Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Θεωρίες Συμπεριφορών και Υγεία ΨΥΧ-258 ftp://ftp.soc.uoc.gr/psycho/manola/

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "Θεωρίες Συμπεριφορών και Υγεία ΨΥΧ-258 ftp://ftp.soc.uoc.gr/psycho/manola/"— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 Θεωρίες Συμπεριφορών και Υγεία ΨΥΧ-258 ftp://ftp.soc.uoc.gr/psycho/manola/

2 Η Θεωρία της Κοινωνικής Μάθησης (Κοινωνική Γνωστική Θεωρία) Social Learning Theory (Social Cognitive Theory) (SLT,SCT; Bandura, 1977, 1992, 2000)

3 "Whether you think that you can or you can't, you're usually right." ~ Henry Ford ~

4 Εισαγωγικά Δεκαετία ’40 – εισαγωγή θεωρίας προκειμένου να ερμηνεύσει τη μίμηση συμπεριφοράς στα ζώα και τον άνθρωπο Αρχές ’60 – ο Bandura έδειξε ότι τα παιδιά από τη φύση τους μιμούνται τη συμπεριφορά άλλων παιδιών, χωρίς να χρειάζονται ή να λαμβάνουν άμεση ανταμοιβή για τη νέα συμπεριφορά Ο Bandura θεωρείται ο ‘αρχιτέκτονας’ της θεωρίας

5 Ερμηνεία της ανθρώπινης συμπεριφοράς Τριαδική αμοιβαία αλληλεπίδραση : Γνωστικοί (ή προσωπικοί) παράγοντες Γνώση, προσδοκίες, στάσεις) Περιβαλλοντικοί παράγοντες Κοινωνικές νόρμες, πρόσβαση στην κοινότητα, επίδραση στους άλλους (ικανότητα αλλαγής του ίδιου περιβάλλοντος Συμπεριφορικοί παράγοντες Δεξιότητες, εξάσκηση, αυτο-αποτελεσματικότητα

6 Θεωρίες κοινωνικής μάθησης

7 Θεωρίες Κοινωνικής Μάθησης 1. Γνωστική Συμπεριφορική Θεωρία (Cognitive Behavioural Theory) Έμφαση: εξατομίκευση γνώσης, απόκτηση δεξιοτήτων, ενίσχυση αυτοαποτελεσματικότητας 2. Θεωρία Κοινωνικής Αποευαισθητοποίησης (social inoculation theory) Έμφαση: πρόβα συμπεριφοράς, το άτομο ανοσοποιείται με την εξάσκηση της αντίστασης στην πίεση των άλλων (πχ συνομήλικοι) να εμπλακεί σε μία επιβλαβή/επικίνδυνη συμπεριφορά 3. Θεωρία Κοινωνικής Επίδρασης (social influence theory) Έμφαση: αλλαγή της συμπεριφοράς μέσω της αλλαγής των κοινωνικών νορμών (του τι επιθυμεί το κοινωνικό σύνολο, οι σημαντικοί άλλοι)

8 4. Κοινωνιογνωστική θεωρία Social Cognitive Theory Έμφαση: απόκτηση γνώσης κινητοποίηση προσδοκία αποτελέσματος αυτοαποτελεσματικότητα

9 Εισαγωγικά Βασίζεται στη δουλειά του Albert Bandura αναφορικά με το ρόλο της κοινωνικής μοντελοποίησης (social modelling) στην ανθρώπινη κινητοποίηση, σκέψη και δράση Οι άνθρωποι επηρεάζουν αλλά και επηρεάζονται από το περιβάλλον τους

10 Δομή Μοντέλου Σχήμα 1: Social Cognitive Theory (πηγή: Luszczynka & Schwarzer, 2005) Outcome expectations Physical Social Self-evaluative Self-efficacy Sociostructural factors Facilitators Impediments Behaviour Goals

11 Δομή Μοντέλου Σχήμα 1: Κοινωνιογνωστική Θεωρία (πηγή: Luszczynka & Schwarzer, 2005) Προσδοκίες αποτελέσματος Physical Social Self-evaluative Αυτο- αποτελεσματικότητα Κοινωνιοδομικοί παράγοντες Ευκαιρίες Εμπόδια Συμπεριφορά Στόχοι

12 Αυτοαποτελεσματικότητα Αυτεπάρκεια (self-efficacy) ‘Μπορώ’ (‘can do this’) Αντίληψη της επάρκειας των δεξιοτήτων και ικανοτήτων του ατόμου προκειμένου να επιτύχει ένα στόχο Η πεποίθηση κυριαρχίας επί των προκλήσεων του περιβάλλοντος μέσω της ανάληψης προσαρμοστικής δράσης Αντικατοπτρίζει μία αίσθηση ελέγχου στο περιβάλλον

13 Προσδοκίες αποτελεσμάτων (outcome expectancies) Προσδοκίες σχετικά με τα αποτελέσματα της ανάληψης μιας δράσης Φυσικές (physical) Κοινωνικές (social) Προσωπικές (αυτο-αξιολόγηση) (self-evaluative)

14 Κοινωνικοδομικοί παράγοντες (sociostructural factors) Ευκαιρίες (facilitators, opportunities) Εμπόδια (impediments, barriers) Η αντίληψη αυτοαποτελεσματικότητας επηρεάζει την αντίληψη των ευκαιριών και εμποδίων

15 Στόχοι (goals) Κίνητρα και οδηγοί της συμπεριφοράς Αποτελούν απαραίτητη αλλά όχι επαρκή συνθήκη για τη πρόβλεψη της μετέπειτα δράσης (το άτομο μπορεί να έχει μία θετική πρόθεση τελικά να πραγματοποιήσει ένα στόχο) Ταυτίζονται με την έννοια της πρόθεσης

16 Εφαρμογές θεωριών κοινωνικής μάθησης Διερεύνηση ευρέους φάσματος συμπεριφορών υγείας Πρόβλεψη συμπεριφοράς Έρευνες παρέμβασης Εφαρμογές σε προγράμματα προαγωγής υγείας (εκπαίδευσης υγείας κλπ)

17 Εφαρμογή της θεωρίας σε προγράμματα προαγωγής υγείας Το άτομο ενθαρρύνεται να συμμετέχει σε διάφορες διαδικασίες: Παρατήρηση και μίμηση της συμπεριφοράς άλλων Παρακολούθηση προτύπου να πραγματοποιεί θετικές συμπεριφορές Ενίσχυση της ικανότητας και της αυτοπεποίθησης στην εφαρμογή νέων δεξιοτήτων Βίωση υποστήριξης από το περιβάλλον στη χρήση των νέων δεξιοτήτων

18 Κύριες έννοιες (Social Cognitive Theory.doc) 1. Προσδοκίες (expectations) 2. Μάθηση μέσω παρατήρησης (observational learning) 3. Ικανότητα συμπεριφοράς (behavioural capability) 4. Αυτο-αποτελεσματικότητα (self-efficacy) 5. Αμοιβαίος ντετερμινισμός (reciprocal determinism) 6. Ενίσχυση (reinforcement)

19 Σημεία προσοχής Σημαντικά τα χαρακτηριστικά του εκπαιδευτή (πίστη στη θεωρία, άνεση στην μοντελοποίηση, στο role play, κλπ) Εξασφάλιση κατάλληλου χώρου για τις συνεδρίες εκμάθησης δεξιοτήτων Εξασφάλιση αρκετού χρόνου

20 Συμβουλευτική εφαρμογή Ενίσχυση αυτοαποτελεσματικότητας 1. Παροχή ευκαιριών για απόκτηση απαραίτητων δεξιοτήτων 2. Επίδειξη εκτέλεσης συμπεριφοράς από κάποιο/κάποια μοντέλα 3. Πρόβα συμπεριφοράς και προσφορά feedback 4. Συζήτηση προηγούμενων αποτυχημένων προσπαθειών και αναζήτηση προσωπικών και περιβαλλοντικών παραγόντων που μπορεί να συνέβαλλαν στην αποτυχία 5. Αναζήτηση επιτυχημένων αλλαγών στη συμπεριφορά και των τεχνικών που χρησιμοποίησε το άτομο οι οποίες θα μπορούσαν να γενικευθούν για τη στοχευόμενη αλλαγή Ενίσχυση των προσδοκιών αποτελέσματος (αποτελεσματικότητα) 6. Συζήτηση-ενημέρωση για την αποτελεσματικότητα της νέας συμπεριφοράς 7. Συζήτηση για τα θετικά αποτελέσματα (οφέλη) της νέας συμπεριφοράς 8. Παρουσίαση (ή γνωριμία) ατόμου που έχει την εμπειρία της συμπεριφοράς και πιστεύει στην αποτελεσματικότητά της

21 Χρήσιμες πηγές Η ιστοσελίδα του Bandura Recapp (Resourse Centre for Adolescent Pregnancy Prevention, USA) Elder, J., P., Ayala, G., X., Harris, S., (1999). Theories and intervention approaches to health-behavior change in primary care. American Journal of Preventive Medicine, 17, 4, &_cdi=6075&_user=83470&_orig=search&_coverDate=11%2F30%2F1999&_sk= &view=c&wchp=dGLbVtb- zSkzV&md5= a4955bab3c4f f6883&ie=/sdarticle.pdf Glanz K. and Rimer B.K. (1997). Theory at a Glance: A Guide for Health Promotion Practice. National Institute of Health.

22 Άσκηση ημέρας Θέματα (επιλέξτε ένα από τα παρακάτω) εκπαιδευτικό πρόγραμμα κατά του καπνίσματος για εφήβους. Η μέθοδος που σας ενδιαφέρει να εκπαιδεύσετε τους εφήβους είναι η άρνηση στην προσφορά τσιγάρων Πρόγραμμα υγιεινής διατροφής σε μαθητές. Επιλογή φρούτων και λαχανικών, αποφυγή ζωικών λιπαρών, ζάχαρης, και φαστ- φουντ Εκπαιδευτικό πρόγραμμα προαγωγής ασφαλών σεξουαλικών πρακτικών (χρήση προφυλακτικού) σε γυναίκες


Κατέβασμα ppt "Θεωρίες Συμπεριφορών και Υγεία ΨΥΧ-258 ftp://ftp.soc.uoc.gr/psycho/manola/"

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google