Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ. Η διαίρεση της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας  Διοκλητιανός (284-312): Τετραρχία  Δύο αυτοκράτορες ( Ανατολή – Δύση ) + δύο.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ. Η διαίρεση της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας  Διοκλητιανός (284-312): Τετραρχία  Δύο αυτοκράτορες ( Ανατολή – Δύση ) + δύο."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ

2 Η διαίρεση της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας  Διοκλητιανός ( ): Τετραρχία  Δύο αυτοκράτορες ( Ανατολή – Δύση ) + δύο Καίσαρες  Κωνσταντίνος ( ): Ίδρυση νέας Ρώμης  : Κωνσταντίνος ( Δύση ) – Λικίνιος ( Ανατολή )  324: Νίκη Κωνσταντίνου επί του Λικινίου  326: Ίδρυση Κωνσταντινούπολης  337: Επανένωση της αυτοκρατορίας  Από το 364 οριστικό τέλος της ενότητας  Λατινική ( Δυτική ) αυτοκρατορία ( Ρώμη ) -476 ( Οδόακρος )  Ελληνική ( Ανατολική ) αυτοκρατορία ( Κωνσταντινούπολη )

3 Από την Ηγεμονία στη Δεσποτεία  Μετά τον Διοκλητιανό το πολίτευμα γίνεται απολυταρχικό  Μοναδικό πολιτειακό όργανο : ο Αυτοκράτορας  Αποκλειστικός φορέας όλων των εξουσιών  Αποκλειστική πηγή όλων των εξουσιών  Όσον αφορά τη νομοθετική εξουσία, υιοθετούνται οι απόψεις του Ουλπιανού : Ό, τι είναι αρεστό στον ηγεμόνα έχει ισχύ νόμου (quod principi placuit, legis habet vigorem) Ο ηγεμόνας δεν δεσμεύεται από τους νόμους (princeps legibus solutus est)

4 Μοναρχικός απολυταρχισμός  Θεωρία της Μοναρχίας θείου δικαίου ( Ευσέβιος )  Το πρότυπο της βασιλικής ισχύος είναι ο Θεός  Η μοναρχική εξουσία εκπορεύεται από το Θεό : Αυτοκράτωρ ελέω Θεού  Ο αυτοκράτωρ κατέχει θεϊκές αρετές  Η αυτοκρατορική εξουσία είναι άπειρη, δίχως τέλος, καθ ’ ομοίωση της εξουσίας του Θεού  Βυζαντινή μεγαλοπρέπεια  Μεγαλειώδης ένδυση αυτοκράτορα, διάδημα  Προσκύνηση ( ανατολικής προέλευσης )  Κάθε τι αυτοκρατορικό καθίσταται ιερό : υπάλληλοι, θησαυροφυλάκιο, αυτοκρατορικό συμβούλιο, κτήματα

5 Ιουστινιανός : Ο αυτοκράτορας, Νόμος έμψυχος  Ο Ιουστινιανός επιχειρεί να συνδυάσει την μη υποταγή του αυτοκράτορα στους νόμους με την νομιμοποιημένη εξουσία του :  Συνδέει τη νομοθετική εξουσία του αυτοκράτορα με τον Θεό  Εισάγει την έννοια της έννομης λειτουργίας της αυτοκρατορικής ιδιότητας  Δημιουργείται μια αντίφαση, που εμφανίζεται στα προοίμια των διατάξεων ( Νεαρών ) και στον Πανδέκτη  « Είναι ίδιον της αυτοκρατορικής εξουσίας να φυλάττει τους νόμους, από τους οποίους όμως δεν δεσμεύεται »

6 Η ανάγκη κωδικοποίησης της νομοθεσίας  Η συσσώρευση αυτοκρατορικών διατάξεων και παλαιότερων νόμων ( κανένας δεν είχε καταργηθεί )  Γίνεται αναγκαία η εκπόνηση συλλογών νομοθεσίας  Τον 3 ο αι. εμφανίζονται δύο ημιεπίσημες κωδικοποιήσεις ιδιωτικού δικαίου :  Γρηγοριανός Κώδικας  Ερμογενειανός Κώδικας  Το 438 ο Θεοδόσιος Β΄εκδίδει τον Θεοδοσιανό Κώδικα

7 O Θεοδοσιανός Κώδικας (438)  Περιέχει όλη την αυτοκρατορική νομοθεσία από τον Κωνσταντίνο και μετά  Ισχύει στο ανατολικό κράτος μέχρι τον Ιουστινιάνειο Κώδικα  Στη Δύση, μέχρι το τέλος της αυτοκρατορίας  Έπειτα χρησιμοποιείται από τους Βησιγότθους ( Σύνοψη του Αλάριχου ), μέχρι τον 12 ο αιώνα.

8 Η κωδικοποίηση του Ιουστινιανού  Αρχίζει τεράστιο έργο κωδικοποίησης των πηγών του δικαίου ( αυτοκρατορικών διατάξεων – έργου των νομομαθών )  Επιτροπή νομικών με επικεφαλής τον Τριβωνιανό  Μακρά επεξεργασία, προκύπτει η κωδικοποίηση ( Corpus Iuris Civilis) που αποτελείται από 4 έργα :  Πανδέκτης (Digesta)  Κώδικας (Codex)  Εισηγήσεις (Institutiones)  Νεαρές (Novellae)

9 Α ) Ο I ουστινιάνειος Κώδικας (Codex Iustinianus), 534  Περιέχει διατάξεις αυτοκρατόρων ( Constitutiones ), από τον Αδριανό έως τον Ιουστινιανό  Αποτελείται από 12 βιβλία υποδιαιρούμενα σε τίτλους  Περιεχόμενα :  Ι - ΙΙ Εκκλησιαστικό δίκαιο, Πηγές δικαίου  ΙΙΙ -VIII Ιδιωτικό δίκαιο  ΙΧ Ποινικό δίκαιο  Χ - ΧΙΙ Διοικητικό – φορολογικό δίκαιο

10 Β ) Ο Πανδέκτης (Digesta), 533: επεξεργασία  Περιέχει αποσπάσματα από το έργο των νομομαθών ( ius)  Ανθολογούνται 1600 βιβλία, αναφερόμενα τόσο στο ius civile όσο και στο ius praetorium  Καλύπτουν 5 αιώνες (από τον 2 ο π.Χ. έως τον 3 ο μ.Χ.)  Συχνά οι απόψεις των νομομαθών είναι αντικρουόμενες  Συγκροτούνται 3 επιτροπές, μία για τα σχόλια στο ius civile, μία για τα σχόλια στο Ήδικτο, μία για το έργο του Ουλπιανού  Περιλαμβάνονται αποσπάσματα 38 νομομαθών,από τον Μούκιο Σκαιβόλα (2 ος αι. π.Χ.) ως τον Ερμογενιανό (3 ος αι. μ.Χ., κυρίως όμως από τον Γάιο, Παύλο, Παπινιανό και τον Ουλπιανό

11 Ο Πανδέκτης : δομή  Αποτελείται από 50 βιβλία  Το κάθε βιβλίο διαιρείται σε τίτλους  Ο κάθε τίτλος αντιστοιχεί σε ένα θέμα ( π. χ. προίκα, υιοθεσία ) και περιλαμβάνει αποσπάσματα από διάφορους νομομαθείς  Το κάθε απόσπασμα είναι αριθμημένο  D. 23, 5, 13, 2= βιβλίο 23, τίτλος 5, απόσπασμα 13, παράγραφος 2 του Πανδέκτη ( αφορά σχόλιο του Παπινιανού στο νόμο του αυγούστου περί μοιχείας

12 Σημασία του Πανδέκτη  Είναι αναχρονιστικό έργο, ουσιαστικά περιλαμβάνει παλαιότερο δίκαιο ( θάνατος Ουλπιανού : 3 αιώνες πριν )  Δεν είχε επιτυχία στους νομικούς κύκλους  Σηματοδοτεί τη νίκη του ακαδημαϊσμού επί της πρακτικής  Ιδεολογική σημασία : περιέχει το κλασικό ρωμαϊκό δίκαιο, δηλ. αποκαθαρμένο από τις επιρροές μεταγενέστερων τοπικών εθίμων  Όταν ανακαλύφθηκε ξανά στη Δύση τον 11 ο αι. αποτελεί τη βάση επεξεργασίας για το νεότερο ιδιωτικό δίκαιο

13 Γ ) Οι Εισηγήσεις (Institutiones), 583  Είναι εγχειρίδιο ιδιωτικού δικαίου για φοιτητές  Συντάχθηκε με βάση τις Εισηγήσεις του Γαΐου  Διαρθρώνεται σε 4 βιβλία  Πρόσωπα  Πράγματα και κληρονομίες  Ενοχές  Αδικοπραξίες και ένδικα βοηθήματα

14 Γ ) Οι Νεαρές του Ιουστινιανού  Σύνολο 158 διατάξεων του Ιουστινιανού ( Novellae constitutiones )  Περιέχουν νέο δίκαιο, προσαρμοσμένο στις απαιτήσεις της εποχής  Η Ν. 118 που θεσπίζει τις τάξεις της κληρονομικής διαδοχής υιοθετήθηκαν από τον γαλλικό ΑΚ  Το μόνο έργο της κωδικοποίησης στην ελληνική γλώσσα  Μεταφράστηκε στα λατινικά για χρήση στη Δύση ( Epitome Iuliani )

15 Από τον Ιουστινιανό στους Ισαύρους  Μετά τον Ιουστινιανό, οι αυτοκράτορες δεν παράγουν κανένα σημαντικό νομοθέτημα μέχρι τα μέσα του 8 ου αι., επί Ισαύρων  Οι Ίσαυροι κατάργησαν το Ιουστινιάνειο δίκαιο και υιοθέτησαν διαφορετικό δίκαιο

16 Η Εκλογή των Ισαύρων, 741  Έργο του Λέοντος Γ΄ Ισαύρου και του γιου του Κωνσταντίνου Ε΄  Απομακρύνεται από την Ιουστινιάνεια νομοθεσία  Περιέχει βασικούς κανόνες δικαίου, σε σύντομες φράσεις και απλή γλώσσα  Καινοτομίες  Στο οικογενειακό δίκαιο ( υπό την επίδραση της Εκκλησίας )  Στο ποινικό δίκαιο (‘ φιλανθρωπότερο ’): αντικατάσταση θανατικής ποινής από ακρωτηριασμούς, περιορισμός ταξικής ανισότητας στην επιμέτρηση ποινής, ακριβέστερος προσδιορισμός επιβλητέας ποινής

17 Ισχύς της Εκλογής  Ο βίος της Εκλογής ήταν σύντομος, καθώς καταργήθηκε μετά από ενάμισυ αιώνα, από τη Μακεδονική δυναστεία, που επανέφερε σε ισχύ το Ιουστινιάνειο δίκαιο  Εξαίρεση : Το ποινικό δίκαιο της Εκλογής, το οποίο διατηρήθηκε σε ισχύ και τους επόμενους αιώνες  Ο Βασίλειος Α΄ προέβη στην Ανακάθαρσιν των παλαιών νόμων ( κατάργηση νομοθεσίας Ισαύρων, αποκατάσταση ιουστινιάνειου δικαίου )

18 Η νομοθεσία των Μακεδόνων, 9 ος αι. Βασίλειος Α΄ :  Εισαγωγή (886)  Κωδικοποίηση σε 40 βιβλία  Έκδηλη επίδραση εκκλησίας ( Φώτιος ), Θεωρία δύο εξουσιών ( αυτοκράτορας – πατριάρχης ισοδύναμοι ) Λέων Στ΄ Σοφός :  Βασιλικά (889)  Αποτελείται από 60 βιβλία  Συνενώνει Ιουστινιάνειο δίκαιο ( Κώδικας, Πανδέκτης ) και το μεταφράζει στα ελληνικά  Συλλογή 113 Νεαρών  Πρόχειρος Νόμος ( αναθεώρηση Εισαγωγής )

19 Κων. Αρμενόπουλος : Εξάβιβλος, 1345  Ανώτατος δικαστής Θεσσαλονίκης του 14 ου αι.  Στην εποχή του, τα Βασιλικά και άλλα νομοθετήματα ήταν δυσεύρετα  Για ιδιωτική διευκόλυνση, εκπόνησε την Εξάβιβλο :  Συλλογή νομοθετημάτων, περιέχει όλη την ύλη αστικού και ποινικού δικαίου  Διαρθρώνεται σε 6 βιβλία με παράρτημα  Απευθύνεται στους εφαρμοστές του δικαίου, ιδίως δικαστές

20 Πρόχειρον Νόμων ή Εξάβιβλος  Γνώρισε τεράστια διάδοση κατά την τουρκοκρατία, εφαρμοζόμενη από τα εκκλησιαστικά δικαστήρια  Μετά την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους ήταν η πιο προσιτή νομική συλλογή  Χρησιμοποιήθηκε ως ο πρώτος Αστικός Κώδικας της νεότερης Ελλάδας


Κατέβασμα ppt "ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ. Η διαίρεση της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας  Διοκλητιανός (284-312): Τετραρχία  Δύο αυτοκράτορες ( Ανατολή – Δύση ) + δύο."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google