Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

1 ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. 2 Με τον όρο « Παραγωγή » ορίζεται κάθε οργανωμένη δραστηριότητα που αποσκοπεί στην αύξηση της αξίας ή της χρησιμότητας υλικών αγαθών.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "1 ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. 2 Με τον όρο « Παραγωγή » ορίζεται κάθε οργανωμένη δραστηριότητα που αποσκοπεί στην αύξηση της αξίας ή της χρησιμότητας υλικών αγαθών."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 1 ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

2 2 Με τον όρο « Παραγωγή » ορίζεται κάθε οργανωμένη δραστηριότητα που αποσκοπεί στην αύξηση της αξίας ή της χρησιμότητας υλικών αγαθών ή την παροχή υπηρεσιών με την ανάλωση κάποιων πόρων. Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ 1 Ποιό είναι το περιεχόμενο της έννοιας «Παραγωγή»;

3 3 Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Η Παραγωγή ως Τεχνική έννοια Η Παραγωγή ως Οικονομική έννοια

4 4 Η Παραγωγή ως Τεχνική έννοια 1.Η δραστηριότητα που κατευθύνεται σε κατασκευαστικό αποτέλεσμα με τον συνδυασμό υλικών μέσων και ανθρώπινης εργασίας (γεωργική καλλιέργεια, βιομηχανική μεταποίηση, κατασκευή έργων) 2.Τεχνικά θεωρείται ότι έχει παραχθεί ένα προϊόν, όταν έχει ολοκληρωθεί και το τελευταίο στάδιο κατασκευής του 2 Ποιό είναι το περιεχόμενο της τεχνικής έννοιας «Παραγωγή»;

5 5 Η Παραγωγή ως Οικονομική έννοια 1.Η δραστηριότητα που δημιουργεί χρησιμότητα (νέα χρησιμότητα ή αύξηση της υπάρχουσας), ανεξάρτητα από την τεχνική κατασκευή, π.χ. υπηρεσίες 2.Οικονομικά θεωρείται ότι έχει παραχθεί ένα προϊόν, όταν προσεγγίζει τον καταναλωτή. 3 Ποιό είναι το περιεχόμενο της οικονομικής έννοιας «Παραγωγή»;

6 6 ΒΑΣΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΜΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ – ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΡΟΗΣ ΥΛΙΚΩΝ ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΕΜΠΟΡΙΑ (MARKETING) ΕΡΕΥΝΑ ΑΓΟΡΑΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΑΝΟΜΗ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΣ-ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΩΛΗΣΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ-ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ LOGISTICS

7 7 Έλεγχος Παραγωγής Έλεγχος Ροής Υλικών Προγραμματισμός Παραγωγής Έλεγχος Αποθεμάτων Ποιοτικός Έλεγχος Προγραμματισμός Συντήρησης Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

8 8 Ως σύστημα ορίζεται ένα οργανωμένο σύνολο στοιχείων που συσχετίζονται λειτουργικά για την επίτευξη; κάποιων κοινών σκοπών. Βασικά χαρακτηριστικά των συστημάτων αποτελούν ο σκοπός, το περιβάλλον, οι πόροι, το στοιχεία και η διοίκηση τους. Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ 18 Ποιό είναι το περιεχόμενο της έννοιας «Σύστημα»;

9 9 Με τον όρο « Σύστημα Παραγωγής » ορίζεται κάθε σύστημα, δηλαδή κάθε οργανωμένο σύνολο στοιχείων, που παράγει υλικά αγαθά ή υπηρεσίες. Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ 4 Ποιό είναι το περιεχόμενο της έννοιας «Σύστημα Παραγωγής»;

10 10 Ο ΣΚΟΠΟΣ του είναι η παραγωγή υλικών αγαθών ή υπηρεσιών με τους όρους που θέτει η διοίκηση για την ποικιλία, το κόστος, την ποιότητα, τις προθεσμίες παράδοσης κ.λπ. Στο ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ενός παραγωγικού συστήματος ανήκουν παράγοντες όπως οι πηγές των πρώτων υλών, ο πληθυσμός στον οποίον ανήκει το εργατικό δυναμικό του συστήματος, η εργατική νομοθεσία, οι πελάτες των προϊόντων του συστήματος, η φορολογική και εξαγωγική πολιτική της κυβέρνησης, οι νόμοι για την προστασία του περιβάλλοντος, η τεχνική υποδομή (δίκτυα συγκοινωνιών, τηλεπικοινωνιών, ενέργειας, νερού) κ.ά Οι παράγοντες αυτοί διαμορφώνουν τους περιορισμούς του συστήματος, δηλαδή τους όρους υπό τους οποίους είναι αναγκασμένο να λειτουργήσει το σύστημα. ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ 19 Ποιά είναι τα βασικά χαρακτηριστικά ενός συστήματος παραγωγής ;

11 11 Οι ΠΟΡΟΙ ενός συστήματος παραγωγής είναι ο μηχανολογικός εξοπλισμός και οι εγκαταστάσεις του, οι πρώτες ύλες, το ανθρώπινο δυναμικό, τα κεφάλαια και που διαθέτει κ.λπ. Η ΔΙΟΙΚΗΣΗ ενός συστήματος παραγωγής είναι η εναρμονισμένη εφαρμογή των λειτουργιών του προγραμματισμού, της οργάνωσης, της διεύθυνσης και του ελέγχου του συστήματος ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι του, αξιοποιώντας ιδανικά τους πόρους του συστήματος με τελικά σκοπό την επιβίωση και την ανάπτυξή του. ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ 19 Ποιά είναι τα βασικά χαρακτηριστικά ενός συστήματος παραγωγής ;

12 12 Τα Συστήματα Παραγωγής αποτελούνται από κάποια κύρια υποσυστήματα που εκτελούν τις κύριες παραγωγικές λειτουργίες του συστήματος και από κάποια δευτερεύοντα υποσυστήματα, που υποστηρίζουν τα πρώτα. Για παράδειγμα, ένα εργοστάσιο περιλαμβάνει τα παραγωγικά τμήματα, δηλαδή εκείνα όπου επιτελείται η κυρία λειτουργία (line function) του συστήματος «εργοστάσιο», δηλ. της παραγωγής προϊόντων. Η λειτουργία αυτή υποστηρίζεται από τα υποσυστήματα προμηθειών, μεταφορών, επικοινωνιών, λογιστικής, δικτύων ενέργειας, νερού και ατμού κλπ. Τα δευτερεύοντα υποσυστήματα αποτελούν παραγωγικά συστήματα, που με τη λειτουργία τους (support function) υποστηρίζουν τις κυρίες λειτουργίες του συστήματος. ΤΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ 5 Ποιά είναι τα συστατικά ενός συστήματος παραγωγής»;

13 13 Φυσικά και Τεχνητά Ανοικτά και Κλειστά Ευσταθή και Ασταθή Προσαρμοζόμενα και Μη προσαρμοζόμενα Κατανεμημένα ή Κεντρικά Γραμμικά ή Μη γραμμικά Συνεχή ή Διακριτού χρόνου Τύπου προϊόντος ή Τύπου διαδικασίας ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

14 14 Οργανόγραμμα συστήματος παραγωγής Τύπου Προϊόντος

15 15 Οργανόγραμμα συστήματος παραγωγής Τύπου Διαδικασίας

16 16 Σύγκριση Οργανογραμμάτων συστήματος παραγωγής Τύπων Προϊόντος και Διαδικασίας

17 17 ΕΙΚΟΝΙΚΑ ΑΝΑΛΟΓΙΚΑ (Στατικά και Δυναμικά) ΣΥΜΒΟΛΙΚΑ (Στατικά και Δυναμικά, Προσδιοριστικά και Πιθανολογικά, Περιγραφικά ή Δεοντολογικά) ΜΟΝΤΕΛΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ 20 Ποιές είναι οι διακρίσεις των υποδειγμάτων (μοντέλων, προτύπων) των συστημάτων παραγωγής;

18 18 ΕΙΚΟΝΙΚΑ είναι τα μοντέλα που διατηρούν ορισμένες φυσικές ομοιότητες με το σύστημα που αναπαριστούν (συνήθως υπό κλίμακα) και συνήθως χρησιμοποιούνται για τη στατική περιγραφή ενός συστήματος. Τέτοια μοντέλα είναι, για παράδειγμα, η μακέτα ενός εργοστασίου, το πρότυπο ενός προϊόντος ή η σήραγγα δοκιμών αεροσκαφών. 20 Ποιές είναι οι διακρίσεις των υποδειγμάτων (μοντέλων, προτύπων) των συστημάτων παραγωγής;

19 19 ΑΝΑΛΟΓΙΚΑ είναι τα μοντέλα που έχουν νοηματική μάλλον παρά φυσική αντιστοιχία με το σύστημα που αναπαριστούν. Παράδειγμα ενός τέτοιου μοντέλου είναι ένα ηλεκτρικό δίκτυο που χρησιμοποιείται για τη μελέτη της συμπεριφοράς ενός οδικού δικτύου ή ένα ηλεκτρικό ισοδύναμο ενός οικονομικού συστήματος, όπου οι παραγωγικοί πόροι του συστήματος συμβολίζονται με πυκνωτές, η κατανάλωση με αντιστάσεις κλπ. Τα αναλογικά μοντέλα διακρίνονται σε στατικά (π.χ, ο χάρτης μιας πόλης η το διάγραμμα παραγωγικών διαδικασιών σε ένα τμήμα παραγωγής) και δυναμικά (π.χ. ένα πραγματικό ηλεκτρικό ανάλογο της οδικής κυκλοφορίας που χρησιμοποιείται για τη μελέτη των δυναμικών φαινομένων σε ένα οδικό δίκτυο). 20 Ποιές είναι οι διακρίσεις των υποδειγμάτων (μοντέλων, προτύπων) των συστημάτων παραγωγής;

20 20 ΣΥΜΒΟΛΙΚΑ ή ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ είναι τα μοντέλα που χρησιμοποιούν έννοιες της μαθηματικής ανάλυσης (π.χ. μεταβλητές, σταθερές, σύνολα, εξισώσεις) για να αναπαραστήσουν ένα σύστημα. Τα μοντέλα αυτά είναι τα πιο ευέλικτα. Τα συμβολικά ή μαθηματικά μοντέλα διακρίνονται σε στατικά (όταν αναφέρονται σε μια δεδομένη χρονική περίοδο) και δυναμικά (όταν οι μεταβλητές εκφράζονται ως συναρτήσεις του χρόνου). Επίσης διακρίνονται σε προσδιοριστικά, αν το μοντέλο περιγράφει ένα σύστημα όπου σε κάθε αίτιο αντιστοιχεί ένα μόνο αποτέλεσμα, ή πιθανολογικά, αν περισσότερα από ένα αποτελέσματα είναι πιθανά. Τέλος, τα μοντέλα αυτά μπορούν να διακριθούν και σε περιγραφικά, όταν απλώς περιγράφουν τη δομή και τη λειτουργία ένας συστήματος, ή δεοντολογικά, όταν προσδιορίζουν μια σκόπιμη δομή ή λειτουργία. 20 Ποιές είναι οι διακρίσεις των υποδειγμάτων (μοντέλων, προτύπων) των συστημάτων παραγωγής;

21 21 α) την αναγνώριση μιας κατάστασης που απαιτεί απόφαση σχετικά με κάποια δράση που πρέπει να αναληφθεί (π.χ. για να αντιμετωπιστεί μια απειλή ή για να βελτιωθεί η απόδοση του συστήματος ή, γενικά, για να ανταποκριθεί αυτό σε κάποιο στόχο) β) τη διαμόρφωση εναλλακτικών σχεδίων δράσης, που είναι πιθανό να οδηγήσουν στην εκπλήρωση του στόχου γ) την αξιολόγησή τους με βάση κάποια κριτήρια δ) την επιλογή ενός από αυτά το σχέδια (κατά τεκμήριο, εκείνου που ικανοποιεί στο μεγαλύτερο βαθμό τα κριτήρια αξιολόγησης) ε) την εφαρμογή αυτού του σχεδίου ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ 21 Ποια στάδια περιλαμβάνει η διαδικασία λήψης αποφάσεων στη διοίκηση των συστημάτων παραγωγής;

22 22 Α. Τον προσδιορισμό των ελεγχόμενων μεταβλητών του συστήματος (π.χ. αριθμός εργαζομένων, ύψος παραγωγής, επίπεδο αποθεμάτων) καθώς και των παραμέτρων του περιβάλλοντος που επηρεάζουν το σύστημα στο συγκεκριμένο πρόβλημα για το οποίο απαιτείται λήψη απόφασης (π.χ. ζήτηση προϊόντων) Β. Τον προσδιορισμό των σταθερών χαρακτηριστικών του συστήματος (π χ. ανάλωση πρώτων υλών, εργασίας και ενέργειας ανά μονάδα παραγόμενου προϊόντος, κέρδος ανά μονάδα προϊόντος, διαθέσιμοι πόροι). Γ. Τον προσδιορισμό των σχέσεων μεταξύ μεταβλητών και σταθερών του συστήματος, που περιγράφουν τη λειτουργία του συστήματος υπό τους περιορισμούς του περιβάλλοντος, των διαθέσιμων πόρων, της διάρθρωσης του συστήματος και της χρησιμοποιούμενης τεχνολογίας. Δ. Τον προσδιορισμό της αντικειμενικής συνάρτησης, δηλαδή μιας συνάρτησης των ελεγχόμενων μεταβλητών που περιγράφει την απόδοση του συστήματος που θέλει να ελέγξει η διοίκηση (π.χ. κέρδος, κόστος). Στα προβλήματα αποφάσεων επιζητείται ο προσδιορισμός των τιμών των ελεγχόμενων μεταβλητών ώστε να βελτιστοποιείται η τιμή της αντικειμενικής συνάρτησης, δηλαδή να μεγιστοποιείται (π.χ. στην περίπτωση που περιγράφει αναμενόμενα κέρδη η μερίδιο αγοράς) ή να ελαχιστοποιείται (π.χ. αν περιγράφει κόστος ή απώλειες). ΣΤΑΔΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ 22 Ποια στάδια περιλαμβάνει η διαμόρφωση ενός μοντέλου παραγωγής;

23 23 Σχέση «συστήματος – μοντέλου»

24 24 Μαθηματικός Προγραμματισμός Θεωρία Αναμονής Προσομοίωση Έλεγχος Αποθεμάτων Θεωρία Παιγνίων Θεωρία Αντικατάστασης Θεωρία Δικτύων Πολυκριτηριακή λήψη αποφάσεων Ευρετικές μέθοδοι ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗ ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ 23 Ποιες τεχνικές της επιχειρησιακής έρευνας χρησιμοποιούνται στη βελτιστοποίηση των μοντέλων παραγωγής;

25 25 Οι επιπτώσεις της σχέσης «τεχνολογίας-αγοράς» στο σχεδιασμό του προϊόντος

26 26 Επιχειρησιακό (corporate) Κατά διεύθυνση (by division ) Κατά προϊόν (by product) και γεωγραφική περιοχή (by territory) Κατά τμήμα αγοράς (by market segment) Κατά πελάτη (by customer) ΕΠΙΠΕΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 24 Ποια τα επίπεδα του στρατηγικού σχεδιασμού ενός προϊόντος;

27 27 Α. Επιχειρησιακό (corporate) : Ανώτατο επίπεδο, όπου παίρνονται οι συνολικές αποφάσεις της επιχείρησης για τον κλάδο, την αγορά και τη γεωγραφική περιοχή που δραστηριοποιείται. Οι σκοποί που τίθενται συνήθως στο επίπεδο αυτό είναι η διατήρηση σταθερής ανάπτυξης και αύξησης της αξίας της επιχείρησης. Στο ίδιο επίπεδο βρίσκεται και ο σχεδιασμός κατά διεύθυνση (by division ): Σε πολύ μεγάλες επιχειρήσεις παραγωγής και εμπορίας κεφαλαιουχικών και καταναλωτικών αγαθών, όπου οι διευθύνσεις τους έχουν αυτονομία ΕΠΙΠΕΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 24 Ποια τα επίπεδα του στρατηγικού σχεδιασμού ενός προϊόντος;

28 28 Β. Κατά προϊόν (by product) και γεωγραφική περιοχή (by territory): Για το στρατηγικό σχεδιασμό στα επίπεδα αυτά παίρνονται υπόψη οι αποφάσεις που ήδη διαμορφώθηκαν στο ανώτερο (επιχειρησιακό) επίπεδο. Προσδιορίζονται οι στόχοι και η στρατηγική κατά προϊόν και γεωγραφική περιοχή ώστε να επιτευχθούν οι συνολικοί στόχοι της επιχείρησης. Γ. Κατά τμήμα αγοράς (by market segment) : Στο επίπεδο αυτό ο σχεδιασμός επικεντρώνεται στο να προωθηθούν κατάλληλα και να πωληθούν τα προϊόντα της επιχείρησης, ώστε να επιτυγχάνεται σταθερή αύξηση στις πωλήσεις και, γενικά, στα αποτελέσματα της επιχείρησης. Δ. Κατά πελάτη (by customer) : Στο επίπεδο αυτό ο σχεδιασμός στοχεύει στη μέγιστη δυνατή διεύρυνση των πωλήσεων μέσω κατάλληλης τιμολογιακής πολιτικής. ΕΠΙΠΕΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 24 Ποια τα επίπεδα του στρατηγικού σχεδιασμού ενός προϊόντος;

29 29

30 30 Διαχείριση αστικών αποβλήτων

31 31 Ορόσημα στην παραγωγική διαδικασία

32 32 ΑΝΑΚΑΤΑΤΑΞΕΙΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΩΝ ΚΛΑΔΩΝ Εμφάνιση και ανάπτυξη νέων παραγωγικών κλάδων τόσο στη μεταποίηση όσο και στις υπηρεσίες καταλαμβάνοντας στρατηγική θέση: κλάδοι τεχνολογιών της πληροφορικής, της βιοτεχνολογίας, της ρομποτικής, των νέων υπηρεσιών που προσφέρονται στο χώρο της υγείας, της παιδείας, των τραπεζικών, ασφαλιστικών και τουριστικών εργασιών. Μείωση σημασίας κλάδων που παραδοσιακά κυριαρχούσαν.

33 33 ΑΝΑΚΑΤΑΤΑΞΕΙΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΡΑΤΩΝ Η Ιαπωνία μετά τη δεκαετία του 1980, αναδείχθηκε κυρίαρχη βιομηχανική δύναμη σε κλάδους όπου μέχρι πρόσφατα κυριαρχούσαν αλλά κράτη: στις μοτοσικλέτες, όπου κυριαρχούσαν οι Βρετανοί, στα αυτοκίνητα, όπου κυριαρχούσαν οι Αμερικανοί και οι Γερμανοί, στο ρολόγια, στις φωτογραφικές μηχανές και στα οπτικά, οπού κυριαρχούσαν οι Γερμανοί και οι Ελβετοί, και στο χάλυβα, στα ναυπηγεία, στα ηλεκτρονικά, όπου παραδοσιακά κυριαρχούσαν οι Αμερικανοί. Η Κίνα, η οποία το 2011 τερμάτισε την 110χρονη κυριαρχία των ΗΠΑ στην παγκόσμια παραγωγή (19,8% έναντι 19,4 των ΗΠΑ). Αν και οι ΗΠΑ διαθέτουν μεγάλο προβάδισμα παραγωγικότητας, ο όγκος της παραγωγής τους είναι χαμηλότερος της Κίνας, αφού στον βιομηχανικό τομέα απασχολούνται 11,5 εκατομμύρια εργάτες στις ΗΠΑ έναντι 100 εκατομμυρίων εργατών στην Κίνα.

34 34 ΛΟΓΟΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΟΤΗΤΑΣ Η εντυπωσιακή αυτή βιομηχανική ανάπτυξη της Ιαπωνίας οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην υψηλή παραγωγικότητα που επιτρέπει να παράγονται σχετικά φθηνά και καλής ποιότητας προϊόντα. Η πρόοδος της Ιαπωνίας σε σχέση με την καθυστέρηση των ΗΠΑ τα τελευταία χρόνια οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι η πρώτη παρουσίασε πολύ υψηλότερη αύξηση της παραγωγικότητας. Είναι χαρακτηριστικό ότι η Ιαπωνία παρουσίασε μια μέση ετήσια ποσοστιαία αύξηση 5,9% στην περίοδο , όταν το αντίστοιχο ποσοστό στις ΗΠΑ ήταν μόνο 1,2%. Η υπεροχή της Κίνας στην παγκόσμια παραγωγή δεν οφείλεται τόσο στην αύξηση της παραγωγικότητας, όσο στο τεράστιου μεγέθους φθηνό εργατικό δυναμικό, στη μεταφορά τεχνογνωσίας λόγω εγκατάστασης των βιομηχανικών μονάδων όλων των μεγάλων επιχειρήσεων στο έδαφός της και στη βελτίωση των οργανωτικών λειτουργιών. 6 Πού οφείλεται η ανάπτυξη της παραγωγικής δυναμικότητας της Ιαπωνίας και της Κίνας;

35 35 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΟΔΗΓΟΥΝ ΣΤΗΝ ΥΨΗΛΗ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ Η υψηλή παραγωγικότητα οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις αποτελεσματικές μεθόδους σχεδιασμού, οργάνωσης και ελέγχου της λειτουργίας των παραγωγικών συστημάτων, δηλαδή στην αποτελεσματική διοίκηση παραγωγής. Κατά τον Peter Drucker, η διοίκηση (management ) είναι πλέον ο αποφασιστικός συντελεστής της παραγωγής και όχι η γη (πρώτες ύλες) ή η εργασία, με τα συγκριτικά πλεονεκτήματα που εξασφαλίζουν. Ιδιαίτερα όσον αφορά το πρώτο, σημειώνεται ότι, ενώ το 1920 οι πρώτες ύλες και η ενέργεια συνιστούσαν το 60% του κόστους του κυριότερου προϊόντος της εποχής εκείνης (του αυτοκινήτου), το αντίστοιχο κόστος για το κυριότερο προϊόν της εποχής μας (το μικροτσίπ) είναι λιγότερο από το 2% του κόστους παραγωγής του. Η Ιαπωνία αύξησε τη βιομηχανική παραγωγή της κατά 2,5 φορές μεταξύ του 1965 και του 1985, αυξάνοντας ελάχιστα την κατανάλωση πρώτων υλών και ενέργειας. Όσον αφορά την εργασία, σημειώνεται από τον P. Drucker ότι το 1988 η ίδια ποσότητα αγαθών που παραγόταν το 1973 μπορούσε πλέον να παραχθεί με τα 2/5 των εργαζομένων.

36 36 ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Εφόσον η υψηλή παραγωγικότητα οφείλεται κυρίως στην αποτελεσματική διοίκηση παραγωγής, γίνεται φανερή η σημασία της μελέτης (σχεδιασμού, οργάνωσης, διεύθυνσης και ελέγχου) των παραγωγικών συστημάτων, είτε πρόκειται για μια μεμονωμένη επιχείρηση είτε για την εθνική οικονομία στο σύνολό της. 7 Πού οφείλεται η ανάγκη για μελέτη των συστημάτων παραγωγής;

37 37 ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΕΙΔΟΣ ΤΟΥ ΤΕΛΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΒΑΣΙΚΟ ΣΚΟΠΟ ΤΟΥΣ Με κριτήριο το είδος του τελικού προϊόντος διακρίνονται σε συστήματα παραγωγής υλικών αγαθών ή υπηρεσιών. Με κριτήριο το βασικό σκοπό τους διακρίνονται σε συστήματα παραγωγής μονάδων επίτευξης κερδών ή ικανοποίησης κοινωνικών αναγκών.

38 38 Διαφορές μεταξύ συστημάτων παραγωγής υλικών αγαθών και υπηρεσιών

39 39 ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟΝ ΤΥΠΟ ΤΟΥΣ Με κριτήριο τον τύπο τους, διακρίνονται σε 1.συστήματα παραγωγής συνεχούς ροής 2.συστήματα παραγωγής κατά παραγγελία 3.συστήματα κατασκευής έργων 8 Ποιά η διάκριση των συστημάτων παραγωγής με βάση τον τύπο τους;

40 40 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΟΗΣ Στα συστήματα παραγωγής συνεχούς ροής (flow shop) παράγεται μεγάλο πλήθος τυποποιημένων προϊόντων που προορίζονται για ευρεία κατανάλωση. Κάθε προϊόν ακολουθεί την ίδια διαδρομή για να παραχθεί, περνώντας από μια σειρά εξειδικευμένων μηχανών, συνήθως με τη μεσολάβηση κάποιου αυτοματοποιημένου συστήματος εσωτερικών μεταφορών. Το παραγωγικό σύστημα οργανώνεται έτσι ώστε να επιτρέπει τη συνεχή «ροή» κάθε κομματιού στην αλυσίδα παραγωγής. 9 Τι είναι τα συστήματα παραγωγής συνεχούς ροής;

41 41 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΤΑ ΠΑΡΑΓΓΕΛΙΑ Στα συστήματα παραγωγής κατά παραγγελία (job shop) συνήθως παράγεται μεγάλη ποικιλία προϊόντων σε όχι μεγάλες ποσότητες και με προδιαγραφές που ορίζονται από τον πελάτη. Ο εξοπλισμός τους δεν είναι εξειδικευμένος και κάθε παρτίδα ακολουθεί διαφορετική διαδρομή στο χώρο παραγωγής. 10 Τι είναι τα συστήματα παραγωγής κατά παραγγελία;

42 42 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΕΡΓΩΝ Στα συστήματα κατασκευής έργων (projects) παράγεται συνήθως ένα προϊόν μεγάλου μεγέθους και αξίας, όπως είναι μια γέφυρα, ένα δεξαμενόπλοιο ή ένα διαστημικό όχημα. Το προϊόν αυτό, στη διάρκεια της κατασκευής του, παραμένει ακίνητο, ενώ κινούνται γύρω από αυτό τα μέσα παραγωγής του. 11 Τι είναι τα συστήματα κατασκευής έργων;

43 43 Βασικά χαρακτηριστικά των διάφορων τύπων συστημάτων παραγωγής 12 Ποια είναι τα συγκριτικά πλεονέκτήματα και μειονεκτήματα του κάθε συστήματος παραγωγής;

44 44 Ο ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

45 45 Ο ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Η διοίκηση των συστημάτων παραγωγής αποσκοπεί στο σχεδιασμό, τον προγραμματισμό, την οργάνωση και τον έλεγχο της παραγωγικής διαδικασίας, δηλαδή της διαδικασίας με την οποία κάποιοι πόροι (ανθρώπινη εργασία, μηχανές, πρώτες ύλες, ενέργεια, πληροφορίες) μετατρέπονται σε προϊόντα η υπηρεσίες που προορίζονται για την ικανοποίηση ανθρώπινων αναγκών. Κύρια ευθύνη της διοίκησης παραγωγικών συστημάτων είναι η εξασφάλιση της παραγωγής των προϊόντων ή υπηρεσιών στις ποσότητες που απαιτούνται, σύμφωνα με ορισμένες ποιοτικές προδιαγραφές, σε συγκεκριμένες προθεσμίες και με το μικρότερο δυνατό κόστος, υπακούοντας φυσικά στους περιορισμούς και τις απαγορευθείς που προέρχονται από το περιβάλλον. Οι μεταβλητές του συστήματος είναι: ποιότητα, ποσότητα, χρόνος, κόστος. 13 Ποιος είναι ο σκοπός της διοίκησης των συστημάτων παραγωγής;

46 46 ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΠΟΥ ΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΝΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Οι αποφάσεις που λαμβάνονται στο πλαίσιο ενός συστήματος παραγωγής, διακρίνονται σε 1.Στρατηγικές 2.Τακτικές 3.Λειτουργικές 14 Ποιά η διάκριση των αποφάσεων που λαμβάνονται στο πλαίσιο ενός συστήματος παραγωγής;

47 47 ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΠΟΥ ΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΝΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Οι στρατηγικές αποφάσεις έχουν μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στο σύστημα και το περιβάλλον του συστήματος παραγωγής και συνεπάγονται διάθεση σημαντικών πόρων. Αφορούν θέματα σχεδιασμού των παραγωγικών συστημάτων Οι τακτικές αποφάσεις έχουν μεσοπρόθεσμες και βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις και δεν απαιτούν μεγάλους πόρους. Αφορούν θέματα οργάνωσης και ελέγχου των παραγωγικών συστημάτων Οι λειτουργικές αποφάσεις σχετίζονται με την καθημερινή λειτουργία του συστήματος παραγωγής. Αφορούν θέματα οργάνωσης και ελέγχου των παραγωγικών συστημάτων. 14 Ποιά η διάκριση των αποφάσεων που λαμβάνονται στο πλαίσιο ενός συστήματος παραγωγής;

48 48 Στρατηγικές, τακτικές και λειτουργικές αποφάσεις της διοίκησης παραγωγής

49 49 ΑΝΤΙΚΡΟΥΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ 1/2 Οι αποφάσεις που αφορούν τη λειτουργία της παραγωγής αποτελούν οργανικό τμήμα των επιχειρησιακών αποφάσεων, που αφορουν τη δομή και τη λειτουργία ολόκληρου του οργανισμού. Οι τρεις βασικές λειτουργίες (παραγωγική, εμπορική και χρηματοοικονομική) δεν βρίσκονται πάντα σε αρμονική σχέση μεταξύ τους και όχι σπάνια αναπτύσσουν ανταγωνιστικές σχέσεις ως αποτέλεσμα της επιδίωξης να επιτύχουν επιμέρους στόχους που βελτιστοποιούν τις επιμέρους λειτουργίες, όχι όμως κατ’ ανάγκη τους συνολικούς στόχους του οργανισμού. 15 Οι τρεις βασικές λειτουργίες της επιχείρησης (παραγωγική, εμπορική, οικονομική) είναι δυνατό να αναπτύξουν ανταγωνιστικές σχέσεις μεταξύ τους και να έχουν αντικρουόμενους στόχους;

50 50 Αντίθεση στόχων Παραγωγικής και Εμπορικής λειτουργίας Ο στόχος για απρόσκοπτη παραγωγική ροή και χαμηλό κόστος παραγωγής, που ενδιαφέρει τη λειτουργία της διοίκησης παραγωγής, προϋποθέτει παραγωγή σε μεγάλες σειρές και μικρή ποικιλία προϊόντων. Αυτό είναι αντίθετο με την επιδίωξη της εμπορικής λειτουργίας για κάλυψη όσο το δυνατό μεγαλύτερου φάσματος της ζήτησης, δηλαδή για παραγωγή μεγάλης ποικιλίας προϊόντων Αντίθεση στόχων Εμπορικής και Οικονομικής λειτουργίας Η εμπορική λειτουργία θέτει ως στόχο την όσο το δυνατόν ταχύτερη κάλυψη της ζήτησης. Αυτό διευκολύνεται όταν υπάρχουν αποθέματα έτοιμων προϊόντων. Η διατήρηση μεγάλων αποθεμάτων όμως, συνεπάγεται δέσμευση κεφαλαίων, που δεν αξιοποιούνται, πράγμα αντίθετο στις επιδιώξεις της χρηματοοικονομικής λειτουργίας. 15 Οι τρεις βασικές λειτουργίες της επιχείρησης (παραγωγική, εμπορική, οικονομική) είναι δυνατό να αναπτύξουν ανταγωνιστικές σχέσεις μεταξύ τους και να έχουν αντικρουόμενους στόχους; ΑΝΤΙΚΡΟΥΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ 2/2

51 51 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ – F.W. TAYLOR 1/2 Οι αρχές στις οποίες στηρίζεται η οργάνωση του εργοστασίου, όπως ισχύει μέχρι σήμερα, διατυπώθηκαν από τον Frederick W. Taylor το 1895 και περιλαμβάνονται στο βιβλίο του «Αρχές επιστημονικής διοίκησης» (The Principles of Scientific Management) H πηγή του πλούτου δεν βρίσκεται στο χρήμα αλλά στην εργασία. Μόνο η αύξηση της παραγωγικότητας μπορεί να ευνοήσει τη συσσώρευση του κεφαλαίου. Είναι αναγκαία η ανάλυση των παραγωγικών διαδικασιών και η χρονομέτρηση των στοιχειωδών κινήσεων των εργαζομένων με σκοπό τη μείωση ή εξάλειψη των νεκρών χρόνων στην παραγωγή και την αύξηση της αποδοτικότητας της εργασίας, που είναι αποτέλεσμα της αύξησης της έντασης και της παραγωγικότητας της εργασίας. 16 Ποιες οι βασικές αρχές της επιστημονικής διοίκησης που διατύπωσε ο Taylor;

52 52 Αύξηση της έντασης της εργασίας υπάρχει, όταν, με σταθερή τεχνολογία, ο ίδιος αριθμός εργαζομένων παράγει στον ίδιο χρόνο μεγαλύτερη ποσότητα προϊόντων, ως αποτέλεσμα της αύξησης του ρυθμού εργασίας ή της μείωσης των νεκρών χρόνων στην παραγωγή. Αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας υπάρχει, όταν, με τον ίδιο ρυθμό εργασίας, ο ίδιος αριθμός εργαζομένων παράγει στον ίδιο χρόνο μια μεγαλύτερη ποσότητα προϊόντων, ως αποτέλεσμα της τεχνικής αποτελεσματικότητας των μέσων που χρησιμοποιούνται στην παραγωγική διαδικασία.

53 53 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ – F.W. TAYLOR 2/2 Βασικό στοιχείο της νέας φιλοσοφίας που εισάγει ο Taylor είναι η αντικατάσταση του τεχνίτη-εργάτη, του «μάστορα», (που έχει το μονοπώλιο της γνώσης των παραγωγικών χειρισμών που απαιτούνται για την παραγωγή ενός προϊόντος ή την εκτέλεση ενός έργου), από τον ανειδίκευτο εργάτη, (του οποίου ο ρόλος στην παραγωγική διαδικασία περιορίζεται στην επαναληπτική εκτέλεση κάποιων στοιχειωδών κινήσεων, στις οποίες αναλύεται η διαδικασία αυτή). Ο τεχνίτης-εργάτης, που παραδοσιακά κατείχε τη γνώση των παραγωγικών χειρισμών, είχε ταυτόχρονα, και εξαιτίας αυτού του μονοπωλίου, τη δυνατότητα να ασκεί σημαντικό έλεγχο στους χρόνους παραγωγής και γενικά στο προϊόν. Οι νέοι κανόνες εργασίας εξασφαλίζουν στον ιδιοκτήτη των μέσων παραγωγής την απόκτηση ολοκληρωτικού ελέγχου της παραγωγής, ενώ ανοίγουν τις πόρτες του εργοστασίου στους ανειδίκευτους πρώην εργάτες γης που κατακλύζουν τις πόλεις, ακολουθώντας τους δρόμους της εσωτερικής και εξωτερικής μετανάστευσης και προσφέροντας φτηνή εργασία. 16 Ποιες οι βασικές αρχές της επιστημονικής διοίκησης που διατύπωσε ο Taylor;

54 54 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ – HENRY FORD Ενώ ο Taylor στοχεύει στο να μειώσει ή να εξαφανίσει την «απώλεια χρόνου» του εργάτη, ο Ford ολοκληρώνει το πρότυπο οργάνωσης της βιομηχανικής παραγωγής του 20ου αιώνα εισάγοντας την αλυσίδα παραγωγής στο εργοστάσιο με σκοπό να μειώσει η να εξαφανίσει την «απώλεια υλικών». Οι νέοι κανόνες παραγωγικότητας που εισάγει ο Ford περιλαμβάνουν: 1.Γενική εξοικονόμηση εργατικών χεριών όσον αφορά τη μεταφορά υλικού και διάθεση του χρόνου που απελευθερώνεται έτσι στην παραγωγή 2.Αυταρχική επιβολή κοινού ρυθμού εργασίας των ατόμων που εργάζονται στην ίδια γραμμή συναρμολόγησης. 3.Συστηματική προσφυγή στη χρήση μηχανών. Δεν αρκεί η αναγωγή κάθε παραγωγικής δραστηριότητας σε στοιχειώδεις κινήσεις που εκτελούνται από ανειδίκευτους εργάτες, κατά τις αρχές του Taylor. Συχνά τις κινήσεις αυτές μπορούν και πρέπει να τις εκτελούν μηχανές, εξασφαλίζοντας μεγαλύτερη παραγωγικότητα. 17 Ποιοι είναι οι βασικοί κανόνες παραγωγικότητας που εισήγαγε ο Ford;

55 55 Ο Σταχανοβισμός είναι το αντίστοιχο του Τεϊλορισμού κίνημα που αναπτύχθηκε στη Σοβιετική Ένωση παίρνοντας το όνομά του από τον Ουκρανό ανθρακωρύχο Alexei Stakhanov, που επινόησε ένα σύστημα για την αύξηση της παραγωγικότητας κατά την εξόρυξη του άνθρακα. Οι Σταχανοβίτες χαρακτηρίζονται «ήρωες της Σοβιετικής εργασίας» και αμείβονταν με σύστημα κινήτρων, δηλαδή ανάλογα με την απόδοση. Το πρότυπο του βιομηχανικού εργάτη των δυτικών κοινωνιών δεν διαφέρει ουσιαστικά από το αντίστοιχο πρότυπο των σοσιαλιστικών κοινωνιών. Και στις δυο περιπτώσεις η οργάνωση της εργασίας στηρίχτηκε στις ίδιες αρχές: αυστηρή εξειδίκευση, ανάλυση των παραγωγικών δραστηριοτήτων σε στοιχειώδεις κινήσεις, εργασία βασισμένη στη μονότονη επανάληψη στοιχειωδών κινήσεων. 25 Σε τι διαφέρει ουσιαστικά το πρότυπο του βιομηχανικού εργάτη των δυτικών κοινωνιών από αυτό των σοσιαλιστικών κοινωνιών;

56 56 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ, ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Η επιστημονική διοίκηση και η αλυσίδα παραγωγής είχαν ως αποτέλεσμα την αλματώδη αύξηση της παραγωγικότητας. Οι αγορές των βιομηχανικών χωρών κατακλύστηκαν από υλικά αγαθά. Παράλληλα άρχισαν να κάνουν την εμφάνιση τους οι αρνητικές πλευρές του σύγχρονου πολιτισμού: παγκόσμιοι πόλεμοι για την κυριαρχία στις διεθνείς αγορές, ανυπολόγιστες απώλειες σε ανθρώπινες ζωές και υλικά, κατασπατάληση των πρώτων υλών, καταστροφικές επεμβάσεις στη φύση, αποξένωση του ανθρώπου από τη φύση και την κοινωνία. Αντιδράσεις ψυχολόγων και κοινωνιολόγων, που προσπάθησαν να εισαγάγουν στην οργάνωση της παραγωγής παράγοντες που σχετίζονται με τις φυσιολογικές και ψυχολογικές δυνατότητες και τα όρια των εργαζομένων. Οι εργαζόμενοι διεκδικούν καλύτερες συνθήκες εργασίας.

57 57 Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΣΤΟΧΟΣ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Οι αυξήσεις της παραγωγικότητας από υψηλές στις πρώτες δεκαετίες του προηγούμενου αιώνα, έχουν γίνει πλέον οριακές. Πλέον αξιοποιούνται όλες οι δυνατότητες της σύγχρονης τεχνολογίας: Αυτοματοποιημένα συστήματα ελέγχου Ρομποτική Μηχανές NC (αριθμητικά ελεγχόμενες μηχανές με εργαλεία που ελέγχονται από υπολογιστές) Ευέλικτα βιομηχανικά συστήματα (FMS) που εισάγουν τη ρομποτική και την αυτοματοποίηση στην παραγωγή μικρής κλίμακας (job shop) εξασφαλίζοντας ευελιξία αλλά και υψηλή παραγωγικότητα Έμπειρα συστήματα και συστήματα CAD/CAM Συστήματα CIM Computer Integrated Manufacturing), όπου όλες οι λειτουργίες της παραγωγής υποστηρίζονται από μια βάση δεδομένων που αφορούν τη σχεδίαση και τη βιομηχανοποίηση Συστήματα GT (Group Technology), που οργανώνουν την παραγωγή μικρών παρτίδων ομαδοποιώντας εξαρτήματα και προϊόντα που απαιτούν τις ίδιες επεξεργασίες

58 58 ΠΑΡΑΓΩΓΗ και ΒΙΟΜΗΧΑΝΟΠΟΙΗΣΗ  Η παραγωγή είναι ευρύτερος όρος και περιλαμβάνει τη βιομηχανική κατασκευή και τις σχετικές λειτουργίες  Παραγωγή είναι η λειτουργία, μέσω της οποίας, οι συντελεστές (γη, εργασία, κεφάλαιο) μετατρέπονται σε τελικά αγαθά και υπηρεσίες.

59 59 ΜΑΖΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ H Μαζική Παραγωγή (mass production): κ αθιστά τις εκροές διαθέσιμες σε Μεγάλες Ποσότητες και Χαμηλότερο Κόστος απ’ ότι η εξατομικευμένη παραγωγή (Individually- Crafted Items) Χαρακτηριστικά της μαζικής παραγωγής: 1.Εξειδίκευση εργασίας (Labor Specialization) 2.Μηχανοποίηση/αυτοματοποίηση (Mechanization) 3.Τυποποίηση (Standardization) 26 Ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά της μαζικής παραγωγής;

60 60 Εναλλάξιμα τμήματα Είναι σύστημα που χρησιμοποιείται στη μαζική παραγωγή, κατά το οποίο, ένα τμήμα ή ένα εξάρτημα μιας μηχανής ή ενός οργάνου είναι σχεδιασμένο και κατασκευασμένο με τέτοιον τρόπο, ώστε να μπορεί να αντικαταστήσει ένα όμοιο τμήμα ή εξάρτημα σε οποιαδήποτε άλλη μηχανή ή όργανο. Η ιδέα των εναλλάξιμων τμημάτων είναι καθοριστική για την επιτυχία της μαζικής παραγωγής.

61 61 Σύγχρονα εργαλεία Από τις αρχές μέχρι τα μέσα του 19 ου αιώνα εφευρέθηκαν οι τόρνοι και γενικά οι μηχανές λείανσης για την παραγωγή εξαρτημάτων και τμημάτων πυροβόλων όπλων. Αυτό βοήθησε στην εφαρμογή της ιδέας των εναλλάξιμων τμημάτων των μηχανισμών, αφού η τυποποίηση ελαχιστοποιούσε την πρόσθετη εργασία.

62 62 Οι γραμμές παραγωγής Πριν ο Ford εφαρμόσει τις «τέλειες» γραμμές συναρμολόγησης, ο Ransom Olds δημιούργησε και χρησιμοποίησε μια στατική γραμμή. Ο Ford χρησιμοποίησε αυτό το στατικό σύστημα στην κατασκευή του Model T μέχρι το 1913 οπότε μετέτρεψε τη στατική γραμμή σε κινητή.

63 63 ΓΡΑΜΜΕΣ ΣΥΝΑΡΜΟΛΟΓΗΣΗΣ Η πρώτη γραμμή παραγωγής εφαρμόστηκε από τον Eli Whitney (εφευρέτη της εκκοκκιστικής μηχανής βαμβακιού) στην κατασκευή πυροβόλων τουφεκιών στις ΗΠΑ το 1799 Χρησιμοποίησε τις ιδέες της Εξειδικευμένης Εργασίας και της Μηχανικής Τυποποίησης, προκειμένου να παραχθούν εξαρτήματα με επαναλαμβανόμενο τρόπο.

64 64 «Η πρώτη εκκοκκιστική μηχανή» χαρακτικό από το Harper's Magazine, 1869.

65 65 Εκκοκκιστική μηχανή του 19 ου αιώνα, στο Μουσείο Eli Whitney, Hamden, Connecticut

66 66 Η πατέντα του Eli Whitney, 14 Μαρτίου 1794 Διαφήμιση του 1896

67 67 Σχεδιάγραμμα σύγχρονης εκκοκκιστικής λειτουργίας του βαμβακιού με πολυάριθμα στάδια παραγωγής

68 68

69 69 HENRY FORD Εισήγαγε την Κινητή γραμμή συναρμολόγησης: Μείωσε δραστικά το εργοστασιακό κόστος, ενώ παράλληλα παρήγαγε σταθερής ποιότητας και με δυνατότητα χαμηλής τιμής προϊόν Η εργοστασιακή παραγωγή βασίστηκε στο Chicago Meat Cutting Plants

70 70

71 71 FORD MODEL “T” Πρώτη παραγωγή: Οκτώβριος 1908 Μέχρι το 1927 είχαν παραχθεί

72 72 ΟΦΕΛΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΣΥΝΑΡΜΟΛΟΓΗΣΗΣ  Ο αρχικά απαιτούμενος χρόνος των 14 ωρών για τη συναρμολόγηση ενός Model T μαζικής παραγωγής μειώθηκε στ 1 ώρα και 33 λεπτά.  Η τιμή του Model T μειώθηκε από $1.000 το 1908 σε $360 το  Η Ford έγινε η κυρίαρχη αυτοκινητοβιομηχανία και η η Μέθοδος της Γραμμής Συναρμολόγησης (ALM) έγινε η κυρίαρχη μέθοδος παραγωγής.  Η Ford έγινε η κυρίαρχη αυτοκινητοβιομηχανία και η η Μέθοδος της Γραμμής Συναρμολόγησης (ALM) έγινε η κυρίαρχη μέθοδος παραγωγής.

73 73 ΜΟΡΦΕΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΣΥΝΑΡΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΗΣ FORD Γραμμή συναρμολόγησης με ιμάντες Μαγνητική γραμμή συναρμολόγησης

74 74 ΜΑΖΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ MODEL T – «Η μηχανή που άλλαξε τον κόσμο»  1914: Η Ford παρήγαγε αυτοκίνητα, περισσότερα από όσα παρήγαγαν όλες οι άλλες 299 αυτοκινητοβιομηχανίες μαζί.  1927: Κάθε 24 δευτερόλεπτα κατασκευαζόταν ένα νέο αυτοκίνητο.  Αύξηση παραγωγής → Μείωση κόστους παραγωγής → Μείωση τιμών πώλησης→ Αύξηση πωλήσεων → Αύξηση παραγωγής

75 75 ΜΑΖΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ “PUSH” Strategy – Καθοδηγείται από τις Εισροές και τους Στόχους Έλεγχος Πρώτων Υλών και Εργασίας + Στόχοι Κέρδους = Ρυθμός Παραγωγής, ανεξάρτητα από τη Ζήτηση και τις Προτιμήσεις του Καταναλωτή Η Απόδοση μετριέται με βάση τις διακυμάνσεις του Προϋπολογισμού και Ποσοτικά Αποτελέσματα (Μοναδιαία Κόστη και ελαττωματικά προϊόντα ανά ημέρα, εβδομάδα ή μήνα) και όχι με Πρότυπα Ποιότητας.

76 76 ΜΑΖΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ 1. Χαμηλή ποικιλία προϊόντων. Αδυναμία μικρών παραγγελιών 2. Εξειδικευμένος μηχανικός εξοπλισμός και Συγκεντρωτική εργοστασιακή παραγωγή 3. “Οικονομίες Κλίμακας” – Υψηλής ταχύτητας αλληλοδιάδοχη παραγωγή 4. Επιμερισμός Κόστους σε μεγάλο όγκο παραγωγής: Χαμηλό Μέσο Κόστος Παραγωγής 5. Εργατικό Δυναμικό χαμηλών δεξιοτήτων και χαμηλών μισθών 6. Μεγάλης έκτασης διαφήμιση και υψηλοί προϋπολογισμοί Marketing 26 Ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά της μαζικής παραγωγής;

77 77 ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ FORD Μονοτονία απασχόλησης στις γραμμές συναρμολόγησης $2 ημερομίσθιο και 9ωρη βάρδια Η απάντηση του Ford στις αντιδράσεις: Αύξηση του ημερομισθίου στα $5 και μείωση της βάρδιας στο 8ωρο Αύξηση του ημερομισθίου στα $5 και μείωση της βάρδιας στο 8ωρο

78 78 ΘΕΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΟΥ Η. FORD 1. Οικονομία χρόνου, χώρου και υλικών 2. Αναζήτηση του κατάλληλου ατόμου για κάθε εργασία 3. Εκπαίδευση προσωπικού σε πιο αποτελεσματικές μεθόδους παραγωγής 4. Εφαρμογή προγραμματισμού στην εργασία 5. Εφαρμογή συστήματος παραγωγής «συνεχούς ροής» (conveyor work) 6. Εισαγωγή των τριών S: Simplification-Specification- Standardization (Απλοποίηση-Εξειδίκευση-Προτυποποίηση) στη βιομηχανία 7. Παροχή κινήτρων στους εργαζόμενους (καθιέρωση υψηλών ημερομισθίων και εργασίας πέντε ημερών την εβδομάδα) για αύξηση της παραγωγικότητας

79 79 ΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΟΥ Η. FORD 1. Δυσπιστία στις αρχές της οργάνωσης και προτίμηση, αντί αυτών, της υπέρμετρης συγκέντρωσης της εξουσίας, της υπέρμετρης συγκέντρωσης της εξουσίας, της απουσίας ιεραρχικής οργάνωσης και της απουσίας ιεραρχικής οργάνωσης και της ύπαρξης λίγων ενδιάμεσων στελεχών της ύπαρξης λίγων ενδιάμεσων στελεχών 2. Περιφρόνηση στην πολύπλοκη γενική και αναλυτική λογιστική

80 80 ΜΑΖΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ Μειονεκτήματα της θεωρίας της μαζικής παραγωγής 1. Η παραγωγή δε μπορεί να σταματήσει ούτε να επιβραδυνθεί: Τα ελαττώματα και οι βλάβες επιδιορθώνονται εκτός παραγωγής (προστιθέμενα κόστη επανεργασίας) 2. Οι υψηλοί χρόνοι ολοκληρωτικών αλλαγών (changeover) σε προσωπικό, εξοπλισμό, μέθοδο παραγωγής, ελαχιστοποιεί την ποικιλία των προϊόντων 3. Ασταθή επίπεδα αποθεμάτων έτοιμων προϊόντων 26 Ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά της μαζικής παραγωγής;

81 81 Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ TOYOTA 1902 Βελτίωση : Η μηχανή σταματούσε αυτόματα αν κοβόταν η κλωστή ή άδειαζε το καρούλι Αποτέλεσμα : Περιορισμός της σπατάλης από ελαττωματικά προϊόντα και χαμηλότερο κόστος παραγωγής Η κλωστοϋφαντουργική μηχανή της Toyoda

82 82 Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ TOYOTA Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η Toyoda μετονομάστηκε σε Toyota και άρχισε να κατασκευάζει μοτοσικλέτες και μικρά φορτηγά Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Ιαπωνική βιομηχανία καταστράφηκε και χρειάστηκε να αναδομηθεί

83 83 Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ TOYOTA Κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι αρχές της μαζικής παραγωγής δεν θα μπορούσαν να εφαρμοστούν στην Ιαπωνία. Οι λόγοι ήταν:  Η κλίμακα ιαπωνικών αγορών  Η προτίμηση στην ποικιλία προϊόντων  Η αδυναμία διάθεσης πόρων και αποθεμάτων 1956 Ο Taiichi Ohno ταξίδεψε στις ΗΠΑ για να μελετήσει τη βιομηχανική παραγωγή του Ford

84 84 Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ TOYOTA Ανακάλυψε μεθόδους και παραγωγικές λειτουργίες που: Ήταν συνδεδεμένες με τις ενέργειες των καταναλωτών: Το ύψος των αποθεμάτων ανακαθορίζεται από τις πωλήσεις (“PULL” Strategy) Τα προϊόντα βρίσκονταν σε μεγάλη ποικιλία και κλίμακα Ελαχιστοποιούνταν τα άχρηστα (ελαττωματικά) προϊόντα Πριν επιστρέψει στις ΗΠΑ, ο Ohno επισκέφτηκε ένα αμερικάνικο παντοπωλείο.

85 85 Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ TOYOTA Η Toyota εξάγει το πρώτο αυτοκίνητό της: Το “Crown” H χαμηλή του ιπποδύναμη και η αστάθειά του στις υψηλές ταχύτητες, οδήγησαν στη διακοπή της παραγωγής του το 1959

86 86 ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΗΣ ΤΟΥΟΤΑ Το1961, η Toyota εφαρμόζει το “Systems Perspective”  KAIZEN – Συνεχής βελτίωση, που ελαχιστοποιεί τα άχρηστα (ελαττωματικά) προϊόντα και δίνει έμφαση στην υψηλή ποιότητα. Η παραγωγική διαδικασία εστιάζεται περισσότερο στην ελαχιστοποίηση των λαθών (κόστος πρόληψης) περισσότερο, παρά στην επιδιόρθωση των ελαττωματικών προϊόντων (κόστος αποκατάστασης)  WASTE – Αναλυτική επιθεώρηση και σχεδιασμός που περιλαμβάνει Χρόνο, Πόρους και Υλικά  Υπερπαραγωγή  Χρονική καθυστέρηση  Άσκοπες κινήσεις υλικών

87 87 ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΗΣ ΤΟΥΟΤΑ Περιττό (σπατάλη) θεωρείται οτιδήποτε άλλο από την ελάχιστη ποσότητα εξοπλισμού, υλικών, εξαρτημάτων, χώρου και χρόνου εργασίας, που είναι απολύτως απαραίτητη για να προσθέσει αξία στο Προϊόν. Shoichiro Toyoda Πρόεδρος, Toyota Motor Co.


Κατέβασμα ppt "1 ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. 2 Με τον όρο « Παραγωγή » ορίζεται κάθε οργανωμένη δραστηριότητα που αποσκοπεί στην αύξηση της αξίας ή της χρησιμότητας υλικών αγαθών."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google