Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Επιστημονική Έρευνα Η επιστημονική έρευνα υιοθετεί έναν επιστημονικό τρόπο σκέψης, την επιστημονική μέθοδο στην κατάκτηση νέας γνώσης Διακρίνεται από άλλα.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "Επιστημονική Έρευνα Η επιστημονική έρευνα υιοθετεί έναν επιστημονικό τρόπο σκέψης, την επιστημονική μέθοδο στην κατάκτηση νέας γνώσης Διακρίνεται από άλλα."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 Επιστημονική Έρευνα Η επιστημονική έρευνα υιοθετεί έναν επιστημονικό τρόπο σκέψης, την επιστημονική μέθοδο στην κατάκτηση νέας γνώσης Διακρίνεται από άλλα είδη έρευνας (δημοσιογραφική, αστυνομική, αγοράς) αλλά και από άλλες δραστηριότητες πρόσκτησης γνώσης όπως η μελέτη της βιβλιογραφίας και η συγγραφή μιας σχετικής εργασίας) Η επιστημονική έρευνα παράγει τεκμηριωμένη νέα γνώση που επηρεάζει τη θεωρία, δηλαδή την ανάπτυξη εννοιών και τον προσδιορισμό των μεταξύ τους σχέσεων, έτσι ώστε να περιγραφεί και να ερμηνευτεί ένα φαινόμενο (πχ. Θεωρίες γνωστικής και ηθικής ανάπτυξης, θεωρίες προσωπικότητας, θεωρίες μάθησης) Νέα γνώση/κατανόηση του κόσμου Ενόραση/Επιφοίτηση Διαίσθηση Αυθεντία Εμπειρία/Παράδοση Κοινός νούς Επιστημονική Έρευνα Οι πρώτοι είναι ατελείς τρόποι διότι, προϋποθέτουν πίστη σε δόγματα, αυθεντίες ή δοξασίες, μπορεί να αναπαράγουν προκαταλήψεις και στερεότυπα και γενικά δεν μπορεί να οδηγήσουν σε τεκμηριωμένη γνώση Έρευνα=διαδικασία συστηματικής διερεύνησης που σχεδιάζεται για να συλλέξει, να αναλύσει και να ερμηνεύσει δεδομένα προκειμένου να περιγράψει, να κατανοήσει ή να προβλέψει ένα φαινόμενο Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

2 Η Εκπαιδευτική Έρευνα Αντιμετωπίζει τα κενά στην υπάρχουσα γνώση
Διευρύνει τις υπάρχουσες γνώσεις Αντιμετωπίζει τα κενά στην υπάρχουσα γνώση ελέγχοντας την ισχύ γνωστών αποτελεσμάτων με επανάληψή τους σε διαφορετικές συνθήκες προσθέτοντας νέες οπτικές δοκιμάζοντας νέες ιδέες ή πρακτικές 3. Παρέχει τις αναγκαίες πληροφορίες για την υιοθέτηση νέων πρακτικών στην εκπαίδευση Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

3 Διαφοροποιήσεις των απόψεων περί επιστήμης
Το ερώτημα για την ‘επιστημονικότητα’ πεδίων όπως η Κοινωνιολογία, η Ψυχολογία ή οι Επιστήμες της Αγωγής δεν έχει μονοσήμαντη απάντηση. Το ερώτημα συνδέεται με διαφορετικές φιλοσοφικές θέσεις και αντίστοιχα ρεύματα σκέψης, που εστιάζουν σε διαφορές στα εξής επίπεδα: Οντολογικό (ποιά είναι η φύση της πραγματικότητας) Επιστημολογικό (ποιά είναι η φύση της γνώσης) Μεθοδολογικό (ποιοί είναι οι τρόποι/μέθοδοι προσέγγισης της γνώσης) Η έννοια της επιστήμης ως προϊόν του ανθρώπινου πνεύματος υπόκειται σε εξέλιξη δια μέσου των αιώνων. Η ‘επιστημονικότητα’ πεδίων όπως η Κοινωνιολογία, η Ψυχολογία ή οι Επιστήμες της Αγωγής έχει απασχολήσει κλασσικούς θεωρητικούς από τον Auguste Compte, Emile Durkheim, John Stuart Mill, Karl Marx και Max Weber ως τον Theodor Adorno και τον Jurgen Habermas και στο ερώτημα δεν έχει δοθεί μονοσήμαντη απάντηση. Το ερώτημα συνδέεται με βασικές φιλοσοφικές θέσεις και αντίστοιχα ρεύματα σκέψης, που διαμορφώνουν το πλαίσιο (διαφορετικά ‘παραδείγματα’- paradigms, Khun) και εστιάζουν σε διαφορές στα εξής επίπεδα: Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

4 Η κλασσική άποψη για την επιστήμη
Η άποψη που επικρατούσε στις Κοινωνικές Επιστήμες στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ου αιώνα ήταν ο θετικισμός Ο θετικισμός των φυσικών επιστημών, απάλλαξε την ανθρώπινη σκέψη από τις θεολογικές και μεταφυσικές ερμηνείες του κόσμου (διαφωτισμός). Τον ‘θετικισμό’ είσήγαγε ως όρο ο A. Compte τον 19ο αιώνα και αποτελούσε το ‘προοδευτικό’ ρεύμα της εποχής Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

5 ΘΕΤΙΚΙΣΜΟΣ Η ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΑΠΟΨΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ
ΘΕΤΙΚΙΣΜΟΣ Η ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΑΠΟΨΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Θετικισμός: αληθινή γνώση παράγεται μόνον με την επιβεβαίωση θεωριών μέσα από τη συστηματική συλλογή στοιχείων που γίνονται αντιληπτά με τις αισθήσεις ( Auguste Comte- Διαφωτισμός). Τα πάντα είναι δυνάμει μετρήσιμα, ακόμη και οι κοινωνικές διαδικασίες ανάγονται σε σχέσεις ανάμεσα στις δράσεις των ανθρώπων που είναι παρατηρήσιμες Στις αρχές του 20ου αιώνα επικρατεί ο Λογικός θετικισμός (Κύκλος της Βιέννης) έμφαση στη, θεμελιωμένη στον εμπειρισμό, λογική ανάλυση συνδυάζει τον εμπειρισμό, με τον ορθολογισμό, ώστε να παράγονται αμερόληπτες αποδείξεις. Η επικρατούσα άποψη για την επιστήμη έχει σαν φιλοσοφικό υπόβαθρο τον Θετικισμό: αληθινή γνώση παράγεται μόνον με την επιβεβαίωση θεωριών μέσα από τη συστηματική συλλογή στοιχείων που γίνονται αντιληπτά με τις αισθήσεις ( Auguste Comte- Διαφωτισμός). Τα πάντα είναι δυνάμει μετρήσιμα, ακόμη και οι κοινωνικές διαδικασίες ανάγονται σε σχέσεις ανάμεσα στις δράσεις των ανθρώπων που είναι παρατηρήσιμες Στις αρχές του 20ου αιώνα επικρατεί μια περισσότερο ορθολογική εκδοχή του θετικισμού Λογικός θετικισμός (Κύκλος της Βιέννης) Δίνει έμφαση στη, θεμελιωμένη στον εμπειρισμό, λογική ανάλυση συνδυάζει τον εμπειρισμό, δηλαδή την ιδέα ότι η γνώση δεν μπορεί παρά να βασίζεται σε παρατηρήσιμα δεδομένα, με τον ορθολογισμό, δηλαδή ότι η παραγωγή γνώσης περιλαμβάνει και τη λογική ανάλυση (Ernst Mach , Ludwig Wittgenstein) ώστε να παράγονται αμερόληπτες αποδείξεις. Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

6 ΜΕΤΑΘΕΤΙΚΙΣΜΟΣ Η ΕΠΙΚΡΑΤΟΥΣΑ ΑΠΟΨΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ
ΜΕΤΑΘΕΤΙΚΙΣΜΟΣ Η ΕΠΙΚΡΑΤΟΥΣΑ ΑΠΟΨΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Τα συμπεράσματα της επιστήμης βασίζονται μεν σε ‘απτές’ ενδείξεις του πραγματικού κόσμου, αλλά μπορούν να τροποποιηθούν ή να ανατραπούν από νέα επιστημονικά δεδομένα (Karl Popper) Μεταθετικισμός: η γνώση που παράγεται δεν μπορεί να θεωρείται ‘απόλυτη αλήθεια’ αλλά υπόκειται πάντα σε αναθεωρήσεις. Γενικά η επικρατούσα άποψη για την επιστήμη δίνει έμφαση στην αμεροληψία, την αυστηρότητα των αποδείξεων και τη δυνατότητα πρόβλεψης Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

7 Φιλοσοφικές θέσεις του Θετικισμού/Μεταθετικισμού
Οντολογία : υπάρχει μία πραγματικότητα που περιμένει να την ανακαλύψει ο άνθρωπος Επιστημολογία: Η παραγωγή γνώσης πρέπει να είναι αντικειμενική και ανεξάρτητη από τις αξίες του ερευνητή (αμεροληψία) Μεθοδολογία: ποσοτική (βασίζεται σε μετρήσεις) και ανεξάρτητη του πλαισίου ώστε να είναι γενικεύσιμη (νομοθετική) Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

8 ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ
ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ Επιστημονική παράδοση: φυσικές επιστήμες Ανεξάρτητη από αξίες (ουδέτερη) Αντικειμενικές μετρήσεις της πραγματικότητας (καταγράφει γεγονότα και πιθανές αιτίες) Στοχεύει στην αποκάλυψη γενικών νόμων που συνδέουν τα φαινόμενα με τις αιτίες τους (νομοθετική) (μακρο-προσέγγιση) δίνει έμφαση στην αιτιότητα και τη δυνατότητα γενίκευσης των αποτελεσμάτων, ζητήματα που μαρτυρούν τις ρίζες της στις φυσικές επιστήμες εξ ορισμού, συνεπάγεται μετρήσεις ή γενικά τη χρήση αριθμών, προκειμένου να συλλέξει και να αναλύσει τα δεδομένα, για το υπό διερεύνηση θέμα. περιλαμβάνει συνήθως μεγάλης έκτασης επισκοπήσεις, στις οποίες καταγράφεται πληθώρα παραγόντων, σε αντιπροσωπευτικά δείγματα από έναν συχνά εκτεταμένο γεωγραφικά πληθυσμό. Εναλλακτικά περιλαμβάνει πειραματισμό τα ερωτήματα αφορούν την, σε ομαδικό επίπεδο, εκτίμηση συγκεκριμένων παραγόντων και την αναζήτηση σχέσεων μεταξύ τους. Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

9 ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑΣ ΤΟΥ ΘΕΤΙΚΙΣΤΙΚΟΥ/ΜΕΤΑΘΕΤΙΚΙΣΤΙΚΟΥ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΟΣ
Η μεθοδολογία των φυσικών επιστημών θεωρήθηκε ακατάλληλη για τη μελέτη της ανθρώπινης συμπεριφοράς και των κοινωνικών φαινομένων Θεωρήθηκε ότι τα ανθρώπινα όντα κατασκευάζουν το καθένα τη δική του πραγματικότητα και ότι δεν υπάρχει μια μοναδική πραγματικότητα για να μπορεί να μελετηθεί με τη μεθοδολογία των φυσικών επιστημών αγνοεί το πλαίσιο εντός του οποίου διαδραματίζεται το μελετώμενο φαινόμενο και επικεντρώνεται σε επιμέρους χαρακτηριστικά του με αποτέλεσμα να παράγει γνώση αποσπασματική, που δεν αντιστοιχεί στο φαινόμενο ως σύνολο προκειμένου να εξασφαλισθεί η αμεροληψία και η δυνατότητα γενίκευσης, θυσιάζεται ο πλούτος και το βάθος του νοήματος των υποκειμένων. η ουδετερότητα του ερευνητή είναι μύθος αφού η φύση των ανθρώπινων αλληλεπιδράσεων δεν είναι ανεξάρτητη του συστήματος αξιών Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

10 ΤΟ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΟ ‘ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ’ ΚΟΝΣΤΡΟΥΚΤΙΒΙΣΜΟΣ
Οντολογία : η πραγματικότητα είναι κοινωνικό κατασκεύασμα (κονστρουκριβισμός) Επιστημολογία: δεν μπορεί παρά οι αξίες του ερευνητή να είναι παρούσες , ερευνητής και συμμετέχοντες αλληλεπιδρούν (υποκειμενικότητα). Η έννοια της αντικειμενικότητας στην παραγωγή της γνώσης αντικαθίσταται από την επαληθευσιμότητα Μεθοδολογία: ποιοτική που λαμβάνει υπ όψη το πλαίσιο (ιδιογραφική) Βασίζεται στη φιλοσοφία της φαινομενολογίας των E. Husserl και W. Dilthey και την ‘ερμηνευτική’ των γερμανών φιλοσόφων για τη μελέτη της ερμηνευτικής κατανόησης, της σημασίας (ιστορία) Πολλοί όροι έχουν κατά καιρούς χρησιμοποιηθεί στο πλαίσιο αυτού του παραδείγματος , όπως εθνογραφική έρευνα, φαινομενολογική έρευνα, συμβολική αλληλεπίδραση κλπ. Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

11 ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Αφορά στη παρατήρηση και ερμηνεία της πραγματικότητας των υποκειμένων Ασχολείται με τον τρόπο με τον οποίο γίνεται αντιληπτή, βιώνεται και παράγεται η κοινωνική πραγματικότητα Παράγει νέες ιδέες με συνεχή διαπλοκή εμπειρικών ενδείξεων και αφηρημένων εννοιών Αξίες του ερευνητή παρούσες και σαφείς Βασίζεται σε μεθόδους συλλογής δεδομένων που χαρακτηρίζονται από ευελιξία καθώς και ευαισθησία απέναντι στο κοινωνικό πλαίσιο μεθόδους ανάλυσης που αντιμετωπίζουν τα δεδομένα ολιστικά και στοχεύουν στην κατανόηση της πολυπλοκότητας Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

12 Πλεονεκτήματα και Περιορισμοί της Ποιοτικής Έρευνας
Πλεονεκτήματα και Περιορισμοί της Ποιοτικής Έρευνας Πλεονεκτήματα Λεπτομερής και σε βάθος συλλογή στοιχείων Ανοιχτός Σχεδιασμός/Δυμαμική/Ευέλικτη Αναδεικνύει την πραγματικότητα των υποκειμένων (αυθεντικότητα) Περιορισμοί έλλειψη αντιπροσωπευτικότητας (δεν επιτρέπει γενίκευση) απουσία επαναληψιμότητας (εξαρτάται από τα προσωπικά χαρακτηριστικά και τις δεξιότητές του ερευνητή και η εμπλοκή του μπορεί να αλλοιώσει σημαντικά αυτό που καταγράφει) δεν μπορούν να γίνουν συγκρίσεις και να τεκμηριωθούν αιτιώδεις σχέσεις Λεπτομερής και σε βάθος συλλογή στοιχείων : πλουσιότερα δεδομένα από αυτά που συλλέγονται με την ποσοτική προσέγγιση Ανοιχτός Σχεδιασμός: επιτρέπει να αναδυθούν νέες όψεις του φαινόμενου Αναδεικνύει την πραγματικότητα των υποκειμένων: παρουσιάζει την πραγματικότητα μέσα από τη δική τους οπτική Περιορισμοί Η έλλειψη αντιπροσωπευτικότητας που δεν επιτρέπει τη γενίκευση των αποτελεσμάτων (μικρής έκτασης-μελετά συνήθως λίγα άτομα) Η απουσία επαναληψιμότητας, που είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με ένα από τα σπουδαιότερα πλεονεκτήματά της, την ευελιξία της (εξαρτάται από τα προσωπικά χαρακτηριστικά και τις δεξιότητές του ερευνητή και η εμπλοκή του μπορεί να αλλοιώσει σημαντικά αυτό που καταγράφει) Δεν μπορούν να γίνουν συγκρίσεις και να τεκμηριωθούν αιτιώδεις σχέσεις Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

13 Πότε κάνουμε ποιοτική έρευνα;
Όταν αναζητούμε τις αντιλήψεις ή τις εμπειρίες και τα συναισθήματα των συμμετεχόντων για ένα θέμα ενδιαφερόμαστε κυρίως για τους τρόπους με τους οποίους οι άνθρωποι κατασκευάζουν τις αντιλήψεις τους για την πραγματικότητα ενδιαφερόμαστε για τις έννοιες και τις διαδικασίες που χρησιμοποιούν οι άνθρωποι για να δώσουν ερμηνείες στα φαινόμενα ή να εξηγήσουν καταστάσεις ενδιαφερόμαστε για το πώς τα εννοιολογικά σχήματα που λανθάνουν κάτω από παγιωμένες αντιλήψεις για ένα θέμα οδηγούν σε ένα επεξηγηματικό σχήμα που ερμηνεύει ένα φαινόμενο ή μια διαδικασία. Οι ποιοτικές έρευνες χρησιμοποιούν συμμετοχική παρατήρηση, ημιδομημένες συνεντεύξεις ή συνεντεύξεις σε βάθος καθώς και εστιασμένες συζητήσεις ομάδων αναλύουν τα δεδομένα τους με τεχνικές που βασίζονται στη γλώσσα. Οι ποιοτικές έρευνες χρησιμοποιούν τη συμμετοχική παρατήρηση, ημιδομημένες συνεντεύξεις ή συνεντεύξεις σε βάθος καθώς και εστιασμένες συζητήσεις ομάδων, για τη συλλογή υλικού σε μορφή κειμένων, και αναλύουν τα δεδομένα τους με τεχνικές που βασίζονται στη γλώσσα. Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

14 Διαφορές Ποσοτικής και Ποιοτικής προσέγγισης
θεωρία που υπαγορεύει τις υποθέσεις Υποθέσεις που αφορούν σε μετρήσιμα χαρακτηριστικά και τις σχέσεις τους (επιμεριστική) Έλεγχος κατά πόσο τα εμπειρικά δεδομένα τις επιβεβαιώνουν. Απαγωγική (Deductive- ‘top down’) παρατήρηση και ερμηνεία της πραγματικότητας με στόχο την ανάπτυξη μιας θεωρίας που μπορεί να εξηγήσει την εμπειρία επιχειρώντας να δομήσει μια ολική εικόνα (ολιστική) (θεματικές κατηγορίες- έννοιες- και οι σχέσεις τους αναδύονται από το λεπτομερές υλικό) Επαγωγική (inductive-’bottom up’) περιλαμβάνει αριθμούς, που αντιπροσωπεύουν τα εμπειρικά δεδομένα (έννοιες- μεταβλητές) Έλεγχος των υποθέσεων με χρήση στατιστικής παράγονται νέες ιδέες αναμειγνύοντας τις εμπειρικές ενδείξεις με αφηρημένες έννοιες. κατασκευάζεται με τις ενδείξεις της έρευνας μια εικόνα που υποδεικνύει ότι μια θεωρία, γενίκευση ή ερμηνεία είναι εφικτή Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

15 Διαφορές Ποσοτικής και Ποιοτικής προσέγγισης
Αντικειμενικές μετρήσεις Υποκειμενική Κατασκευή της κοινωνικής πραγματικότητας Εστιάζει στις μεταβλητές Εστιάζει στις αλληλεπιδράσεις Αξιοπιστία Αυθεντικότητα Ανεξάρτητη αξιών του ερευνητή Οι αξίες είναι παρούσες και σαφείς Ανεξάρτητη του πλαισίου / δηλ. επιδέχεται γενίκευσης Νομοθετική Περιορίζεται από το πλαίσιο / Δεν επιδέχεται γενίκευσης Ιδιοσυγκρασιακή Μεγάλης κλίμακας Μικρής κλίμακας Στατιστική Ανάλυση Θεματική Ανάλυση (με βάση το λόγο) Ερευνητής αποστασιοποιημένος Ερευνητής εμπλεκόμενος (προσωπική επαφή/ενσυναίσθηση) Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

16 Δύο διακριτά ‘παραδείγματα’;
Η ποιοτική προσέγγιση στην έρευνα θεωρήθηκε ότι εκπροσωπούσε το ‘εναλλακτικό’ παράδειγμα και άνοιξε έναν ευρύτατο δημόσιο επιστημολογικό διάλογο Υποστηρίχτηκε ότι οι ποσοτικές και οι ποιοτικές έρευνες εγγράφονται σε δύο διακριτές επιστημολογικές θέσεις (΄παραδείγματα’, με την έννοια του Kuhn ) Σήμερα, η ποιοτική έρευνα δεν θεωρείται ότι συνιστά ένα νέο ‘παράδειγμα’, αλλά μια διαφορετική ερευνητική προσέγγιση ενός θέματος, με διαφορετικούς στόχους Η άποψη της ασυμβατότητας των δύο κύριων προσεγγίσεων στην έρευνα Η κατανόηση των δυνατών σημείων αλλά και των περιορισμών τόσο της ποσοτικής όσο και της ποιοτικής προσέγγισης παρέχει μια ολοκληρωμένη οπτική πάνω στην ερευνητική διαδικασία των κοινωνικών επιστημών. Η επιλογή της μιας ή της άλλης προσέγγισης δεν θα πρέπει εξαρτάται από ιδεολογικές προσκολλήσεις αλλά να υπαγορεύεται από τους σκοπούς του συγκεκριμένου ερευνητικού θέματος (πραγματιστική θέση) Σύγχρονο ρεύμα: συνάρθρωση των δύο προσεγγίσεων στην ίδια έρευνα (mixed methods) Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

17 Κριτική Θεωρία το Μετασχηματιστικό ‘παράδειγμα’
Κριτική Θεωρία το Μετασχηματιστικό ‘παράδειγμα’ θεωρούν ότι οι δύο προηγούμενες προσεγγίσεις παραβλέπουν τη συγκρουσιακή φύση της κοινωνίας και η έρευνα οφείλει να παράγει ‘μετασχηματιστική’ γνώση από και για τις ομάδες που καταπιέζονται από τις παρούσες κοινωνικές δομές (ενδυνάμωση) ενώ συμφωνούν με τους κονστρουκτιβιστές ως προς την κριτική τους στο μεταθετικισμό, υποστηρίζουν ότι το ερμηνευτικό ‘παράδειγμα’ άλλαξε απλώς τους κανόνες αλλά όχι και τη φύση του παιγνιδιού παραγωγής της γνώσης η έρευνα θεωρείται πολιτική δραστηριότητα και συνεπώς υιοθετείται κυρίως από επιστήμονες στρατευμένους σε κοινωνικά κινήματα η αμφισβήτηση των δύο προηγούμενων ‘παραδειγμάτων’ προέκυψε από τη συνειδητοποίηση ότι η έρευνα διεξάγεται από τις κυρίαρχες ομάδες της κοινωνίας και συνεπώς δεν βοηθά τις καταπιεσμένες ομάδες να αλλάξουν τους συσχετισμούς εξουσίας συνειδητοποιώντας ότι η γνώση είναι πηγή εξουσίας που εξυπηρετεί κάποιο σκοπό θεωρούν ότι η έρευνα οφείλει να παράγει ‘μετασχηματιστική’ γνώση από και για τις ομάδες που καταπιέζονται από τις παρούσες κοινωνικές δομές (ενδυνάμωση) Αμφισβήτηση και των δύο προηγούμενων προσεγγίσεων υποστηρίζοντας ότι δεν παίρνουν υπόψη τους το πολιτικό και ιδεολογικό πλαίσιο Μελετούν τον τρόπο με τον οποίο δομείται και αναπαράγεται η καταπίεση των περιθωριοποιημένων (εθνικές ή φυλετικές μειονότητες, άτομα με αναπηρίες, άτομα με διαφορετικό σεξουαλικό προσανατολισμό) ή καταπιεσμένων (ως προς το φύλο ή την κοινωνική, οικονομική, πολιτική τους θέση) ομάδων Θεωρούν ότι ο στόχος της έρευνας οφείλει να είναι πολιτικός: η αντίδραση για την ανατροπή της ασυμμετρίας στις σχέσεις εξουσίας, η χειραφέτηση και ελευθερία για τα άτομα και τις ομάδες που υφίστανται την καταπίεση της εξουσίας (‘χειραφετικό’ συμφέρον σε αντιδιαστολή με το ‘τεχνοκρατικό’ ή το ‘πρακτικό’ συμφέρον στην αξιολόγηση των μορφών κατανόησης, Habermas) Επιδιώκουν την αλλαγή της κατάστασης (μετασχηματιστική), και όχι απλά την κατανόησή της, προκειμένου να ενδυναμωθούν οι καταπιεζόμενες ομάδες και να αμβλυνθούν οι ανισότητες. Συνεπώς συνδέουν άμεσα την έρευνα με πολιτική και κοινωνική δράση Η έρευνα θεωρείται πολιτική δραστηριότητα και συνεπώς υιοθετείται κυρίως από επιστήμονες ενταγμένους σε ακτιβιστικές ή πολιτικές οργανώσεις και κοινωνικά κινήματα Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

18 Κριτική Θεωρία /το Μετασχηματιστικό ‘παράδειγμα
Οντολογία : αναγνωρίζει όπως και το κονστρουβιστικό παράδειγμα την ύπαρξη πολλαπλών πραγματικοτήτων αλλά εστιάζει στην επίδραση των κοινωνικών ανισοτήτων στην οικοδόμησή τους Επιστημολογία: όχι μόνον οι αξίες του ερευνητή είναι παρούσες και ερευνητής και συμμετέχοντες αλληλεπιδρούν, αλλά η σχέση τους προσδιορίζεται από το κατά πόσο η έρευνα ωφελεί τους συμμετέχοντες Μεθοδολογία: πλουραλισμός- συχνότερα χρησιμοποιούνται ποιοτικές μέθοδοι λόγω της παράδοσης της συμμετοχικής παρατήρησης και της έμφασης στην κοινή δράση Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

19 Φεμινιστική Έρευνα –Σπουδές Φύλου
Νεώτερα Ρεύματα Φεμινιστική Έρευνα –Σπουδές Φύλου και Μετανεωτερικότητα αμφισβητούν το θετικιστικό παράδειγμα και θεωρούνται εξελίξεις που αξιοποιούν στοιχεία του Ερμηνευτικού παραδείγματος αλλά σε συνδυασμό με την Κριτική Θεωρία Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

20 Φεμινισμός Το θετικιστικό παράδειγμα απορρίπτεται επειδή θεωρείται σύμφυτο με την κυρίαρχη αρσενική οπτική στον κοινωνικό κόσμο (αντικειμενικότητα, λογική , έλεγχος του περιβάλλοντος) Θεωρούν ότι αγνοώντας το φύλο ως τον θεμελιώδη παράγοντα κοινωνικής διαφοροποίησης, η έρευνα εστιάζει σε προβλήματα που υπαγορεύονται από την οπτική των αντρών και γενικεύει από αυτά η Φεμινιστική οπτική, δίνει έμφαση στην υποκειμενικότητα, την ενσυναίσθηση, τις διεργασίες και τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ των ατόμων, όπως και ο ερμηνευτισμός, αλλά θεωρεί ότι χωρίς μια συνειδητοποιημένη τοποθέτηση ενάντια στην ανδροκρατούμενη κοινωνία η κοινωνική έρευνα απλά αναπαράγει τις υπάρχουσες δομές. Από πλευράς μεθόδων, η φεμινιστική έρευνα χρησιμοποιεί κυρίως ποιοτικές μεθόδους και μελέτες περιπτώσεων. Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

21 Μετανεωτερικότητα (postmodernism)
Αμφισβητεί την αξία της ‘επιστήμης’ Αμφισβητεί ουσιαστικά τις αξίες του μοντερνισμού που υποστηρίζει ότι η πρόοδος εξασφαλίζεται με την εξέλιξη της τεχνολογίας και της ‘επιστήμης’ ( γραμμικότητα στη σκέψη, πρόοδος με βάση την τεχνολογία) Στοχεύει στην αποδόμηση προκειμένου να αναδυθούν οι κρυμμένες δομές Βλέπει τις Κοινωνικές Επιστήμες ως μέρος του ενιαίου συστήματος των Ανθρωπιστικών Επιστημών και της Τέχνης. Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

22 Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

23 Η ανάγκη εμπλοκής των εκπαιδευτικών στην έρευνα
Η ανάγκη εμπλοκής των εκπαιδευτικών στην έρευνα δημιουργήθηκε από τις εξής διαπιστώσεις : Η διδασκαλία στην τάξη έχει πολύ λίγο διαφοροποιηθεί από την παραδοσιακή μορφή της παρά τις διαρκείς και έντονες προκλήσεις Η εκπαιδευτική έρευνα εκπονείται σχεδόν αποκλειστικά από Πανεπιστημιακούς, με αποτέλεσμα να είναι περιορισμένης χρησιμότητας για τους ανθρώπους της πράξης στην εκπαίδευση Η επαγγελματική γνωστική βάση στην οποία στηρίζονται οι εκπαιδευτικοί προκειμένου να υιοθετήσουν νέες προσεγγίσεις δεν είναι επαρκώς ενημερωμένη από την έρευνα Οι εκπαιδευτικοί χρειάζεται να γίνουν εταίροι στην ερευνητική διαδικασία. Οι εκπαιδευτικοί πρέπει να εκπαιδευτούν κατάλληλα ώστε να εμπλακούν ενεργά στη διαδικασία της έρευνας. Υπάρχει πράγματι χάσμα μεταξύ παραγωγών (ερευνητών) και των ανθρώπων της πράξης στην Εκπαίδευση. Η αντίληψη των εκπαιδευτικών της πράξης ότι η έρευνα δεν σχετίζεται με τα ζητήματα που τους απασχολούν, ότι είναι κατακερματισμένη και όχι επαρκώς πειστική, αποτελούν εμπόδια για την αλλαγή πεποιθήσεων, στάσεων και πρακτικών με αποτέλεσμα να καταφεύγουν στην εμπειρία ως προσφορότερη πηγή χρήσιμης γνώσης (Kennedy, 1997 ∙ William & Coles, 2007). Οι εκπαιδευτικοί δεν έχουν εύκολη πρόσβαση στα προϊόντα της εκπαιδευτικής έρευνας. Τα αποτελέσματα των ερευνών δημοσιεύονται στα επιστημονικά περιοδικά, τα οποία όμως διαβάζουν κυρίως οι ερευνητές και σπανίως οι επαγγελματίες της εκπαιδευτικής πράξης (δυσκολίες πρόσβασης σε φυσικό επίπεδο). Οι εκπαιδευτικοί δεν είναι επαρκώς εκπαιδευμένοι ώστε να είναι σε θέση να διαβάσουν κριτικά τις έρευνες που δημοσιεύονται και πολύ περισσότερο για να σχεδιάσουν και να υλοποιήσουν μια έρευνα (δυσκολίες πρόσβασης σε γνωστικό επίπεδο). Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

24 Έρευνα : Η οπτική των εκπαιδευτικών για την Εκπαιδευτική Έρευνα
Έρευνα : Η οπτική των εκπαιδευτικών για την Εκπαιδευτική Έρευνα Η κατανόηση της οπτικής των εκπαιδευτικών απέναντι στην εκπαιδευτική έρευνα είναι απαραίτητη για τη διαμόρφωση αποτελεσματικών στρατηγικών αλλαγής στάσεων και πρακτικών των εκπαιδευτικών της πράξης. Συγκεκριμένα διερευνήθηκαν τα εξής θέματα: επαφή των εκπαιδευτικών με την εκπαιδευτική έρευνα και οι σχετικές εμπειρίες τους πώς οι συμμετέχοντες αντιλαμβάνονται την εκπαιδευτική έρευνα και ποιά είναι η σημασία που της αποδίδουν πως θεωρούν ότι αυτή συνδέεται με την εκπαιδευτική πράξη τι ρόλο παίζει η εκπαίδευση και εξοικείωσή τους με την ερευνητική μεθοδολογία Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

25 Τα ερωτήματα της έρευνας:
Ποιοτική έρευνα Τα ερωτήματα της έρευνας: πώς οι εκπαιδευτικοί κατασκευάζουν το νόημα της εκπαιδευτικής έρευνας ποιά σημασία της αποδίδουν που αποδίδουν το χάσμα μεταξύ έρευνας και πράξης και πώς το αντιμετωπίζουν Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

26 Μέθοδος Συμμετέχοντες:
9 γυναίκες και 11 άντρες εκπαιδευτικοί της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, ηλικίας ετών. επιλέχτηκαν έτσι ώστε το δείγμα να παρουσιάζει επαρκή ετερογένεια ως προς την εκπαιδευτική εμπειρία, τις σπουδές και την εμπειρία σε θέση στελέχους. Μέθοδος συλλογής των δεδομένων: Ημιδομημένη συνέντευξη, με βάση οδηγό συνέντευξης 7 εκπαιδευτικοί (3 γυναίκες και 4 άντρες) είχαν προϋπηρεσία 4-10 χρόνια, 7 (3 γυναίκες και 4 άντρες) είχαν χρόνια 6 υπηρετούσαν στην εκπαίδευση περισσότερα από 25 χρόνια. 5 (4 άντρες και 1 γυναίκα) ασκούσαν διευθυντικά καθήκοντα και μια γυναίκα ασκούσε καθήκοντα σχολικού συμβούλου. 12 εκπαιδευτικοί (5 γυναίκες και 7 άντρες) διέθεταν έναν ή περισσότερους πρόσθετους τίτλους σπουδών Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

27 Αποτελέσματα... Το νόημα της Εκπαιδευτικής Έρευνας
Δύο αντιλήψεις, που επικεντρώνουν στον σκοπό της Εκπαιδευτικής Έρευνας: (α) η εργαλειακή άποψη (instrumental) (β) η άντίληψη της ΕΕ ως ανάπτυξης της γνωστικής βάσης του επιστημονικού πεδίου (knowledge generating). Η επικέντρωση της έρευνας στην επίλυση πρακτικών προβλημάτων μπορεί να είναι ‘τοξική’ για την εξέλιξη της συγκεκριμένης επιστήμης (Kerlinger, 1977). Εργαλειακή (instrumental) χρήση της έρευνας Αυτό που αντιλαμβάνονται οι περισσότεροι εκπαιδευτικοί ως χρήση της έρευνας είναι μια γραμμική διαδικασία που οδηγεί από τα ευρήματα της έρευνας στην άμεση επίπτωσή τους στη δράση των εκπαιδευτικών της πράξης. Η εργαλειακή άποψη θεωρεί ότι στόχος της Εκπαιδευτικής Έρευνας είναι η άμεση βελτίωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Εστιάζει στην πλευρά της έρευνας ως μέσου για την παραγωγή λύσεων σε προβλήματα της διδασκαλίας και του σχολείου. «ερευνούμε για να βελτιώσουμε μια υφιστάμενη κατάσταση μέσα από κάποια ερωτήματα τα οποία απασχολούν τους εκπαιδευτικούς»(Σ08). «…να γίνει μια χρήση αυτών των συμπερασμάτων και σε σχέση με άλλες έρευνες να μπορέσουν να βελτιώσουν την εκπαίδευση σε έναν τομέα… είναι αυτή που στοχεύει στη βελτίωση της εκπαίδευση»(Σ09). Εννοιολογική (conceptual) χρήση της έρευνας Έχει διαπιστωθεί ότι η επίπτωση της εκπαιδευτικής έρευνας στην πράξη είναι συχνά πιό έμεση και μπορεί να διαμορφώνει τις στάσεις και τον τρόπο σκέψης των εκπαιδευτικών χωρίς απαραίτητα να επηρεάζει εμφανώς τη διαδικασία λήψης αποφάσεων Η αντίληψη της έρευνας ως διαδικασίας διαρκούς εξέλιξης της επιστημονικής γνώσης συνδέει την έρευνα με την πρόοδο του επιστημονικού πεδίου της Εκπαίδευσης, το άνοιγμα νέων οριζόντων, τον έλεγχο θεωριών και την κατάργηση μύθων και στερεοτύπων. «Η έρευνα και η παρατήρηση, εκεί βρίσκεται η ουσία της κάθε επιστήμης, με τα ερωτήματα που θέτουν οι ερευνητές προχωρά και η επιστήμη εξελίσσεται, αφήνει χώρο για νέα ερωτήματα, για νέα έρευνα και με τον τρόπο αυτό προχωρά» (Σ01) «...με σκοπό… να φέρουν νέες τάσεις, καινούρια πράγματα που θα βοηθήσουν στην εξέλιξη της παιδαγωγικής επιστήμης» (Σ18). Αυτή η άποψη είναι ευρύτερη και αντίστοιχη αυτής των άλλων επιστημονικών πεδίων.Θεωρεί απλουστευτική τη γραμμική σύνδεση έρευνας και πράξης, ενώ στην πραγματικότητα ο αντίκτυπος της έρευνας στην πράξη είναι περίπλοκος και η επίδρασή της έμμεση. Η επικέντρωση της έρευνας στην επίλυση πρακτικών προβλημάτων μπορεί να είναι ‘τοξική’ για την εξέλιξη της συγκεκριμένης επιστήμης (Kerlinger, 1977). Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

28 ...Αποτελέσματα... Αρνητικές Στάσεις
...Αποτελέσματα... Αρνητικές Στάσεις Περιορισμένη χρησιμότητα της έρευνας Οι εκπαιδευτικοί εξέφρασαν τις αμφιβολίες τους για τη χρησιμότητα της Εκπαιδευτικής Έρευνας, θεωρώντας ότι τα θέματα με τα οποία ασχολείται και τα αποτελέσματά της έχουν περιορισμένη σημασία για την πράξη Ερευνητές απομονωμένοι από τον κόσμο του σχολείου Το ότι τα ζητήματα που ερευνώνται δεν έχουν κανένα ενδιαφέρον ή χρησιμότητα για τους εκπαιδευτικούς της πράξης, το συνδέουν με την αποστασιοποίηση των ερευνητών από τον κόσμο του σχολείου Οι εκπαιδευτικοί εξέφρασαν τις αμφιβολίες τους για τη χρησιμότητα της Εκπαιδευτικής Έρευνας, θεωρώντας ότι τα θέματα με τα οποία ασχολείται και τα αποτελέσματά της έχουν περιορισμένη σημασία για την πράξη. «Στην ουσία η έρευνα γίνεται για την έρευνα... η έρευνα δεν μπαίνει στην πράξη» (Σ10). «Δεν ξέρουμε αν θα αναγνωστούν ποτέ τα αποτελέσματα της έρευνας με τον τρόπο που πρέπει για να γίνει μια πρακτική εφαρμογή» (Σ02). Το ότι τα ζητήματα που ερευνώνται δεν έχουν κανένα ενδιαφέρον ή χρησιμότητα για τους εκπαιδευτικούς της πράξης, το συνδέουν με την αποστασιοποίηση των ερευνητών από τον κόσμο του σχολείου. Εκφράζονται υποτιμητικά για τους ‘κλεισμένους στον κόσμο τους’ πανεπιστημιακούς ερευνητές, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: «Κάθονται στα γραφεία, οι πιο πολλοί από αυτούς δεν έχουν καμιά επαφή δηλαδή δεν έχουν μπει ποτέ σε τάξη δεν έχουν δει ποτέ πραγματικά μια τάξη και πως λειτουργεί όλο το σύστημα, είναι εκτός συστήματος, είναι όλο μεγάλα λόγια αέρας… δε ξέρουν την πραγματικότητα» (Σ03). «Υπάρχουν οι κατ΄ επάγγελμα ερευνητές.... Κλείνονται στα πανεπιστήμια -είναι αυτό που ο πρωθυπουργός της Αγγλίας είχε πει οι μυστικοί κήποι- δηλαδή δε γνωρίζουν τι γίνεται έξω από τα πανεπιστήμια» (Σ10). «Ο ερευνητής πρέπει να μπει μέσα στην τάξη την ώρα όλης της εκπαιδευτικής διαδικασίας και όχι μόνο μια φορά… πολλές φορές να τριφτεί πάνω στο αντικείμενο που τον ενδιαφέρει και να δει σε πραγματικές συνθήκες τα δεδομένα που διαμορφώνονται και πως αυτός θα επέμβει μετά… θα με συνέπαιρνε αλλιώς αν έβλεπα τον ερευνητή να έρχεται να εξηγεί βήμα βήμα τι τον ενδιαφέρει μέσα στην τάξη» (Σ19). «Είναι κάπως άψυχη, δε μπορεί να πιάσει το παλμό της καθημερινής πράξης, την ψυχή του εκπαιδευτικού και κυρίως των παιδιών μέσα στην τάξη και στο τέλος καταλήγει να είναι μια αντιπαραβολή, μια συγκέντρωση κάποιων διαφορετικών δεδομένων που δε λένε και πολλά πράγματα σε σχέση με το αντικείμενο που εξετάζει η έρευνα» (Σ04). «Δεν είναι κάτι που να με αγγίζει τόσο πολύ και να με προσεγγίζει τόσο πολύ» (Σ 14). Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

29 ...Αποτελέσματα... Αρνητικές Στάσεις
...Αποτελέσματα... Αρνητικές Στάσεις Θεματολογία άσχετη με τα ζητήματα της εκπαιδευτικής πράξης Λόγω των πολλών παραγόντων που διαμορφώνουν τις συνθήκες κάθε σχολείου, υποστηρίζουν ότι τα αποτελέσματα των περισσότερων ερευνών δεν μπορούν να γενικευθούν και επομένως να αξιοποιηθούν σε ένα διαφορετικό σχολικό πλαίσιο Αμφισβήτηση των ερευνών στο επίπεδο της μεθόδου Οι εκπαιδευτικοί αμφισβητούν τα κύρια χαρακτηριστικά των ποσοτικών, ιδιαίτερα, μεθόδων έρευνας, που αντιμετωπίζουν τα εκπαιδευτικά φαινόμενα με επιμεριστικό τρόπο καθώς και την αντικειμενικότητα του ερευνητή Δεδομένων των πολλών παραγόντων που διαμορφώνουν τις συνθήκες κάθε σχολείου, υποστηρίζουν ότι τα αποτελέσματα των περισσότερων ερευνών δεν μπορούν να γενικευθούν και επομένως να αξιοποιηθούν σε ένα διαφορετικό σχολικό πλαίσιο. «δεν ξέρω αν θα το χρησιμοποιήσω γιατί δεν ξέρω αν ταιριάζει και στο κλίμα, στο επίπεδο και στο κοινωνικό πλαίσιο της τάξης μου» (Σ10). «Δεν μπορώ να ασχοληθώ εγώ και με άλλες έρευνες οι οποίες δεν ανταποκρίνονται στη δική μου την τάξη ή στα δικά μου τα παιδιά... Μία έρευνα αν πέσει στα χέρια μου θα τη διαβάσω, θα τη μελετήσω, θα βγάλω κάποια συμπεράσματα αλλά όχι ότι αυτή θα καθορίσει τον τρόπο με τον οποίο εγώ θα χειριστώ κάποια ζητήματα στην τάξη» (Σ12). Είναι σαφές ότι αυτές οι αρνητικές στάσεις συνδέονται με την αναπαράσταση της εκπαιδευτικής έρευνας αποκλειστικά ως μέσου βελτίωσης της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Σημαντική έρευνα μπορεί να προκύψει όταν οι εκπαιδευτικοί αναλαμβάνουν οι ίδιοι ερευνητική δραστηριότητα σε σχέση με το έργο τους, δεδομένου ότι είναι οι μόνοι οι οποίοι έχουν σαφή αντίληψη των προβλημάτων, που ανακύπτουν στο πλαίσιο της καθημερινής εκπαιδευτικής πρακτικής. Η ενεργοποίηση εκπαιδευτικών που έχουν ερευνητική εμπειρία ή των Σχολικών Συμβούλων θεωρούν ότι θα μπορούσαν να βοηθήσουν σε αυτήν την κατεύθυνση. Οι σύμβουλοι, ιδιαίτερα, θα μπορούσαν να αποτελέσουν έναν ισχυρό σύνδεσμο ανάμεσα στην πανεπιστημιακή κοινότητα και τα σχολεία για τη δημιουργία κοινών ερευνητικών ομάδων. «Θα ήταν πάρα πολύ καλό να λειτουργήσουμε όπως λειτουργούν στο εξωτερικό οι ομάδες εκπαιδευτικών οι οποίοι παράγουν προγράμματα έρευνας δράσης σε συνεργασία με κάποιους πανεπιστημιακούς και στην ουσία, μέσα από εκεί βοήθιουνται οι εκπαιδευτικοί και να καταρτίζονται θεωρητικά και να στέκονται κριτικά απέναντι σε γενικά αποτελέσματα» (Σ17). Ως προς τη μεθοδολογία (ιδιαίτερα την ποσοτική) «Οι έρευνες γίνονται πλέον πολύ επιμεριστικά μου φαίνεται διυλίζουν τα πράγματα» (Σ02). «Δεν ξέρεις το πλαίσιο μέσα στο οποίο έχει γίνει η έρευνα… δεν είναι ξεκάθαρα πάντα τα συμπεράσματα μιας έρευνας» (Σ10). «Όλα με μια ακρίβεια ποσοστών που πρέπει να γίνουν, όταν όμως μπαίνουμε σε μια εκπαιδευτική διαδικασία στην πραγματική της μορφή βλέπουμε ότι αυτά τα ποσοστά πάνε περίπατο γιατί υπάρχουν πολλές άλλες παράμετροι που όλα αυτά τα βγάζουν εκτός» (Σ11). «Υπάρχουν κάποια θεωρητικά στοιχεία πάνω στην έρευνα ή στατιστικά στοιχεία, αλλά δεν ξέρω κατά πόσο θα βοηθήσουν όλα αυτά» (Σ14). Οι εκπαιδευτικοί αμφισβητούν τα κύρια χαρακτηριστικά των ποσοτικών μεθόδων έρευνας, που αντιμετωπίζουν τα εκπαιδευτικά φαινόμενα με επιμεριστικό τρόπο και την αντικειμενικότητα του ερευνητή «Οι έρευνες εμπεριέχουν και τον κίνδυνο της υποκειμενικότητας του ερευνητή του ίδιου, δηλαδή, αν κάτι θέλω να βγάλω προφανώς θα το βγάλω. Θα κατευθύνω και την έρευνα πολλές φορές, δηλαδή, στο να βγει» (Σ10). «Μια έρευνα μπορεί να αποδείξει οτιδήποτε θέλει ο ερευνητής, σε τελική ανάλυση, ανάλογα με το τι ερωτήσεις θα γίνουν και τι στόχο έχει και τι θέλει να αποδείξει» (Σ17). «....όταν υπάρχει ερωτηματολόγιο που ναι, μεν, είναι ανώνυμο αλλά από την άλλη προκαθορίζει κάποια πράγματα, δηλαδή σε βάζει σε έναν δρόμο» (Σ14). Ελάχιστοι εκπαιδευτικοί αρνούνται αυτή τη λογική και θεωρούν τα αποτελέσματα της έρευνας αξιόπιστα, εμπιστευόμενοι την ερευνητική μεθοδολογία και δεοντολογία. «Πιστεύω στην έρευνα, πιστεύω σε αυτή την ειλικρίνεια του δείγματος επειδή είναι πάρα πολύ… έχω εμπιστοσύνη γιατί ο ερευνητής ελέγχεται για τη διαδικασία της έρευνας» (Σ02). Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

30 ...Αποτελέσματα... Αρνητικές Στάσεις
...Αποτελέσματα... Αρνητικές Στάσεις Αποδίδουν στους ερευνητές σκοπιμότητες και προθέσεις ξένες προς τους στόχους της εκπαιδευτικής έρευνας και διακρίνουν ιδιοτέλεια στα κίνητρα των ερευνητών Μεροληψία των ερευνητών Κριτική των κινήτρων των ερευνητών (α) Προσωπικές φιλοδοξίες για επαγγελματική αποκατάσταση και εξέλιξη, (β) Οικονομικά οφέλη (γ) Διασφάλιση θέσης ισχύος στη βάση αυθεντίας. Αποδίδουν στους ερευνητές σκοπιμότητες και προθέσεις ξένες προς τους στόχους της εκπαιδευτικής έρευνας. Στα κίνητρα των ερευνητών διακρίνουν ιδιοτέλεια που σχετίζεται με: (α) προσωπικές φιλοδοξίες για επαγγελματική αποκατάσταση και εξέλιξη «Το πρώτο κίνητρο είναι η εξέλιξη… όταν ακούω έρευνα και το συζητώ και με άλλους ανθρώπους λίγο δυσφορούμε, σφιγγόμαστε, πάλι κάποιοι θα φέρουνε ερωτηματολόγια για να γίνουνε λέκτορες ή διευθυντές ή προϊστάμενοι ή σύμβουλοι…πολύ λιγότερο, έτσι νομίζω, τους ενδιαφέρει να κάνουν καλή τη δουλειά τους οι μάχιμοι εκπαιδευτικοί στην καθημερινή πράξη» (Σ 19). «Κάποιες έρευνες γίνονται απλώς και μόνο για μια διπλωματική, για κάποιο προσωπικό όφελος και ας έχει χιλιοερευνηθεί το θέμα» (Σ 07). «Αυτοί που κάνουν τις έρευνες παίρνουν κάποια, είτε διπλωματική είτε μεταπτυχιακό ή οτιδήποτε και όλοι κάνουν τη δουλειά τους» (Σ 12). (β) οικονομικά οφέλη «Πιστεύω δηλαδή ότι, σε ένα μεγάλο ποσοστό οι έρευνες - ειδικά αυτές που είναι καλυμμένες κάτω από μια επίσημη ομπρέλα- γίνονται γιατί πρέπει να γίνουν για να δικαιολογηθούν κάποια χρήματα από κάποια προγράμματα …»(Σ 17). «Η μεγαλύτερη αρπαχτή γίνεται από το Πανεπιστήμιο.....γίνονται πάρα πολλές έρευνες γιατί πέφτουν πάρα πολλά πακέτα» (Σ12). (γ) διασφάλιση της εξουσίας της αυθεντίας «Ίσως να υπάρχει και ένας μύθος∙ πιστεύω ότι καλλιεργείται από αυτούς που διεξάγουν τις έρευνες θέλοντας αυτοί να θεωρούν τους εαυτούς τους αυθεντίες στον χώρο αυτό ενώ όλοι οι υπόλοιποι είναι υποδεέστεροι… εσείς που δεν ξέρετε πρέπει να υποταχτείτε σε αυτά που σας λέμε εμείς» (Σ11) Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

31 ...Αποτελέσματα... Θετικές Στάσεις
...Αποτελέσματα... Θετικές Στάσεις Η εμπλοκή του εκπαιδευτικού με την έρευνα καταγράφεται ως συναρπαστική εμπειρία, που: εμπλουτίζει την επιστημονική του υπόσταση ενισχύει τον αναστοχασμό του σε σχέση με τη διδασκαλία τον καθιστά φορέα καινοτομίας. Θετικές Στάσεις: Αναφέρονται στη σημασία που αποδίδεται στην επαφή των εκπαιδευτικών με την έρευνα για την επαγγελματική τους ανάπτυξη και την εκπλήρωση του ρόλου τους. Η ικανοποίηση από τη συμμετοχή στην διαδικασία παραγωγής επιστημονικής γνώσης και το άνοιγμα καινούργιων οριζόντων στη σκέψη τους είναι κάποιες από τις εμπειρίες που κατέθεσαν οι εκπαιδευτικοί. «Η ερευνητική αρθογραφία μου άνοιξε άλλους δρόμους, μου έκανε πιο πλατιά τη σκέψη μου, με καινούριες ιδέες, με καινούριες προσεγγίσεις, είδα κάπως πολύ διαφορετικά και τη διδασκαλία» (Σ02). «’Οσο τρως σου ανοίγει η όρεξη μετά δε μπορείς να φανταστείς και τη ζωή σου χωρίς αυτό στον επαγγελματικό τομέα» (Σ0.) «Ακόμη και το καθημερινό μάθημα είναι στην ουσία για μένα μια εκπαιδευτική έρευνα, η οποία, όσο γίνεται σωστά και θεμελιώνεται σωστά, οδηγεί στη διαμόρφωση αυτού που λέμε του αναστοχαστικού δασκάλου και στην ουσία οδηγεί σε ένα σχολείο που παράγει ανθρώπους με κριτική σκέψη. Αν, λοιπόν, δεν έχουμε τα εργαλεία για να σταθούμε στα πόδια μας δεν μπορούμε να κάνουμε όλη αυτή τη δουλειά» (Σ 17). Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

32 ...Αποτελέσματα... Θετικές Στάσεις
Θετική στάση προέκυψε μόνο από τους συμμετέχοντες που είχαν την εμπειρία ενασχόλησης με την έρευνα κατά τη διάρκεια των σπουδών τους ή της επιμόρφωσής τους. Ειδικότερα η εμπλοκή τους σε προγράμματα εκπαιδευτικής έρευνας, τους έπεισε για την αξία και τη χρησιμότητα της ενασχόλησης με την έρευνα για την εκπαιδευτική πράξη. ο αντίκτυπος της έρευνας στην πράξη δεν είναι άμεσος και γραμμικός, αλλά η έρευνα επηρεάζει έμμεσα και έχει μακροχρόνιες και ουσιαστικές επιδράσεις οι θετικές στάσεις συνδέονται με την αντίληψη της έρευνας ως διαδικασία ανάπτυξης της γνώσης και όχι ως εργαλείου επίλυσης προβλημάτων της πράξης. «όλες οι διαδικασίες στις οποίες συμμετείχα, η κάθε μια, μου δημιουργούσε καινούρια κίνητρα για να ψάχνω περισσότερο θεωρητικά κάποια πράγματα» (Σ17). «όλη αυτή η διαδικασία η εξομοίωση, το διδασκαλείο, το μεταπτυχιακό με έχουν ανατρέψει λίγο, με έχουν αλλάξει λίγο, τη φιλοσοφία τον τρόπο που προσεγγίζω τα πράγματα μέσα στην πράξη, μέσα στην τάξη με τα παιδιά με τους μαθητές» (Σ01). Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

33 ...Αποτελέσματα... Εμπόδια στη σύνδεση Έρευνας και Πράξης
...Αποτελέσματα... Εμπόδια στη σύνδεση Έρευνας και Πράξης Ανεπαρκής διάχυση της έρευνας στα σχολεία Οι περισσότεροι από τους συμμετέχοντες συμφωνούν ότι τα αποτελέσματα της εκπαιδευτικής έρευνας δεν διαχέονται επαρκώς στα σχολεία και παραπονούνται ιδιαίτερα για την έλλειψη ανατροφοδότησης σχετικά με τα αποτελέσματα των ερευνών στις οποίες έχουν συμμετάσχει. Οι αρνητικές στάσεις των εκπαιδευτικών απέναντι στην Εκπαιδευτική Έρευνα και τους ερευνητές προφανώς διευρύνουν το χάσμα μεταξύ έρευνας και πράξης που και οι ίδιοι οι εκπαιδευτικοί διαπιστώνουν. Παραδέχονται ότι η διδακτική πράξη δεν είναι ενημερωμένη από την έρευνα και η γνωστική βάση της πρακτικής τους είναι κυρίως εμπειρική. Θεωρούν, πάντως, ότι αυτή η κατάσταση θα μπορούσε να βελτιωθεί με προσπάθειες των ερευνητών για μεγαλύτερη διάχυση των ερευνητικών αποτελεσμάτων στα σχολεία Οι αρνητικές στάσεις των εκπαιδευτικών απέναντι στην Εκπαιδευτική Έρευνα και τους ερευνητές προφανώς διευρύνουν το χάσμα μεταξύ έρευνας και πράξης που και οι ίδιοι οι εκπαιδευτικοί διαπιστώνουν. Παραδέχονται ότι η διδακτική πράξη δεν είναι ενημερωμένη από την έρευνα και η γνωσιακή βάση της πρακτικής τους είναι κυρίως εμπειρική. «...θα μείνουν πολλές φορές στα χαρτιά… η πράξη δε δανείζεται από την έρευνα» (Σ01). «άλλα πράγματα συγκεντρώνονται άλλα αποτελέσματα βγαίνουνε και άλλα στη συνέχεια υλοποιούνται στην πράξη» (Σ18). «...όσο η θεωρία δε φτάνει στην αίθουσα έτσι ώστε ο δάσκαλος να αλλάζει τρόπους πρακτικής και εννοώ πρακτικής διδασκαλίας δυστυχώς θα συνεχίσουμε τα ίδια πράγματα και οι δάσκαλοι θα έχουν την ίδια άποψη γιατί να αλλάξουν» (Σ 04). Θεωρούν, πάντως, ότι αυτή η κατάσταση θα μπορούσε να βελτιωθεί με προσπάθειες των ερευνητών για μεγαλύτερη διάχυση των ερευνητικών αποτελεσμάτων στα σχολεία Οι περισσότεροι από τους συμμετέχοντες συμφωνούν ότι τα αποτελέσματα της εκπαιδευτικής έρευνας δεν διαχέονται επαρκώς στα σχολεία και παραπονούνται ιδιαίτερα για την έλλειψη ανατροφοδότησης σχετικά με τα αποτελέσματα των ερευνών στις οποίες έχουν συμμετάσχει. «Δεν είδαμε ποτέ στα τόσα χρόνια υπηρεσίας να γυρίζει η οποιαδήποτε έρευνα και να γίνεται πρακτική μέσα στα σχολεία καθημερινά… να μας πουν ελάτε εδώ συνάδελφοι εμείς βρήκαμε αυτό από κάποιες έρευνες αυτές τις μεθοδολογίες αυτά τα καινούρια πράγματα» (Σ20). Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

34 ...Αποτελέσματα... Εμπόδια στη σύνδεση Έρευνας και Πράξης
...Αποτελέσματα... Εμπόδια στη σύνδεση Έρευνας και Πράξης Έλλειψη Έρευνας των ίδιων των εκπαιδευτικών Σημαντική έρευνα μπορεί να προκύψει όταν οι εκπαιδευτικοί αναλαμβάνουν οι ίδιοι ερευνητική δραστηριότητα σε σχέση με το έργο τους, δεδομένου ότι είναι οι μόνοι οι οποίοι έχουν σαφή αντίληψη των προβλημάτων, που ανακύπτουν στο πλαίσιο της καθημερινής εκπαιδευτικής πρακτικής. Ανεπαρκής εκπαίδευση στις μεθόδους έρευνας έλλειμμα γνώσεων ερευνητικής μεθοδολογίας και στατιστικής που να επιτρέπει την κατανόηση του περιεχομένου της έρευνας. Δυσκολία πρόσβασης στις πηγές της εκπαιδευτικής έρευνας έχουν να κάνουν τόσο με τεχνικά εμπόδια στη φυσική πρόσβαση αλλά και με ατομικούς παράγοντες Η ενεργοποίηση εκπαιδευτικών που έχουν ερευνητική εμπειρία ή των Σχολικών Συμβούλων θεωρούν ότι θα μπορούσαν να βοηθήσουν σε αυτήν την κατεύθυνση. Οι σύμβουλοι, ιδιαίτερα, θα μπορούσαν να αποτελέσουν έναν ισχυρό σύνδεσμο ανάμεσα στην πανεπιστημιακή κοινότητα και τα σχολεία για τη δημιουργία κοινών ερευνητικών ομάδων. «Θα ήταν πάρα πολύ καλό να λειτουργήσουμε όπως λειτουργούν στο εξωτερικό οι ομάδες εκπαιδευτικών οι οποίοι παράγουν προγράμματα έρευνας δράσης σε συνεργασία με κάποιους πανεπιστημιακούς και στην ουσία, μέσα από εκεί βοήθιουνται οι εκπαιδευτικοί και να καταρτίζονται θεωρητικά και να στέκονται κριτικά απέναντι σε γενικά αποτελέσματα» (Σ17). Ανεπαρκής εκπαίδευση στις μεθόδους έρευνας Πέραν των δυσκολιών προσπέλασης της ερευνητικής παραγωγής, είναι σαφές ότι υπάρχει επίσης έλλειμα γνώσεων ερευνητικής μεθοδολογίας και στατιστικής που να επιτρέπει την κατανόηση του περιεχομένου της έρευνας. «Τα άρθρα αναφέρονται σε διάφορες θεωρίες, σε πολλαπλότητα μεθόδων, σε μια ας πούμε χαοτική εκπαιδευτική διαδικασία» (Σ 11). Συχνά η πρώτη ουσιαστική επαφή των εκπαιδευτικών με θέματα έρευνας προκύπτει μετά την ολοκλήρωση των σπουδών τους στο πλαίσιο επιμόρφωσης (προγράμματα Εξομοίωσης, Διδασκαλείου) ή μεταπτυχιακών σπουδών. Η φοίτηση σε Διδασκαλείο ή Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα κινητοποιεί τους εκπαιδευτικούς προς αυτή την κατεύθυνση. «Πριν το διδασκαλείο ήταν ένας χώρος εντελώς άγνωστος για μένα» (Σ01). «Πριν το μεταπτυχιακό μου νομίζω ότι δεν είχα ιδιαίτερη ικανότητα στο να διαβάζω μια έρευνα» (Σ09). «Είχα μια πάρα πολύ καλή εμπειρία με την εξομοίωση ....υπήρχαν συναφή μαθήματα, κάναμε δηλαδή και μεθοδολογία της έρευνας κάναμε και στατιστική μπήκαμε στη διαδικασία να κατασκευάσουμε ένα ερωτηματολόγιο» (Σ03). Πάντως υπάρχει διάσταση απόψεων ως προς την αναγκαιότητα συστηματικής κατάρτισης όλων των εκπαιδευτικών. Για κάποιους από τους συμμετέχοντες αυτό θεωρείται ιδιαίτερα χρήσιμο. «Το μάθημα μεθοδολογίας της έρευνας είναι το σπουδαιότερο μάθημα γιατί μαθαίνεις να αξιολογείς μια έρευνα…, βάζει το μυαλό σε άλλες στροφές, το ενεργοποιεί διαφορετικά, μέσα από την ερευνητική σκέψη αντιμετωπίζεις κριτικά αυτά που ακούς ή διαβάζεις» (Σ02). Αντίθετα, για πολλούς κάτι τέτοιο δεν είναι απαραίτητο. Θεωρούν ότι είναι ένα δύσκολο αντικείμενο και η εκπαίδευση σε αυτό θα έπρεπε να είναι προαιρετική ή να προσφέρεται μόνο σε μεταπτυχιακό επίπεδο. «Τι να το κάνεις να αποκτήσεις γνώσεις για κάτι, όταν δεν πρόκειται να το χρησιμοποιήσεις» (Σ 04). «Έχει μια αξία, ναι έχει μια αξία, αλλά δε θα έλεγα να γίνει και ξεχωριστό μάθημα για κάθε εκπαιδευτικό» (Σ18). «Δεν είναι η πρώτη προτεραιότητα το να εισαχθεί (ο εκπαιδευτικός) στα μυστικά της εκπαιδευτικής έρευνας» (Σ19). «Η στατιστική είναι κάτι ίσως λίγο πιο προχωρημένο» (Σ10). «...μέσα σε ένα άρμα των εκπαιδευτικών δε θέλουν όλοι να κάνουν έρευνα» (Σ20) Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

35 Ποσοτική Έρευνα Σκοπός :
αποτύπωση της πολυπλοκότητας των στάσεων των εκπαιδευτικών Αβάθμιας εκπαίδευσης απέναντι στην Εκπαιδευτική Έρευνα, και διερεύνηση του ρόλου της εξοικείωσής τους τόσο με τη θεωρία όσο και με την πρακτική της διεξαγωγής έρευνας Ερευνητικά ερωτήματα: Ποιές είναι οι διαφορετικές διαστάσεις των στάσεων και πώς μπορούν να μετρηθούν Ποιό είναι το προφίλ των εκπαιδευτικών ως προς τις συνιστώσες των στάσεων Ποιές από τις διαστάσεις συσχετίζονται με την εκπαίδευσή τους σε θέματα μεθόδων έρευνας Ποιές από τις διαστάσεις συσχετίζονται με προηγούμενη εμπειρία διεξαγωγής έρευνας Ποιές από τις διαστάσεις συσχετίζονται με δημογραφικούς παράγοντες (πχ. φύλο, ηλικία) Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

36 Μέθοδος- Μετρήσεις Α) Ερωτηματολόγιο 35 δηλώσεων σε πεντάβαθμη κλίμακα τύπου Likert, βασισμένη στην ποιοτική ανάλυση συνεντεύξεων με 20 εκπαιδευτικούς (Ντόλκερα & Σαραφίδου, 2008) Β) Πραγματιστικές (factual) ερωτήσεις σχετικά με την εκπαίδευση σε θέματα ερευνητικής μεθοδολογίας και στατιστικής, την εμπειρία εκπαιδευτικής έρευνας καθώς και δημογραφικούς (φύλο, ηλικία), επαγγελματικούς (προϋπηρεσία, εμπειρία σε διευθυντική θέση) και εργασιακούς παράγοντες (περιοχή και μέγεθος σχολικής μονάδας). Χρησιμοποιήθηκαν δηλώσεις που απηχούσαν τον αυθόρμητο λόγο των εκπαιδευτικών αποφεύγοντας διατυπώσεις με άμεσα θετικό περιεχόμενο, ενώ πολλές από τις δηλώσεις ήταν διατυπωμένες με αντίστροφη κατεύθυνση προκειμένου να αποφευχθούν απαντήσεις καθοδηγημένες από το επαγγελματικά αποδεκτό και το δεοντικό στοιχείο των στάσεων. Οι εκπαιδευτικοί κλήθηκαν να καταγράψουν τη συμφωνία ή διαφωνία τους με αυτές τις δηλώσεις, σε μια πεντάβαθμη κλίμακα τύπου Likert. Η παραγοντική δομή της κλίμακας και οι προκύπτουσες υποκλίμακες παρουσιάζονται στο κεφάλαιο των αποτελεσμάτων Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

37 Θεματικές Κατηγορίες Νοηματοδότηση ΕΕ Εργαλειακή (instrumental)
Ανάπτυξη γνωστικής βάσης του επιστημονικού πεδίου (knowledge generating). Θετικές στάσεις απέναντι στην ενασχόληση με ΕΕ Επαγγελματική ανάπτυξη Προώθηση καινοτομικού πνεύματος Αρνητικές στάσεις απέναντι στην ΕΕ Θεματολογία άσχετη με τα ζητήματα της εκπαιδευτικής πράξης Περιορισμένη χρησιμότητα της έρευνας Αμφισβήτηση των μεθόδων έρευνας Μεροληψία των ερευνητών Κριτική των κινήτρων των ερευνητών (προσωπικές φιλοδοξίες, οικονομικά οφέλη, διασφάλιση θέσης ισχύος) Εμπόδια στη σύνδεση Έρευνας και Πράξης Περιορισμένη έρευνα των ίδιων των εκπαιδευτικών (teachers’ research) Έλλειψη δεξιοτήτων για προσπέλαση και κατανόηση ερευνητικών άρθρων Χρονικοί περιορισμοί-απουσία θεσμοθετημένων κινήτρων Ανεπαρκής εκπαίδευση στις μεθόδους έρευνας (αναγκαιότητα συστηματικής κατάρτισης όλων των εκπαιδευτικών ή προαιρετική επιμόρφωση) Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

38 Μέθοδος- Δείγμα 469 εκπαιδευτικοί Α’βάθμιας εκπαίδευσης
από 16 νομούς της Κεντρικής και Βόρειας Ελλάδας 64% γυναίκες, 36% άνδρες Ηλικία: ετών, με Μ.Τ.=42 έτη (Τ.Α.=6,5 έτη) Προυπηρεσία: 1 έως 35 έτη, με Μ.Τ.= 16 έτη (Τ.Α.= 8 έτη) 107 εκπαιδευτικοί (23%) είχαν υπηρετήσει στο παρελθόν ή υπηρετούσαν σε θέση Διευθυντή/τριας 52% υπηρετούσαν σε σχολεία μεγάλων αστικών κέντρων 28% σε σχολεία μικρών πόλεων 20% σε σχολεία αγροτικών περιοχών 45 κάτοχοι Μεταπτυχιακού Διπλώματος Εξειδίκευσης ή φοιτητές σε αντίστοιχο Πρόγραμμα 6 κάτοχοι διδακτορικού ή υποψήφιοι διδάκτορες 23% είχε μετεκπαίδευση σε Διδασκαλείο Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

39 Εξοικείωση με μεθόδους έρευνας
Εκπαίδευση Εμπειρία Ένας στους τρεις δεν έχει διδαχτεί ποτέ κάτι σχετικό με μεθόδους συλλογής και ανάλυσης ερευνητικών δεδομένων και μόνον οι μισοί έχουν κάνει τουλάχιστον ένα μάθημα Μεθοδολογίας και 1 μάθημα Στατιστικής Μόνο 1 στους 3 έχει κάποια πρακτική εμπειρία διεξαγωγής έρευνας Δική τους έρευνα έχουν αναλάβει μόνο το 15% Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

40 Παράγοντες Στάσεων Αναγκαιότητα ενασχόλησης των εκπαιδευτικών με την έρευνα Έλλειψη χρησιμότητας και εγκυρότητας Αναγκαιότητα επικέντρωσης στην επίλυση πρακτικών προβλημάτων Αμφισβήτηση των ερευνητών Πρόκριση έρευνας των ίδιων των εκπαιδευτικών Δυσκολίες πρόσβασης στην έρευνητική αρθρογραφία Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

41 Προφίλ Στάσεων Απρ-17 Γ. Σαραφίδου
Όπως προκύπτει από το διάγραμμα, οι εκπαιδευτικοί εκφράζονται σαφώς θετικά για την αναγκαιότητα ενασχόλησης των εκπαιδευτικών με την έρευνα με την εξασφάλιση των σχετικών προϋποθέσεων, αναγνωρίζοντας εξ ίσου σαφώς τις δυσκολίες πρόσβασης στην παραγόμενη έρευνα. Διάκεινται λιγότερο θετικά στην ανάγκη επικέντρωσης της έρευνας στην άμεση βελτίωση εκπαιδευτικών καταστάσεων ή στην πρόταξη της έρευνας των ίδιων των εκπαιδευτικών για το έργο τους . Τέλος δεν εκφράζουν σοβαρή αμφισβήτηση απέναντι στους ερευνητές τη χρησιμότητα και εγκυρότητα των ερευνών . Τα ευρήματα της παρούσας έρευνας κατέδειξαν ότι οι στάσεις των εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης απέναντι στην εκπαιδευτική έρευνα περιλαμβάνουν διαφορετικές συνιστώσες τόσο ως προς τη φύση και τους σκοπούς της έρευνας, όσο και ως προς την ενσωμάτωσή της στο επάγγελμα του εκπαιδευτικού. Διαπιστώθηκε ότι , σε σημαντικό βαθμό, αναγνωρίζουν την αναγκαιότητα ενασχόλησης του εκπαιδευτικού με την έρευνα, ενώ παράλληλα δηλώνουν εξ ίσου σημαντική αδυναμία προσπέλασης της έρευνας, λόγω έλλειψης των σχετικών δεξιοτήτων. Ως προς την αντίληψή τους για τη φύση της εκπαιδευτικής έρευνας, προέκυψαν δύο συνιστώσες που εστιάζουν στην ανάγκη προσανατολισμού της έρευνας σε θέματα άμεσης χρησιμότητας είτε για την επαγγελματική τους ανάπτυξη είτε για τη βελτίωση της εκπαιδευτικής πράξης. Δύο ακόμη συνιστώσες αναφέρονται στην αμφισβήτηση της παραγόμενης έρευνας τόσο ως προς τη θεματολογία της, όσο και ως προς τη φερεγγυότητα των ερευνητών. Ο σκεπτικισμός αυτός που εκφράζεται από μια μερίδα εκπαιδευτικών, έχει αναφερθεί και από άλλους ερευνητές (Vanderlinde & van Braak, 2010). Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

42 Ο ρόλος των Γνώσεων Ερευνητικής Μεθοδολογίας και Στατιστικής
Αυτοί που είχαν πάρει μαθήματα τόσο Στατιστικής όσο και Μεθοδολογίας σε σύγκριση με αυτούς που δεν είχαν καθόλου σχετική εκπαίδευση είχαν θετικότερες στάσεις αναφορικά με αναγκαιότητα ενασχόλησης με την έρευνα χρησιμότητα και εγκυρότητα της Εκπαιδευτικής Έρευνας άσκηση κριτικής στους ερευνητές Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

43 Ο ρόλος της εμπειρίας διεξαγωγής έρευνας
Οι εκπαιδευτικοί που είχαν εκπονήσει οι ίδιοι κάποια έρευνα σε σύγκριση με αυτούς που δεν έχουν εμπειρία διεξαγωγής έρευνας Πιστεύουν περισσότερο στη χρησιμότητα και την εγκυρότητα των εκπαιδευτικών ερευνών και Έχουν σε μικρότερο βαθμό την άποψη ότι οι εκπαιδευτικές έρευνες πρέπει να επικεντρώνονται σε άμεση βελτίωση της εκπαίδευσης Η ενεργός συμμετοχή σε έρευνα, συνήθως στο πλαίσιο μεταπτυχιακών σπουδών, συνδέεται με μικρότερου βαθμού υιοθέτηση της ‘εργαλειακής’ αντίληψης για τους σκοπούς της εκπαιδευτικής έρευνας και διευρύνει την οπτική των εκπαιδευτικών ως προς την αξία της έρευνας που στοχεύει στην ανάπτυξη της γνωσιακής βάσης του επιστημονικού πεδίου της εκπαίδευσης. Τα ευρήματα αυτά συμφωνούν με άλλες έρευνες που κατέδειξαν ότι η εμπλοκή με την έρευνα και οι μεταπτυχιακές σπουδές ενισχύουν θετικές στάσεις ή προθέσεις (Ebbutt, 2002· Williams & Coles, 2007· Πεδιαδίτης, 2008). Παρόλα αυτά η παρούσα έρευνα κατέδειξε ότι αυτό ισχύει μόνο για συγκεκριμένες συνιστώσες των στάσεων. Τα ευρήματα αυτά συμφωνούν με άλλες έρευνες που κατέδειξαν ότι η εμπλοκή με την έρευνα και οι μεταπτυχιακές σπουδές ενισχύουν θετικές στάσεις ή προθέσεις (Ebbutt, 2002· Williams & Coles, 2007· Πεδιαδίτης, 2008). Παρόλα αυτά η παρούσα έρευνα κατέδειξε ότι αυτό ισχύει μόνο για συγκεκριμένες συνιστώσες των στάσεων. Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

44 Ερευνητική κουλτούρα στα σχολεία
αναγκαιότητα δημιουργίας και διατήρησης ερευνητικής κουλτούρας στα σχολεία για να ενισχυθούν τα σχολεία για την εισαγωγή αλλαγών τη διαρκή παραγωγή χρήσιμης επαγγελματικής γνώσης που με τη σειρά της αποτελεί τη βάση για την εισαγωγή πρακτικών βασισμένων σε ενδείξεις το επάγγελμα του εκπαιδευτικού πρέπει να γίνει ένα επάγγελμα που βασίζεται στην έρευνα, όπως άλλωστε έχει συμβεί και με το ιατρικό επάγγελμα η έρευνα που διεξάγεται από τους εκπαιδευτικούς της πράξης αναγνωρίζεται πλέον επίσημα σαν μια σημαντική συνιστώσα της επαγγελματικής ανάπτυξης κάθε εκπαιδευτικού Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

45 Ανάπτυξη ερευνητικής κουλτούρας στους εκπαιδευτικούς
η γνώση για το σχεδιασμό και τις μεθόδους διεξαγωγής μιας έρευνας είναι χρήσιμη στους εκπαιδευτικούς ίσως περισσότερο και από τα ευρήματά της η εμπλοκή ενός εκπαιδευτικού με τη διαδικασία της έρευνας, από τη μεριά του ερευνητή και όχι του υποκειμένου, οδηγεί σε αλλαγές του τρόπου σκέψης και συμπεριφοράς η ενασχόληση με την ερευνητική διαδικασία είναι μια διαδικασία μάθησης, απαραίτητη για τους εκπαιδευτικούς Η χρήση της έρευνας περιλαμβάνει τη δυνατότητα των εκπαιδευτικών για αναζήτηση ερευνητικών πληροφοριών. Αλφαβητισμός στην αναζήτηση πληροφοριών (Information literacy) είναι ‘η ικανότητα των ατόμων να εντοπίζουν και να αξιολογούν κριτικά τη διαθέσιμη πληροφορία προκειμένου να κάνουν αποτελεσματική χρήση της πληροφορίας στη λήψη αποφάσεων, τη δημιουργία γνώσης και την επίλυση προβλημάτων’ Παρά το ότι σήμερα η πρόσβαση στο διαδίκτυο τόσο στο σχολείο όσο και στο σπίτι έχει αυξήσει σημαντικά τις δυνατότητές εντοπισμού ερευνών, οι εκπαιδευτικοί δεν έχουν τις σχετικές δεξιότητες, γνώσεις αλλά και στάσεις που θα τους επέτρεπαν να αισθανθούν ικανοί για ανάκτηση ερευνητικών πληροφοριών Μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση στην ικανότητα εντοπισμού ερευνητικών πληροφοριών συνυπάρχει με θετικότερες στάσεις γενικά απέναντι σε αναστοχαστικές πρακτικές και επαγγελματική ανάπτυξη που εγείρει το ενδιαφέρον για την έρευνα. Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

46 Πρωτοβουλίες αντιμετώπισης του χάσματος μεταξύ έρευνας και πράξης
Πρωτοβουλίες αντιμετώπισης του χάσματος μεταξύ έρευνας και πράξης Οι εκπαιδευτικοί ως ερευνητές και η έρευνα-δράση Σχολεία εμπλεκόμενα με την έρευνα (research-engaged schools) η εμπλοκή των εκπαιδευτικών στην έρευνα θεωρήθηκε ως ο ενδεικνυόμενος τρόπος γεφύρωσης του υπάρχοντος χάσματος μεταξύ της έρευνας και πρακτικής (Hargreaves, 1996, Robinson, 1998) και ως εκ τούτου δόθηκε έμφαση στην Έρευνα-Δράση. Η ιδέα του εκπαιδευτικού της πράξης ως ερευνητή του έργου του βρήκε αρκετούς υποστηρικτές και προωθήθηκε κυρίως με τη μορφή της έρευνας-δράσης. το ρεύμα των Σχολείων των Εμπλεκομένων με την Έρευνα στόχευε στο να μπεί η έρευνα ‘στην καρδιά κάθε σχολείου: στην όλη εμφάνιση, το σύστημα λειτουργίας και τις δραστηριότητές του’ (Handscomb and MacBeath, 2003, p.4), Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

47 Σχολεία εμπλεκόμενα στην έρευνα (research-engaged schools)
Η εμπλοκή ενός σχολείου με την έρευνα ενισχύει το σχολείο στο να ενσωματώσει στη λειτουργία του ένα διαρκή κύκλο που οδηγεί από τη κριτική διερεύνηση προβλημάτων στην σωστά προγραμματισμένη και εστιασμένη ανάπτυξή του Ένα τέτοιο σχολείο: • διερευνά τα βασικά ζητήματα διδασκαλίας και μάθησης • χρησιμοποιεί την έρευνα για ανάπτυξη του προσωπικού • μετατρέπει τα δεδομένα της εμπειρίας σε γνώση • βασίζει τις αποφάσεις σε ερευνητικά ευρήματα • προωθεί τη λειτουργία κοινοτήτων μάθησης . Ο σκοπός είναι η παραγόμενη έρευνα να διοχετευτεί άμεσα στην πράξη ενώ συγχρόνως τα ζητήματα που απασχολούν τους εκπαιδευτικούς να μπούν στην ερευνητική ατζέντα Τέτοιες πρωτοβουλίες φέρνουν σε επαφή πανεπιστημιακούς ερευνητές και εκπαιδευτικούς της πράξης, πάνω στην κοινή βάση της ανάληψης έρευνας που να είναι χρήσιμη στους εκπαιδευτικούς. Δημιουργούν ένα μοντέλο συνεργασίας μεταξύ σχολείου και πανεπιστημίου που βασίζεται στην αλληλεπίδραση έρευνας και πράξης Πχ. ερευνητική συνεργασία του School of Education του Cambridge University και 6 σχολείων δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (πρόγραμμα SUPER). Σε αυτό ορίστηκε ένας συντονιστής σε κάθε σχολείο που απαλλάχτηκε των άλλων καθηκόντων του για μια μέρα την εβδομάδα και ο οποίος ανέλαβε να προωθήσει στο σχολείο του την ανάπτυξη συνεργατικών ερευνητικών έργων με τη συμμετοχή εκπαιδευτικών άλλων σχολείων και πανεπιστημιακών ερευνητών. ανάλογο πρόγραμμα (Research Schools-Σχολεία Έρευνας) διεξάγεται και από το Harvard Graduate School of Education (Kurt Fischer 2007) Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

48 Σχολεία εμπλεκόμενα στην έρευνα
Έρευνες έδειξαν ότι η ερευνητική δραστηριότητα των εκπαιδευτικών βοήθησε: την προαγωγή της γνώσης μεταξύ του προσωπικού των σχολείων την ανάπτυξη ενσυναίσθησης με τους μαθητές τους (δάσκαλοι που μαθαίνουν) τους εκπαιδευτικούς να κατανοήσουν ότι μεγάλο μέρος της καθημερινής τους πρακτικής (παρατήρηση, αξιοποίηση δεδομένων, επίλυση προβλημάτων) είναι δυνατόν να μετατραπεί σε ερευνητικές δεξιότητες τους μαθητές να εξοικειωθούν με την αξία της έρευνας και την κριτική σκέψη Απρ-17 Γ. Σαραφίδου

49 ΣΚΟΠΟΣ του μαθήματος Η εξοικείωση με τους τρόπους και τις διαδικασίες παραγωγής γνώσης στο επιστημονικό πεδίο της Εκπαίδευσης ώστε να γίνουν κριτικοί αναγνώστες της εμπειρικής έρευνας και να είναι σε θέση να την αξιοποιούν στην πράξη να είναι σε θέση να διεξάγουν οι ίδιοι μια έρευνα να προωθήσουν την εμπλοκή των σχολείων με την έρευνα Απρ-17 Γ. Σαραφίδου


Κατέβασμα ppt "Επιστημονική Έρευνα Η επιστημονική έρευνα υιοθετεί έναν επιστημονικό τρόπο σκέψης, την επιστημονική μέθοδο στην κατάκτηση νέας γνώσης Διακρίνεται από άλλα."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google