Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Βιολογική σημασία του συμπληρώματος και κλινικές εφαρμογές Βασιλική Τσαβδαρίδου-Φώλα Διευθύντρια ΕΣΥ Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "Βιολογική σημασία του συμπληρώματος και κλινικές εφαρμογές Βασιλική Τσαβδαρίδου-Φώλα Διευθύντρια ΕΣΥ Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 Βιολογική σημασία του συμπληρώματος και κλινικές εφαρμογές Βασιλική Τσαβδαρίδου-Φώλα Διευθύντρια ΕΣΥ Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

2 • Είναι ο δραστικότερος μηχανισμός της φυσικής ανοσιακής απάντησης και ένας απ’ τους πιο δραστικούς μηχανισμούς της ειδικής ανοσιακής απάντησης Το σύστημα του συμπληρώματος

3 Το σύστημα του συμπληρώματος περιλαμβάνει τρείς ομάδες πρωτεϊνών • Α. Πρωτεΐνες των οδών ενεργοποίησης του συμπληρώματος • Β. Υποδοχείς του συμπληρώματος • Γ. Ρυθμιστικές πρωτεΐνες

4 Α. Πρωτεΐνες των οδών ενεργοποίησης του συμπληρώματος • Είναι διαλυτές πρωτεΐνες του ορού σε αδρανή μορφή που μετά την ενεργοποίησή τους, δηλαδή τη μερική πρωτεόλυσή τους, δρούν ως ένζυμα με υπόστρωμα την αμέσως επόμενη πρωτεΐνη του καταρράκτη συμπληρώματος. • Από την ενεργοποίηση προκύπτουν κομμάτια μικρά ή μεγαλύτερα ή σύμπλοκα πρωτεϊνών, τα οποία έχουν και ειδικότητα συνδέτη για την επόμενη ομάδα πρωτεϊνών του συμπληρώματος

5 Β. Υποδοχείς του συμπληρώματος Είναι μεμβρανικές πρωτεΐνες που βρίσκονται σε διάφορα κύτταρα και έχουν ως συνδέτες τα προϊόντα της διάσπασης κυρίως του C3 ή και τα συμπλέγματα πρωτεϊνών που παράγονται κατά τη διάρκεια της ενεργοποίησης του συμπληρώματος

6 Γ. Ρυθμιστικές πρωτεΐνες (διαλυτές και μεμβρανικές) Έχουν ως στόχο: * Την εστίαση της ενεργοποίησης του συμπληρώματος στην επιφάνεια των παθογόνων * Την προστασία των ίδιων κυττάρων από τη λύση

7 Ονοματολογία • Tης κλασικής οδού C1, C2… έως C9 • Της εναλλακτικής οδού Παράγοντες και ακολουθούνται από ένα γράμμα π.χ. D • Τις μεμβρανικές πρωτεΐνες, υποδοχείς ή ρυθμιστικές του συμπληρώματος τις συναντάμε με διάφορα ονόματα • Τα μικρά τμήματα που προκύπτουν κατά την ενεργοποίηση συνήθως συνοδεύονται από το γράμμα a, ενώ τα μεγάλα από το γράμμα b

8 Κλασική οδός ενεργοποίησης Η κλασική οδός αρχίζει με τη δημιουργία συμπλεγμάτων αντιγόνου αντισώματος και τη σύνδεσή τους σε δύο τουλάχιστον θέσεις του C1q

9

10 Η κλασική οδός ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΑΠΟ: • Ανοσοσυμπλέγματα που περιέχουν IgM> IgG3> IgG1> IgG2> IgG4 • Gram (+), Gram (-) βακτήρια, ιοί • Κυτταρικές και υποκυτταρικές δομές κατεστραμμένων κυττάρων (διάφορες πρωτεΐνες, λιπίδια κλπ.) • Χημικές ουσίες (κρύσταλλοι ουρικού νατρίου, κλπ) • CRP

11 Οδός λεκτίνης Η MBL αναγνωρίζει συντηρημένες συστοιχίες ολιγοσακχαριτών που βρίσκονται σε αρκετές κατηγορίες μικροοργανισμών και όχι στα ίδια κύτταρα

12

13 Current Protein and Peptide Science, 2001, 2, 43-59

14 Εναλλακτική οδός και αγκύλη ενίσχυσης Mark J. Walport. N Engl J Med 2001; 344:

15

16 Εναλλακτική οδός και αγκύλη ενίσχυσης

17 Οι τρεις οδοί συγκλίνουν στο σημείο της διάσπασης του C3 που αποτελεί το κεντρικό γεγονός της ενεργοποίησης

18 Frontiers in Bioscience 2007:12,

19

20

21 Membrane Attack Complex (MAC)

22 Ρύθμιση της ενεργοποίησης του συμπληρώματος

23

24 Πρώτο σημείο ελέγχου για την κλασική οδό είναι η ύπαρξη ανοσοσυμπλέγματος

25 Ρύθμιση από τη δράση του C1 INH

26

27 Σημαντικός ρυθμιστής της εναλλακτικής οδού ο παράγων Η

28 Μεμβρανικοί υποδοχείς ρυθμίζουν-αναστέλλουν τον σχηματισμό της κομβερτάσης του C3 της κλασικής και της εναλλακτικής οδού

29 Ρύθμιση του σχηματισμού του MAC

30 ΔΡΑΣΗ ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΤΟΥ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΡΑΣΗ ΑΥΤΉ ΑΜΥΝΑ ΕΝΑΝΤΙ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ  Λύση βακτηρίων και κυττάρων  Σύμπλοκο προσβολής της μεμβράνης (C5b- C9)  Οψωνινιποίηση  Ομοιοπολικά συνδεμένα τμήματα του C3 και C4  Χημειοταξία και ενεργοποίηση λευκοκυττάρων  Αναφυλατοξίνες και υποδοχείς τους στα λευκοκύτταρα ΑΠΟΒΟΛΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΤΤΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ  Κάθαρση ανοσοσυμπλεγμάτων από τους ιστούς  C1q, ομοιοπολικά συνδεμένα τμήματα του C3 και C4  Κάθαρση αποπτωτικών κυττάρων  C1q, ομοιοπολικά συνδεμένα τμήματα του C3 και C4 ΓΕΦΥΡΑ ΜΕΤΑΞΥ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΤΗΤΗΣ ΑΝΟΣΙΑΣ  Αύξηση των αντισωματικών απαντήσεων  C3b και C4b συνδεμένα σε ανοσοσυμπλέγματα και αντιγόνο, υποδοχείς του C3 στα Β και στα αντιγονοπαρουσιαστικά κύτταρα  Ενίσχυση της ανοσολογικής μνήμης  C3b και C4b συνδεμένα σε ανοσοσυμπλέγματα και αντιγόνο, υποδοχείς του C3 στα θυλακιώδη δενδριτικά κύτταρα ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΚΥΡΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΟΣ

31 ΑΜΥΝΑ ΕΝΑΝΤΙ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ  Οψωνινιποίηση  Χημειοταξία και ενεργοποίηση λευκοκυττάρων  Λύση βακτηρίων και κυττάρων

32 ΔΡΑΣΗ ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΤΟΥ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΡΑΣΗ ΑΥΤΉ ΑΜΥΝΑ ΕΝΑΝΤΙ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ  Λύση βακτηρίων και κυττάρων  Σύμπλοκο προσβολής της μεμβράνης (C5b- C9)  Οψωνινιποίηση  Ομοιοπολικά συνδεμένα τμήματα του C3 και C4  Χημειοταξία και ενεργοποίηση λευκοκυττάρων  Αναφυλατοξίνες και υποδοχείς τους στα λευκοκύτταρα ΑΠΟΒΟΛΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΤΤΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ  Κάθαρση ανοσοσυμπλεγμάτων από τους ιστούς  C1q, ομοιοπολικά συνδεμένα τμήματα του C3 και C4  Κάθαρση αποπτωτικών κυττάρων  C1q, ομοιοπολικά συνδεμένα τμήματα του C3 και C4 ΓΕΦΥΡΑ ΜΕΤΑΞΥ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΤΗΤΗΣ ΑΝΟΣΙΑΣ  Αύξηση των αντισωματικών απαντήσεων  C3b και C4b συνδεμένα σε ανοσοσυμπλέγματα και αντιγόνο, υποδοχείς του C3 στα Β και στα αντιγονοπαρουσιαστικά κύτταρα  Ενίσχυση της ανοσολογικής μνήμης  C3b και C4b συνδεμένα σε ανοσοσυμπλέγματα και αντιγόνο, υποδοχείς του C3 στα θυλακιώδη δενδριτικά κύτταρα ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΚΥΡΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΟΣ

33 Δράσεις του συστήματος του συμπληρώματος Β. Αποβολή των περιττών στοιχείων 1. Κάθαρση των ανοσοσυμπλεγμάτων

34 Κάθαρση των ανοσοσυμπλεγμάτων

35

36

37

38

39

40 Δράσεις του συστήματος του συμπληρώματος Β. Αποβολή των περιττών στοιχείων 2. Κάθαρση των αποπτωτικών κυττάρων

41 ΔΡΑΣΗ ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΤΟΥ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΡΑΣΗ ΑΥΤΉ ΑΜΥΝΑ ΕΝΑΝΤΙ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ  Λύση βακτηρίων και κυττάρων  Σύμπλοκο προσβολής της μεμβράνης (C5b- C9)  Οψωνινιποίηση  Ομοιοπολικά συνδεμένα τμήματα του C3 και C4  Χημειοταξία και ενεργοποίηση λευκοκυττάρων  Αναφυλατοξίνες και υποδοχείς τους στα λευκοκύτταρα ΑΠΟΒΟΛΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΤΤΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ  Κάθαρση ανοσοσυμπλεγμάτων από τους ιστούς  C1q, ομοιοπολικά συνδεμένα τμήματα του C3 και C4  Κάθαρση αποπτωτικών κυττάρων  C1q, ομοιοπολικά συνδεμένα τμήματα του C3 και C4 ΓΕΦΥΡΑ ΜΕΤΑΞΥ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΤΗΤΗΣ ΑΝΟΣΙΑΣ  Αύξηση των αντισωματικών απαντήσεων  C3b και C4b συνδεμένα σε ανοσοσυμπλέγματα και αντιγόνο, υποδοχείς του C3 στα Β και στα αντιγονοπαρουσιαστικά κύτταρα  Ενίσχυση της ανοσολογικής μνήμης  C3b και C4b συνδεμένα σε ανοσοσυμπλέγματα και αντιγόνο, υποδοχείς του C3 στα θυλακιώδη δενδριτικά κύτταρα ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΚΥΡΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΟΣ

42 Δράσεις του συστήματος του συμπληρώματος Γ. Σύνδεση μεταξύ φυσικής και επίκτητης ανοσίας Η δέσμευση του C3d σε υποδοχείς του στην επιφάνεια των ενεργοποιημένων Β κυττάρων βελτιώνει σημαντικά την παραγωγή αντισωμάτων σε σύγκριση με ότι από τα Β κύτταρα που ενεργοποιούνται από αντιγόνο και μόνο. 1. Επιτάχυνση της παραγωγής αντισωμάτων

43 2. Ενίσχυση της ανοσολογικής μνήμης Το αντιγόνο, μέσω υποδοχέων του συμπληρώματος, παραμένει στα δενδριτικά κύτταρα των βλαστικών κέντρων των λεμφοζιδίων και συνεχώς τροφοδοτεί την ενεργοποίηση των μνημονικών κυττάρων

44 Παθολογικές εκδηλώσεις έχουμε σε ελάττωση των πρωτεϊνών του συστήματος που οφείλονται σε: Υπερβολική κατανάλωση π.χ. λοίμωξη ή αυτοανοσία και σε επίκτητες ή κληρονομικές ανεπάρκειες

45 • Στο γενικό πληθυσμό οι κληρονομικές ανεπάρκειες είναι σπάνιες περίπου 0,03%;;;; • Της MBL 3% ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΕΣ ΤΟΥ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΟΣ

46 ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΩΝ ΤΟΥ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΟΣ Ανεπάρκειες της κλασικής οδού C1, C2, C4 έχουν επίπτωση στην κάθαρση των ανοσοσυμπλεγμάτων και των αποπτωτικών κυττάρων που εξηγεί την εμφάνιση λύκου στους ασθενείς αυτούς.

47 ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΩΝ ΤΟΥ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΟΣ Η επίπτωση του λύκου σε άτομα με ανεπάρκειες της κλασικής οδού είναι: • 90% σε έλλειψη C1q • 70% σε έλλειψη C4 • 55% σε έλλειψη C1r, C1s • 20% σε έλλειψη C2

48 • Ανεπάρκεια της MBL προδιαθέτει για σοβαρές λοιμώξεις από Neisseria • Έλλειψη προπερδίνης επίσης ευθύνεται για σοβαρές περιπτώσεις μηνιγγίτιδας από μηνιγγιτιδόκοκκο • Κληρονομικές (ή επίκτητες) ανεπάρκειες των C5-C9 πρωτεϊνών αυξάνουν σημαντικά την επίπτωση σε λοιμώξεις κυρίως από βακτήρια του γένους Neisseria

49 Ανεπάρκεια του C3 οδηγεί σε σοβαρές, επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις κυρίως του αναπνευστικού συστήματος από πυογόνα βακτήρια όπως: πνευμινιόκοκκος, αιμόφιλος της ινφλουέντσας κ.ά.

50 Ανεπάρκειες παραγόντων του συμπληρώματος

51 Ανεπάρκεια αναστολέων του συμπληρώματος Ανεπάρκεια του αναστολέα της C1 εστεράσης προκαλεί αγγειοοίδημα

52 Ανεπάρκεια αναστολέων του συμπληρώματος Ανεπάρκεια CD59

53 Θεραπευτικές παρεμβάσεις • Εμβολιασμοί έναντι παθογόνων • Χορήγηση αντιβιοτικών • Χορήγηση παραγόντων που λείπουν • Χορήγηση αντι-C5 μονοκλωνικών αντισωμάτων

54 Θεραπευτικές παρεμβάσεις

55 • Προσπάθειες για την παραγωγή ανασυνδυασμένων διαλυτών μορφών φυσικών μεμβρανικών αναστολέων όπως οι: CR1, DAF, MCP, CD59

56 Μέθοδοι ελέγχου των πρωτεϊνών του συμπληρώματος αιμολυτικέςΜη αιμολυτικές

57 Μέθοδοι ελέγχου των πρωτεϊνών του συμπληρώματος Αιμολυτικές μέθοδοι μόνο για ανίχνευση κληρονομικών ανεπαρκειών

58 Μέθοδοι προσδιορισμού διαφόρων επιμέρους παραγόντων του συμπληρώματος • Νεφελομετρικές π.χ. C3, C4, C1inh • ELISA π.χ. C3adesArg, SC5b-9 • Κυτταρομετρία ροής π.χ. CD59

59 Οι προσδιορισμοί των C3 και C4 αποτελούν καλούς δείκτες για την παρακολούθηση ασθενών με λύκο ή σπειραματονεφρίτιδα, αλλά πρέπει να αξιολογούνται εξατομικευμένα

60 παραγωγήκαταβολισμός Οξεία φάσηενεργοποίηση Συγκέντρωση παραγόντων του συμπληρώματος στον ορό

61 Βιβλιογραφία 1.Το σύστημα του συμπληρώματος. Στο: Ιατρική ανοσολογία. Αναστάσιος Ε. Γερμενής σελ Complement. First of two parts. Mark J Walport. N Engl J Med ;344(14): N Engl J Med. 3.Complement. Second of two parts. Mark J. Walport. N Engl J Med 2001; 344: Complement. In: Review of Medical Microbiology and Immunology. Warren Levinson, Eleventh Edition 2010, LANGE, p Complement. In: Cellular and Molecular Immunology. Abul K. Abbas, Andrew H. Lichtman, Fifth edition 2003, Saunders, p Complement deficiencies. In: Primary Immunodeficiency Diseases. Definition, Diagnosis, and Management. Rezaei, Nima; Aghamohammadi, Asghar; Notarangelo, Luigi D. (Eds.) 2008 Springer-Verlag, p: Complement: a key system for immune surveillance and homeostasis. D Ricklin, 1 G Hajishengallis, 2 K Yang 1 & J D Lambris 1D Ricklin 1 G Hajishengallis 2 K Yang 1J D Lambris 1 Nature Immunology 2010: 11, 785–797

62


Κατέβασμα ppt "Βιολογική σημασία του συμπληρώματος και κλινικές εφαρμογές Βασιλική Τσαβδαρίδου-Φώλα Διευθύντρια ΕΣΥ Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google