Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Βασικα Ερωτηματα Βασικα Ερωτηματα Τι θέλουμε να δουν οι μαθητές; Τι θέλουμε να δουν οι μαθητές; Τι θέλουμε να μάθουν;

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Βασικα Ερωτηματα Βασικα Ερωτηματα Τι θέλουμε να δουν οι μαθητές; Τι θέλουμε να δουν οι μαθητές; Τι θέλουμε να μάθουν;"— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

2 Βασικα Ερωτηματα Βασικα Ερωτηματα Τι θέλουμε να δουν οι μαθητές; Τι θέλουμε να δουν οι μαθητές; Τι θέλουμε να μάθουν; Τι θέλουμε να μάθουν; Πώς θέλουμε να αισθάνονται; Πώς θέλουμε να αισθάνονται; Τι θέλουμε να κάνουν; Τι θέλουμε να κάνουν; Υπάρχουν μαθητές με προκαταλήψεις στο θέμα; Υπάρχουν μαθητές με προκαταλήψεις στο θέμα; Υπάρχει κάποιος εντελώς ανεξοικείωτος με το όλο εγχείρημα; Υπάρχει κάποιος εντελώς ανεξοικείωτος με το όλο εγχείρημα; 2

3 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Από την επιστήμη της ιστορίας στη σχολική ιστορία Η διδακτική της ιστορίας Η διδακτική της ιστορίας Αναδεικνύει την πολλαπλότητα των ιστορικών γεγονότων και τη διασύνδεσή τους Αναδεικνύει την πολλαπλότητα των ιστορικών γεγονότων και τη διασύνδεσή τους Αξιοποιεί ερευνητικές μεθόδους της ιστορικής επιστήμης Αξιοποιεί ερευνητικές μεθόδους της ιστορικής επιστήμης Στοχεύει στην καλλιέργεια της κριτικής σκέψης Στοχεύει στην καλλιέργεια της κριτικής σκέψης 3

4 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Από την επιστήμη της ιστορίας στη σχολική ιστορία ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ επιχειρείται επιχειρείται διεύρυνση του γνωστικού περιεχομένου με αναφορά σε όλες τις εκφάνσεις του πολιτισμού και του ιστορικού γίγνεσθαι διεύρυνση του γνωστικού περιεχομένου με αναφορά σε όλες τις εκφάνσεις του πολιτισμού και του ιστορικού γίγνεσθαι ανάδειξη ιστορικών βιωμάτων μιας ποικιλίας κοινωνικών ομάδων ανάδειξη ιστορικών βιωμάτων μιας ποικιλίας κοινωνικών ομάδων διάλογος παρόντος-παρελθόντος διάλογος παρόντος-παρελθόντος κατανόηση των ερμηνευτικών προσεγγίσεων του παρελθόντος με αφετηρία τους προβληματισμούς του παρόντος κατανόηση των ερμηνευτικών προσεγγίσεων του παρελθόντος με αφετηρία τους προβληματισμούς του παρόντος ανάλυση ιστορικών προβλημάτων ανάλυση ιστορικών προβλημάτων 4

5 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Από την επιστήμη της ιστορίας στη σχολική ιστορία Ως προς την Παιδαγωγική και Διδακτική προσέγγιση Ως προς την Παιδαγωγική και Διδακτική προσέγγιση μετασχηματισμός του επιστημονικού αντικειμένου της ιστορίας σε αντικείμενο διδασκαλίας στη σχολική τάξη μετασχηματισμός του επιστημονικού αντικειμένου της ιστορίας σε αντικείμενο διδασκαλίας στη σχολική τάξη το γνωστικό περιεχόμενο να είναι σε σύνδεση και συνάφεια με τις ιστορικές μεθόδους και έννοιες το γνωστικό περιεχόμενο να είναι σε σύνδεση και συνάφεια με τις ιστορικές μεθόδους και έννοιες έμφαση στις εποικοδομητικές θεωρίες μάθησης, στην καλλιέργεια μεταγνωστικών δεξιοτήτων έμφαση στις εποικοδομητικές θεωρίες μάθησης, στην καλλιέργεια μεταγνωστικών δεξιοτήτων 5

6 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Από την επιστήμη της ιστορίας στη σχολική ιστορία Η ανασύνθεση του παρελθόντος στη σχολική ιστορία επιχειρείται μέσω της εξοικείωσης του μαθητή μ’ ένα σύστημα γνωστικών κατηγοριών και την καλλιέργεια δεξιοτήτων που τον εισάγουν στην έννοια της ιστορίας και του παρέχουν τα εργαλεία για να κατανοήσουν τον τρόπο με τον οποίο συντίθεται η ιστορική γνώση Η ανασύνθεση του παρελθόντος στη σχολική ιστορία επιχειρείται μέσω της εξοικείωσης του μαθητή μ’ ένα σύστημα γνωστικών κατηγοριών και την καλλιέργεια δεξιοτήτων που τον εισάγουν στην έννοια της ιστορίας και του παρέχουν τα εργαλεία για να κατανοήσουν τον τρόπο με τον οποίο συντίθεται η ιστορική γνώση 6

7 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Από την επιστήμη της ιστορίας στη σχολική ιστορία Οι γνωστικές κατηγορίες είναι οι εξής: Οι γνωστικές κατηγορίες είναι οι εξής: θέμα: ορίζεται ένα ζήτημα σε σχέση με τον χώρο και τον χρόνο, το οποίο χρησιμοποιείται ως άξονας αναφοράς για να αναδειχτεί μία ομοιογενής σειρά γεγονότων ή φαινομένων. θέμα: ορίζεται ένα ζήτημα σε σχέση με τον χώρο και τον χρόνο, το οποίο χρησιμοποιείται ως άξονας αναφοράς για να αναδειχτεί μία ομοιογενής σειρά γεγονότων ή φαινομένων. γεγονός: δηλώνει τι συνέβη μία χρονική στιγμή σ' έναν τόπο. γεγονός: δηλώνει τι συνέβη μία χρονική στιγμή σ' έναν τόπο. χρονολογία: εντοπίζεται ένα γεγονός στον χρόνο. χρονολογία: εντοπίζεται ένα γεγονός στον χρόνο. περίοδος: τεμαχίζεται ο χρονικός άξονας σε μικρότερα μέρη. περίοδος: τεμαχίζεται ο χρονικός άξονας σε μικρότερα μέρη. 7

8 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Από την επιστήμη της ιστορίας στη σχολική ιστορία Οι γνωστικές κατηγορίες είναι οι εξής: Οι γνωστικές κατηγορίες είναι οι εξής: πηγή: στοιχεία του παρελθόντος, από τα οποία ο μελετητής μπορεί ν‘ αντλήσει πληροφορίες. πηγή: στοιχεία του παρελθόντος, από τα οποία ο μελετητής μπορεί ν‘ αντλήσει πληροφορίες. μεταβολή: δηλώνεται η μετάβαση από μία κατάσταση σε μία άλλη. μεταβολή: δηλώνεται η μετάβαση από μία κατάσταση σε μία άλλη. αδράνεια: δηλώνεται ο σημαντικός περιορισμός της μεταβολής. αδράνεια: δηλώνεται ο σημαντικός περιορισμός της μεταβολής. διαδοχή: γεγονότα τοποθετούνται σε σειρά διαδοχικά. διαδοχή: γεγονότα τοποθετούνται σε σειρά διαδοχικά. 8

9 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Από την επιστήμη της ιστορίας στη σχολική ιστορία Οι γνωστικές κατηγορίες είναι οι εξής: Οι γνωστικές κατηγορίες είναι οι εξής: συγχρονικότητα: παρατηρούνται γεγονότα που συμβαίνουν ή εξελίσσονται παράλληλα την ίδια χρονική στιγμή. συγχρονικότητα: παρατηρούνται γεγονότα που συμβαίνουν ή εξελίσσονται παράλληλα την ίδια χρονική στιγμή. μακρά διάρκεια: αναφέρεται σε φαινόμενα που παραμένουν αμετάβλητα για μεγάλο χρονικό διάστημα. μακρά διάρκεια: αναφέρεται σε φαινόμενα που παραμένουν αμετάβλητα για μεγάλο χρονικό διάστημα. συγκυρία: εντοπίζονται φαινόμενα που εκδηλώνονται παράλληλα και επηρεάζουν το προς μελέτη γεγονός. συγκυρία: εντοπίζονται φαινόμενα που εκδηλώνονται παράλληλα και επηρεάζουν το προς μελέτη γεγονός. 9

10 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Από την επιστήμη της ιστορίας στη σχολική ιστορία Οι γνωστικές κατηγορίες είναι οι εξής: Οι γνωστικές κατηγορίες είναι οι εξής: κύκλος: εκτιμάται μία σειρά γεγονότων ή φαινομένων με κριτήρια την μεταβολή και την αδράνεια. κύκλος: εκτιμάται μία σειρά γεγονότων ή φαινομένων με κριτήρια την μεταβολή και την αδράνεια. προβληματισμός: τίθενται ερωτήματα όσον αφορά στις σχέσεις ανάμεσα στην παρατηρούμενη μεταβολή και σε άλλα φαινόμενα ήδη γνωστά ή προς ανακάλυψη προβληματισμός: τίθενται ερωτήματα όσον αφορά στις σχέσεις ανάμεσα στην παρατηρούμενη μεταβολή και σε άλλα φαινόμενα ήδη γνωστά ή προς ανακάλυψη 10

11 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Από την επιστήμη της ιστορίας στη σχολική ιστορία Οι έννοιες είναι το μέσο που χρησιμοποιεί ο ιστορικός, για να περιγράψει την πραγματικότητα και στη συνέχεια να την ερμηνεύσει. Οι έννοιες είναι το μέσο που χρησιμοποιεί ο ιστορικός, για να περιγράψει την πραγματικότητα και στη συνέχεια να την ερμηνεύσει. Οι έννοιες δημιουργούν ένα πλαίσιο σκέψης, βάση του οποίου οργανώνονται οι ερωτήσεις και οι απαντήσεις του ιστορικού. Οι έννοιες δημιουργούν ένα πλαίσιο σκέψης, βάση του οποίου οργανώνονται οι ερωτήσεις και οι απαντήσεις του ιστορικού. 11

12 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Από την επιστήμη της ιστορίας στη σχολική ιστορία Οι έννοιες Οι έννοιες περιγράφουν ένα νοηματικό σύνολο ομοειδών γεγονότων (πχ. Μεγάλες ανακαλύψεις) περιγράφουν ένα νοηματικό σύνολο ομοειδών γεγονότων (πχ. Μεγάλες ανακαλύψεις) Αναπαριστούν μια ιστορική πραγματικότητα περιγράφοντας τα επιμέρους στοιχεία και τις μεταξύ των γεγονότων σχέσεις (πχ. Επέμβαση των Μ. Δυνάμεων) Αναπαριστούν μια ιστορική πραγματικότητα περιγράφοντας τα επιμέρους στοιχεία και τις μεταξύ των γεγονότων σχέσεις (πχ. Επέμβαση των Μ. Δυνάμεων) Δημιουργούνται και από τους ιστορικούς η προκύπτουν από την επεξεργασία υπαρχουσών εννοιών (π.χ. κλασικισμός, ουμανισμός, πόλη- κράτος) Δημιουργούνται και από τους ιστορικούς η προκύπτουν από την επεξεργασία υπαρχουσών εννοιών (π.χ. κλασικισμός, ουμανισμός, πόλη- κράτος) 12

13 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Από την επιστήμη της ιστορίας στη σχολική ιστορία Η λειτουργία των εννοιών είναι πολλαπλή: Η λειτουργία των εννοιών είναι πολλαπλή: οργανώνουν τα γεγονότα σε μια ενιαία δομή, οργανώνουν τα γεγονότα σε μια ενιαία δομή, χαρακτηρίζουν ένα γεγονός εντάσσοντάς το σε μία ενότητα με κοινά χαρακτηριστικά χαρακτηρίζουν ένα γεγονός εντάσσοντάς το σε μία ενότητα με κοινά χαρακτηριστικά διαπιστώνουν σχέσεις που είναι κοινές ή επαναλαμβάνονται στον χώρο και στον χρόνο ανάμεσα σε κατηγορίες πραγμάτων, διαπιστώνουν σχέσεις που είναι κοινές ή επαναλαμβάνονται στον χώρο και στον χρόνο ανάμεσα σε κατηγορίες πραγμάτων, ερμηνεύουν τα ιστορικά γεγονότα. ερμηνεύουν τα ιστορικά γεγονότα. 13

14 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Από την επιστήμη της ιστορίας στη σχολική ιστορία Ταξινόμηση εννοιών Ταξινόμηση εννοιών Γενικές έννοιες: περιγράφουν τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας (οικονομία, πολιτική, τέχνες κτλ.) Οι τομείς αυτοί συνθέτουν το πεδίο της ιστορίας. Οι τομείς του πεδίου αυτού εξελίσσονται ή και διαφοροποιούνται στον χρόνο και στον χώρο. Γενικές έννοιες: περιγράφουν τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας (οικονομία, πολιτική, τέχνες κτλ.) Οι τομείς αυτοί συνθέτουν το πεδίο της ιστορίας. Οι τομείς του πεδίου αυτού εξελίσσονται ή και διαφοροποιούνται στον χρόνο και στον χώρο. Δομικές έννοιες: ο χώρος, ο χρόνος, η αλλαγή, η εξέλιξη και η αιτιότητα αποτελούν τα αντικείμενα μελέτης, ερμηνείας και έρευνας της ιστορικής επιστήμης. Δομικές έννοιες: ο χώρος, ο χρόνος, η αλλαγή, η εξέλιξη και η αιτιότητα αποτελούν τα αντικείμενα μελέτης, ερμηνείας και έρευνας της ιστορικής επιστήμης. 14

15 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Από την επιστήμη της ιστορίας στη σχολική ιστορία Ταξινόμηση εννοιών Ταξινόμηση εννοιών Οργανωτικές έννοιες: είναι κοινές σε όλες τις ιστορικές περιόδους και με αυτές οργανώνεται η μελέτη του ιστορικού γίγνεσθαι. Ως οργανωτικές έννοιες θεωρούνται οι έννοιες που εκφράζουν μία ιστορική πραγματικότητα και βοηθούν στην ανασύνθεση και κατανόησή της, όπως για παράδειγμα ο εθνικισμός. Οργανωτικές έννοιες: είναι κοινές σε όλες τις ιστορικές περιόδους και με αυτές οργανώνεται η μελέτη του ιστορικού γίγνεσθαι. Ως οργανωτικές έννοιες θεωρούνται οι έννοιες που εκφράζουν μία ιστορική πραγματικότητα και βοηθούν στην ανασύνθεση και κατανόησή της, όπως για παράδειγμα ο εθνικισμός. Ιστορικές έννοιες: εννοούνται εκείνοι οι όροι που συνδέονται άμεσα με το νοηματικό πλαίσιο μίας συγκεκριμένης ιστορικής περιόδου, όπως για παράδειγμα κοτζαμπάσηδες Ιστορικές έννοιες: εννοούνται εκείνοι οι όροι που συνδέονται άμεσα με το νοηματικό πλαίσιο μίας συγκεκριμένης ιστορικής περιόδου, όπως για παράδειγμα κοτζαμπάσηδες 15

16 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ ΤΠΕ Οι γνώσεις μας περί παρελθόντος ατελείς και αποσπασματικές γιατί Οι γνώσεις μας περί παρελθόντος ατελείς και αποσπασματικές γιατί η σύγχρονη σκέψη επάνω στην ιστορία, οι υποθέσεις, οι συμπεριφορές, οι στάσεις και οι ερωτήσεις μας, είναι διαφορετικές από εκείνες των ανθρώπων του παρελθόντος η σύγχρονη σκέψη επάνω στην ιστορία, οι υποθέσεις, οι συμπεριφορές, οι στάσεις και οι ερωτήσεις μας, είναι διαφορετικές από εκείνες των ανθρώπων του παρελθόντος υπάρχουν ελλιπή στοιχεία και υπάρχουν κάποια όρια στην ιστορική κατανόηση. υπάρχουν ελλιπή στοιχεία και υπάρχουν κάποια όρια στην ιστορική κατανόηση. 16

17 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ ΤΠΕ ΣΤΟΧΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ καλλιέργεια της ενσυναίσθησης, καλλιέργεια της ενσυναίσθησης, κατανόηση της χρησιμότητας των πηγών για την ​ ι ​ σ ​ τ ​ ο ​ ρ ​ ί ​ α ​ κατανόηση της χρησιμότητας των πηγών για την ​ ι ​ σ ​ τ ​ ο ​ ρ ​ ί ​ α ​ εξοικείωση με την ιστορική μεθοδολογία, εξοικείωση με την ιστορική μεθοδολογία, απόκτηση κριτικής σκέψης απόκτηση κριτικής σκέψης συγκρότηση ιστορικής συνείδησης συγκρότηση ιστορικής συνείδησης καλλιέργεια ιστορικής σκέψης καλλιέργεια ιστορικής σκέψης 17

18 Καλλιέργεια ενσυναίσθησης Ενσυναίσθηση: ανάπτυξη ικανότητας ενσυναισθητικής κρίσης, δηλ. εξεύρεση τρόπων, με τους οποίους θα μπορεί κάποιος να εκτιμά και να αξιολογεί καλύτερα και πληρέστερα τα προβλήματα, τις απόψεις και τις θέσεις των άλλων ανθρώπων. Ενσυναίσθηση: ανάπτυξη ικανότητας ενσυναισθητικής κρίσης, δηλ. εξεύρεση τρόπων, με τους οποίους θα μπορεί κάποιος να εκτιμά και να αξιολογεί καλύτερα και πληρέστερα τα προβλήματα, τις απόψεις και τις θέσεις των άλλων ανθρώπων. 18

19 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Πρακτικές ενσυναίσθησης Πρακτικές ενσυναίσθησης Ανάπτυξη δεξιοτήτων για Ανάπτυξη δεξιοτήτων για προσέγγιση με φαντασία πτυχές του γίγνεσθαι προσέγγιση με φαντασία πτυχές του γίγνεσθαι ευαισθητοποίηση απέναντι στον άνθρωπο, τη φύση, τον πολιτισμό ευαισθητοποίηση απέναντι στον άνθρωπο, τη φύση, τον πολιτισμό αναδιαμόρφωση του πλαισίου των «χωρο-χρονικών συντεταγμένων» αναδιαμόρφωση του πλαισίου των «χωρο-χρονικών συντεταγμένων» δημιουργική σκέψη και δράση με την άμεση συμμετοχή, το πνεύμα συνεργασίας και ομαδικότητας, δημιουργική σκέψη και δράση με την άμεση συμμετοχή, το πνεύμα συνεργασίας και ομαδικότητας, συλλογική εργασία, διερεύνηση των θεμάτων, συλλογική εργασία, διερεύνηση των θεμάτων, σύνθεση του ιστορικού κειμένου μέσα από τη συλλογή και κριτική διεργασία των πληροφοριών σύνθεση του ιστορικού κειμένου μέσα από τη συλλογή και κριτική διεργασία των πληροφοριών 19

20 Καλλιέργεια ιστορικής σκέψης Η ανάπτυξη ιστορικής σκέψης αφορά την κατανόηση των ιστορικών γεγονότων και τη σύνδεση αιτίων και αποτελεσμάτων. Η ανάπτυξη ιστορικής σκέψης αφορά την κατανόηση των ιστορικών γεγονότων και τη σύνδεση αιτίων και αποτελεσμάτων. αίτια γεγονός αποτελέσματα αίτια γεγονός αποτελέσματα

21 Καλλιέργεια ιστορικής συνείδησης κατανόηση της συµπεριφοράς των ανθρώπων σε συγκεκριµένες καταστάσεις κατανόηση της συµπεριφοράς των ανθρώπων σε συγκεκριµένες καταστάσεις διαµόρφωση αξιών, στάσεων και συμπεριφορών, που οδηγούν στην εκδήλωση υπεύθυνης συµπεριφοράς στο παρόν και το µέλλον. διαµόρφωση αξιών, στάσεων και συμπεριφορών, που οδηγούν στην εκδήλωση υπεύθυνης συµπεριφοράς στο παρόν και το µέλλον. επίγνωση ότι ο σύγχρονος κόσµος αποτελεί συνέχεια του παρελθόντος, επίγνωση ότι ο σύγχρονος κόσµος αποτελεί συνέχεια του παρελθόντος, ο σύγχρονος ιστορικός ορίζοντας συνδέεται άµεσα µε τη ζωή του. ο σύγχρονος ιστορικός ορίζοντας συνδέεται άµεσα µε τη ζωή του.

22 22 Στρατηγικές ανάπτυξης κριτικής σκέψης στο μάθημα της Ιστορίας Ως προσφορότερα διδακτικά μοντέλα θεωρούνται όσα στηρίζονται Ως προσφορότερα διδακτικά μοντέλα θεωρούνται όσα στηρίζονται στην επίλυση προβλημάτων, στην επίλυση προβλημάτων, την ερευνητική – ανακαλυπτική διαδικασία την ερευνητική – ανακαλυπτική διαδικασία τη μάθηση μέσα σε αυθεντικό περιβάλλον τη μάθηση μέσα σε αυθεντικό περιβάλλον

23 Στρατηγικές ανάπτυξης κριτικής σκέψης στο μάθημα της Ιστορίας Η ενεργητική, ερευνητική και ανακαλυπτική μάθηση, σύμφωνα με τα πορίσματα της γνωστικής ψυχολογίας, θεωρείται αποτελεσματική εφόσον μέσω αυτής της διαδικασίας αποδίδεται νόημα στη γνώση. Η ενεργητική, ερευνητική και ανακαλυπτική μάθηση, σύμφωνα με τα πορίσματα της γνωστικής ψυχολογίας, θεωρείται αποτελεσματική εφόσον μέσω αυτής της διαδικασίας αποδίδεται νόημα στη γνώση. Η μαθησιακή πρόοδος επαυξάνεται, γιατί δίνεται η ευκαιρία να χρησιμοποιηθούν περισσότερες αισθήσεις, χωρίς πληθωρικές λεπτομέρειες, εστιάζοντας σε έννοιες κλειδιά Η μαθησιακή πρόοδος επαυξάνεται, γιατί δίνεται η ευκαιρία να χρησιμοποιηθούν περισσότερες αισθήσεις, χωρίς πληθωρικές λεπτομέρειες, εστιάζοντας σε έννοιες κλειδιά

24 24 Το περιεχόμενο της κριτικής σκέψης Αδυναμία για ορισμό της κριτικής σκέψης Αδυναμία για ορισμό της κριτικής σκέψης (εσωτερική διαδικασία που διευκολύνεται από την έμφαση κατά τη διδασκαλία στην επεξεργασία, ανάλυση, ερμηνεία δεδομένων, γενικεύσεις) (εσωτερική διαδικασία που διευκολύνεται από την έμφαση κατά τη διδασκαλία στην επεξεργασία, ανάλυση, ερμηνεία δεδομένων, γενικεύσεις) Κοινά γνωρίσματα της κριτικής σκέψης Κοινά γνωρίσματα της κριτικής σκέψης Γνωρίσματα γενικού τύπου π.χ. ανοιχτό μυαλό, ελεύθερη σκέψη, πνευματική εντιμότητα, υγιής σκεπτικισμός Γνωρίσματα γενικού τύπου π.χ. ανοιχτό μυαλό, ελεύθερη σκέψη, πνευματική εντιμότητα, υγιής σκεπτικισμός Ένα σύνολο γενικών και ειδικών ικανοτήτων π.χ. σαφήνεια, ακρίβεια, ανάλυση, επιχειρηματολογία, αξιολόγηση γεγονότων διακρίβωση αιτιακών σχέσων, αναγνώριση προπαγάνδας κλπ Ένα σύνολο γενικών και ειδικών ικανοτήτων π.χ. σαφήνεια, ακρίβεια, ανάλυση, επιχειρηματολογία, αξιολόγηση γεγονότων διακρίβωση αιτιακών σχέσων, αναγνώριση προπαγάνδας κλπ Χάραξη και εφαρμογή ενός διανοητικού χάρτη (πορεία σκέψης), η εφαρμογή κριτηρίων στην προσέγγιση της πραγματικότητας και η άσκηση στις δεξιότητες που απορρέουν από αυτά Χάραξη και εφαρμογή ενός διανοητικού χάρτη (πορεία σκέψης), η εφαρμογή κριτηρίων στην προσέγγιση της πραγματικότητας και η άσκηση στις δεξιότητες που απορρέουν από αυτά

25 25 Το περιεχόμενο της κριτικής σκέψης Εμπόδια για ανάπτυξη της κριτικής σκέψης στο σχολειο Εμπόδια για ανάπτυξη της κριτικής σκέψης στο σχολειο Κυβερνητικές επιρροές Κυβερνητικές επιρροές Επικράτηση κοινωνικοπολιτικών στερεοτύπων Επικράτηση κοινωνικοπολιτικών στερεοτύπων Συμβολική λειτουργία της γλώσσας Συμβολική λειτουργία της γλώσσας Δύναμη συνήθειας Δύναμη συνήθειας Χρήση περιορισμένου αριθμού τεκμηρίων Χρήση περιορισμένου αριθμού τεκμηρίων

26 26 Το περιεχόμενο της κριτικής σκέψης Κίνδυνος για την εκπαίδευση Κίνδυνος για την εκπαίδευση Προώθηση ψευδοκριτικής σκέψης Προώθηση ψευδοκριτικής σκέψης Αδυναμία ανάπτυξης ικανότητας για Αδυναμία ανάπτυξης ικανότητας για Διάκριση του σημαντικού Διάκριση του σημαντικού Αξιολόγηση της πληροφορίας Αξιολόγηση της πληροφορίας Διατύπωση τεκμηριωμένων υποθέσεων εργασίας Διατύπωση τεκμηριωμένων υποθέσεων εργασίας Κριτική ανάλυση Κριτική ανάλυση Διαχείριση των αντιφάσεων και της αβεβαιότητας Διαχείριση των αντιφάσεων και της αβεβαιότητας Εντοπισμού των προκαταλήψεων Εντοπισμού των προκαταλήψεων

27 27 Το περιεχόμενο της κριτικής σκέψης Σημερινή κατάσταση εκπαίδευσης Σημερινή κατάσταση εκπαίδευσης Περιορισμός στην προσφορά έτοιμης γνώσης Περιορισμός στην προσφορά έτοιμης γνώσης Απομνημόνευση Απομνημόνευση Καλλιέργεια μηχανιστικών δεξιοτήτων Καλλιέργεια μηχανιστικών δεξιοτήτων Εκτέλεση τυποποιημένων δραστηριοτήτων Εκτέλεση τυποποιημένων δραστηριοτήτων Σύγχυση ανάμεσα στην απλή ανάκληση πληροφοριών και τη διαδικασία συγκρότησης της γνώσης Σύγχυση ανάμεσα στην απλή ανάκληση πληροφοριών και τη διαδικασία συγκρότησης της γνώσης

28 28 Η εναλλακτική ιστορία ως μέσο για την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης 1.Βασικές αντιλήψεις 1.Βασικές αντιλήψεις Η εναλλακτική ιστορία διερευνά γεγονότα και τις συνέπειές τους με αφετηρία τη διατύπωση μιας βασικής εναλλακτικής υπόθεσης → Η εναλλακτική ιστορία διερευνά γεγονότα και τις συνέπειές τους με αφετηρία τη διατύπωση μιας βασικής εναλλακτικής υπόθεσης → αντίδραση στο άκρατο ντετερμινισμό και την απροσωποποίηση της ιστορίας 140 Κεντρική έννοια το «Σημείο ιστορικής απόκλισης» → σημείο καμπής 140

29 29 Η εναλλακτική ιστορία ως μέσο για την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης 1.Βασικές αντιλήψεις 1.Βασικές αντιλήψεις Διακρίνεται από Διακρίνεται από Τον ιστορικό αναθεωρητισμό Τον ιστορικό αναθεωρητισμό Τη μυθοπλασία Τη μυθοπλασία Τη μυστική ή αποκαλυπτική ιστορία και τη θεωρία συνομωσιών Τη μυστική ή αποκαλυπτική ιστορία και τη θεωρία συνομωσιών Τους μύθους, θρύλους και «χαμένες» ιστορίες Τους μύθους, θρύλους και «χαμένες» ιστορίες Μελλοντολογία Μελλοντολογία Επιστημονική φαντασία Επιστημονική φαντασία Μυθιστορηματική αχρονία Μυθιστορηματική αχρονία

30 30 Η εναλλακτική ιστορία ως μέσο για την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης 1.Βασικές αντιλήψεις 1.Βασικές αντιλήψεις Επικρίσεις Επικρίσεις Παραβιάζει αρχές ιστορικής σκέψης Παραβιάζει αρχές ιστορικής σκέψης Προκαλεί σύγχυση εννοιολογικού χαρακτήρα Προκαλεί σύγχυση εννοιολογικού χαρακτήρα Καταλήγει παιχνίδι χωρίς επιστημονικές αξιώσεις Καταλήγει παιχνίδι χωρίς επιστημονικές αξιώσεις

31 31 5.Η εναλλακτική ιστορία ως μέσο για την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης Επικρότηση Επικρότηση Δραστηριοποιεί κίνητρα μάθησης Δραστηριοποιεί κίνητρα μάθησης Προωθεί ανακαλυπτική-ερευνητική μάθηση Προωθεί ανακαλυπτική-ερευνητική μάθηση Συμβάλλει στην ανάπτυξη κριτικής σκέψης και δημιουργικότητας Συμβάλλει στην ανάπτυξη κριτικής σκέψης και δημιουργικότητας Συμβάλλει στην ανθρωποποίηση της ιστορίας Συμβάλλει στην ανθρωποποίηση της ιστορίας

32 32 Η εναλλακτική ιστορία ως μέσο για την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης 2. Δημοφιλέστερα θέματα 2. Δημοφιλέστερα θέματα Τι θα συνέβαινε αν είχε νικήσει στο Βατερλό ο Ναπολέων Τι θα συνέβαινε αν είχε νικήσει στο Βατερλό ο Ναπολέων Τι θα συνέβαινε αν είχαν νικήσει οι Νότιοι στον Αμερικανικό εμφύλιο Τι θα συνέβαινε αν είχαν νικήσει οι Νότιοι στον Αμερικανικό εμφύλιο Τι θα συνέβαινε αν η απόβαση στη Νορμανδία των συμμάχων είχε αποτύχει Τι θα συνέβαινε αν η απόβαση στη Νορμανδία των συμμάχων είχε αποτύχει Τι θα συνέβαινε αν πετύχαινε η δολοφονική απόπειρα εναντίον του Χίτλερ τον Ιούλιο του 1944 Τι θα συνέβαινε αν πετύχαινε η δολοφονική απόπειρα εναντίον του Χίτλερ τον Ιούλιο του 1944

33 33 Η εναλλακτική ιστορία ως μέσο για την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης Η σχολική εκδοχή της εναλλακτικής ιστορίας Χρήσιμο εργαλείο για ανάπτυξη της κριτικής σκέψης Χρήσιμο εργαλείο για ανάπτυξη της κριτικής σκέψης με εφαρμογή διδακτικού-μαθησιακού μεθοδολογικού πλαισίου με συγκεκριμένους σκοπούς με εφαρμογή διδακτικού-μαθησιακού μεθοδολογικού πλαισίου με συγκεκριμένους σκοπούς Σκοπός διανοητικής άσκησης Σκοπός διανοητικής άσκησης Ανάπτυξη ιστορικής ενσυναίσθησης, καλλιέργεια κριτικής σκέψης, αιτιολογημένη επιλογή σημείου απόκλισης και κατασκευή 142 Ανάπτυξη ιστορικής ενσυναίσθησης, καλλιέργεια κριτικής σκέψης, αιτιολογημένη επιλογή σημείου απόκλισης και κατασκευή 142 Τεχνική:κατασκευή «γραμμής του χρόνου» με βάση ιστορικά στοιχεία και εύλογα επιχειρήματα Τεχνική:κατασκευή «γραμμής του χρόνου» με βάση ιστορικά στοιχεία και εύλογα επιχειρήματα Βασικές υποδείξεις ( αξιοποίηση ιστορικού πλαισίου, υπεράσπιση με λογικά επιχειρήματα των υποθέσεων, αποφυγή επίμαχων θεμάτων) Βασικές υποδείξεις ( αξιοποίηση ιστορικού πλαισίου, υπεράσπιση με λογικά επιχειρήματα των υποθέσεων, αποφυγή επίμαχων θεμάτων)

34 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ Εντοπισμός στο χώρο και το χρόνο Εντοπισμός στο χώρο και το χρόνο Ο χώρος στο χτες, η ταύτισή του με το χώρο του σήμερα Ο χώρος στο χτες, η ταύτισή του με το χώρο του σήμερα Ο χρόνος : συνεχής χρόνος χωρίς κενά Ο χρόνος : συνεχής χρόνος χωρίς κενά Οι ΤΠΕ συμπληρώνουν τα κενά των χρόνων προηγούμενων ετών Οι ΤΠΕ συμπληρώνουν τα κενά των χρόνων προηγούμενων ετών 34

35 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ Αφηγηματική σκέψη Αφηγηματική σκέψη Το παρελθόν υφίσταται ως αντικείμενο αφήγησης, στο οποίο τα γεγονότα ταξινομούνται και οργανώνονται, έτσι ώστε να αποκτήσουν συνοχή και να αναπλάσουν μια εικόνα του παρελθόντος. Το παρελθόν υφίσταται ως αντικείμενο αφήγησης, στο οποίο τα γεγονότα ταξινομούνται και οργανώνονται, έτσι ώστε να αποκτήσουν συνοχή και να αναπλάσουν μια εικόνα του παρελθόντος. Η αφήγηση συσχετίζεται με οργανωτικές αρχές αιτιότητας, αλλαγής και συνέχειας Η αφήγηση συσχετίζεται με οργανωτικές αρχές αιτιότητας, αλλαγής και συνέχειας Η αφήγηση μπορεί να έχει προφορική ή γραπτή μορφή Η αφήγηση μπορεί να έχει προφορική ή γραπτή μορφή 35

36 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ Εικόνες πολιτισμού Εικόνες πολιτισμού Αξιοποιούν τις αναπαραστάσεις τους παρελθόντος, για να περιγράψουν το παρελθόν. Αξιοποιούν τις αναπαραστάσεις τους παρελθόντος, για να περιγράψουν το παρελθόν. Μια εικόνα πολιτισμού δίνει σημαντικές πληροφορίες με βάση τις οποίες οι μαθητές μπορούν να επεξεργαστούν ιστορικά ερωτήματα, να ομαδοποιήσουν και να θεματοποιήσουν πληροφορίες αλλά και να τις εντάξουν σ' ένα χρονικό πλαίσιο. Μια εικόνα πολιτισμού δίνει σημαντικές πληροφορίες με βάση τις οποίες οι μαθητές μπορούν να επεξεργαστούν ιστορικά ερωτήματα, να ομαδοποιήσουν και να θεματοποιήσουν πληροφορίες αλλά και να τις εντάξουν σ' ένα χρονικό πλαίσιο. Κατασκευή δεσμών ανάμεσα στις διάφορες όψεις του πολιτισμού (πχ. Τύπος διατροφής και αγροτικές τεχνικές) Κατασκευή δεσμών ανάμεσα στις διάφορες όψεις του πολιτισμού (πχ. Τύπος διατροφής και αγροτικές τεχνικές) 36

37 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ Επεξεργασία των εννοιών Επεξεργασία των εννοιών προσέγγιση της ιστορίας μ' έναν αφαιρετικό τρόπο, έτσι ώστε να διερευνηθεί ο τρόπος λειτουργίας των κοινωνιών προσέγγιση της ιστορίας μ' έναν αφαιρετικό τρόπο, έτσι ώστε να διερευνηθεί ο τρόπος λειτουργίας των κοινωνιών Η κατανόηση αυτή απαιτεί την επισκόπηση των τομέων της ανθρώπινης δραστηριότητας, έτσι όπως διαγράφεται στους αιώνες. Η κατανόηση αυτή απαιτεί την επισκόπηση των τομέων της ανθρώπινης δραστηριότητας, έτσι όπως διαγράφεται στους αιώνες. 37

38 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ Δραστηριότητες επεξεργασίας εννοιών Δραστηριότητες επεξεργασίας εννοιών Παρακολούθηση της εξέλιξης μίας έννοιας στον χώρο και στον χρόνο Παρακολούθηση της εξέλιξης μίας έννοιας στον χώρο και στον χρόνο σύνδεση μίας έννοιας με ιστορικά γεγονότα, σύνδεση μίας έννοιας με ιστορικά γεγονότα, διατύπωση υποθέσεων για τη σχέση εννοιών διατύπωση υποθέσεων για τη σχέση εννοιών επιβεβαίωση έννοιας με αναφορά σε ιστορικά γεγονότα επιβεβαίωση έννοιας με αναφορά σε ιστορικά γεγονότα αναζήτησης ομοιοτήτων και διαφορών μεταξύ εννοιών στον χώρο και στον χρόνο. αναζήτησης ομοιοτήτων και διαφορών μεταξύ εννοιών στον χώρο και στον χρόνο. 38

39 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ Δραστηριότητες επεξεργασίας εννοιών Δραστηριότητες επεξεργασίας εννοιών παρουσίαση έννοιας με τη μορφή ορισμών παρουσίαση έννοιας με τη μορφή ορισμών δόμηση έννοιας μέσα από τη μελέτη ιστορικών πηγών και ιστορικών γεγονότων δόμηση έννοιας μέσα από τη μελέτη ιστορικών πηγών και ιστορικών γεγονότων Ανάπλαση έννοιας μέσα από την παρατήρηση εικαστικών αναπαραστάσεων. Ανάπλαση έννοιας μέσα από την παρατήρηση εικαστικών αναπαραστάσεων. κατανόηση και κατάκτηση του ιστορικού λεξιλογίου κατανόηση και κατάκτηση του ιστορικού λεξιλογίου 39

40 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ Γραπτές δραστηριότητες Γραπτές δραστηριότητες Ο μαθητής κατά τη συλλογή πληροφοριών κρατά σημειώσεις ως σκαλωσιά για την τελική ιστορική γραφή, κρίνοντας τη χρησιμότητα των πληροφοριών που συλλέγει. Ο μαθητής κατά τη συλλογή πληροφοριών κρατά σημειώσεις ως σκαλωσιά για την τελική ιστορική γραφή, κρίνοντας τη χρησιμότητα των πληροφοριών που συλλέγει. Οι στρατηγικές καταγραφής που αναπτύσσει στο στάδιο αυτό μπορούν να αποτυπωθούν σε φύλλο εργασίας. Οι στρατηγικές καταγραφής που αναπτύσσει στο στάδιο αυτό μπορούν να αποτυπωθούν σε φύλλο εργασίας. 40

41 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ Γραπτές δραστηριότητες Γραπτές δραστηριότητες Ο μαθητής κατά την οργάνωση των πληροφοριών παροτρύνεται να χρησιμοποιεί εννοιολογικά διαγράμματα έτσι ώστε να οργανώνονται και να νοηματοδοτούνται οι πληροφορίες Ο μαθητής κατά την οργάνωση των πληροφοριών παροτρύνεται να χρησιμοποιεί εννοιολογικά διαγράμματα έτσι ώστε να οργανώνονται και να νοηματοδοτούνται οι πληροφορίες Τελική παρουσίαση Τελική παρουσίαση Αφήγηση διαδικασιών Αφήγηση διαδικασιών Περιγραφή δομών και μεταβολών Περιγραφή δομών και μεταβολών επιχειρηματολογία επιχειρηματολογία 41

42 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ Ιστορικό πλαίσιο Ιστορικό πλαίσιο Πλαίσια ερμηνείας του παρελθόντος, στα οποία κυρίαρχο ρόλο παίζουν οι οργανωτικές έννοιες Πλαίσια ερμηνείας του παρελθόντος, στα οποία κυρίαρχο ρόλο παίζουν οι οργανωτικές έννοιες αλλαγή αλλαγή συνέχεια συνέχεια Σκοπός της δημιουργίας ιστορικών πλαισίων είναι να προσανατολίζονται οι μαθητές ιστορικά στον χρόνο, έτσι ώστε να συνδέουν το παρελθόν με το παρόν και παράλληλα να παρέχεται ένα διανοητικό σύνολο εργαλείων για να χειρίζονται την ιστορία ως επιστήμη. Οι μαθητές θέτουν τα δικά τους ερωτήματα για τη σημασία τέτοιων αλλαγών. Σκοπός της δημιουργίας ιστορικών πλαισίων είναι να προσανατολίζονται οι μαθητές ιστορικά στον χρόνο, έτσι ώστε να συνδέουν το παρελθόν με το παρόν και παράλληλα να παρέχεται ένα διανοητικό σύνολο εργαλείων για να χειρίζονται την ιστορία ως επιστήμη. Οι μαθητές θέτουν τα δικά τους ερωτήματα για τη σημασία τέτοιων αλλαγών. 42

43 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ Περιοδολόγηση Περιοδολόγηση Σε μια πολυπολιτισμική κοινωνία το ζητούμενο είναι να αντιληφθούν οι μαθητές Σε μια πολυπολιτισμική κοινωνία το ζητούμενο είναι να αντιληφθούν οι μαθητές το παγκόσμιο παρελθόν ως αντικείμενο γνώσης το παγκόσμιο παρελθόν ως αντικείμενο γνώσης την Ιστορία ως δράση δημιουργίας μη οριστικών και μη ολοκληρωμένων γνώσεων. την Ιστορία ως δράση δημιουργίας μη οριστικών και μη ολοκληρωμένων γνώσεων. 43

44 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ Χωροχρονικοί χάρτες Χωροχρονικοί χάρτες Η χρονολογική και γεωγραφική γνώση δημιουργούνται με τον σχηματισμό δομικών πλαισίων χρονικού και χωρικού προσανατολισμού. Η χρονολογική και γεωγραφική γνώση δημιουργούνται με τον σχηματισμό δομικών πλαισίων χρονικού και χωρικού προσανατολισμού. Ο χάρτης εμφανίζεται ως ένα ατελές μωσαϊκό που δεν αφήνει αυταπάτες, όπως ενδεχομένως η συνεχής χρονική αφήγηση, ότι όλη η ιστορία είναι γνωστή. Ο χάρτης εμφανίζεται ως ένα ατελές μωσαϊκό που δεν αφήνει αυταπάτες, όπως ενδεχομένως η συνεχής χρονική αφήγηση, ότι όλη η ιστορία είναι γνωστή. 44

45 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ Χωροχρονικοί χάρτες Χωροχρονικοί χάρτες Χρονικές διάρκειες, συγχρονίες διαχρονίες, χωρισμός περιόδων με κριτήρια ομοιότητας ή διαφοράς συνιστούν τα στοιχεία περιοδολόγησης για την κατανόηση του χώρου και του χρόνου. Χρονικές διάρκειες, συγχρονίες διαχρονίες, χωρισμός περιόδων με κριτήρια ομοιότητας ή διαφοράς συνιστούν τα στοιχεία περιοδολόγησης για την κατανόηση του χώρου και του χρόνου. 45

46 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ Επεξεργασία ιστορικών πηγών Επεξεργασία ιστορικών πηγών Ο διδακτικός στόχος δεν είναι να εξοικειωθούν οι μαθητές με την εργασία του ιστορικού, αλλά να στρέψει ο εκπαιδευτικός το ενδιαφέρον προς το είδος γνώσης και σκέψης που οι μαθητές θέλει να εξασκήσουν και τις νοητικές δραστηριότητες που επιθυμεί να αναλάβουν Ο διδακτικός στόχος δεν είναι να εξοικειωθούν οι μαθητές με την εργασία του ιστορικού, αλλά να στρέψει ο εκπαιδευτικός το ενδιαφέρον προς το είδος γνώσης και σκέψης που οι μαθητές θέλει να εξασκήσουν και τις νοητικές δραστηριότητες που επιθυμεί να αναλάβουν Προβληματισμοί Προβληματισμοί Δυνατότητα διδακτικής προσέγγισης ιστορικών πηγών Δυνατότητα διδακτικής προσέγγισης ιστορικών πηγών Έκταση των πηγών Έκταση των πηγών Εννοιολογικές και γλωσσικές δυσκολίες Εννοιολογικές και γλωσσικές δυσκολίες 46

47 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ Στάδια επεξεργασίας πηγών Στάδια επεξεργασίας πηγών προσέγγιση Πηγή προς επεξεργασία (Γραπτές πηγές, αφίσες, διαγράμματα, γελοιογραφίες, εικαστικές δημιουργίες κ.λπ.) Διακειμενική προσέγγιση Σύνθεση Εξωκειμενική Κειμενική προσέγγισ η

48 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ Στάδια επεξεργασίας πηγών Στάδια επεξεργασίας πηγών Διακειμενική Διακειμενική Συσχετισμός – αντιπαραβολή – σύγκριση πηγών: ευκαιρία για πολυπρισματική προσέγγιση της ιστορίας Σύνθεση Σύνθεση Σύνθεση των πληροφοριών και κριτική επεξεργασία τους: σύνθεση ιστορικών γνώσεων 48

49 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ Οι μαθησιακοί στόχοι και οι δραστηριότητες δεν πρέπει να περιορίζονται στην γνώση, κατανόηση, εφαρμογή αλλά να καλλιεργούν κριτική σκέψη, ανάλυση, σύνθεση, αξιολόγηση Οι μαθησιακοί στόχοι και οι δραστηριότητες δεν πρέπει να περιορίζονται στην γνώση, κατανόηση, εφαρμογή αλλά να καλλιεργούν κριτική σκέψη, ανάλυση, σύνθεση, αξιολόγηση 49

50 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ Διδασκαλία με βάση τις πηγές Διδασκαλία με βάση τις πηγές Ποικιλία πηγών Ποικιλία πηγών Βήματα για την προσέγγιση των πηγών: Βήματα για την προσέγγιση των πηγών: ποιος -> δημιουργός και αποδέκτης πηγής ποιος -> δημιουργός και αποδέκτης πηγής τι -> κατηγορία και είδος πηγής τι -> κατηγορία και είδος πηγής πού -> τόπος δημιουργίας και διάθεσης πού -> τόπος δημιουργίας και διάθεσης πότε -> χρόνος δημιουργίας, τύχες της πηγής μέσα στο χρόνο πότε -> χρόνος δημιουργίας, τύχες της πηγής μέσα στο χρόνο γιατί -> πρόθεση δημιουργίας. γιατί -> πρόθεση δημιουργίας. 50

51 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ Κριτήρια για τις πηγές Κριτήρια για τις πηγές εγγύτητα = πόσο κοντά στα γεγονότα ή σε ποια θέση βρισκόταν ο δημιουργός της πηγής, ώστε να θεωρηθεί ότι γνωρίζει; εγγύτητα = πόσο κοντά στα γεγονότα ή σε ποια θέση βρισκόταν ο δημιουργός της πηγής, ώστε να θεωρηθεί ότι γνωρίζει; χρόνος = πόσο καιρό μετά από το γεγονός δημιούργησε την πηγή; χρόνος = πόσο καιρό μετά από το γεγονός δημιούργησε την πηγή; πλάτος – βάθος = σε ποια έκταση και πόσο καλά μπορούσε να γνωρίζει το γεγονός; πλάτος – βάθος = σε ποια έκταση και πόσο καλά μπορούσε να γνωρίζει το γεγονός; σαφήνεια = πόσο καθαρά εξηγεί το ποιος, τι, πού, πότε, γιατί; σαφήνεια = πόσο καθαρά εξηγεί το ποιος, τι, πού, πότε, γιατί; οπτική γωνία = τι επέλεξε να συμπεριλάβει στην πηγή και τι να παραλείψει ή να αποσιωπήσει; οπτική γωνία = τι επέλεξε να συμπεριλάβει στην πηγή και τι να παραλείψει ή να αποσιωπήσει; προκατάληψη = ποιες πεποιθήσεις, επιθυμίες, αξίες, ιδέες κλπ μπορεί να έχουν επηρεάσει τις περιγραφές και τις εκτιμήσεις του; προκατάληψη = ποιες πεποιθήσεις, επιθυμίες, αξίες, ιδέες κλπ μπορεί να έχουν επηρεάσει τις περιγραφές και τις εκτιμήσεις του; 51

52 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ Πρωτόκολλο ανάγνωσης Πρωτόκολλο ανάγνωσης αναγνώριση και ανάλυση πηγής αναγνώριση και ανάλυση πηγής ένταξη πηγής στο ιστορικό πλαίσιό της ένταξη πηγής στο ιστορικό πλαίσιό της πρώτη ερμηνεία της πηγής πρώτη ερμηνεία της πηγής συσχέτιση με άλλες πηγές – διασταύρωση - νεότερη ερμηνεία συσχέτιση με άλλες πηγές – διασταύρωση - νεότερη ερμηνεία επισήμανση δυσκολιών και προβλημάτων επισήμανση δυσκολιών και προβλημάτων διαδικασία κατανόησης διαδικασία κατανόησης 52

53 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Διδακτική και παιδαγωγική αξιοποίηση των ΤΠΕ Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ με στόχο τη δημιουργική σχέση των μαθητών με ΤΠΕ πρέπει Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ με στόχο τη δημιουργική σχέση των μαθητών με ΤΠΕ πρέπει να έχει τις απαιτούμενες επιστημονικές γνώσεις για τη διαδικασία διδασκαλίας-μάθησης να έχει τις απαιτούμενες επιστημονικές γνώσεις για τη διαδικασία διδασκαλίας-μάθησης να διερευνά τις δυνατότητες των ΤΠΕ προς αυτή την κατεύθυνση να διερευνά τις δυνατότητες των ΤΠΕ προς αυτή την κατεύθυνση να γνωρίζει να χρησιμοποιεί σωστά τις ΤΠΕ να γνωρίζει να χρησιμοποιεί σωστά τις ΤΠΕ να εξοικειωθεί με τις νέες θεωρίες της γνώσης να εξοικειωθεί με τις νέες θεωρίες της γνώσης να οργανώνει τη διδασκαλία με βάση τον «κοινωνικοπολιτισμικό εποικοδομητισμό» να οργανώνει τη διδασκαλία με βάση τον «κοινωνικοπολιτισμικό εποικοδομητισμό» 53

54 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Διδακτική και παιδαγωγική αξιοποίηση των ΤΠΕ Ο ΜΑΘΗΤΗΣ με βάση το μοντέλο του «κοινωνικοπολιτισμικού εποικοδομητισμού μαθαίνει Ο ΜΑΘΗΤΗΣ με βάση το μοντέλο του «κοινωνικοπολιτισμικού εποικοδομητισμού μαθαίνει να εργάζεται σε ανοιχτά περιβάλλοντα μάθησης να εργάζεται σε ανοιχτά περιβάλλοντα μάθησης να συλλέγει τις απαιτούμενες πληροφορίες μέσω διερεύνησης να συλλέγει τις απαιτούμενες πληροφορίες μέσω διερεύνησης να θέτει ερωτήματα να θέτει ερωτήματα να αναλύει ιστορικές έννοιες για να φτάσει στη γνώση σχετικά με το θέμα που εξετάζει να αναλύει ιστορικές έννοιες για να φτάσει στη γνώση σχετικά με το θέμα που εξετάζει να λειτουργεί και μεταγνωστικά (μαθαίνω πώς μαθαίνω) να λειτουργεί και μεταγνωστικά (μαθαίνω πώς μαθαίνω) 54

55 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Σκοπός της διδασκαλίας Σκοπός της διδασκαλίας η διαχείριση της μάθησης η διαχείριση της μάθησης μελέτη της ανθρώπινης εμπειρίας μελέτη της ανθρώπινης εμπειρίας κριτική άσκηση της σκέψης κριτική άσκηση της σκέψης διερευνητική διεργασία της πληροφορίας διερευνητική διεργασία της πληροφορίας δόμηση νοημάτων του παρελθόντος μέσα από τα γεγονότα δόμηση νοημάτων του παρελθόντος μέσα από τα γεγονότα απόδοση των πραγματικών διαστάσεων των γεγονότων απόδοση των πραγματικών διαστάσεων των γεγονότων γλωσσική/επικοινωνιακή μάθηση γλωσσική/επικοινωνιακή μάθηση και η απόπειρα διαθεματικής προσέγγισης ενός θέματος. και η απόπειρα διαθεματικής προσέγγισης ενός θέματος. 55

56 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ 56 Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΔΕΝ ΣΤΟΧΕΥΕΙ Στην παροχή πληροφοριών Η διαδικασία δεν περιορίζεται στο σχήμα αφήγηση – απομνημόνευση – εξέταση Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟΧΕΥΕΙ Στη διαχείριση της μάθησης μελέτη της ανθρώπινης εμπειρίας Κριτική άσκηση της σκέψης Διερευνητική διεργασία Δόμηση νοημάτων μέσα από γεγονότα Επιικοινωνιακή μάθηση Διαθεματική μάθηση

57 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ 57 ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΣΚΕΨΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

58 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Ο ρολος του εκπαιδευτικου στη διδασκαλια της ιστοριας με χρηση τπε Ο ρολος του εκπαιδευτικου στη διδασκαλια της ιστοριας με χρηση τπε Κινητοποιεί τους μαθητές για συμμετοχή και αυτενέργεια Κινητοποιεί τους μαθητές για συμμετοχή και αυτενέργεια Διερευνά δυνατότητες τεχνολογίας Διερευνά δυνατότητες τεχνολογίας Συνεργάτης και βοηθός στη διερευνητική διαδικασία μέσω του διαδικτύου Συνεργάτης και βοηθός στη διερευνητική διαδικασία μέσω του διαδικτύου 58

59 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Νέοι προβληματισμοί Νέοι προβληματισμοί σχετικά με το αμετάβλητο των κειμένων σχετικά με το αμετάβλητο των κειμένων Για τους ιστορικούς να γράψουν νέα είδη κειμένων με οπτικό και ηχητικό περιεχόμενο Για τους ιστορικούς να γράψουν νέα είδη κειμένων με οπτικό και ηχητικό περιεχόμενο Για το ιστορικό έργο νέες δυνατότητες δημοσίευσης χωρίς τον περιορισμό εκδοτικών επιτροπών και άλλων μορφών ελέγχου Για το ιστορικό έργο νέες δυνατότητες δημοσίευσης χωρίς τον περιορισμό εκδοτικών επιτροπών και άλλων μορφών ελέγχου Για αναδιαμόρφωσης των μεθόδων και των τρόπων που χρησιμοποιούν οι ιστορικοί για να μελετήσουν και να γράψουν για "γεγονότα"» που «συμβαίνουν» στο διαδίκτυο Για αναδιαμόρφωσης των μεθόδων και των τρόπων που χρησιμοποιούν οι ιστορικοί για να μελετήσουν και να γράψουν για "γεγονότα"» που «συμβαίνουν» στο διαδίκτυο 59

60 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Συμβολή ΤΠΕ Συμβολή ΤΠΕ δυνατότητα να διευρυνθούν οι ορίζοντες του μαθήματος δυνατότητα να διευρυνθούν οι ορίζοντες του μαθήματος να αναπτυχθούν ικανότητες διερεύνησης ενός ιστορικού θέματος με εργαλεία των ΤΠΕ να αναπτυχθούν ικανότητες διερεύνησης ενός ιστορικού θέματος με εργαλεία των ΤΠΕ να καλλιεργηθούν ικανότητες ανάγνωσης, μελέτης και αξιοποίησης διαφορετικών ιστορικών πηγών εκτός του κειμένου (όπως η εικόνα, ο χάρτης, το σχεδιάγραμμα, οι δημογραφικοί πίνακες) και αναπαράστασης της ιστορικής πληροφορίας με διαφορετικούς τρόπους, να καλλιεργηθούν ικανότητες ανάγνωσης, μελέτης και αξιοποίησης διαφορετικών ιστορικών πηγών εκτός του κειμένου (όπως η εικόνα, ο χάρτης, το σχεδιάγραμμα, οι δημογραφικοί πίνακες) και αναπαράστασης της ιστορικής πληροφορίας με διαφορετικούς τρόπους, να αναπτυχθεί ένας ιστορικός διάλογος για ιστορικά θέματα, ο οποίος να βασίζεται σε τεκμηριωμένα με ιστορικά στοιχεία επιχειρήματα να αναπτυχθεί ένας ιστορικός διάλογος για ιστορικά θέματα, ο οποίος να βασίζεται σε τεκμηριωμένα με ιστορικά στοιχεία επιχειρήματα 60

61 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Συμβολή ΤΠΕ Συμβολή ΤΠΕ Η σχολική ιστορική εργασία δεν περιορίζεται στη σχολική τάξη με αποκλειστικούς συνομιλητές τον δάσκαλο και τους μαθητές, Η σχολική ιστορική εργασία δεν περιορίζεται στη σχολική τάξη με αποκλειστικούς συνομιλητές τον δάσκαλο και τους μαθητές, δίνεται η δυνατότητα επαφής και επικοινωνίας με εξωσχολικούς θεσμούς δίνεται η δυνατότητα επαφής και επικοινωνίας με εξωσχολικούς θεσμούς δίνεται η δυνατότητα ν' αλλάξει ο τρόπος πρόσληψης και παρουσίασης του ιστορικού αντικειμένου και να παραχθούν πρωτότυπα πολυτροπικά κείμενα, προϊόντα προσωπικής έρευνας. Το τελικό προϊόν που θα παράξουν οι μαθητές αποτελεί μέρος του σχεδιασμού του μαθήματος. δίνεται η δυνατότητα ν' αλλάξει ο τρόπος πρόσληψης και παρουσίασης του ιστορικού αντικειμένου και να παραχθούν πρωτότυπα πολυτροπικά κείμενα, προϊόντα προσωπικής έρευνας. Το τελικό προϊόν που θα παράξουν οι μαθητές αποτελεί μέρος του σχεδιασμού του μαθήματος. 61

62 62 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ Δημιουργία νέων μαθησιακών συνθηκών έχοντας στη διάθεσή τους (μαθητές και εκπαιδευτικοί) Δημιουργία νέων μαθησιακών συνθηκών έχοντας στη διάθεσή τους (μαθητές και εκπαιδευτικοί) ηλεκτρονικά αρχεία ηλεκτρονικά αρχεία ηλεκτρονικές βιβλιοθήκες ηλεκτρονικές βιβλιοθήκες δικτυακούς τόπους εκδοτικών οίκων, μουσείων, πανεπιστημίων, οργανισμών δικτυακούς τόπους εκδοτικών οίκων, μουσείων, πανεπιστημίων, οργανισμών ιστοσελίδες συγγραφέων, κ.α. ιστοσελίδες συγγραφέων, κ.α.

63 63 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Ο ΤΠΕ διευκολύνουν μια πολυπρισματική προσέγγιση της ιστορίας, παρέχουν άπειρες ευκαιρίες πρόσβασης για διερεύνηση σε πρωτογενείς και δευτερογενείς πηγές, επιτρέπουν τη διατύπωση και διερεύνηση ερωτημάτων για την εξαγωγή συμπερασμάτων. Ο ΤΠΕ διευκολύνουν μια πολυπρισματική προσέγγιση της ιστορίας, παρέχουν άπειρες ευκαιρίες πρόσβασης για διερεύνηση σε πρωτογενείς και δευτερογενείς πηγές, επιτρέπουν τη διατύπωση και διερεύνηση ερωτημάτων για την εξαγωγή συμπερασμάτων.

64 64 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Η ενσωμάτωση των Τ.Π.Ε. στη διδακτική της Ιστορίας, δίδει τη δυνατότητα να αντιληφθεί ο μαθητής ότι η Ιστοριογραφία είναι «ανακατασκευή» του παρελθόντος, ότι βασίζεται σε πηγές και ότι συνιστά επιλεκτική διαδικασία Η ενσωμάτωση των Τ.Π.Ε. στη διδακτική της Ιστορίας, δίδει τη δυνατότητα να αντιληφθεί ο μαθητής ότι η Ιστοριογραφία είναι «ανακατασκευή» του παρελθόντος, ότι βασίζεται σε πηγές και ότι συνιστά επιλεκτική διαδικασία

65 65 ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΤΠΕ Δεκαετία του 70 η ποσοτική ιστορία ανακαλύπτει τον υπολογιστή και τις δυνατότητες που προσφέρει στη σύνθεση Δεκαετία του 70 η ποσοτική ιστορία ανακαλύπτει τον υπολογιστή και τις δυνατότητες που προσφέρει στη σύνθεση και την ανάλυση στατιστικών συνόλων και την ανάλυση στατιστικών συνόλων

66 66 ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΤΠΕ Η οικονομική ιστορία η κοινωνική και πολιτική ιστορία, η ιστορία των νοοτροπιών και της καθημερινής ζωής ανανεώνονται μέσα από την αξιοποίηση της ηλεκτρονικών διαστάσεων ποσοτικής προσέγγισης Η οικονομική ιστορία η κοινωνική και πολιτική ιστορία, η ιστορία των νοοτροπιών και της καθημερινής ζωής ανανεώνονται μέσα από την αξιοποίηση της ηλεκτρονικών διαστάσεων ποσοτικής προσέγγισης

67 67 ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΤΠΕ Από την επεξεργασία του κειμένου έως την επεξεργασία των δεδομένων, ο υπολογιστής γίνεται βασικό εργαλείο της ιστοριογραφίας Από την επεξεργασία του κειμένου έως την επεξεργασία των δεδομένων, ο υπολογιστής γίνεται βασικό εργαλείο της ιστοριογραφίας

68 68 ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΤΠΕ Η σχέση υπολογιστή και ιστορίας συνδέεται εξαρχής με την υποστήριξη της αλλαγής του παραδοσιακού παραδειγματικού προτύπου διδασκαλίας του μαθήματος που στηρίχθηκε στην αναμετάδοση ιστορικών πληροφοριών και αυτοπροσδιορίζεται στο χώρο των προσεγγίσεων που επιχειρούν να αντικαταστήσουν την αναμετάδοση με την αναζήτηση της πληροφορίας Η σχέση υπολογιστή και ιστορίας συνδέεται εξαρχής με την υποστήριξη της αλλαγής του παραδοσιακού παραδειγματικού προτύπου διδασκαλίας του μαθήματος που στηρίχθηκε στην αναμετάδοση ιστορικών πληροφοριών και αυτοπροσδιορίζεται στο χώρο των προσεγγίσεων που επιχειρούν να αντικαταστήσουν την αναμετάδοση με την αναζήτηση της πληροφορίας

69 69 ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΤΠΕ «Νέα Ιστορία»:βρετανικό περιβάλλον της δεκαετίας του 80 «Νέα Ιστορία»:βρετανικό περιβάλλον της δεκαετίας του 80 Ζητούμενο η ιστορική σκέψη (η αξιολόγηση και ερμηνεία των τεκμηρίων, η προσπάθεια αποτίμησης της εγκυρότητας των ιστορικών εκτιμήσεων, η κατανόηση των απόψεων κλπ) Ζητούμενο η ιστορική σκέψη (η αξιολόγηση και ερμηνεία των τεκμηρίων, η προσπάθεια αποτίμησης της εγκυρότητας των ιστορικών εκτιμήσεων, η κατανόηση των απόψεων κλπ) Αναζήτηση όχι μόνο κάποιων πληροφοριών που αναφέρονται στο ανθρώπινο παρελθόν αλλά κυρίως απόκτηση γνώσης για τη φύση της ιστορίας, Αναζήτηση όχι μόνο κάποιων πληροφοριών που αναφέρονται στο ανθρώπινο παρελθόν αλλά κυρίως απόκτηση γνώσης για τη φύση της ιστορίας,

70 70 ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΤΠΕ Οι μαθητές με τη χρήση Ν.Τ έχουν τη δυνατότητα Οι μαθητές με τη χρήση Ν.Τ έχουν τη δυνατότητα Να επιλέξουν πηγές Να επιλέξουν πηγές Να αναπαραστήσουν ιστορικά γεγονότα Να αναπαραστήσουν ιστορικά γεγονότα Να αξιοποιήσουν βάσεις δεδομένων Να αξιοποιήσουν βάσεις δεδομένων Να γνωρίσουν την ιστορική σκέψη Να γνωρίσουν την ιστορική σκέψη

71 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Η ενσωμάτωση των ΤΠΕ στη διδακτική Μπορούμε ν’ ασχοληθούμε Μπορούμε ν’ ασχοληθούμε με τα αίτια με τα αίτια κατηγοριοποιώντας τα σε πίνακες δεδομένων κατηγοριοποιώντας τα σε πίνακες δεδομένων Χρησιμοποιώντας βάσεις δεδομένων ή λογιστικά φύλλα Χρησιμοποιώντας βάσεις δεδομένων ή λογιστικά φύλλα δομώντας τα σε επεξεργαστή κειμένου, δομώντας τα σε επεξεργαστή κειμένου, αναζητώντας τα στο διαδίκτυο αναζητώντας τα στο διαδίκτυο αξιοποιώντας λογισμικά κατασκευής εννοιολογικών χαρτών· αξιοποιώντας λογισμικά κατασκευής εννοιολογικών χαρτών· 71

72 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Η ενσωμάτωση των ΤΠΕ στη διδακτική Μπορούμε ν’ ασχοληθούμε Μπορούμε ν’ ασχοληθούμε με τη διαχρονική εξέταση ενός θέματος, με τη διαχρονική εξέταση ενός θέματος, μελετώντας τις αλλαγές μέσα στον χρόνο με σύγκριση τεκμηρίων (είδος, υλικό, χρήση κτλ.), μελετώντας τις αλλαγές μέσα στον χρόνο με σύγκριση τεκμηρίων (είδος, υλικό, χρήση κτλ.), αξιοποιώντας λογισμικά ή το διαδίκτυο· αξιοποιώντας λογισμικά ή το διαδίκτυο· 72

73 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Η ενσωμάτωση των ΤΠΕ στη διδακτική Μπορούμε ν’ ασχοληθούμε Μπορούμε ν’ ασχοληθούμε με την έννοια του χρόνου με την έννοια του χρόνου σε σύνδεση με τον χώρο σε σύνδεση με τον χώρο με το ιστορικό γεγονός, με την ιστορική περίοδο (θέτοντας κριτήρια, π.χ. εικονογράφηση, πολίτευμα κτλ.) με το ιστορικό γεγονός, με την ιστορική περίοδο (θέτοντας κριτήρια, π.χ. εικονογράφηση, πολίτευμα κτλ.) με τη μικρή, μέση και μακρά διάρκεια (παρατηρώντας ότι σε μικρή κλίμακα αλλάζουν πολλά, ενώ μακροπρόθεσμα ορισμένα μένουν αναλλοίωτα)· με τη μικρή, μέση και μακρά διάρκεια (παρατηρώντας ότι σε μικρή κλίμακα αλλάζουν πολλά, ενώ μακροπρόθεσμα ορισμένα μένουν αναλλοίωτα)· 73

74 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Η ενσωμάτωση των ΤΠΕ στη διδακτική Μπορούμε ν’ ασχοληθούμε Μπορούμε ν’ ασχοληθούμε με τον προσδιορισμό του χώρου και την επέκταση του πολιτισμού μέσω εξέτασης τεκμηρίων με τον προσδιορισμό του χώρου και την επέκταση του πολιτισμού μέσω εξέτασης τεκμηρίων τη σύνδεση χώρου-χρόνου και εξέλιξης τη σύνδεση χώρου-χρόνου και εξέλιξης τη σύνδεση της γεωφυσικής κατάστασης με τις μορφές της πολιτιστικής ανάπτυξης τη σύνδεση της γεωφυσικής κατάστασης με τις μορφές της πολιτιστικής ανάπτυξης τη σύνδεση χώρων και ιστορικών γεγονότων· τη σύνδεση χώρων και ιστορικών γεγονότων· 74

75 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Η ενσωμάτωση των ΤΠΕ στη διδακτική Μπορούμε ν’ ασχοληθούμε Μπορούμε ν’ ασχοληθούμε με την αφήγηση: με την αφήγηση: α) δημιουργία εικονογραφημένης αφήγησης με εικόνα, κείμενο, γραφήματα, διαγράμματα κτλ., α) δημιουργία εικονογραφημένης αφήγησης με εικόνα, κείμενο, γραφήματα, διαγράμματα κτλ., β) κατασκευή ιστορικών πινάκων με κριτήρια β) κατασκευή ιστορικών πινάκων με κριτήρια γ) δημιουργία βάσης δεδομένων ερωτημάτων σχετικά με ένα θέμα· γ) δημιουργία βάσης δεδομένων ερωτημάτων σχετικά με ένα θέμα· 75

76 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Η ενσωμάτωση των ΤΠΕ στη διδακτική Μπορούμε ν’ ασχοληθούμε Μπορούμε ν’ ασχοληθούμε με την ιστορική μέθοδο με την ιστορική μέθοδο με συλλογή τεκμηρίων με συλλογή τεκμηρίων με ανάλυση γραπτών πηγών με ανάλυση γραπτών πηγών με άντληση πληροφοριών από υλικές πηγές με άντληση πληροφοριών από υλικές πηγές με επεξεργασία δεδομένων με επεξεργασία δεδομένων με αναζήτηση πληροφοριών με αναζήτηση πληροφοριών με εισαγωγή δημογραφικών δεδομένων με εισαγωγή δημογραφικών δεδομένων αξιοποιώντας τεχνολογικά εργαλεία για παρουσίαση υλικού ( λογισμικά, το διαδίκτυο, πίνακες δεδομένων, βάσεις δεδομένων ή λογιστικά φύλλα) αξιοποιώντας τεχνολογικά εργαλεία για παρουσίαση υλικού ( λογισμικά, το διαδίκτυο, πίνακες δεδομένων, βάσεις δεδομένων ή λογιστικά φύλλα) 76

77 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Σχεδιασμός του εκπαιδευτικού σεναρίου Σχεδιασμός του εκπαιδευτικού σεναρίου Η ιδέα του σεναρίου Η ιδέα του σεναρίου Το θέμα Το θέμα Ο διδακτικός στόχος Ο διδακτικός στόχος Οι γνωστικές κατηγορίες που συνδέονται με το θέμα Οι ιστορικές έννοιες που συνδέονται με το θέμα Οι γνωστικές κατηγορίες που συνδέονται με το θέμα Οι ιστορικές έννοιες που συνδέονται με το θέμα Ο ρόλος του μαθητή Ο ρόλος του μαθητή Ο μαθητής είναι α) δέκτης γνώσεων, β) ερευνητής, γ) δημιουργός Ο μαθητής είναι α) δέκτης γνώσεων, β) ερευνητής, γ) δημιουργός Προσδιορίζεται τι μπορούν να κάνουν οι μαθητές διαφορετικά ή και καλύτερα με τις ΤΠΕ. Προσδιορίζεται τι μπορούν να κάνουν οι μαθητές διαφορετικά ή και καλύτερα με τις ΤΠΕ. 77

78 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Σχεδιασμός του εκπαιδευτικού σεναρίου Σχεδιασμός του εκπαιδευτικού σεναρίου Οι στόχοι - οι δραστηριότητες - τα εργαλεία - το τελικό προϊόν Οι στόχοι - οι δραστηριότητες - τα εργαλεία - το τελικό προϊόν ■ Ποια εργαλεία ΤΠΕ είναι διαθέσιμα για την υλοποίηση των διδακτικών στόχων; ■ Ποια εργαλεία ΤΠΕ είναι διαθέσιμα για την υλοποίηση των διδακτικών στόχων; ■ Με ποιες δραστηριότητες υλοποιούνται καλύτερα οι στόχοι με την υποστήριξη των εργαλείων ΤΠΕ και την αξιοποίηση του υλικού; ■ Με ποιες δραστηριότητες υλοποιούνται καλύτερα οι στόχοι με την υποστήριξη των εργαλείων ΤΠΕ και την αξιοποίηση του υλικού; 78

79 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Σχεδιασμός του εκπαιδευτικού σεναρίου Σχεδιασμός του εκπαιδευτικού σεναρίου ΣΤΟΧΟΙ ΣΤΟΧΟΙ αναζήτηση και κατανόηση των αιτίων αναζήτηση και κατανόηση των αιτίων κατανόηση της έννοιας του χρόνου κατανόηση της έννοιας του χρόνου ένταξη του ιστορικού γεγονότος σε ιστορικές περιόδους ένταξη του ιστορικού γεγονότος σε ιστορικές περιόδους διαχρονική εξέταση ενός θέματος διαχρονική εξέταση ενός θέματος σύνδεση χώρου, χρόνου και εξέλιξης σύνδεση χώρου, χρόνου και εξέλιξης κατανόηση της μικρής, μέσης και μακράς διάρκειας κατανόηση της μικρής, μέσης και μακράς διάρκειας 79

80 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Σχεδιασμός του εκπαιδευτικού σεναρίουΣ Σχεδιασμός του εκπαιδευτικού σεναρίουΣ ΣΤΟΧΟΙ ΣΤΟΧΟΙ προσδιορισμός του χώρου και σύνδεση της γεωφυσικής κατάστασης με μορφές πολιτιστικής και οικονομικής ανάπτυξης προσδιορισμός του χώρου και σύνδεση της γεωφυσικής κατάστασης με μορφές πολιτιστικής και οικονομικής ανάπτυξης σύνδεση του χώρου με τα ιστορικά γεγονότα σύνδεση του χώρου με τα ιστορικά γεγονότα αποσύνθεση και σύνθεση της ιστορικής αφήγησης αποσύνθεση και σύνθεση της ιστορικής αφήγησης εξοικείωση με την ιστορική μέθοδο και την εφαρμογή της στην επεξεργασία των ιστορικών πηγών. εξοικείωση με την ιστορική μέθοδο και την εφαρμογή της στην επεξεργασία των ιστορικών πηγών. σύνδεση ιστορικών γεγονότων με την κοινωνική πραγματικότητα σύνδεση ιστορικών γεγονότων με την κοινωνική πραγματικότητα 80

81 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Σχεδιασμός του εκπαιδευτικού σεναρίου Σχεδιασμός του εκπαιδευτικού σεναρίου ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΠΕ-ΥΛΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΠΕ-ΥΛΙΚΟ ιστορική αφήγηση, υπερκείμενο ιστορική αφήγηση, υπερκείμενο εικονικές αναπαραστάσεις εικονικές αναπαραστάσεις αρχαιολογικοί χώροι αρχαιολογικοί χώροι ιστορικές πηγές, οπτικά και ηχητικά ντοκουμέντα ιστορικές πηγές, οπτικά και ηχητικά ντοκουμέντα πινακοθήκες, μουσεία πινακοθήκες, μουσεία αρχειακό υλικό, δημογραφικοί πίνακες, κατάλογοι, βάσεις δεδομένων αρχειακό υλικό, δημογραφικοί πίνακες, κατάλογοι, βάσεις δεδομένων διαδραστικοί χάρτες διαδραστικοί χάρτες 81

82 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Σχεδιασμός του εκπαιδευτικού σεναρίου Σχεδιασμός του εκπαιδευτικού σεναρίου ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΠΕ –ΥΛΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΠΕ –ΥΛΙΚΟ χρονολόγια χρονολόγια προσομοίωση προσομοίωση εγκυκλοπαίδειες εγκυκλοπαίδειες βιβλιοθήκες, επιστημονικά περιοδικά βιβλιοθήκες, επιστημονικά περιοδικά ενημέρωση για εκδηλώσεις που συνδέονται με ιστορικά γεγονότα και πρόσωπα ενημέρωση για εκδηλώσεις που συνδέονται με ιστορικά γεγονότα και πρόσωπα πρόσβαση επικοινωνίας με ειδικούς επιστήμονες πρόσβαση επικοινωνίας με ειδικούς επιστήμονες 82

83 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Σχεδιασμός του εκπαιδευτικού σεναρίου Σχεδιασμός του εκπαιδευτικού σεναρίου ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Έρευνα (αναζήτηση με χρήση λέξεων- κλειδιών: τόπος, χρόνος, θέμα, ιστορικά πρόσωπα, ιστορική έννοια) Έρευνα (αναζήτηση με χρήση λέξεων- κλειδιών: τόπος, χρόνος, θέμα, ιστορικά πρόσωπα, ιστορική έννοια) ιστορικών πηγών ιστορικών πηγών αρχειακού υλικού αρχειακού υλικού γενικών ιστορικών πληροφοριών γενικών ιστορικών πληροφοριών Συλλογή και ταξινόμηση δεδομένων (καταγραφή, κατηγοριοποίηση, σύγκριση, συσχετισμός, σύνδεση δεδομένων, σύνδεση χρόνου-χώρου- ιστορικών γεγονότων, κατασκευή χρονολογίου). Συλλογή και ταξινόμηση δεδομένων (καταγραφή, κατηγοριοποίηση, σύγκριση, συσχετισμός, σύνδεση δεδομένων, σύνδεση χρόνου-χώρου- ιστορικών γεγονότων, κατασκευή χρονολογίου). 83

84 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Σχεδιασμός του εκπαιδευτικού σεναρίου Σχεδιασμός του εκπαιδευτικού σεναρίου ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Προσομοίωση ιστορικής έρευνας(αρχαιολογική ανασκαφή, επεξεργασία ιστορικών πηγών). Προσομοίωση ιστορικής έρευνας(αρχαιολογική ανασκαφή, επεξεργασία ιστορικών πηγών). Σύνθεση ιστορικού κειμένου (γραπτού, πολυτροπικού, σύνθεση ιστορικής αφήγησης από ιστορικές πηγές, περιγραφή, επιχειρηματολογία, ανάπτυξη ιστορικών εννοιών). Σύνθεση ιστορικού κειμένου (γραπτού, πολυτροπικού, σύνθεση ιστορικής αφήγησης από ιστορικές πηγές, περιγραφή, επιχειρηματολογία, ανάπτυξη ιστορικών εννοιών). Αναπαράσταση της δομής ιστορικού κειμένου (ανάλυση ιστορικής γραπτής πηγής, σχεδιασμός νοητικού χάρτη). Αναπαράσταση της δομής ιστορικού κειμένου (ανάλυση ιστορικής γραπτής πηγής, σχεδιασμός νοητικού χάρτη).. 84

85 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Σχεδιασμός του εκπαιδευτικού σεναρίου Σχεδιασμός του εκπαιδευτικού σεναρίου ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Επεξεργασία, μελέτη υλικών πηγών, χαρτών, διαγραμμάτων κ.ά. Εξαγωγή συμπερασμάτων Επεξεργασία, μελέτη υλικών πηγών, χαρτών, διαγραμμάτων κ.ά. Εξαγωγή συμπερασμάτων Παρατήρηση αλλαγών σε διαδραστικό χάρτη. Δημιουργία χωροχρονικών αναπαραστάσεων (προσθήκη πληροφοριών σε χάρτη, σχηματισμών περιόδων με κριτήριο αλλαγής). Παρατήρηση αλλαγών σε διαδραστικό χάρτη. Δημιουργία χωροχρονικών αναπαραστάσεων (προσθήκη πληροφοριών σε χάρτη, σχηματισμών περιόδων με κριτήριο αλλαγής). 85

86 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Σχεδιασμός του εκπαιδευτικού σεναρίου Σχεδιασμός του εκπαιδευτικού σεναρίου ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Περιήγηση σε εικονική αναπαράσταση ιστορικού τόπου. Παρατήρηση. Περιήγηση σε εικονική αναπαράσταση ιστορικού τόπου. Παρατήρηση. Συμμετοχή με ανάληψη δράσης. Συμμετοχή με ανάληψη δράσης. Ανταλλαγή απόψεων μεταξύ ομάδων. Ανταλλαγή απόψεων μεταξύ ομάδων. 86

87 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Σχεδιασμός του εκπαιδευτικού σεναρίου Σχεδιασμός του εκπαιδευτικού σεναρίου ΤΕΛΙΚΟ ΠΡΟΪΟΝ ΤΕΛΙΚΟ ΠΡΟΪΟΝ Παραδείγματα Παραδείγματα αφήγηση αφήγηση χωροχρονικός χάρτης χωροχρονικός χάρτης πολυτροπικό κείμενο κ.ά. πολυτροπικό κείμενο κ.ά. 87

88 ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ 88


Κατέβασμα ppt "ΤΠΕ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Βασικα Ερωτηματα Βασικα Ερωτηματα Τι θέλουμε να δουν οι μαθητές; Τι θέλουμε να δουν οι μαθητές; Τι θέλουμε να μάθουν;"

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google