Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Σταχυολογήματα οξεοβασικών διαταραχών Κ. Μαυροματίδης Δ/ντής Νεφρολογικού Τμήματος Κομοτηνής.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "Σταχυολογήματα οξεοβασικών διαταραχών Κ. Μαυροματίδης Δ/ντής Νεφρολογικού Τμήματος Κομοτηνής."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 Σταχυολογήματα οξεοβασικών διαταραχών Κ. Μαυροματίδης Δ/ντής Νεφρολογικού Τμήματος Κομοτηνής

2 Conflict of Interest Δηλώνω ότι ουδεμία σύγκρουση συμφερόντων υφίσταται μεταξύ της ομιλίας μου και των χορηγών του σεμιναρίου

3 Περί αερίων αίματος

4 Δοκιμασία Alen

5 Φυσιολογικά αέρια αίματος δεν ισοδυναμούν με φυσιολογικό άτομο

6 Οι εκκρίσεις των οργάνων του πεπτικού είναι αλκαλικές

7 ΠΛΑΣΜΑ ΧΟΛΗ ΠΑΓΚΡΕΑΣ ΛΕΠΤΟ ΕΝΤΕΡΟ ΠΑΧΥ ΕΝΤΕΡΟ Na + K+K+ CI - HCO 3 -

8 Μεταβολική οξέωση

9 Μεταβολική οξέωση – Προκαλεί: Μείωση συσταλτικότητας του μυοκαρδίου Μείωση ουδού για αρρυθμίες Μείωση άρδευσης ήπατος και νεφρών Αύξηση αγγειακών αντιστάσεων Αδυναμία απάντησης στις κατεχολαμίνες Η περιφερική αγγειοσύσπαση και η εξ αυτής αυξημένη επιστροφή αίματος στην πνευμονική κυκλοφορία ευθύνεται για τη συμφόρηση των πνευμόνων (πνευμονικό οίδημα)

10 Αναπνοή Kussmaul - υπεραερισμός Οι αναπνοές είναι σχεδόν ακούσιες και φαίνεται να αυξάνει κυρίως το βάθος, παρά η συχνότητά τους, ως προσπάθεια αποβολής CO 2 Adolf Kussmaul

11 Όρια αντιρρόπησης Το κατώτερο επίπεδο της αναμενόμενης PaCO 2 είναι 8-10 mmHg επειδή σ’ αυτό: 1.Επέρχεται έντονη κόπωση των αναπνευστικών μυών 2.Όταν πετυχαίνεται η μέγιστη μείωση της PaCO 2, το pH του αίματος (και του ΕΝΥ) βελτιώνεται αισθητά 3.Η μείωση του CO 2 οδηγεί σε μείωση της νεφρικής επαναρρόφησης των HCO 3 - Η αναπνευστική αντιρρόπηση της ΜΟ δεν είναι ποτέ πλήρης

12 Χάσματα

13 Συμβάλλει στη διάγνωση ύπαρξης ή μη μεταβολικών διαταραχών (οξέωση ή αλκάλωση) Χάσμα ανιόντων Ο διαχωρισμός των οξεώσεων με βάση το χάσμα ανιόντων είναι ο καλύτερος κλινικός τρόπος ταξινόμησής τους

14 Στην κλινική πράξη η συχνότερη αιτία που προκαλεί χαμηλά HCO 3 - ορού είναι η αναπνευστική αλκάλωση και όχι η μεταβολική οξέωση με φυσιολογικό χάσμα ανιόντων

15 Δέλτα Χάσμα Εκτιμά τη μεταβολή των HCO 3 - σε σχέση με τη μεταβολή του ΧΑ

16 Χρησιμεύει στην αποκάλυψη πρόσθετης μεταβολικής διαταραχής Προσδιορισμοί: 1.ΔΧ=ΔΧΑ/ΔHCO 3 - Φ.τ.= 1-1,6 2.ΔΧ=Na + -CI - -39Φ.τ.= 0 (σημαντικές αποκλίσεις ±6 ή ±10) Δέλτα χάσμα ή Δέλτα - δέλτα Υπερχλωραιμικής ΜΟ ή Μεταβολικής αλκάλωσης

17 Αν στη μεταβολή του ΧΑ (ΔΧΑ) προστεθούν τα HCO 3 - του ασθενούς και το άθροισμα είναι μεγαλύτερο από 30 mEq/L συνυπάρχει και υποκείμενη ΜΑ, ενώ αν το άθροισμα αυτό είναι μικρότερο από τα φυσιολογικά επίπεδα των HCO 3 - (24 mEq/L), τότε συνυπάρχει και υπερχλωραιμική ΜΟ Προϋπάρχοντα HCO 3 - =ΔΧΑ + HCO 3 - ασθενούς

18 Ωσμωτικό Χάσμα Ορού ΩΧ = Μετρούμενη ΩΠ – Υπολογιζόμενη ΩΠ ΩσμώμετροΤύπος Ωσμωτικότητα ορού= 1,86x(Na + ) + Γλυκόζη/18 + Ουρία/6 Προσδιοριζόμενη ΩΠ # Υπολογιζόμενη ΩΠ ΩΧ > 25 mOsm/kg Η 2 Ο σε ασθενή που πιθανολογείται λήψη τοξικού παράγοντα, υποδηλώνει την παρουσία δηλητηρίασης

19 Ωσμωτικό Χάσμα Ορού (χρησιμότητα) Αίτια Υπεύθυνα οξέαΤοξικότητα Αιθυλενογλυκόλη (γλυκολικό, οξαλικό)Καρδιά Αναπνευστικό Νεφροί Μεθανόλη (φορμικό, φορμαλδεϋδη)Μάτια

20 Χάσμα ανιόντων ούρων Βοηθά στο διαχωρισμό των νεφρικών και μη νεφρικών αιτίων μεταβολικής οξέωσης ΧΑ ούρων = (Na + + K + ) - CI - Goldstein et al 1986 Batle et al 1988 Kumar et al 1998 Bagga & Sinha 2007

21 Χρησιμότητα του ΩΧ ούρων Το μισό της διαφοράς μεταξύ μετρούμενου ΩΧ ούρων και υπολογιζόμενου αποδίδεται κυρίως στο ΝΗ 4 +

22 Συμβολή των χασμάτων στη ΔΔ των ΜΟ ΧΑ  κ.φ. (υπερχλωραιμική ΜΟ) ΩΧ  Αιθυλενογλυκόλη Μεθανόλη Λοιπές ΜΟ με ΧΑ ΔΧ ≥ +10 συνύπαρξη ΜΑ ≤ -10 συνύπαρξη υπερχλωραιμικής ΜΟ ΩΧΟ  Οι νεφροί οξινοποιούν ΧΑΟ - ΓΕΣ + Νεφροί

23 Θεραπεία μεταβολικής οξέωσης

24 Όταν το pH είναι <7,20 Πρέπει να τρέχουμε κι όχι απλά να περπατάμε Να έχουμε το υπόλοιπο προσωπικό σε εγρήγορση Να μένουμε κοντά στον ασθενή, διότι μπορεί να υπάρξει από λεπτό σε λεπτό ανακοπή Προσοχή!!!

25 Θεραπεία Κλειδί της θεραπείας είναι η ακριβής διάγνωση της αιτίας και η αντιμετώπισή της

26 Να θεραπεύετε πάντοτε τον ασθενή και όχι τα εργαστηριακά ευρήματα Holmes JL, Arterial Blood Gases Προσοχή!!!

27 Στις περισσότερες περιπτώσεις η χορήγηση των διττανθρακικών δεν είναι απαραίτητη στη θεραπεία της μεταβολικής οξέωσης. Αντίθετα μάλιστα σε ορισμένες είναι και βλαπτική Kraut & Kurtz, Clin Exp Nephrol 2006; 10:

28 Θεραπεία μεταβολικής οξέωσης Δεν χρειάζεται χορήγηση αλκαλοποιητικών διαλυμάτων: Όταν η οξέωση δεν είναι σοβαρή (pH>7,2) Όταν ο ασθενής είναι ασυμπτωματικός Όταν η υποκείμενη διαταραχή είναι υπό έλεγχο ή αναστρέψιμη

29 Η απάντηση δίδεται μετά από γνώση των παρακάτω: Μπορεί να σταματήσει η παραγωγή Η + ; Υπάρχει οργανικό οξύ που να μεταβολίζεται σε ΗCO 3 - ; Η αναπνευστική αντιρρόπηση είναι η αναμενόμενη; Ποια είναι τα επίπεδα Κ + του ορού; Είναι η οξέωση σοβαρή (λ.χ. HCO 3 - ορού<5 mEq/L); Τελικά πότε πρέπει να δίδονται NaHCO 3 σε ΜΟ;

30 Χορήγηση διττανθρακικών Η χορήγηση διττανθρακικών είναι απαραίτητη: 1. Στη ΧΝΑ 2. Στη χρόνια διάρροια 3. Στα παγκρεατικά συρίγγια 4. Σε άλλες νεφρικής αιτιολογίας οξεώσεις NaHCO 3 θα πρέπει να δίδονται σχετικά νωρίς, σε ασθενείς με έντονη οξυαιμία, που εμφανίζονται με φυσιολογικό ΧΑ

31 Υπολογισμός ελλείμματος διττανθρακικών Έλλειμμα=Χώρος HCO 3 - x ΔHCO 3 - (mEq/L) Χώρος HCO 3 - =[0,4+(2,6:HCO 3 - )] x kgΣΒ

32 Α. pH στόχος 1. pH στόχος >7,20 2. H + =24xPaCO 2 /HCO 3 - Β. Χορήγηση 1. Το 50% μέσα σε 2-8 ώρες 2. Το υπόλοιπο στις επόμενες 2 ημέρες Χορήγηση διττανθρακικών Δεν είναι απαραίτητη η πλήρης αποκατάσταση των HCO 3 - pH [Η + ] 7, , , , , , , , , , ,80 160

33 Κίνδυνοι από τη χορήγηση διττανθρακικών

34 Πρέπει να χορηγούνται σε μορφή ισότονου διαλύματος σε συνεχή ΕΦ έγχυση Χορήγηση διττανθρακικών (άλλες οδηγίες) Πριν χορηγηθούν πρέπει να ελέγχεται το Κ + του ορού (υπάρχει κίνδυνος επιδείνωσης της υποκαλιαιμίας)

35 Η χρήση των HCO 3 - μπορεί να προκαλέσει επίσης: Υπερνατριαιμία Υπερωσμωτικότητα Υπερογκαιμία (καρδιακή κάμψη) Παλίνδρομη αλκάλωση Παράδοξη οξέωση του ΚΝΣ (αύξηση PaCO 2 ) Χορήγηση διττανθρακικών

36 Απλός τρόπος κέρδους HCO 3 - Ο στόμαχος παράγει καθημερινά περίπου 150 mEq NaHCO 3, ποσότητα που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως θεραπευτικό εργαλείο

37 Επισημάνσεις Θεραπεία με NaHCO 3 δίδεται όταν HCO 3 - <5 mEq/L και δεν εξαρτάται από το pH Χάσμα ανιόντων >20 mEq/L σημαίνει ΜΟ Δεν έχει σημασία το pH, η PaCO 2 ή τα HCO 3 -

38 Γαλακτική οξέωση

39 Ελέγχουμε πάντοτε και το Ο 2 (κορεσμός Hb-SaO 2, PaO 2 ), διότι αυτό εξηγεί την ιστική παροχή Ο 2 (δικαιολογεί γαλακτική ΜΟ)

40 Η συχνότερη αιτία γαλακτικής οξέωσης είναι το shock, το οποίο μπορεί να οφείλεται σε αιμορραγία, καρδιακή ανεπάρκεια ή σήψη

41 Σε πλήρη ανοξαιμία παράγονται 60 mEq γαλακτικού/min Η μαζική χορήγηση NaHCO 3 που χρειάζεται για να αντιμετωπιστεί η γαλακτική οξέωση μπορεί να προκαλέσει υπερογκαιμία (πνευμονικό οίδημα), υπερνατριαιμία, επιδείνωση οξέωσης (ΑΟ) Halperin et al 1969 Θεραπεία γαλακτικής οξέωσης

42 Η διόρθωση της υποκείμενης νόσου παραμένει η κύρια θεραπεία της γαλακτικής οξέωσης Η διόρθωση της κυκλοφορικής ανεπάρκειας θα μειώσει την παραγωγή του γαλακτικού οξέος, ενώ τα πλεονάζοντα ιόντα γαλακτικού θα μετατραπούν σε HCO 3 -

43 Διαβητική κετοξέωση

44 Κετοξέωση: Σημεία που αξίζουν της προσοχής μας Το β-υδροξυβουτυρικό δεν ανιχνεύεται με το ketotest ή το acetest (αντίδραση νιτροπρωσσικού) Το ακετοξικό αυξάνει ψευδώς την κρεατινίνη του ορού (υπάρχει και ανταγωνισμός στην έκκριση της κρεατινίνης)

45 Θεραπευτική προσέγγιση Αρχικός στόχος θεραπείας: Διόρθωση της υπερωσμωτικής κατάστασης και της αφυδάτωσης Θεραπεία με ινσουλίνη μόνο μετά την αιμοδυναμική σταθεροποίηση του ασθενούς

46 Η θεραπεία αρχίζει με χορήγηση ορών NaCI 0,9%, για αποκατάσταση του όγκου και κατόπιν χορηγείται ινσουλίνη, διότι έτσι αποτρέπεται ο κίνδυνος υπογκαιμικού shock (εξαιτίας της ενδοκυττάριας μετακίνησης Η 2 Ο) Προσοχή!!! Η διαστολή του ενδαγγειακού όγκου υγρών αυξάνει την αποβολή των κετονικών σωμάτων Προσοχή!!! Η χρήση ινσουλίνης είναι επικίνδυνη σε αλκοολικούς και νηστικούς ασθενείς (κίνδυνος υπογλυκαιμίας)

47 Βασικές αρχές θεραπείας διαβητικής κετοξέωσης 1. Μόνη η χορήγηση ινσουλίνης είναι ικανή να αυξήσει τα επίπεδα των HCO 3 - του αίματος προς τα φυσιολογικά (τα κετονικά σώματα μεταβολίζονται σε HCO 3 - ) 2. Μόνο όταν η οξυαιμία είναι πολύ σοβαρή (pH 7,20 Morrias et al, Ann Intern Med 1986; 105: 836

48 ΔΚΟ – ΣΔ τύπου I: Θεραπεία Η ινσουλίνη χορηγείται για την αντιμετώπιση της οξέωσης και όχι της υπεργλυκαιμίας Δεν πρέπει να διακόπτεται ποτέ εάν επιμένει η οξέωση

49 Μεταβολική οξέωση εξ αιτίας ΧΝΝ (αναμενόμενα HCO 3 - ) Κρεατινίνη (mg/dl) mEq/L = 23,7 - 0,6 x (κρεατινίνη) [HCO 3 - ] Widmer et al, Arch Intern Med 1979 [HCO 3 - ]

50 Θεραπεία οξέωσης στη χρόνια νεφρική ανεπάρκεια ● Χορήγηση NaHCO 3 Ενδείξεις: 1) [HCO 3 - ] < mEq/L 2) Συμπτωματική οξέωση 3) Υπερκαλιαιμία 4) Παιδιά (διότι η οξέωση αναστέλλει την ανάπτυξη) Δόση: 0,5-1 mEq/kgΣΒ/24ωρο ● Στόχος θεραπείας pH ~ 7,3, HCO 3 - >22 mEq/L Προσοχή : Η αύξηση του pH σε ασθενή με υπασβεστιαιμία οδηγεί σε τετανία

51 Η αιμοκάθαρση είναι η θεραπεία εκλογής για τη ΜΟ ασθενών με ΧΝΑ τελικού σταδίου ή ανουρική ΟΝΑ

52 Σε ΟΝΑ τα HCO 3 - μειώνονται κατά 1 mEq/L/24ωρο

53 [HCO 3 - ] < mEq/L Άπω ΝΣΟ

54 Άπω ΝΣΟ: Λιθίαση Οστά – Η χρόνια ΜΟ κάνει τα οστά να λειτουργούν ως ρυθμιστικά με αποτέλεσμα να απελευθερώνουν: Διττανθρακικά Φωσφόρο Ασβέστιο Λιθίαση νεφρών – Λίθοι ασβεστίου-φωσφόρου Λόγω υπερασβεστιουρίας Λόγω αυξημένου pH ούρων Λόγω μείωσης κιτρικών ούρων Well Mr. Osborne, it may not be kidney stones after all

55 Νεφροί και κιτρικά (φυσιολογικά) ATP Κιτρική λυάση Εγγύς σωληνάριο Citrate -3 Ca +2 3 Na + Κιτρικό 3- Na 3 -Κιτρικό Ca 2+

56 Citrate -3 Ca +2 Μεταβολική οξέωση 2 Na + Ca 2+ Νεφρολιθίαση και κιτρικά Εγγύς σωληνάριο Na 3 -Κιτρικό Κιτρικό 2- ATP Κιτρική λυάση

57 Serrano & Batlle, Engl J Med 2008;359:e1 Άνδρας 37 χρόνων με ΝΣΟ τύπου Ι Λιθίαση σε ΝΣΟ τύπου Ι

58 [HCO 3 - ] : mEq/L Εγγύς ΝΣΟ

59 Νεφροσωληναριακή οξέωση τύπου ΙV αλδοστερόνης …λόγω ανεπάρκειας ή αντίστασης στη δράση της αλδοστερόνης

60 Μεταβολική αλκάλωση

61 Μεταβολική αλκάλωση (συχνότητα) Είναι συχνή και αποτελεί το 50% των διαταραχών της ΟΒΙ

62 Οι νεφροί έχουν τεράστιες δυνατότητες αποβολής HCO 3 - Για να διατηρηθεί η ΜΑ πρέπει να είναι διαταραγμένη η ικανότητα των νεφρών να διορθώσουν την αλκάλωση Palmer & Alpern, J Am Soc Nephrol 1997;

63 α-εμβόλιμα κύτταρα (σε οξέωση) β-εμβόλιμα κύτταρα (σε αλκάλωση)

64 Σημασία της υπογκαιμίας στη διατήρηση της ΜΑ

65 Στα εγγύς σωληνάρια υπάρχει μία υποχρεωτική επαναρρόφηση Na + που ρυθμίζεται με βάση την κατάσταση του εξωκυττάριου όγκου υγρών, διαμέσου έκκρισης Η + Όταν μειώνεται ο εξωκυττάριος όγκος υγρών η Na + -H + - ATPάση υπερενεργοποιείται και αν υπάρχει ΜΑ, αυτή διαιωνίζεται Μεταβολική αλκάλωση Ο κύριος μηχανισμός διατήρησης της ΜΑ στην πλειονότητα των ασθενών είναι η μείωση του δραστικού όγκου κυκλοφορίας

66 Σημασία της υποχλωραιμίας στη διατήρηση της ΜΑ

67 Διατήρηση της μεταβολικής αλκάλωσης Το κλειδί στην υπόθεση αυτή δεν είναι το CI - του ορού, αλλά το ολικό CI - του οργανισμού Palmer & Alpern, J Am Soc Nephrol 1997;

68 Σημασία της υποκαλιαιμίας στη διατήρηση της ΜΑ

69 Σχέση Κ + ορού και επαναρρόφησης HCO 3 - Κ + ορού (σε mEq/L) Επαναρροφούμενα HCO 3 - (σε mEq/L)

70 Σπάνια επιτυγχάνεται ικανοποιητική αντιρρόπηση λόγω του ότι, τόσο η υπερκαπνία, όσο και η υποξυγοναιμία διεγείρουν την αναπνοή Αναπνευστική αντιρρόπηση ΜΑ

71 Πότε δεν υπάρχει υποαερισμός; Σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια που μπορεί να εμφανίζουν υποκλινική συμφόρηση πνευμόνων, ικανή να διεγείρει ενδοπνευμονικούς υποδοχείς και να προκαλέσει ταχύπνοια Σε υποξαιμία (PaO 2 <50-55 mmHg) οπότε διεγείρονται ενδοπνευμονικοί περιφερικοί χημειοϋποδοχείς και προκαλούν υπεραερισμό Σε πρόκληση πόνου κατά την αρτηριακή παρακέντηση Σε ηπατικό κώμα Τα παραπάνω δεν επιτρέπουν τον υποαερισμό (αντιρρόπηση) και τη βελτίωση του pH σε ΜΑ

72 Μπορεί όμως να υπάρχει «υπεραντιρρόπηση», όταν ο τεχνητός αερισμός δεν είναι ο κατάλληλος Μεταβολική αλκάλωση

73 Αρχίζει σε 1 ώρα από την εγκατάσταση της ΜΑ και ολοκληρώνεται σε ώρες Είναι ο ισχυρότερος ρυθμιστής της ΟΒΙ Νεφρική αντιρρόπηση

74 Μεταβολική αλκάλωση και ασβέστιο Η μεταβολική αλκάλωση συνοδεύεται από: Μειωμένο ιονισμένο ασβέστιο - Αυξημένη σύνδεση ασβεστίου με αλβουμίνη - Μειωμένη κινητοποίηση ασβεστίου από τα οστά

75 Θεραπεία μεταβολικής αλκάλωσης Επικίνδυνη για τη ζωή ΜΑ είναι σπάνια

76 Μεταβολική αλκάλωση (θεραπεία) Σε pH>7,55 ο ασθενής έχει ανάγκη άμεσης θεραπευτικής αντιμετώπισης

77 Όταν η αλκαλαιμία είναι σοβαρή (HCO 3 - >45 mEq/L): Βεβαιωθείτε ότι η PaO 2 είναι ΟΚ Να αποφεύγετε τη διέγερση του αναπνευστικού Να αντιμετωπίζετε τόσο την αιτία της αλκάλωσης, όσο και την αιτία της διαιώνισης Χλωριο-ευαίσθητη ΜΑ

78 Θεραπεία μεταβολικής αλκάλωσης (γενικά) pH>7,55 θεωρείται επείγουσα κατάσταση Η ακεταζολαμίδη χρησιμοποιείται σε σοβαρές περιπτώσεις Σπειρονολακτόνη ή επλερενόνη (σε υπεραλδοστερονισμό) Κάλιο ανάλογα με την αιτία της ΜΑ Ενίοτε όταν η μεταβολική αλκάλωση είναι πολύ σοβαρή, μπορεί να δοθεί ενδοφλέβια αραιωμένο HCI ή NH 4 CI

79 Ο οργανισμός ανέχεται την αλκαλαιμία λιγότερο καλά, σε σύγκριση με την οξυαιμία

80 Αναπνευστικές διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας

81 Ο κορεσμός της Hb με Ο 2 που μετριέται με παλμικό οξύμετρο (SpO 2 ) ή από τα αέρια (SaO 2 ) είναι o καλύτερος δείκτης της περιεκτικότητας του αρτηριακού αίματος σε Ο 2 (σε σύγκριση με την PaO 2 ) Barthwal, JAPI 2004; 52: Περί SaO 2 (κορεσμός Hb με Ο 2 )

82 Ολκή περιεκτικότητα Ο 2 Διαλυμένο O 2 (PaO 2 ) 3% O 2 συνδεμένο με Ηb 97% (SaO 2 )

83 Περί PaO 2

84 Περί υποξίας και υποξαιμίας Ως υποξαιμία ορίζεται η παρουσία PaO 2 <80 mmHg στην επιφάνεια της θάλασσας, σε ενήλικο άτομο που αναπνέει αέρα δωματίου Ως υποξία ορίζεται η ένδεια Ο 2 στους ιστούς και τα κύτταρα Η υποξία σχεδόν πάντοτε σχετίζεται με σοβαρή υποξαιμία (PaO 2 <45 mmHg) Malley, 1990

85 Υποξία Είναι η έλλειψη Ο 2 στους ιστούς:  Υποξική υποξία  Αναιμική υποξία  Καρδιακή υποξία

86 Η PaO 2 μειώνεται από τα 60 έως τα 80 χρόνια κατά 1 mmHg ανά χρόνο Ηλικιακή ομάδαΑποδεκτή PaO 2 (mmHg) Άτομα< 60 χρόνων & παιδιά> 80 Νεογέννητα χρόνων> χρόνων> χρόνων> 50 Αναμενόμενη PaO 2 =109-0,43 x ηλικία (σε χρόνια)

87 Η PaCO 2 είναι ο καλύτερος δείκτης εκτίμησης του κυψελιδικού αερισμού Αυξημένη PaCO 2 (>45 mmHg) υποδηλώνει την ύπαρξη κυψελιδικού υποαερισμού Χαμηλή PaCO 2 (<35 mmHg) υποδηλώνει κυψελιδικό υπεραερισμό Barthwal, JAPI 2004; 52: Η σημασία της PaCO 2

88 Σχέση Ο 2, CO 2 και Hb (Haldane effect) Δηλαδή όταν η μερική πίεση του Ο 2 μειώνεται όπως σε καταστάσεις ΧΑΠ, το CO 2 είναι λιγότερο πιθανό να απελευθερωθεί από την Hb και συνεπώς τα επίπεδα της PaCO 2 αυξάνουν Η Hb μπορεί και μεταφέρει Ο 2 και CO 2 την ίδια στιγμή, όμως η παρουσία του ενός μειώνει τη δύναμη σύνδεσης του άλλου αερίου, φαινόμενο που είναι γνωστό ως επίδραση Haldane

89 Εκτίμηση της ανταλλαγής αερίων στον πνεύμονα Παρέχετε από τη διαφορά: P(A-a)O 2 ( ~ 5-15 mmHg στην επιφάνεια της θάλασσας) ή Από το άθροισμα: PaO 2 + PaCO 2 (φ.τ. ~ 130 mmHg) P(A-a)O 2 =[(P Β -P Η2Ο ) x FiΟ 2 - PaCO 2 /R] – PaO – 40/0,9 = 106 P(A-a)O 2 =(150 – PaCO 2 /0,9) – PaO 2 Η P(A-a)O 2 διαχωρίζει τον υποαερισμό από πνευμονικές νόσους έναντι νόσων του ΚΝΣ ή προβλήματα των αναπνευστικών μυών και απαντά στο ερώτημα αν οι πνεύμονες μεταφέρουν το Ο 2 ομαλά από τον ατμοσφαιρικό αέρα στην πνευμονική κυκλοφορία (αν είναι αυξημένη η απάντηση είναι ΟΧΙ)

90 Η P(A-a)O 2 επηρεάζεται από την ηλικία: P(A-a)O 2 = Ηλικία x 0, ή P(A-a)O 2 = Ηλικία/4 + 4 ή P(A-a)O 2 = Ηλικά/3 + PAO 2 /5 -23 Όλες οι αιτίες υποξαιμίας, εκτός από τον υποαερισμό, αυξάνουν την P(A-a)O 2

91 Ολική περιεκτικότητα σε Ο 2 Για να εκτιμηθεί η ολική ποσότητα Ο 2 που περιέχεται στο αίμα του ασθενούς πρέπει να γνωρίζουμε:  PaO 2 (Ο 2 διαλυμένο στο πλάσμα)  SaO 2 (οξυγόνο συνδεμένο με Hb)  Hb (επίπεδα Hb στο αίμα)

92 Καμπύλη αποδέσμευσης Ο 2 Είναι σιγμοειδούς μορφολογίας:  Παριστάνει τη σχέση μεταξύ του κορεσμού της Hb (SaO 2 ) και της PaO 2  Η μορφή της αντανακλά την ικανότητα της Hb να συνδέεται ή να αποσυνδέεται με το Ο 2 σε ποικίλες καταστάσεις

93 Η δύναμη με την οποία συνδέεται το Ο 2 με την Hb έχει σημαντικές κλινικές επιπτώσεις

94

95 Είναι καλό σε ασθενείς με αναπνευστικές διαταραχές την ΟΒΙ να μετράτε τον αριθμό των αναπνοών σε ένα (ολόκληρο) λεπτό, όπως επίσης και το βάθος τους

96 Τι θεωρείται σταθερή κατάσταση για την οξυγονοθεραπεία; Δείγμα αίματος δεν πρέπει να λαμβάνεται για εκτίμηση αερίων αίματος σε περιπτώσεις μηχανικά αεριζόμενων ασθενών στην έναρξη του αερισμού, ούτε και στη μεταβολή του αερισμού, αλλά: α) Μετά από 3-10 λεπτά σε ασθενείς χωρίς πνευμονική νόσο Mathews, Respir Care 1987; 32: Hess et al, Respir Care 1985; 30: β) Σε λεπτά σε ασθενείς με χρόνια απόφραξη αεροφόρων οδών Woolf, Chest 1976; 69:

97 Αναπνευστική οξέωση

98 Σε χειρουργικούς ασθενείς Επί υποψίας οξείας αναπνευστικής οξέωσης επιβάλλεται η διενέργεια τραχειοστομίας, βρογχοσκόπησης, διασωλήνωσης και μηχανικός αερισμός (αναπνευστήρας) Δεν υπάρχει χρόνος αναμονής για εργαστηριακή επιβεβαίωση της ΟΒΔ από το pH, το οποίο μπορεί να ελαττωθεί στα 7,20 μέσα σε ελάχιστα λεπτά

99 Ο κίνδυνος προέρχεται κυρίως από την υποξαιμία Διακοπή αερισμού για 4 min προκαλεί θάνατο, οπότε αυξάνεται η PaCO 2 κατά 4-5 mmHg Οξεία αναπνευστική οξέωση

100 Αναπνευστική οξέωση Οι περισσότερες περιπτώσεις αναπνευστικής οξέωσης οφείλονται σε μείωση του κυψελιδικού αερισμού Στις περιπτώσεις αυτές η αύξηση του παρεχόμενου Ο 2 μπορεί να διορθώσει πλήρως την υποξαιμία Όμως είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι το Ο 2 μόνο του δεν διορθώνει το πρόβλημα

101 Βρογχικό άσθμα Όταν είναι ήπιο:Αναπνευστική αλκάλωση Όταν είναι σοβαρό: Αναπνευστική οξέωση

102 Αναπνευστική οξέωση Στην αναπνευστική οξέωση αν η PaCO 2 αυξηθεί πάρα πολύ, ο ασθενής είναι νυσταλέος και δεν απαντά στα ερεθίσματα

103 Αναπνευστική οξέωση Η υπερκαπνία δεν είναι συνώνυμο της αναπνευστικής οξέωσης Λ.χ. ασθενής με σοβαρή μεταβολική οξέωση και συνυπάρχουσα αναπνευστική οξέωση μπορεί να έχει PaCO 2 =40 mmHg

104 Αναπνευστική οξέωση (Προσοχή!!) Σε υπερκαπνικούς ασθενείς που χρειάζονται διασωλήνωση, η ταχεία μείωση του CO 2 οδηγεί σε σοβαρή υπόταση διότι: Η οξεία μείωση του CO 2 μειώνει τη διέγερση του συμπαθητικού Οι ασθενείς αυτοί είναι σχετικά υπογκαιμικοί

105 Οξυγόνο μπορεί να δοθεί με ασφάλεια σε υψηλή συγκέντρωση σε ασθενείς με οξεία αναπνευστική ανεπάρκεια Χορήγηση Ο 2 σε οξεία αναπνευστική οξέωση

106 Σε ασθενείς με χρόνια αναπνευστική ανεπάρκεια (χρόνια κατακράτηση CO 2 ), το αναπνευστικό κέντρο γίνεται μη ευαίσθητο (αναίσθητο) στο CO 2 και η υποξαιμία αποτελεί τον κύριο διεγέρτη της αναπνοής Χορήγηση Ο 2 σε χρόνια αναπνευστική οξέωση Είναι προφανές ότι χρειάζεται προσοχή στη χορήγηση Ο 2 σε ασθενή με χρόνια αναπνευστική οξέωση

107 Αναπνευστική αλκάλωση

108 Συχνότητα αναπνευστικής αλκάλωσης Η αναπνευστική αλκάλωση είναι η συχνότερη των πρωτοπαθών ΟΒΔ (23-46%) και ακολουθείται από τη μεταβολική αλκάλωση Kaehny WD, MCNA 1983; 67(4):

109 Η συχνότερη αιτία υποκαπνίας είναι η υποξαιμία (PaO 2 <60 mmHg) Η συνηθέστερη αιτία κεντρικής αναπνευστικής αλκάλωσης είναι το άγχος (υστερικός υπεραερισμός) Αναπνευστική αλκάλωση

110 Νοσοκομειακός ασθενής με ανεξήγητο υπεραερισμό και αναπνευστική αλκάλωση πρέπει να ελέγχεται για ενδεχόμενο ύπαρξης σήψης Χαρακτηριστικά συνοδεύεται από σημαντικού βαθμού υποφωσφαταιμία

111 Η υποκαπνία φαίνεται να είναι ιδιαίτερα κακός προγνωστικός δείκτης σε βαριά πάσχοντες ασθενείς των ΜΕΘ Gennari & Kassirer 1982 Η μέτρια αυτή ΟΒΔ είναι πιο σημαντική ως προειδοποίηση παρά ως κάτι που χρήζει θεραπείας για τον ασθενή

112 Σε βαριά πάσχοντες η παρουσία αλκαλαιμίας είναι κακό προγνωστικό στοιχείο, επειδή η θνητότητα αυξάνει αναλογικά με τη σοβαρότητα της υποκαπνίας Gennari & Kassirer, 1982

113 Η σοβαρή αλκαλαιμία (pH>7,60) χαρακτηρίζεται από μείωση της αιμάτωσης του εγκεφάλου και της καρδιάς, κάτι που είναι πιο έκδηλο σε αναπνευστική αλκάλωση Μεγάλο ρόλο στις κλινικές εκδηλώσεις παίζει και η μείωση του ιονισμένου ασβεστίου (κεφαλόπονος, τετανία, αποπληξία, λήθαργος, ντελίριο, κώμα) Ακόμη και η μέτρια αλκαλαιμία εκμηδενίζει την προσπάθεια απογαλακτισμού ασθενούς από τον αναπνευστήρα Συνέπειες της αλκαλαιμίας

114 Αναπνευστική αλκάλωση (αντιρρόπηση) Η πρώτη προτεραιότητα σε αναπνευστική αλκάλωση είναι η διόρθωση της συνυπάρχουσας υποξαιμίας Στις περισσότερες βέβαια περιπτώσεις η διόρθωση της υποκείμενης νόσου διορθώνει και την υποξαιμία

115 Οξυγόνο μπορεί να δοθεί άφοβα (ασφαλώς) σε υψηλές συγκεντρώσεις σε ασθενείς με οξεία αναπνευστική ανεπάρκεια

116 Σας ευχαριστώ πολύ


Κατέβασμα ppt "Σταχυολογήματα οξεοβασικών διαταραχών Κ. Μαυροματίδης Δ/ντής Νεφρολογικού Τμήματος Κομοτηνής."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google