Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εισαγωγή Στόχος Δομή Αντικείμενο 6/8/2015 1 Γιάννης Πεχτελίδης.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εισαγωγή Στόχος Δομή Αντικείμενο 6/8/2015 1 Γιάννης Πεχτελίδης."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εισαγωγή Στόχος Δομή Αντικείμενο 6/8/ Γιάννης Πεχτελίδης

2 Γενικές πληροφορίες  Μονάδες ECTS: 5   Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr  Academia.edu (Yannis Pechtelidis) 6/8/2015 Γιάννης Πεχτελίδης 2

3 Στόχος μαθήματος  Κατανόηση των κοινωνιολογικών θεωριών για την εκπαίδευση  Εφαρμογή των κοινωνιολογικών ιδεών για την κατανόηση και βελτίωση του εκπαιδευτικού θεσμού 6/8/2015 Γιάννης Πεχτελίδης 3

4 Δομή του μαθήματος  Διαλέξεις  Κριτική των θεωρητικών προσεγγίσεων  Συζήτηση πάνω σε επιλεγμένα κείμενα  Σύνδεση με εκπαιδευτική πράξη με παραδείγματα από εμπειρικές έρευνες 6/8/2015 Γιάννης Πεχτελίδης 4

5 Μαθησιακοί στόχοι  Επισκόπηση της θεωρίας: θέσεις/παραδοχές, ιστορικές καταβολές, ανάπτυξη  Κριτική: δυνατότητες και περιορισμοί στη μελέτη της ανισότητας και του ρόλου της εκπαίδευσης και των εκπαιδευτικών  Ασκήσεις: ομαδική εργασία μέσα στην τάξη πάνω σε ένα απόσπασμα ή μια ερώτηση σχετική με τη διάλεξη  Συμπεράσματα: σημεία κλειδιά, βασικοί όροι  Τεστ Αυτοαξιολόγησης 6/8/2015 Γιάννης Πεχτελίδης 5

6 Διδακτική  Συνδυασμός διαλέξεων, ασκήσεων και συζητήσεων γύρω από ερωτήματα που θα τεθούν τόσο από εμένα όσο και από εσάς 6/8/2015 Γιάννης Πεχτελίδης 6

7 Αξιολόγηση  Συμμετοχή στο μάθημα 30%  Γραπτές εξετάσεις στο τέλος του εξαμήνου 70% 6/8/2015 Γιάννης Πεχτελίδης 7

8 Αντικείμενο της Κοινωνιολογίας της Εκπαίδευσης  Το εκπαιδευτικό σύστημα ως κοινωνικός θεσμός  Ο ρόλος του στην κοινωνία  Οι συνέπειες πάνω στα νεαρά άτομα και η συμμετοχή του στην (ανα)παραγωγή της ανισότητας. 6/8/2015 Γιάννης Πεχτελίδης 8

9 Η φύση της κοινωνιολογίας  Διαφωνίες, αντιπαραθέσεις, αβεβαιότητα, αμφιβολία για τις αναλύσεις για τις εκπαιδευτικές πολιτικές, το ρόλο της εκπαίδευσης, τη γνώση (Α.Π.), ισότητα, κλπ.  Ανταγωνιστικό πεδίο ερμηνειών της εκπαίδευσης  Επίσης, είναι μία αναστοχαστική επιστήμη: ερωτήματα όχι μόνο για την εκπαίδευση αλλά και για τον κλάδο 6/8/2015 Γιάννης Πεχτελίδης 9

10 Αναστοχασμός  Ερωτήματα για τη φύση της γνώσης  Τη σχέση της γνώσης με την εξουσία  Τις επιδράσεις της γνώσης πάνω στα υποκείμενα και την πραγματικότητα 6/8/2015 Γιάννης Πεχτελίδης 10

11 2 αλληλένδετες διαστάσεις  Α) περιγραφική  Β) κανονιστική (αξιακές κρίσεις, συστάσεις)  Εμείς θα χαράξουμε μια πορεία ανάμεσά τους  Διακυβεύονται μια σειρά από αξίες στην εκπαίδευη, ωστόσο είναι δύσκολο να διατυπώσουμε σαφείς και σίγουρες κρίσεις είτε για το τι έχει γίνει είτε για το τι θα γίνει 6/8/2015 Γιάννης Πεχτελίδης 11

12 Κοινωνιολογία: επιστήμη και τέχνη  Εξίσου επιστήμη και τέχνη η κοινωνιολογία  Δηλαδή είναι από τη μία απρόσωπη, αμερόληπτη και περιγραφική στοχεύοντας στην ανακάλυψη,  από την άλλη είναι προσωπική, χρησιμοποιεί τη φαντασία για να ερμηνεύσει την κοινωνική πραγματικότητα και κανονιστική 6/8/2015 Γιάννης Πεχτελίδης 12

13 Η αξία της ισότητας  Γλώσσα που χρησιμοποιούμε για να περιγράψουμε ένα κοινωνικό φαινόμενο και όχι φυσικό: ίσες ευκαιρίες, αποκλεισμός, ταξικότητα, σεξισμός, ρατσισμός, καταπίεση, διακρίσεις, κλπ.  Η γλώσσα μας λοιπόν έχει ένα έντονο κανονιστικό περιεχόμενο (αξιακή κρίση για τα περιγραφόμενα πράγματα)  Η αποφυγή ή απάλειψη αυτών των όρων οδηγεί στην απονεύρωση της επιστήμης 6/8/2015 Γιάννης Πεχτελίδης 13

14 Σκοπός  Επίλυση προβλημάτων ανισότητας, αδικίας και κατάχρησης εξουσίας  Κατανόηση των προβλημάτων της εκπαίδευσης  Τροφοδότηση της κοινωνικής και εκπαιδευτικής πολιτικής μέσα από τις εξηγήσεις μας και τη γνώση που παράγουμε 6/8/2015 Γιάννης Πεχτελίδης 14

15 Ιστορική αναδρομή εκπαιδευτικού θεσμού  Το σχολείο είναι πρόσφατος θεσμός  Ιδεολογία αστικής κοινωνίας: Αρχή του δικαιώματος στη μόρφωση για όλους  Η μόρφωση επιτρέπει τη λειτουργία πολιτικού συστήματος  Η άσκηση του «εκλέγειν» και το εκπαιδευτικό σύστημα 6/8/2015 Γιάννης Πεχτελίδης 15

16 Το σχολείο και η ανάπτυξη της αστικής κοινωνίας  Επίλυση οικονομικών, κοινωνικών και πολιτικών προβλημάτων  Μισθωτή εργασία και εξειδίκευση  Δικαίωμα του εκλέγειν  Πειθαρχία 6/8/2015 Γιάννης Πεχτελίδης 16

17 Υποχρεωτική εκπαίδευση και ισότητα  Γαλλική επανάσταση και εγκυκλοπαιδιστές  Εθνική ανεξαρτησία και ολοκλήρωση, οικονομική ανάπτυξη, πολιτική εξυγίανση, ορθή λειτουργία πολιτεύματος 6/8/2015 Γιάννης Πεχτελίδης 17

18 Στόχος της Κοινωνιολογίας της Εκπαίδευσης  Η μελέτη του πώς πραγματοποιείται η επιλογή, οργάνωση και μετάδοση γνώσεων, αξιών, αρχών και πεποιθήσεων.  Η μελέτη της σχέσης του σχολείου με άλλους κοινωνικούς θεσμούς,  η κοινωνική σύνθεση του σχολικού πληθυσμού  Οι δράσεις στο μικρο-επίπεδο της καθημερινής σχολικής ζωής 6/8/2015 Γιάννης Πεχτελίδης 18

19 Πώς διαμορφώθηκε η Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης;  Η κοινωνιολογία της εκπαίδευσης προβάλει ως τομέας έρευνας τη δεκαετία του 1950 και στις αρχές του  Αυξανόμενο κυβερνητικό ενδιαφέρον για ταχεία οικονομική ανάπτυξη και άσκηση κοινωνικού ελέγχου οδηγεί σε αύξηση των δαπανών για την εκπαίδευση. 6/8/2015 Γιάννης Πεχτελίδης 19

20 Στόχοι των δυτικών παρεμβατικών κρατών  Η προσαρμογή του σχολείου:  στις ανάγκες της οικονομίας και της αγοράς,  η ικανοποίηση της αυξημένης ζήτησης για εκπαίδευση από τους νέους,  η πολιτική-ιδεολογική αντιμετώπιση της «σοσιαλιστικής» ιδεολογίας. 6/8/2015 Γιάννης Πεχτελίδης 20

21 Η εκπαίδευση πεδίο κοινωνικών συγκρούσεων  Η αύξηση των μαθητών και σπουδαστών θέτει στις κυβερνήσεις πρόβλημα ενσωμάτωσης τους στην αγορά εργασίας  και μετατρέπει το εκπαιδευτικό σύστημα σε πεδίο κοινωνικών συγκρούσεων, προκαλώντας το ενδιαφέρον των ειδικών 6/8/2015 Γιάννης Πεχτελίδης 21

22 Τα κυριότερα ρεύματα   Η Κλασική Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης, η οποία αξιοποιεί τα εννοιολογικά συστήματα των Μάκρο-Μίκρο προσεγγίσεων  δηλαδή των δομικών, ερμηνευτικών, αλλά και συνδυαστικών προσεγγίσεων, για να διερευνήσει τη σχέση ανάμεσα στην κοινωνική και στην εκπαιδευτική ανισότητα 6/8/2015 Γιάννης Πεχτελίδης 22

23  Μάκρο-κοινωνιολογικές (δομικές) προσεγγίσεις  Οι νέες συνθήκες μετά τη γαλλική και βιομηχανική επανάσταση έθεσαν ως προτεραιότητα της Κοινωνιολογίας τη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής και σταθερότητας.  Στόχος ήταν η πρόβλεψη και ο έλεγχος των εξελίξεων στο πεδίο υλικής αναπαραγωγής και ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής διαμέσου της μελέτης του πεδίου της συμβολικής αναπαραγωγής. 6/8/2015 Γιάννης Πεχτελίδης 23

24 Κύριες μάκρο-θεωρήσεις  Λειτουργισμός, Δομολειτουργισμός  Συγκρουσιακές θεωρήσεις: μαρξικές αναλύσεις και θεωρία του πολιτισμικού κεφαλαίου 6/8/2015 Γιάννης Πεχτελίδης 24

25  Μίκρο-ερμηνευτικές προσεγγίσεις  Τονίζουν την πολυπλοκότητα της ανθρώπινης δράσης, η οποία συνδέεται με ανάγκες, κίνητρα και συμφέροντα δρώντων.  Φαινομενολογία  Συμβολική αλληλεπίδραση  Εθνογραφία 6/8/2015 Γιάννης Πεχτελίδης 25

26  Συνδυαστικές προσεγγίσεις  Η κοινωνική πραγματικότητα συγκροτείται και αλλάζει τόσο από τους δομικούς περιορισμούς όσο και από τη δυναμική της ανθρώπινης δράσης.  Κριτικός μαρξισμός: η οικονομία επιβάλλει συμπεριφορές στα υποκείμενα, ωστόσο, αυτά έχουν τη δυνατότητα να μετασχηματίσουν ως ένα βαθμό το περιβάλλον. 6/8/2015 Γιάννης Πεχτελίδης 26

27  Η Νέα Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης  Διερευνά τις αιτίες των εκπαιδευτικών ανισοτήτων και της σχολικής αποτυχίας κάποιων μαθητών,  αναδεικνύουν το ρόλο της κοινωνικά κατασκευασμένης γνώσης,  του κοινωνικού προσδιορισμού των όψεων της ικανότητας των μαθητών και  την ιδεολογική διάσταση της παιδαγωγικής θεωρίας των εκπαιδευτικών. 6/8/2015 Γιάννης Πεχτελίδης 27

28 Δικαίωμα στη μόρφωση  Στη γαλλική επανάσταση γεννιέται το δημοκρατικό αίτημα του δικαιώματος να μορφωθούν όλοι ανεξαιρέτως, το οποίο στηρίζεται σε 2 αρχές:  Α) Η παιδεία μέσο χειραφέτησης από άγνοια  Β) Ισότητα όλων των πολιτών  Υποχρεωτική μαζική εκπαίδευση 6/8/ Γιάννης Πεχτελίδης

29 Η ιστορία της αντίληψης της «εκπαιδευτικής ισότητας»  Μέχρι πρόσφατα η εκπαιδευτική πυραμίδα αντιστοιχούσε στην κοινωνική στρωμάτωση  Το αίτημα της εκπαίδευσης του λαού εξαντλούνταν με την πρόσβαση στο δημοτικό  Η καθολική εκπαίδευση σήμαινε απλά ότι ο λαός δεν είναι αναλφάβητος 6/8/ Γιάννης Πεχτελίδης

30 Η εκπαίδευση αγαθό για λίγους  1913: 12% αγοριών κ 5% κοριτσιών απολυτήριο δημοτικού  1930: 40% πληθυσμού αναλφάβητο (60% γυναίκες)  Τέλη 20 ου : 2,6% ενεργού πληθυσμού αναλφάβητο, οι ημιαναλφάβητοι/λειτουργικά αναλφάβητοι 3,7%  Βελτίωση αλλά και συγκάλυψη ανισοτήτων 6/8/ Γιάννης Πεχτελίδης

31 Αρχές δεκαετίας 1960  45% απολυτήριο δημοτικού  10% κατώτερη επαγγελματική εκπαίδευση  45% εξαετές γυμνάσιο  30% απολυτήριο γυμνασίου  Συμπέρασμα: οι περισσότεροι βγαίνουν στην αγορά εργασίας με απολυτήριο δημοτικού 6/8/ Γιάννης Πεχτελίδης

32 Αίτημα εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης  «Να σπουδάσουν οι φτωχοί!»  Εισάγεται από Η.Π.Α. ο όρος «ισότητα εκπαιδευτικών ευκαιριών»  Θεωρία ανθρώπινου κεφαλαίου  Παπανούτσος: «ίσες ευκαιρίες σε όλους»  Η έννοια της ισότητας εκλεπτύνεται: από το 1960 η ισότητα χάνει το ταξικό κ σεξιστικό περιεχόμενό της 6/8/ Γιάννης Πεχτελίδης

33 Αντισταθμίσματα  Η ισότητα συνδέεται με την οικονομική ανάπτυξη κ προσαρμογή του σχολείου στις ανάγκες της αγοράς  Από το 1960 κ μετά η ισότητα σημαίνει εξάλειψη των κοινωνικών διαφορών κ κοινωνικών εμποδιών  Δεν αρκεί η κρατική παροχή σχολείων, βιβλίων, δασκάλων, ανάγκη να προστατευτούν τα παιδιά από φτωχές οικογένειες που έχουν ανάγκη την εργασία παιδιού – υποτροφίες 6/8/ Γιάννης Πεχτελίδης

34 Ισότητα και αξιοκρατία  Επιλογή των άριστων, των καλών, των μέτριων, κακών μαθητών  Σημαντική αλλαγή στην αντίληψη της ισότητας:  Παροχή ίσων ευκαιριών  Συσχέτιση της ισότητας με την αξιοκρατία  Κυρίαρχη πεποίθηση: 2 κατηγορίες μαθητών – οι ικανοί για γράμματα και οι ικανοί για χειρωναξία 6/8/ Γιάννης Πεχτελίδης

35 Κοινωνική ισότητα  Μόνο κριτήριο για σχολική πρόοδο είναι οι διανοητικές ικανότητες και η επιθυμία για μόρφωση  Παπανούτσος: η κοινωνική δικαιοσύνη πραγματώνεται όταν οι διανοητικά ικανότεροι ακολουθούν την ανώτερη εκπαίδευση  Αίτημα πλήρους κοινωνικής ισότητας ώστε μόνο η ατομική ικανότητα να επιδρά στο ποιος θα προχωρήσει 6/8/ Γιάννης Πεχτελίδης

36 Θεωρητική παραδοχή  Η άνιση επίδοση είναι φυσική συνέπεια ατομικών διαφορών ευφυίας ή διαφορετικών ικανοτήτων ή έφεσης στη μόρφωση  Σύνοψη:  Άρση κοινωνικών εμποδίων για την πρόοδο των φυσικά ικανών  Οι άνθρωποι διαιρούνται από τη φύση σε ικανούς κ μη ικανούς για γράμματα 6/8/ Γιάννης Πεχτελίδης

37 Ερώτημα  Αν υποθέσουμε ότι όλοι έχουν ίσες ευκαιρίες στην εκπαίδευση, τότε όλοι όσοι αριστεύουν έχουν μεγαλύτερες διανοητικές κανότητες από εκείνους που έχουν χαμηλές σχολικές επιδόσεις; 6/8/ Γιάννης Πεχτελίδης

38 Ικανότητα: «δώρο» της μοίρας ή της κοινωνίας;  Στατιστικά: Η επίδοση ταυτίζεται με την κοινωνική προέλευση  Η σχολική επίδοση αναπαράγει την κοινωνική διαστρωμάτωση  Αυτό το συμπέρασμα αντιφάσκει με «κοινή λογική»: η άνιση επίδοση φυσική συνέπεια των ατομικών διαφορών 6/8/2015 Γιάννης Πεχτελίδης 38

39 Τα σχολικά κριτήρια είναι ουδέτερα;  Το σχολείο δεν είναι αξιοκρατικό  Μέσω της φαινομενικής «αξιολογικής ουδετερότητάς» του αναπαράγει την ταξική διαστρωμάτωση  Πίστη αρκετών εκπαιδευτικών στην ουδετερότητα των κριτηρίων, στη διαίρεση παιδιών σε αυτά που έχουν και στα άλλα που δεν έχουν διανοητικά χαρίσματα 6/8/2015 Γιάννης Πεχτελίδης 39

40 «Αξιοκρατική» επιλογή σχολείου  Α) η άνιση επίδοση οφείλεται στην κοινωνική προέλευση ατόμων  Β) η άνιση επίδοση επιβιώνει και μετά την άρση των οικονομικών και κοινωνικών εμποδίων  Γ) η αξιολογική κλίμακα σχολείου αναπαράγει την ταξική διαστρωμάτωση κοινωνίας 6/8/2015 Γιάννης Πεχτελίδης 40

41 Θέση  Η πλειονότητα των κοινωνιολόγων αναγνωρίζει ότι το σχολείο αναπαράγει την ανισότητα  Η παροχή ίσων ευκαιριών δεν αρκεί για να εφαρμοστεί η ισότητα στην εκπαίδευση 6/8/2015 Γιάννης Πεχτελίδης 41

42 Ερευνητικά δεδομένα  Τα αίτια σχολικής αποτυχίας των παιδιών λαϊκών στρωμάτων είναι κοινωνικά:  Α) οι χαμηλές επιδόσεις, κακή βαθμολογία, απουσία ενδιαφέροντος αφορά μαζικά τα παιδιά από χαμηλά στρώματα  Β) τα παιδιά από αυτά τα στρώματα που έχουν άριστες επιδόσεις είναι εξαίρεση  Η άνιση επίδοση δεν είναι κάτι φυσικό  Υψηλή στατιστική συνάφεια ανάμεσα στην καταγωγή κ την επίδοση 6/8/ Γιάννης Πεχτελίδης

43 Μεθοδολογική απορία  Αν το αίτιο της άριστης επίδοσης είναι η υψηλή ατομική ευφυία τότε θα υπήρχαν στατιστικά σημαντικά ποσοστά άριστων μαθητών σε όλες τις κοινωνικές ομάδες  Δεν είναι δυνατό η φύση να μοίρασε την ευφυία με κοινωνικά κριτήρια 6/8/ Γιάννης Πεχτελίδης

44 Τα αίτια σχολικής αποτυχίας  Γνωστά: η ισότητα όχι τόσο πλήρης  Οι μαθητές από αδικημένα κοινωνικά στρώματα εκπαιδεύονται σε χειρότερες συνθήκες  Άγνωστα: ο εκπαιδευτικός θεσμός υποτιμάει τη μαθησιακή ικανότητα, τη γλώσσα, την κουλτούρα των μαθητών από μειονότητες, εργατικά κ αγροτικά στρώματα  Συχνά αυτά τα παιδιά αξιολογούνται από εκπαιδευτικούς ως αδιάφορα για το σχολείο κ χωρίς έφεση για μάθηση 6/8/ Γιάννης Πεχτελίδης

45 Κριτήριο δείκτη νοημοσύνης  Μέτρηση του βαθμού ευφυίας με διάφορα τεστ  Βαθμολογία γνώσεων, τρόπων σκέψης ενός ορισμένου πολιτισμού κ μιας κουλτούρας – προκαθορισμός αποτελέσματος  Μπορεί να μετρηθεί η ευφυία; Τι ποσοστό κληρονομείται; Πόσο μπορεί να την επηρεάσει το περιβάλλον;  Θέσεις βιογενετικής 6/8/ Γιάννης Πεχτελίδης

46 Μη αποδοχή επιστημονικών δεδομένων  Οφείλεται στην κοινωνική ανισότητα κ την τάση υπεράσπισης των προνομίων από τις ομάδες που τα κατέχουν  Οφείλεται στις προκαταλήψεις που στηρίζουν την ανισότητα κ εμποδίζουν τη διαμόρφωση ιδεών για άλλους πιο δίκαιους τρόπους οργάνωσης της κοινωνίας 6/8/ Γιάννης Πεχτελίδης


Κατέβασμα ppt "Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εισαγωγή Στόχος Δομή Αντικείμενο 6/8/2015 1 Γιάννης Πεχτελίδης."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google