εξ αρρενογονίας συγγενείς.  Ἀγχιστεία : οι εκ πλαγίου συγγενείς, άρρενες και θήλεις, έως πέμπτου βαθμού ( γιοί πρώτων εξαδέλφων ) και ετεροθαλή αδέλφια.

19 Εξ αδιαθέτου κληρονομική διαδοχή  Προηγούνται οι άνδρες έναντι των γυναικών.  Προτιμούνται οι κατιόντες από τους εκ πλαγίου συγγενείς.  Σειρά διαδοχής :  1. Άρρενες κατιόντες.  2. Γνήσιες θυγατέρες, αν δεν υπάρχουν άρρενες.  3. Ο πατέρας  4. Ομοπάτριοι αδελφοί & κατιόντες τους.  5. Ομοπάτριες αδελφές και κατιόντες τους.  6. Αδελφοί πατέρα ( θείοι ) και κατιόντες τους.  7. Αδελφές πατέρα ( θείες ) και κατιόντες τους.  8. Η μητέρα  9. Οι ομομήτριοι αδελφοί και οι κατιόντες τους.  10. Οι ομομήτριες αδελφές και οι κατιόντες τους.  11. Οι θείοι από τη μητρική πλευρά και οι κατιόντες τους.  12. Οι θείες από τη μητρική πλευρά και οι κατιόντες τους.  13. Ο πλησιέστερος συγγενής από την πατρική πλευρά ( πέραν των αγχιστέων ).  Αν δεν υπάρχει κανείς από τους ανωτέρω, χηρεύουσα κληρονομία ( οίκος έρημος ).

20 Εκ διαθήκης διαδοχή  Σόλων : νόμος περί διαθηκών.  Μπορεί να συντάξει διαθήκη μόνον όποιος δεν έχει γνήσιους άρρενες κατιόντες.  Τότε, μπορεί με τη διαθήκη να παρακάμψει τους αγχιστείς, με τον εξ υιοθεσίας γιό.  Δεν απαιτείται συστατικός τύπος ( προφορικές & γραπτές διαθήκες ).  Ο συντάκτης πρέπει να είναι ενήλικος πολίτης.

21 Λόγοι ακυρότητας διαθηκών  Έλλειψη πνευματικής ικανότητας  Άσκηση βίας σε βάρος του διαθέτη, σωματική ( δεσμός ) ή ψυχική ( ἀνάγκη ).  Φρενοβλάβεια ( μανία )  Γήρας ( χωρίς διατήρηση πνευματικής διαύγειας )  Ψυχοφάρμακο ( φάρμακον )  Επήρεια γυναίκας ( γυναικὶ πείθεσθαι ).

22 Επαγωγή κληρονομίας  Στους κατιόντες επέρχεται αυτοδικαίως με το θάνατο του κληρονομουμένου, στην εξ αδιαθέτου και εκ διαθήκης διαδοχή.  Οι λοιποί συγγενείς : πρέπει να καταθέσουν στον επώνυμο άρχονται αίτηση ( λῆξις ).  Ο άρχων, αν δεν υπάρχει αντιδικία, επιδικάζει την κληρονομία στον αιτούντα.  Η απόφαση επικυρώνεται από το δικαστήριο ( ἐπιδικασία ).  Αν υπάρχει αντιδικία, αποφασίζει το λαϊκό δικαστήριο, επιδικάζοντας την κληρονομία στο διάδικο με το ισχυρότερο δικαίωμα.


Κατέβασμα ppt "I ΔΙΩΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Δημόσιο – ιδιωτικό δίκαιο  Η διάκριση δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου ανήκει στο σύγχρονο δίκαιο.  Έλληνες : δεν αναπτύσσουν νομική."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google