Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση και ενημέρωση για κάπνισμα Ι. Μητρούσκα Πνευμονολογική κλινικήΠανεπιστήμιο Κρήτης.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "Πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση και ενημέρωση για κάπνισμα Ι. Μητρούσκα Πνευμονολογική κλινικήΠανεπιστήμιο Κρήτης."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 Πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση και ενημέρωση για κάπνισμα Ι. Μητρούσκα Πνευμονολογική κλινικήΠανεπιστήμιο Κρήτης

2

3 Κάπνισμα Η συχνότερη νόσος του ανεπτυγμένου κόσμου

4 Nutt et al, Lancet 2007;369: Substance Mean Dependence Pleasure Psychological Dependence Physical Dependence Heroin Cocaine Tobacco Alcohol Amphetamin e Cannabis Ranking of Substance Dependence (Scale 0 – 3)

5 TΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΤΣΙΓΑΡΟ; Περιέχει βλαβερές ουσίες

6 ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΚΑΠΝΟΥ Τα καρκινογόνα συστατικά - Βρίσκονται στην πίσσα Οι ερεθιστικές ουσίες - Προκαλούν τον βήχα και το φλέγμα Η νικοτίνη - Θεωρείται υπεύθυνη για τη συνήθεια του καπνίσματος Το μονοξείδιο του άνθρακα - Ο καπνιστής μπορεί να αποκτήσει στους πνεύμονες επίπεδα 8 φορές υψηλότερα από το επιτρεπόμενο όριο στην βιομηχανία

7 Ιστορική Διαδρομή 1604 : King James referred to smoking as: –‘smoking is a branch of the sin of drunkenness, which is the root of all sins’ Russel MA. Br J Med Phychol 1971; 44(1) 1964: ‘Smoking and Health Report’ was chosen as one of the 10 most important scientific works published in the last 100 years Surgeon’s General Report Κάπνισμα = αμαρτία Αναγνωρίζονται οι συνέπειες στην υγεία

8 WHO: Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας τέλος δεκαετίας ΄90 –Κάπνισμα : Η συχνότερη χρόνια νόσος του αναπτυγμένου κόσμου με συχνές υποτροπές Ο καπνιστής πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν ασθενής

9 Ξέρουμε πλέον ότι το κάπνισμα είναι μία χρόνια νόσος που αρχίζει πολύ νωρίς

10 M.J Jarvis, BMJ 2004;328:

11 2/4/2015Giovani AG Epidimiol Rev GIOVANI AG. Epidimiol Review 2000 Σχεδόν όλοι οι ενήλικες καπνιστές άρχισαν στην εφηβεία

12 Έφηβοι και κάπνισμα

13 ‘‘Why do people smoke... to relax; for the taste; to fill the time; something to do with my hands.... But, for the most part, people continue to smoke because they find it too uncomfortable to quit’’ Philip Morris, 1984 Philip Morris. Internal presentation. 1984, 20th March; Kenny et al. Pharmacol Biochem Behav. 2001;70:

14

15 If it were not for the nicotine in tobacco smoke, people would be little more inclined to smoke than they are to blow bubbles –MA H Russell, tobacco researcher, 1977 Αν δεν υπήρχε στα τσιγάρα η νικοτίνη οι άνθρωποι δεν θα κάπνιζαν

16 Νικοτίνη = φαρμακευτική ουσία Ενεργοποιεί το ντοπαμινεργικό σύστημα Διεγείρει υποδοχείς νικοτίνης  ακετυλχολίνης

17

18 Οδός ανταμοιβής (mesolimbic dopamine system) Οδός στέρησης (locus coeruleus) Οι οδοί του εθισμού

19 Μηχανισμός Δράσης της Νικοτίνης στο Κεντρικό Νευρικό Σύστημα 44 22 22 22 44  4  2 Κύριοι Νικοτινικοί Υποδοχείς Κοιλιακό καλυπτρικό πεδίο (VTA) Επικλινής πυρήνας (nAcc) Νικοτίνη Ντοπαμίνη *Μ εσομεταιχμιακό Σύστημα *

20 Νικοτίνη = φαρμακευτική ουσία Η διέγερση των υποδοχέων προκαλεί έκκριση: –Σεροτονίνης: τροποποιεί τη διάθεση –Νορεπινεφρίνης: ενισχύει την εγρήγορση –Ντοπαμίνης: προκαλεί ευχαρίστηση Αντιμετωπίζεται

21 Εθισμός στη Νικοτίνη: ορίζεται ο Ψυχο-φαρμακολογικός μηχανισμός ο οποίος διατηρεί η ενισχύει τη συνέχιση του καπνίσματος

22 Ο Κύκλος του Εθισμού στη Νικοτίνη 1.Jarvis MJ. BMJ. 2004; 328: Picciotto MR, et al. Nicotine and Tob Res. 1999: Suppl 2:S121-S125. Ντοπαμίνη Νικοτίνη Ευχαρίστηση Ηρεμία Η συνεχής δέσμευση της νικοτίνης στους nAcc υποδοχείς → παρατεταμένη διέγερση, απευαισθητοποίηση και αύξηση του αριθμού των υποδοχέων Ανοχή

23 Παρατεταμένη χρήση Εθισμός σε αυξημένα επίπεδα νευρομεταβιβαστών Διακοπή Ελάττωση επιπέδων ντοπαμίνης νορεπινεφρίνης σεροτονίνης Συμπτώματα στέρησης

24 Δράση Νικοτίνης Fould J Int J Clin Pract 2006

25 2/4/2015Di Franza Tob CONTROL Εμφάνιση συμπτωμάτων στέρησης

26 Σύνδρομο Στέρησης: Νευρικότητα ή ανυπομονησία (<4 εβδομάδες) 2 Αυξημένη όρεξη ή πρόσληψη σωματικού βάρους (>10 εβδομάδες) 2 Άγχος (μπορεί να αυξηθεί ή να μειωθεί με τη διακοπή του καπνίσματος) 1,2 Δυσφορία ή καταθλιπτική διάθεση (<4 εβδομάδες) 2 Ευερεθιστότητα, απογοήτευση ή θυμός (<4 εβδομάδες) 2 Δυσκολία Συγκέντρωσης (<4 εβδομάδες) 2 Αϋπνία / διαταραχές ύπνου (<4 εβδομάδες) 2 1.Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, IV-TR. Washington, DC: APA; 2006: 2.2. West RW, et al. Fast Facts: Smoking Cessation. 1st ed. Oxford, United Kingdom. Health Press Limited

27 Το κάπνισμα : 1. είναι νόσος εθισμού 2. είναι ο κυριότερος προδιαθεσικός παράγων άλλων νοσημάτων πρέπει να θεραπευθεί;;

28 Γιατί να θεραπευθεί το κάπνισμα Παγκοσμίως, 4.2 εκατομ. θάνατοι από νόσο που σχετίζεται με το κάπνισμα το Θάνατοι σχετιζόμενοι με το κάπνισμα αυξήθηκαν σε 4.9 εκατομ. το Το κάπνισμα σκοτώνει τους μισούς από τους εφ΄ όρου ζωής καπνιστές Από όσους ζουν σήμερα, 500 εκατομ τελικά θα πεθάνουν εξαιτίας του καπνίσματος 1.Mackay J, Eriksen M. The Tobacco Atlas. Geneva, WHO;2002, 2.International treaty for tobacco control. WHO; 2005 Ανεπτυγμένα κράτη Αναπτυσόμενα κράτη Deaths (in Millions) Θάνατοι που αποδίδονται στο κάπνισμα 1

29 Το βάρος του καπνίσματος 2.5 δισεκατομμύρια άνθρωποι καπνίζουν σε όλο τον κόσμο ~ θάνατοι ετησίως 100 δισεκατ. δολ. / έτος το συνολικό κόστος υγείας εξαιτίας του καπνίσματος 12.6 εκατομ. δολάρια ξοδεύονται καθημερινά για διαφήμιση τσιγάρων

30 Το τεράστιο βάρος του καπνίσματος 3 εκατομμύρια ενήλικες καπνίζουν στην Ελλάδα ~ θάνατοι ετησίως Το άμεσο ιατρικό κόστος ανέρχεται σε 3,2 δις δραχμές ετησίως/ υποτριπλάσιο της φορολογιας καπνού εκατομ € για τσιγάρα

31 Θνησιμότητα και κάπνισμα (Ελλάδα) Τουλάχιστον θάνατοι ημερησίως εξαιτίας του καπνίσματος στην Ελλάδα Απώλεια 22 ετών από την πιθανή διάρκεια ζωής ενός καπνιστή – (ο οποίος πεθαίνει από ασθένεια που σχετίζεται με το κάπνισμα)

32 Καρκίνοι Πνεύμονας Λάρυγγας Οισοφάγος Κύστη Νεφροί Πάγκρεας Στοματοφάρυγγας Αγγειακό εγκεφαλικό Στεφανιαία νόσος Ανεύρυσμα αορτής Αρτηριοσκλήρυνση περιφερειακών αγγείων Χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια Χρόνια νοσήματα

33 Οι κυριότερες συνέπειες του καπνίσματος στην υγεία Καρκίνος - του πνεύμονα -στόματος, λάρυγγα,οισοφάγου -του τραχήλου της μήτρας -της ουροδόχου κύστης -του παγκρέατος Χρόνια αποφρακτική πνευμονική νόσος (COPD) Στεφανιαία νόσος Αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια Περιφερική αγγειακή νόσος Επιπλοκές κατά την εγκυμοσύνη και τον τοκετό

34 (a) Centrilobular (centriacinar) emphysema(b) Panacinar emphysema (c) barium sulfate precipitation

35 Απόφραξη αεραγωγών

36 Άσθμα και κάπνισμα στο περιβάλλον ETS aggravates asthma in childhood Asthmatic children whose mothers smoke have more severe cases of asthma compared with those whose mothers don’t smoke Prenatal smoking is causally associated with increased prevalence of asthma in children Παιδιά που οι γονείς καπνίζουν: 1.Παθαίνουν συχνά κρίσεις άσθματος 2. Οι κρίσεις είναι σοβαρές

37 Cardiovascular Benefits of Smoking Cessation Short-term Benefits  fibrinogen concentration  rate of fibrinogen synthesis  WBCs Improved HDL/LDL ratio  risk of stroke  HDL; decreased LDL  arterial pressure  HR Improved arterial compliance  risk of arrhythmic death after MI  platelet volume Enhanced platelet cAMP response to stimulation of ADP with prostaglandin E1  smoking-induced platelet aggregability Long-term Benefits Reduced risk of –Stroke –Repeat CABG –Recurrent coronary events after MI –Arrhythmic death after MI –Secondary CVD events –Revascularization procedure after CABG Reduced –Mortality after CABG –Mortality after PTCA –Levels of inflammatory markers associated with progression of CVD (C-reactive protein, WBC, and fibrinogen)

38 Carcinogenicity of Tobacco Smoke the chemistry and toxicity Cigarette smoking is the single largest preventable cause of death and disability in developed countries Tobacco smoke contains more than 4000 chemicals More than 60 carcinogens are in cigarette smoke, and a minimum of 16 are in unburned tobacco The composition of the processed tobacco in cigarettes influences of the smoke Hecht. Nat Rev Cancer. 2003;3(10): ; Freiman. J Cutan Med Surg. 2004;8(6): ; US Surgeon General’s Report Accessed October 19, Θάνατος που μπορεί να προληφθεί

39 Tobacco Smoke: καρκινογόνα a Hoffmann et al. Chem Res Toxicol. 2001;14(7): Heterocyclic hydrocarbons Aromatic amines Phenolic compounds Polycyclic aromatic hydrocarbons (PAH) Aldehydes Volatile hydrocarbons Other organic and inorganic compounds N -nitrosamines Nitro- hydrocarbons

40 Tobacco Smoke: Components The smoke produced by a single cigarette contains – mg of nicotine –1-3 mg of carcinogens Tobacco smoke consists of –Vapor Gas and semivolatile compounds –Particulate matter Diameter 0.1 to <1.0 µm Hecht. Nat Rev Cancer. 2003;3(10): ; Hoffmann et al. Chem Res Toxicol. 2001;14(7): Carcinogens 1-3 mg Καπνίζοντας 1 τσιγάρο = 2-3 φορές περισσότερα καρκινογόνα από νικοτίνη

41 Κάπνισμα και Καρκίνος Ευθύνεται για : –30% όλων των καρκίνων –87% των καρκίνων του πνεύμονα Συνέχιση του καπνίσματος μετά τη διάγνωση –Επηρεάζει την απάντηση στη θεραπεία –Επιδεινώνει την ποιότητα ζωής –Αυξάνει την πιθανότητα υποτροπών –Ελαττώνει το προσδόκιμο επιβίωσης C. Lerman. J Clin Oncol (23) 2 ; 2005

42 Stress σε νυν και πρώην καπνιστές Mean perceived stress score Cohen S. Health Psychology 1999;9:466

43 M.J Jarvis, BMJ 2004;328:

44 National Youth Tobacco Survey 2004, United States Κάπνισμα σε μαθητές γυμνασίου / λυκείου

45

46

47 Sichletodis 2012

48 Vardavas 2009

49

50 Χρήση καπνού σε μαθητές ετών στην Ελλάδα Kyrlesi A. BMC Public Health 2007;7:3

51 Τα σχολικά προγράμματα θα πρέπει να αποτελούν τμήμα αναλυτικών στρατηγικών που αφορούν στην πρόληψη της χρήσης καπνού και της ανάπτυξης του εθισμού στην νικοτίνη. –ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ : Έχει την μεγαλύτερη επίδραση στη ζωή των παιδιών από οποιαδήποτε άλλη κοινωνική δραστηριότητα εκτός από την οικογένεια

52 Leatherdale S. Prev Med 2005;40: Πιθανότητα να καπνίσουν οι μικροί μαθητές όταν καπνίζουν οι μεγαλύτεροι και οι φίλοι

53 Πολιτική καπνίσματος στο σχολείο και επίπτωση καπνίσματος Moore L. Tobacco Control 2001; ετών Η επίδραση αυτή παραμένει ↑↑ μετά την ανάλυση άλλων παραγόντων (γονείς, κοινωνία κλπ)

54 Τι σημαίνει πρόγραμμα εκπαίδευσης στα σχολεία ;; Πρόγραμμα ελέγχου καπνίσματος στο σχολείο Πρόγραμμα εκπαιδευτικό Πρόγραμμα εκπαίδευσης εκπαιδευτικών Εκπαίδευση για κατανόηση και διδασκαλία της συμπεριφοράς των καπνοβιομηχανιών Συνέπειες καπνίσματος Στάση απέναντι στο κάπνισμα Μαθητές Εκπαιδευτικούς /προσωπικό Επισκέπτες Προσέγγιση κατ΄ιδίαν ή ομάδες Τα παιδιά πρέπει να ξέρουν ότι η καπνοβιομηχανία: Συσχετίζει το κάπνισμα με Ελευθερία, Ενηλικίωση Ανεξαρτησία Άνεση στις δημόσιες σχέσεις

55 Πολιτική των σχολείων σχετικά με το κάπνισμα Απαγόρευση καπνίσματος στους χώρους του σχολείου –Προσωπικό –Μαθητές –Επισκέπτες Απαγόρευση διαφήμισης καπνίσματος στους χώρους του σχολείου –Λεωφορεία –Χορηγία από καπνοβιομηχανία Απαγόρευση στους μαθητές να φοράνε ή να μεταφέρουν διαφημιστικά τσιγάρων

56 Πολιτική των σχολείων σχετικά με το κάπνισμα Γραπτές οδηγίες Προφορικές οδηγίες Γραπτές οδηγίες που διανέμονται στους γονείς ή κηδεμόνες Γραπτές οδηγίες που διανέμονται στο προσωπικό Προφορικές οδηγίες που δίνονται στους γονείς ή κηδεμόνες Αφίσες και ταμπέλες που δηλώνουν την πολιτική

57 Καπνιστές δάσκαλοι/καθηγητές και κάπνισμα στους εφήβους 62% αγοριών και 60% κοριτσιών 86% αγοριών και 88% κοριτσιών Αύξηση επίπτωσης καπνίσματος στους μαθητές (OR 1.8) Poulsen LH Tobacco Control 2002;11: Εκτίθενται σε καπνό δασκάλων εκτός σχολείου Εκτίθενται σε καπνό δασκάλων εντός σχολείου Αγόρια ετών: μιμούνται τον δάσκαλο Κορίτσια 17-18: μιμούνται την δασκάλα Murray, Kiryluk 1985 Καλή συσχέτιση μεταξύ καπνίσματος δασκάλων και μαθητών Tubman 2001

58 Ελληνικά σχολεία Εκπαίδευση για κάπνισμα Υπάρχει διδασκαλία στην τάξη για τους κινδύνους του καπνίσματος ;; Συζητούνται στην τάξη οι λόγοι για τους οποίους τα νέα παιδιά καπνίζουν ;;

59 Ελληνικά σχολεία Εκπαίδευση για κάπνισμα Kyrlesi A. BMC Public Health 2007;7:3 αγόρια κορίτσια ετών

60 Πρόγραμμα εκπαίδευσης μαθητών σχετικά με το κάπνισμα Διαλέξεις Συζήτηση σε ομάδες Ταινίες και videos Εναλλαγή ρόλων, εξομοιώσεις, πρακτική εξάσκηση Πρόσκληση ειδικών ομιλητών Ομαδικές εργασίες /διαδίκτυο Συμμαθητές εκπαιδευτές School Health Policy. Boerm B 2007;77:207-14

61 Πρόγραμμα εκπαίδευσης μαθητών σχετικά με το κάπνισμα curriculum (health education) Project alert Life skills training Here’s looking at you 2000 Teens against tobacco use Towards no tobacco use Others 48% σχολείων στις ΗΠΑ Όλα τα σχολεία στη Μεγάλη Βρετανία

62 Αποτελεσματικότητα εκπαίδευσης υγείας Αγόρια και κορίτσια σε σχολεία χωρίς εκπαίδευση υγείας έχουν ↑↑ επίπτωση καπνίσματος στις ηλικίες και –Murray M. J Epid Comm Health 1984;38:167 Η ενίσχυση της εκπαίδευσης κατά του καπνίσματος δεν επηρεάζει σημαντικά το κάπνισμα σε αγόρια και κορίτσια –Maes L Tackling Tobacco 1999 Health Promotion Wales Peterson 2000 Reid, McNeill 1995 Nutbeam 1995 Charlton 2000 Απογοητευτικά αποτελέσματα

63 Hutchinson Smoking Prevention Project Built motivation –General health motivation –Long-term health –Short-term health –Cosmetic/social –Physical fitness/sports –Monetary –Addiction –Environmental tobacco smoke –Effect on family Teach skills for identifying social influences to smoke –Peer influence –Advertising/media influences –Action of the tobacco industry

64 EFSA (European Smoking prevention Framework) Curriculum: Σε 5 Ευρωπαϊκές χώρες –5-6 μαθήματα –Εκπαίδευση και Οδηγός προς τους δασκάλους / καθηγητές –Φυλλάδια για τις συνέπειες του καπνίσματος –Διαγωνισμός για slogan, poster σχετικό με κάπνισμα De Vries H. Health Education Research 2003;18:611-26

65 Σκοποί ↑↑ επίπεδο γνώσης: –Συνέπειες του καπνίσματος –Παθητικό κάπνισμα –Κάπνισμα – εθισμός –Κοινωνικές συνέπειες του καπνίσματος –Οικονομικές συνέπειες του καπνίσματος –Συνέπειες του καπνίσματος στο περιβάλλον –Ενίσχυση θετικής στάσης στο μη-κάπνισμα –Ενίσχυση αυτοπεποίθησης –Δημιουργία ικανοτήτων άρνησης καπνίσματος –Δημιουργία διάθεσης να γίνει ή να παραμείνει μη καπνιστής De Vries H. Health Education Research 2003;18: Anti-smoking skills 1.Ικανότητα να λέει ΌΧΙ όταν προσφέρεται τσιγάρο 1.Ικανότητα υπεράσπισης της επιλογής με σαφή επιχειρήματα 1.Ικανότητα απαίτησης καθαρού περιβάλλοντος 1.Ικανότητα ανάληψης πρωτοβουλίας για το περιβάλλον 1.Ικανότητα κατάθεσης προσωπικής άποψης για το κάπνισμα 1.Ανταλλαγή γνώσης και στάσης σε ότι αφορά στο κάπνισμα

66 Τι σημαίνει πρόγραμμα εκπαίδευσης στα σχολεία ;; Πρόγραμμα ελέγχου καπνίσματος στο σχολείο Πρόγραμμα εκπαιδευτικό Πρόγραμμα εκπαίδευσης εκπαιδευτικών Εκπαίδευση για κατανόηση και διδασκαλία της συμπεριφοράς των καπνοβιομηχανιών

67 Glynn T. Prev Medic 1993;22: Εξοικείωση των παιδιών με τη διαφήμιση τσιγάρων

68 Gilpin E. Am J Pub Health 2007; 97: Επίπτωση της διαφήμισης στην έναρξη καπνίσματος παιδιά ετών

69 National Youth Tobacco Survey 2004, United States Τι τσιγάρα καπνίζουν τα παιδιά;; ↑↑↑ Διαφήμιση

70 Πρόγραμμα διακοπής καπνίσματος στο σχολείο θέλουν οι μαθητές να συμμετέχουν σε τέτοιο πρόγραμμα;; 3136 μαθητές –Οι περισσότεροι δηλώνουν ότι δεν θα συμμετείχαν σε πρόγραμμα διακοπής στο σχολείο Leatherdale S. Addictive Behaviors 2006;31:

71 Ποια διαδικασία διακοπής καπνίσματος προτιμούν οι νέοι 3660 μαθητές –Οι περισσότεροι δηλώνουν ότι θα προτιμούσαν να κόψουν το κάπνισμα μόνοι τους και με την συμβουλή και συμπαράσταση φίλων Leatherdale S. Addictive Behaviors 2005;30:

72 Ποια είναι η γνώμη των φοιτητών σε ότι αφορά την πολιτική του καπνίσματος στα σχολεία Rigotti N Tobacco Control 2003;12:251-56

73 Οι μαθητές έχουν αυξημένο κίνδυνο να γίνουν καπνιστές όταν : –Καπνίζουν οι φίλοι τους –Καπνίζουν στην οικογένεια –Παρακολουθούν σχολείο όπου : Δεν εκπαίδευση μη-καπνίσματος Καπνίζουν καθηγητές Καπνίζουν μεγαλύτεροι μαθητές Δεν υπάρχει πολιτική καπνίσματος 1.Εκπαίδευση /πολιτική καπνίσματος στα σχολεία 2. Αλλαγή προτύπων 3. Απαγόρευση διαφήμισης τσιγάρων

74

75


Κατέβασμα ppt "Πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση και ενημέρωση για κάπνισμα Ι. Μητρούσκα Πνευμονολογική κλινικήΠανεπιστήμιο Κρήτης."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google