Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Μορφές της βυζαντινής τέχνης. Bυζαντινή τέχνη ονομάζεται η τέχνη που άκμασε στη Βυζαντινή αυτοκρατορία από την ίδρυση της πρωτεύουσάς της, της Κωνσταντινούπολης,

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "Μορφές της βυζαντινής τέχνης. Bυζαντινή τέχνη ονομάζεται η τέχνη που άκμασε στη Βυζαντινή αυτοκρατορία από την ίδρυση της πρωτεύουσάς της, της Κωνσταντινούπολης,"— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 Μορφές της βυζαντινής τέχνης

2 Bυζαντινή τέχνη ονομάζεται η τέχνη που άκμασε στη Βυζαντινή αυτοκρατορία από την ίδρυση της πρωτεύουσάς της, της Κωνσταντινούπολης, το 330 μ.Χ., μέχρι την άλωσή της από τους Τούρκους, το 1453 μ.Χ. Bυζαντινή τέχνη ονομάζεται η τέχνη που άκμασε στη Βυζαντινή αυτοκρατορία από την ίδρυση της πρωτεύουσάς της, της Κωνσταντινούπολης, το 330 μ.Χ., μέχρι την άλωσή της από τους Τούρκους, το 1453 μ.Χ. Από την τεράστια βιβλιογραφία για τη βυζαντινή τέχνη, έγινε επιλογή υλικού για τις ανάγκες αυτής της σύντομης παρουσίασης. Εστιάσαμε συνοπτικά στις παρακάτω μορφές της τέχνης του Βυζαντίου: Από την τεράστια βιβλιογραφία για τη βυζαντινή τέχνη, έγινε επιλογή υλικού για τις ανάγκες αυτής της σύντομης παρουσίασης. Εστιάσαμε συνοπτικά στις παρακάτω μορφές της τέχνης του Βυζαντίου: -Αρχιτεκτονική (ναοδομία) -Αρχιτεκτονική (ναοδομία) -Ζωγραφική (τοιχογραφίες, ψηφιδωτά, φορητές εικόνες) -Ζωγραφική (τοιχογραφίες, ψηφιδωτά, φορητές εικόνες) -Γλυπτική/ μικρογλυπτική -Γλυπτική/ μικρογλυπτική -Ιστορημένα χειρόγραφα -Ιστορημένα χειρόγραφα -Υφάσματα -Υφάσματα -Κοσμήματα -Κοσμήματα Η εργασία αυτή πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια υλοποίησης του Προγράμματος Σχολικών δραστηριοτήτων (τομέας πολιτιστικών θεμάτων), σε συνεργασία των μαθητών του τμήματος Β1 με τον υπεύθυνο του προγράμματος, καθηγητή Λαμπρινό Ανδρέα, θεολόγο-Ιστορικό. Η εργασία αυτή πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια υλοποίησης του Προγράμματος Σχολικών δραστηριοτήτων (τομέας πολιτιστικών θεμάτων), σε συνεργασία των μαθητών του τμήματος Β1 με τον υπεύθυνο του προγράμματος, καθηγητή Λαμπρινό Ανδρέα, θεολόγο-Ιστορικό. Στόχοι μας ήταν : Στόχοι μας ήταν : -Να προσεγγίσουμε μορφές της τέχνης του Βυζαντίου μέσα από συλλογική εργασία. -Να προσεγγίσουμε μορφές της τέχνης του Βυζαντίου μέσα από συλλογική εργασία. -Να κατανοήσουμε τη βυζαντινή πολιτιστική κληρονομιά και την επίδρασή της στην -Να κατανοήσουμε τη βυζαντινή πολιτιστική κληρονομιά και την επίδρασή της στην τέχνη των νεότερων χρόνων. τέχνη των νεότερων χρόνων. -Να συνειδητοποιήσουμε πώς εκφράζεται μέσα από την τέχνη η ορθόδοξη πίστη και -Να συνειδητοποιήσουμε πώς εκφράζεται μέσα από την τέχνη η ορθόδοξη πίστη και η χριστιανική παράδοση. η χριστιανική παράδοση. Ιδιαίτερες ευχαριστίες για την προσπάθειά τους αξίζουν στους/στις μαθητές/τριες: Αποστολάκη Γιάννη, Βλαχάκη Σωτηρία,Δασκαλάκη Νίκο, Ελ Χατίμπ Αλέξανδρο, Καρκανάκη Γεωργία, Κανδυλάκη Μανόλη, Κουκιαδάκη Γιάννη και Λεονταράκη Ηρώ. Ιδιαίτερες ευχαριστίες για την προσπάθειά τους αξίζουν στους/στις μαθητές/τριες: Αποστολάκη Γιάννη, Βλαχάκη Σωτηρία,Δασκαλάκη Νίκο, Ελ Χατίμπ Αλέξανδρο, Καρκανάκη Γεωργία, Κανδυλάκη Μανόλη, Κουκιαδάκη Γιάννη και Λεονταράκη Ηρώ. 8 ο Γυμνάσιο Ηρακλείου 8 ο Γυμνάσιο Ηρακλείου 14 Μαίου Μαίου 2013

3 Αρχιτεκτονική (ναοδομία) Μετά το διάταγμα των Μεδιολάνων (313 μ.Χ.) με το οποίο σταμάτησαν οι διωγμοί των χριστιανών και ο χριστιανισμός αναγνωρίστηκε ως ισότιμη θρησκεία με τις άλλες, άρχισαν να χτίζονται ναοί στον τύπο της β α σ ι λ ι κ ή ς. Η βασιλική είναι ένα στενόμακρο οικοδόμημα το οποίο χωρίζεται εσωτερικά με κιονοστοιχίες σε κλίτη (διαδρόμους) που συνήθως είναι τρία, πέντε και σπανιότερα επτά ή εννιά. Μετά το διάταγμα των Μεδιολάνων (313 μ.Χ.) με το οποίο σταμάτησαν οι διωγμοί των χριστιανών και ο χριστιανισμός αναγνωρίστηκε ως ισότιμη θρησκεία με τις άλλες, άρχισαν να χτίζονται ναοί στον τύπο της β α σ ι λ ι κ ή ς. Η βασιλική είναι ένα στενόμακρο οικοδόμημα το οποίο χωρίζεται εσωτερικά με κιονοστοιχίες σε κλίτη (διαδρόμους) που συνήθως είναι τρία, πέντε και σπανιότερα επτά ή εννιά. Το μεσαίο κλίτος των ναών ρυθμού βασιλικής έχει μεγαλύτερο πλάτος και ύψος από τα πλευρικά κλίτη (σχεδόν διπλάσιο) και πολλά παράθυρα που επιτρέπουν τον άνετο φωτισμό του εσωτερικού των ναών. Το μεσαίο κλίτος των ναών ρυθμού βασιλικής έχει μεγαλύτερο πλάτος και ύψος από τα πλευρικά κλίτη (σχεδόν διπλάσιο) και πολλά παράθυρα που επιτρέπουν τον άνετο φωτισμό του εσωτερικού των ναών. Από τους πιο γνωστούς ναούς ρυθμού βασιλικής στον ελλαδικό χώρο, είναι ο ναός του Αγίου Δημητρίου και η Παναγία η Αχειροποίητος στη Θεσσαλονίκη. Από τους πιο γνωστούς ναούς ρυθμού βασιλικής στον ελλαδικό χώρο, είναι ο ναός του Αγίου Δημητρίου και η Παναγία η Αχειροποίητος στη Θεσσαλονίκη. Άγιος Δημήτριος Θεσσαλονίκης, πεντάκλιτη βασιλική (5 ος αι.) Άγιος Δημήτριος Θεσσαλονίκης, πεντάκλιτη βασιλική (5 ος αι.) Αχειροποίητος Θεσσαλονίκης, τρίκλιτη βασιλική (5 ος αι.) Αχειροποίητος Θεσσαλονίκης, τρίκλιτη βασιλική (5 ος αι.)

4 Περίκεντροι ναοί Παράλληλα με το ρυθμό της βασιλικής, υπάρχει και ο π ε ρ ί κ ε ν τ ρ ο ς (κυκλικός ή οκταγωνικός ) ναός. Το ιδιαίτερο γνώρισμά του είναι η θολωτή του στέγη, από τα παράθυρα της οποίας εισχωρεί στο εσωτερικό άπλετο κατακόρυφο φως. Χαρακτηριστικά παραδείγματα περίκεντρων ναών είναι: Παράλληλα με το ρυθμό της βασιλικής, υπάρχει και ο π ε ρ ί κ ε ν τ ρ ο ς (κυκλικός ή οκταγωνικός ) ναός. Το ιδιαίτερο γνώρισμά του είναι η θολωτή του στέγη, από τα παράθυρα της οποίας εισχωρεί στο εσωτερικό άπλετο κατακόρυφο φως. Χαρακτηριστικά παραδείγματα περίκεντρων ναών είναι: Άγιος Γεώργιος (ροτόντα) στη Θεσσαλονίκη (4 ος αι.) Άγιος Βιτάλιος στη Ραβέννα της Ιταλίας. (6 ος αι.)

5 Βασιλική με τρούλο Η β α σ ι λ ι κ ή μ ε τ ρ ο ύ λ ο προήλθε από το συνδυασμό της βασιλικής με τον περίκεντρο ναό.Συνδυάζει την ευρυχωρία της βασιλικής,με την αίσθηση της ψυχικής ανάτασης που δημιουργεί ο τρούλος. Σ’ αυτό το ρυθμό οικοδομήθηκε το αριστούργημα της βυζαντινής αρχιτεκτονικής, η Αγία Σοφία της Κωνσταντινούπολης ( μ.Χ),αλλά και ο ναός των Αγίων Αποστόλων,επίσης στην Κωνσταντινούπολη, και ο Άγιος Μάρκος στη Βενετία. Η β α σ ι λ ι κ ή μ ε τ ρ ο ύ λ ο προήλθε από το συνδυασμό της βασιλικής με τον περίκεντρο ναό.Συνδυάζει την ευρυχωρία της βασιλικής,με την αίσθηση της ψυχικής ανάτασης που δημιουργεί ο τρούλος. Σ’ αυτό το ρυθμό οικοδομήθηκε το αριστούργημα της βυζαντινής αρχιτεκτονικής, η Αγία Σοφία της Κωνσταντινούπολης ( μ.Χ),αλλά και ο ναός των Αγίων Αποστόλων,επίσης στην Κωνσταντινούπολη, και ο Άγιος Μάρκος στη Βενετία. Στις φωτογραφίες, εξωτερική όψη και φωτορεαλιστική απεικόνιση της Αγίας Σοφίας. Στις φωτογραφίες, εξωτερική όψη και φωτορεαλιστική απεικόνιση της Αγίας Σοφίας.

6 Βασιλική με τρούλο Βασιλική με τρούλο Αγία Σοφία Κωνσταντινούπολης Άγιος Μάρκος Βενετίας

7 Σταυροειδής εγγεγραμμένος με τρούλο Τον 9 ο αι. εμφανίστηκε ο ρυθμός του εγ γ ε γ ρ α μ μ έ ν ο υ σ τ α υ ρ ο ε ι δ ο ύ ς μ ε τ ρ ο ύ λ ο. Το αρχιτεκτονικό του σχέδιο αποτελείται από ένα σταυρό εγγεγραμμένο σε τετράγωνο. Ο τρούλος στηρίζεται εκεί που τέμνονται οι κεραίες του σταυρού, ενώ ο σταυρός φαίνεται αν κοιτάξουμε στη στέγη του ναού. Γνωστοί ναοί αυτού του ρυθμού είναι ο ναός της Θεοτόκου στη μονή του Οσίου Λουκά στη Βοιωτία, η Καπνικαρέα στο κέντρο της Αθήνας, το καθολικό της Μονής Καισαριανής, το καθολικό της Μονής Πετράκη, η Παναγία στο Φόδελε. Ναός Παναγίας, Μονή Οσίου Λουκά στη Βοιωτία (μέσα του 10 ου αι.) Ναός Εισοδίων της Θεοτόκου -Καπνικαρέα- Αθήνα (11 ος αι.)

8 Σταυροειδείς εγγεγραμμένοι ναοί Μονή Καισαριανής, Αθήνα (11 ος αι.) Μονή Πετράκη, Αθήνα (13 ος αι.) Παναγία στο Φόδελε (11 ος αι.) Παναγία η Γοργοεήκοος ή Μικρή Μητρόπολη, Αθήνα (12 ος αι.)

9 Οκταγωνικός ρυθμός Ένας ακόμα τύπος ναού εμφανίστηκε τον 11ο αι. ο ο κ τ α γ ω ν ι κ ό ς ναός στον οποίο ο τρούλος στηρίζεται σε οκτάγωνο. Αυτό δίνει στο ναό μεγαλύτερη άνεση χώρου. Σ’αυτόν τον αρχιτεκτονικό ρυθμό ανήκουν: Ένας ακόμα τύπος ναού εμφανίστηκε τον 11ο αι. ο ο κ τ α γ ω ν ι κ ό ς ναός στον οποίο ο τρούλος στηρίζεται σε οκτάγωνο. Αυτό δίνει στο ναό μεγαλύτερη άνεση χώρου. Σ’αυτόν τον αρχιτεκτονικό ρυθμό ανήκουν: το καθολικό της Μονής Δαφνίου, Αθήνα (11 ος αι.) το καθολικό της Μονής Δαφνίου, Αθήνα (11 ος αι.) ο Όσιος Λουκάς στη Βοιωτία, (αρχές 11 ου αι.) ο Όσιος Λουκάς στη Βοιωτία, (αρχές 11 ου αι.) Καθολικό Μονής Δαφνίου, Αθήνα (11 ος αι.) Όσιος Λουκάς στη Βοιωτία, (αρχές 11 ου αι.)

10 Βυζαντινή ζωγραφική Απαραίτητο συμπλήρωμα των ναών είναι ο ζωγραφικός διάκοσμος, ο οποίος περιλαμβάνει τοιχογραφίες, ψηφιδωτά και φορητές εικόνες. Η ζωγραφική των ναών δεν είναι μια διακοσμητική τέχνη. Δε δημιουργήθηκε δηλαδή για να συγκινεί αισθητικά το θεατή. Οι βυζαντινοί αγιογράφοι δεν αποδίδουν πιστά τη φυσική πραγματικότητα και την ανατομική ακρίβεια του ανθρώπινου σώματος. Αυτό γίνεται διότι κατά την αντίληψη που επικρατούσε, η τελειότητα βρίσκεται όχι στον επίγειο αλλά στον ουράνιο κόσμο. Απαραίτητο συμπλήρωμα των ναών είναι ο ζωγραφικός διάκοσμος, ο οποίος περιλαμβάνει τοιχογραφίες, ψηφιδωτά και φορητές εικόνες. Η ζωγραφική των ναών δεν είναι μια διακοσμητική τέχνη. Δε δημιουργήθηκε δηλαδή για να συγκινεί αισθητικά το θεατή. Οι βυζαντινοί αγιογράφοι δεν αποδίδουν πιστά τη φυσική πραγματικότητα και την ανατομική ακρίβεια του ανθρώπινου σώματος. Αυτό γίνεται διότι κατά την αντίληψη που επικρατούσε, η τελειότητα βρίσκεται όχι στον επίγειο αλλά στον ουράνιο κόσμο.

11 Τοιχογραφίες Τοιχογραφία: Η τοιχογραφία διακρίνεται στη: Τοιχογραφία: Η τοιχογραφία διακρίνεται στη: νωπογραφία (fresco), όπου τα χρώματα τοποθετούνται πάνω σε νωπό κονίαμα (σοβά) και στερεοποιούνται με το στέγνωμα του κονιάματος, και στην νωπογραφία (fresco), όπου τα χρώματα τοποθετούνται πάνω σε νωπό κονίαμα (σοβά) και στερεοποιούνται με το στέγνωμα του κονιάματος, και στην ξηρογραφία (sesco), όπου τα χρώματα τοποθετούνται σε στεγνό τοίχο και σταθεροποιούνται με τη βοήθεια κολλητικής ουσίας (αβγό, γάλα, ρετσίνι κ.α.). ξηρογραφία (sesco), όπου τα χρώματα τοποθετούνται σε στεγνό τοίχο και σταθεροποιούνται με τη βοήθεια κολλητικής ουσίας (αβγό, γάλα, ρετσίνι κ.α.). Οι βυζαντινοί δεν προτιμούσαν την ξηρογραφία διότι τα έργα αυτά καταστρέφονταν εύκολα. Σχεδόν όλες οι βυζαντινές τοιχογραφίες που σώζονται μέχρι σήμερα είναι νωπογραφίες. Αυτό οφείλεται στο ότι στην τεχνική αυτή, καθώς στέγνωνε το κονίαμα απορροφούνταν μαζί και τα χρώματα, με αποτέλεσμα η τοιχογραφία να είναι ανθεκτικότερη στο χρόνο και στην υγρασία. Οι βυζαντινοί δεν προτιμούσαν την ξηρογραφία διότι τα έργα αυτά καταστρέφονταν εύκολα. Σχεδόν όλες οι βυζαντινές τοιχογραφίες που σώζονται μέχρι σήμερα είναι νωπογραφίες. Αυτό οφείλεται στο ότι στην τεχνική αυτή, καθώς στέγνωνε το κονίαμα απορροφούνταν μαζί και τα χρώματα, με αποτέλεσμα η τοιχογραφία να είναι ανθεκτικότερη στο χρόνο και στην υγρασία. Η Γέννηση του Χριστού, τοιχογραφία στην Περίβλεπτο στο Μυστρά (14 ος αι.) Η εις Άδου κάθοδος, τοιχογραφία, Μονή της Χώρας, Κωνσταντινούπολη (12 ος αι.)

12 Νωπογραφίες (frescoes) από τον Άγιο Κλήμη Οχρίδας στα Σκόπια Η προσευχή στη Γεθσημανή (14 ος αι.) Η Κοίμηση της Θεοτόκου (14 ος αι.)

13 Ψηφιδωτό Το ψηφιδωτό είναι η τέχνη της διακόσμησης μιας επιφάνειας με μικρές ψηφίδες από φυσικά πετρώματα, τερακότα (ψημένο πηλό), υαλόμαζα σε διάφορα χρώματα και πιο σπάνια ελεφαντόδοντο και ημιπολύτιμους λίθους. Για την κατασκευή ψηφίδων χρυσού ή ασημένιου χρώματος κολλούσαν πάνω σε υαλόμαζα πολύ λεπτά φύλλα χρυσού ή αργύρου και κατόπιν τα κάλυπταν με λεπτή επίστρωση γυαλιού. Οι ψηφίδες κόβονταν σε κατάλληλα σχήματα: τετράγωνα, τρίγωνα, ορθογώνια και κυκλικά. Το ψηφιδωτό είναι η τέχνη της διακόσμησης μιας επιφάνειας με μικρές ψηφίδες από φυσικά πετρώματα, τερακότα (ψημένο πηλό), υαλόμαζα σε διάφορα χρώματα και πιο σπάνια ελεφαντόδοντο και ημιπολύτιμους λίθους. Για την κατασκευή ψηφίδων χρυσού ή ασημένιου χρώματος κολλούσαν πάνω σε υαλόμαζα πολύ λεπτά φύλλα χρυσού ή αργύρου και κατόπιν τα κάλυπταν με λεπτή επίστρωση γυαλιού. Οι ψηφίδες κόβονταν σε κατάλληλα σχήματα: τετράγωνα, τρίγωνα, ορθογώνια και κυκλικά. Παναγία Βρεφοκρατούσα, Αγία Σοφία Κωνσταντινούπολης (10 ος αι.)

14 Βυζαντινά ψηφιδωτά Ο Χριστός, Αγία Σοφία Κων/πολης (13 ος αι.) Ένθρονη Παναγία Βρεφοκρατούσα, Αγία Σοφία Κων/πολης (867 μ.Χ.) Ο Χριστός Παντοκράτορας, Μονρεάλε, Σικελία (1145) Παναγία Γλυκοφιλούσα, Βυζαντινό Μουσείο Αθήνας (τέλη 13 ου αι.)

15 Φορητές εικόνες / τεχνική της τέμπερας Φορητές εικόνες / τεχνική της τέμπερας Φορητές εικόνες : Φορητή εικόνα ονομάζεται η απεικόνιση προσώπων αλλά και ολόκληρων σκηνών από την Αγία Γραφή, πάνω σε ξύλο (κυπαρίσσι, μουριά ή πεύκο), σε γύψινη επιφάνεια ή σε ύφασμα. Φορητές εικόνες : Φορητή εικόνα ονομάζεται η απεικόνιση προσώπων αλλά και ολόκληρων σκηνών από την Αγία Γραφή, πάνω σε ξύλο (κυπαρίσσι, μουριά ή πεύκο), σε γύψινη επιφάνεια ή σε ύφασμα. Οι τεχνικές ζωγραφικής ήταν η τέμπερα και η εγκαυστική τεχνική. Οι τεχνικές ζωγραφικής ήταν η τέμπερα και η εγκαυστική τεχνική. -Τέμπερα: Ήταν η τεχνική της ανάμειξης διαφόρων χρωμάτων. Τα χρώματα τα ανακάτευαν αρχικά με κρόκο αυγού και κατόπιν για να στερεωθούν τους πρόσθεταν ρετσίνι ή γάλα συκιάς. Για να δώσουν ζωντάνια και λάμψη στα χρώματα άλειφαν την εικόνα στο τέλος με βερνίκι. -Τέμπερα: Ήταν η τεχνική της ανάμειξης διαφόρων χρωμάτων. Τα χρώματα τα ανακάτευαν αρχικά με κρόκο αυγού και κατόπιν για να στερεωθούν τους πρόσθεταν ρετσίνι ή γάλα συκιάς. Για να δώσουν ζωντάνια και λάμψη στα χρώματα άλειφαν την εικόνα στο τέλος με βερνίκι. Αρχάγγελος Μιχαήλ (14 ος αι.), Βυζαντινό Μουσείο Αθήνας Ευαγγελισμός (13 ος αι.), Μουσείο Οχρίδας, Σκόπια Ευαγγελισμός (13 ος αι.), Μουσείο Οχρίδας, Σκόπια

16 Φορητές εικόνες εγκαυστικής τεχνικής Εγκαυστική τεχνική: Ο ζωγράφος ανακάτευε το κάθε χρώμα μέσα σε λιωμένο κερί.Αφού ζωγράφιζε την εικόνα ζέσταινε την επιφάνεια της με το « κέστρον» δηλαδή με μια πυρακτωμένη μεταλλική λάμα. Με το ζέσταμα αυτό που λεγόταν καύσις, έλιωνε το κερί, τα χρώματα «δένονταν» μεταξύ τους και έπαιρναν μια λάμψη σαν βερνίκι. Η τεχνική αυτή είναι γνωστή και σαν κηρόχυτη ζωγραφική. Εγκαυστική τεχνική: Ο ζωγράφος ανακάτευε το κάθε χρώμα μέσα σε λιωμένο κερί.Αφού ζωγράφιζε την εικόνα ζέσταινε την επιφάνεια της με το « κέστρον» δηλαδή με μια πυρακτωμένη μεταλλική λάμα. Με το ζέσταμα αυτό που λεγόταν καύσις, έλιωνε το κερί, τα χρώματα «δένονταν» μεταξύ τους και έπαιρναν μια λάμψη σαν βερνίκι. Η τεχνική αυτή είναι γνωστή και σαν κηρόχυτη ζωγραφική. Φορητές κηρόχυτες εικόνες του 6 ου αι., Μονή Αγίας Αικατερίνης Σινά: Φορητές κηρόχυτες εικόνες του 6 ου αι., Μονή Αγίας Αικατερίνης Σινά: Χριστός Παντοκράτορας Παναγία Βρεφοκρατούσα

17 Γλυπτική/ Μικρογλυπτική Αντίθετα με τη ζωγραφική, η γλυπτική παραμελήθηκε στα βυζαντινά χρόνια. Αυτό οφείλεται κυρίως σε δύο λόγους: Αντίθετα με τη ζωγραφική, η γλυπτική παραμελήθηκε στα βυζαντινά χρόνια. Αυτό οφείλεται κυρίως σε δύο λόγους: -Οι ορθόδοξοι χρστιανοί δεν αισθάνθηκαν την ανάγκη να αναπαραστήσουν την ομορφιά του ανθρώπινου σώματος με τη μορφή αγαλμάτων. -Οι ορθόδοξοι χρστιανοί δεν αισθάνθηκαν την ανάγκη να αναπαραστήσουν την ομορφιά του ανθρώπινου σώματος με τη μορφή αγαλμάτων. - Η γλυπτική είχε συνδεθεί με την ειδωλολατρία της προχριστιανικής εποχής. Οι γλύπτες της βυζαντινής εποχής ασχολήθηκαν κυρίως με τη διακόσμηση. Στα θαυμάσια κιονόκρανα που σκάλισαν, η λάξευση εισχωρεί πολύ στο βάθος του ανάγλυφου, δημιουργώντας ένα εντυπωσιακό αποτέλεσμα που δίνει την εντύπωση της δαντέλας. - Η γλυπτική είχε συνδεθεί με την ειδωλολατρία της προχριστιανικής εποχής. Οι γλύπτες της βυζαντινής εποχής ασχολήθηκαν κυρίως με τη διακόσμηση. Στα θαυμάσια κιονόκρανα που σκάλισαν, η λάξευση εισχωρεί πολύ στο βάθος του ανάγλυφου, δημιουργώντας ένα εντυπωσιακό αποτέλεσμα που δίνει την εντύπωση της δαντέλας. Δημιούργησαν επίσης έργα μικρών διαστάσεων από ελεφαντόδοντο, τα οποία έχουν μια ιδιαίτερη ομορφιά.Τα αντικείμενα αυτά, ακριβά και πολυτελή λόγω του υλικού κατασκευής τους, είναι έργα υψηλής τέχνης. Δημιούργησαν επίσης έργα μικρών διαστάσεων από ελεφαντόδοντο, τα οποία έχουν μια ιδιαίτερη ομορφιά.Τα αντικείμενα αυτά, ακριβά και πολυτελή λόγω του υλικού κατασκευής τους, είναι έργα υψηλής τέχνης. -Στις εικόνες βλέπουμε κιονόκρανα από την Αγία Σοφία Κων/πολης. -Στις εικόνες βλέπουμε κιονόκρανα από την Αγία Σοφία Κων/πολης.

18 Βυζαντινή μικρογλυπτική Κάλυμμα ευαγελίου (11 ος αι.) χρυσός,ελεφανόδοντο,πολύτιμοι λίθοι,Μητροπολιτικό Μουσείο Νέας Υόρκης Πλακίδιο από ελεφαντόδοντο (9 ος -10 ος αι.), Μουσείο Λούβρου, Παρίσι

19 Βυζαντινή μικρογλυπτική Σταύρωση (10 ος αι.) Πλακίδιο από ελεφαντόδοντο,Μητροπολιτικό Μουσείο Νέας Υόρκης Σταύρωση (10 ος αι.) Πλακίδιο από ελεφαντόδοντο,Μητροπολιτικό Μουσείο Νέας Υόρκης Κοίμηση της Θεοτόκου (10 ος αι.) Πλακίδιο από ελεφαντόδοντο, Μητροπολιτικό Μουσείο Νέας Υόρκης Κοίμηση της Θεοτόκου (10 ος αι.) Πλακίδιο από ελεφαντόδοντο, Μητροπολιτικό Μουσείο Νέας Υόρκης

20 Ιστορημένα χειρόγραφα Ιστορημένα χειρόγραφα ονομάζονται τα ζωγραφισμένα χειρόγραφα, με παραστάσεις που λέγονται μικρογραφίες (miniatures) και είχαν σκοπό να κάνουν πιο κατανοητό το περιεχόμενό τους.Τις ζωγράφιζαν ειδικοί καλλιτέχνες μετά τη συγγραφή ολόκληρου του βιβλίου. Ιστορημένα χειρόγραφα ονομάζονται τα ζωγραφισμένα χειρόγραφα, με παραστάσεις που λέγονται μικρογραφίες (miniatures) και είχαν σκοπό να κάνουν πιο κατανοητό το περιεχόμενό τους.Τις ζωγράφιζαν ειδικοί καλλιτέχνες μετά τη συγγραφή ολόκληρου του βιβλίου. Τα βυζαντινά χειρόγραφα ήταν δύο ειδών: ειλητάρια και κώδικες. Οι κυριότερες γραφικές ύλες των βυζαντινών ήταν ο πάπυρος, η περγαμηνή και από τον 9 ο αι.το χαρτί. Χρησιμοποιούσαν κάλαμον και μελάνι (μαύρο, γκρι, πράσινο, χρυσαφί, κίτρινο) για τις επικεφαλίδες, το κείμενο και τη διακόσμησή του, ενώ κόκκινο μελάνι για τους τίτλους των κεφαλαίων και τα αρχικά γράμματα κάθε κεφαλαίου. Οι αυτοκράτορες χρησιμοποιούσαν ένα ειδικό μελάνι το κιννάβαρι (πορφυρού χρώματος) για να υπογράφουν τα αυτοκτατορικά διατάγματά τους,τα λεγόμενα χρυσόβουλλα, ενώ με χρυσό μελάνι έγραφαν τα έγγραφα προς τους πάπες, τους βασιλιάδες ή τους αυτοκράτορες των ξένων χωρών. Τα βυζαντινά χειρόγραφα ήταν δύο ειδών: ειλητάρια και κώδικες. Οι κυριότερες γραφικές ύλες των βυζαντινών ήταν ο πάπυρος, η περγαμηνή και από τον 9 ο αι.το χαρτί. Χρησιμοποιούσαν κάλαμον και μελάνι (μαύρο, γκρι, πράσινο, χρυσαφί, κίτρινο) για τις επικεφαλίδες, το κείμενο και τη διακόσμησή του, ενώ κόκκινο μελάνι για τους τίτλους των κεφαλαίων και τα αρχικά γράμματα κάθε κεφαλαίου. Οι αυτοκράτορες χρησιμοποιούσαν ένα ειδικό μελάνι το κιννάβαρι (πορφυρού χρώματος) για να υπογράφουν τα αυτοκτατορικά διατάγματά τους,τα λεγόμενα χρυσόβουλλα, ενώ με χρυσό μελάνι έγραφαν τα έγγραφα προς τους πάπες, τους βασιλιάδες ή τους αυτοκράτορες των ξένων χωρών. Ευαγγέλιο σε περγαμηνή (11 ος αι.) Βυζαντινό Μουσείο Αθήνας Ευαγγέλιο σε περγαμηνή (10 ος αι.) Μητροπολιτικό Μουσείο Νέας Υόρκης

21 Ιστορημένα χειρόγραφα Λόγοι Θεόδωρου Καισαρείας, περγαμηνό χειρόγραφο 11 ου αι., Βρετανική Βιβλιοθήκη, Λονδίνο Μινιατούρα από Ψαλτήρι που απεικονίζει τον αυτοκράτορα Βασίλειο Β, (11 ος αι.), Μαρκιανή Βιβλιοθήκη, Βενετία

22 Υφάσματα: Τα πολυτελή υφάσματα έχουν σημαντική θέση στην ιστορία της βυζαντινής τέχνης, συντελώντας στην ατμόσφαιρα μεγαλείου και χλιδής που αγαπούσαν οι βυζαντινοί. Στο βυζάνττιο υπήρχαν ιδιωτικά αλλά και αυτοκρατορικά εργαστήρια υφαντουργίας. Η παραγωγή μεταξωτών υφασμάτων γνώρισε τεράστια ανάπτυξη, παράλληλα με τα βαμβακερά, μάλλινα και λινά υφάσματα. Μεταξωτά υφάσματα από τα αυτοκρατορικά εργαστήρια προσφέρονταν ως δώρα σε ξένους ηγεμόνες, πρεσβευτές και πάπες, των οποίων την εύνοια επιζητούσαν κατά καιρούς οι βυζαντινοί αυτοκράτορες. Ο πλούτος των αυτοκρατορικών ενδυμάτων αλλά και αυτών των αξιωματούχων του παλατιού ήταν εντυπωσιακός. Σε μεγάλη τελειότητα έφτασαν και τα κεντημένα υφάσματα που χρησιμοποιούνταν για λειτουργικούς σκοπούς, για ιερατικά άμφια ή για το στολισμό των εκκλησιών. Μεταξωτό χρυσοκέντητο ύφασμα επιταφίου (14 ος αι.), Βυζαντινό Μουσείο, Αθήνα Τμήμα χιτώνα με παράσταση αγγέλου (4 ος -5 ος αι.), Βυζαντινό Μουσείο, Αθήνα

23 Υφάσματα Βυζαντινό μεταξωτό με αναβάτες, άλογα και λιοντάρια (11 ος -12 ος αι.), Ιστορικό Μουσείο Λυών, Γαλλία. Ύφασμα με σκηνή αρματοδρομίας (8 ος αι.) Μουσείο Κλουνί, Παρίσι

24 Κοσμήματα Ιδιαίτερα αγαπητά στους αυτοκράτορες, στους αξιωματούχους τους αλλά και στους ανώτερους κληρικούς, ήταν τα κοσμήματα και τα αντικείμενα από χρυσό, ασήμι και άλλα πολύτιμα μέταλλα. Οι τεχνίτες χρησιμοποιούσαν ημιπολύτιμους αλλά και πολύτιμους λίθους, όπως σμαράγδια από την Αίγυπτο, ζαφείρια από την Κε ϋ λάνη, μαργαριτάρια από τον Περσικό Κόλπο, λάπις λάζουλι, αχάτη κ.ά. για να δημιουργήσουν εντυπωσιακά έργα τέχνης, όπως βραχιόλια, δαχτυλίδια, καρφίτσες, σκουλαρίκια. Ιδιαίτερα αγαπητά στους αυτοκράτορες, στους αξιωματούχους τους αλλά και στους ανώτερους κληρικούς, ήταν τα κοσμήματα και τα αντικείμενα από χρυσό, ασήμι και άλλα πολύτιμα μέταλλα. Οι τεχνίτες χρησιμοποιούσαν ημιπολύτιμους αλλά και πολύτιμους λίθους, όπως σμαράγδια από την Αίγυπτο, ζαφείρια από την Κε ϋ λάνη, μαργαριτάρια από τον Περσικό Κόλπο, λάπις λάζουλι, αχάτη κ.ά. για να δημιουργήσουν εντυπωσιακά έργα τέχνης, όπως βραχιόλια, δαχτυλίδια, καρφίτσες, σκουλαρίκια. Στα δώρα του αυτοκράτορα σε αξιωματούχους, πρεσβευτές και ευνοούμενούς του, περιλαμβάνονταν και κοσμήματα, τα οποία ταξίδευαν σε κάθε γωνιά της αυτοκρατορίας αλλά και έξω από τα σύνορά της. Στα δώρα του αυτοκράτορα σε αξιωματούχους, πρεσβευτές και ευνοούμενούς του, περιλαμβάνονταν και κοσμήματα, τα οποία ταξίδευαν σε κάθε γωνιά της αυτοκρατορίας αλλά και έξω από τα σύνορά της. Τα εργαστήρια κοσμηματοποιίας έφτιαχναν και παραγγελίες με εκκλησιαστικό προορισμό. Τα κοσμήματα είχαν συχνά και ρόλο φυλαχτού. Χαρακτηριστική μαρτυρία γι΄αυτό,παρέχουν οι σταυροί και τα εγκόλπια, η πιο πολυάριθμη ίσως ενότητα κοσμημάτων που έχει σωθεί. Τα εργαστήρια κοσμηματοποιίας έφτιαχναν και παραγγελίες με εκκλησιαστικό προορισμό. Τα κοσμήματα είχαν συχνά και ρόλο φυλαχτού. Χαρακτηριστική μαρτυρία γι΄αυτό,παρέχουν οι σταυροί και τα εγκόλπια, η πιο πολυάριθμη ίσως ενότητα κοσμημάτων που έχει σωθεί.

25 Κοσμήματα Στέμμα του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Ζ΄του Μονομάχου ( ) Εθνικό Μουσείο Βουδαπέστης, Ουγγαρία Χρυσό βραχιόλι με πολύτιμους λίθους (6 ος αι.), Μητροπολιτικό Μουσείο Νέα Υόρκης Ο αρχάγγελος Μιχαήλ σε κάλυμμα Ευαγγελίου, (12 ος αι.) Ναός Αγίου Μάρκου, Βενετία Παναγία, Άγιος Βασίλειος και Άγιος Γρηγόριος. Χρυσός σταυρός με σμάλτο, (αρχές 11 ου αι.), Βρετανικό Μουσείο Λονδίνο

26 Κοσμήματα Τμήμα χρυσού περιδέραιου με πολύτιμες πέτρες (5 ος αι.), Μουσείο Μπενάκη, Αθήνα Χρυσά περικάρπια διακοσμημένα με σμάλτο (11 ος αι.), Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού, Θεσσαλονίκη Κόσμημα από χρυσό,καμέο και πολύτιμους λίθους (11 ος αι.), Μητροπολιτικό Μουσείο Νέας Υόρκης Ασημένιος δίσκος που εικονίζει την πάλη του Δαβίδ με το Γολιάθ ( ), Μητροπολιτικό Μουσείο Νέας Υόρκης

27 Βιβλιογραφία Αντουράκης Γ.Β., Χριστιανική Αρχαιολογία τόμος Α΄, Αθήνα 1984 Αντουράκης Γ.Β., Χριστιανική Αρχαιολογία τόμος Α΄, Αθήνα 1984 Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα, 1997, Τόμος Α΄Ελλάς, Βυζαντινή τέχνη, σελίδες Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα, 1997, Τόμος Α΄Ελλάς, Βυζαντινή τέχνη, σελίδες Ιστορία του Μεσαιωνικού και του Νεότερου Κόσμου, Β΄ Γενικού Λυκείου, σελίδες Ιστορία του Μεσαιωνικού και του Νεότερου Κόσμου, Β΄ Γενικού Λυκείου, σελίδες Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία, Β΄ Γυμνασίου, σελίδες Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία, Β΄ Γυμνασίου, σελίδες Βικιπαίδεια Βικιπαίδεια Ντεκάστρο Μ., Βυζαντινή τέχνη (οδηγός για παιδιά) Ντεκάστρο Μ., Βυζαντινή τέχνη (οδηγός για παιδιά)


Κατέβασμα ppt "Μορφές της βυζαντινής τέχνης. Bυζαντινή τέχνη ονομάζεται η τέχνη που άκμασε στη Βυζαντινή αυτοκρατορία από την ίδρυση της πρωτεύουσάς της, της Κωνσταντινούπολης,"

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google