Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

2 ο ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ LOGICOMIX 5 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ:ΛΟΓΙΚΟ-ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ Ομάδα παρουσίασης : Αθανασιάδης.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "2 ο ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ LOGICOMIX 5 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ:ΛΟΓΙΚΟ-ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ Ομάδα παρουσίασης : Αθανασιάδης."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 2 ο ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ LOGICOMIX 5 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ:ΛΟΓΙΚΟ-ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ Ομάδα παρουσίασης : Αθανασιάδης Αδριανός Αναστασίου Γιώργος Αυγερινού Ευδοκία Βαρβαρίγγου Ανθή Γρέκα Δέσποινα Παππά Δανάη

2 Γεγονότα Ο Russell γνωρίζει τον καινούριο του μαθητή Loudwig Wittgenstein. Εκδίδεται ο πρώτος τόμος των Principia Mathematica. Κηρύσσεται ο 1 ος Παγκόσμιος Πόλεμος Ο Wittgenstein στέλνει στον Russell το έργο του «Tractatus Logico-Philosophicus»

3 Λογική Η λογική ασχολείται με τη μελέτη διαδικασιών και κανόνων, με τους οποίους μπορούμε να οδηγηθούμε με ορθό τρόπο από υποθέσεις σε συμπεράσματα

4 Η πορεία της λογικής στους αιώνες… Αριστοτελική, συλλογιστική μορφή λογικής ο Leibnitz οραματίστηκε την τυποποίηση της, μια παγκόσμια γλώσσα,μέσω της οποίας όλοι οι άνθρωποι θα μπορούσαν να εξάγουν ορθά συμπεράσματα. ο Boole έβαλε αλγεβρικές μεθόδους με δικούς της κανόνες και σύμβολα. Ο Frege έβαλε τις βάσεις της σύγρονής λογικής.

5 Μετατρέπει τη Λογική σε Άλγεβρα BOOLE Το έργο του Boole αναπτύσσεται μέσα σε ένα περιβάλλον, όπου είχε γίνει αντιληπτό,ότι η δύναμη της Άλγεβρας βρίσκεται στο γεγονός ότι τα σύμβολα που αναπαριστούν ποσότητες και κανόνες υπακούουν σε ένα μικρό αριθμό βασικών κανόνων ή νόμων. Αυτό σημαίνει ότι το ίδιο θα μπορούσε να ισχύει και στην περίπτωση μιας τεράστιας ποικιλίας αντικειμένων και πράξεων, αρκεί να υπάκουαν σε κάποιους νόμους ή κανόνες

6 Και ξεκινά με την παρατήρηση ότι … Οι προτάσεις της Αριστοτελικής Λογικής είναι της μορφής : Όλα τα φυτά είναι ζωντανά Κανένας ιπποπόταμος δεν είναι έξυπνος Μερικοί άνθρωποι μιλούν αγγλικά

7 Και το σημαντικό είναι… Η κλάση ή το σύνολο όλων των ατόμων που περιγράφονται με αυτήν την λέξη, δηλαδή Η κλάση των ζωντανών οργανισμών Η κλάση των ιπποπόταμων Η κλάση των ανθρώπων

8 Κατά συνέπεια προσπάθησε να δημιουργήσει μια… Άλγεβρα κλάσεων π.χ Λευκά πράγματα = x Πρόβατα = y Πράγματα με κέρατα = z zxy = λευκά πρόβατα με κέρατα

9

10 Ένα παράδειγμα συλλογισμού… Μπορούμε να πούμε: Κάθε υπολογιστής λειτουργεί με ρεύμα. Κάθε Mac είναι υπολογιστής. Άρα κάθε Mac λειτουργεί με ρεύμα. Δεν μπορούμε να πούμε: Κάθε υπολογιστής λειτουργεί με ρεύμα. Κάθε Mac λειτουργεί με ρεύμα. Άρα κάθε υπολογιστής είναι Mac.

11 Η θεωρία των τύπων Απορρέει από τη θεωρία συνόλων. Σκοπός της είναι να εξηγήσει το άπειρο που εμφανίστηκε με τη θεωρία συνόλων. Φυσικά δεν τα κατάφερε…

12 Το περιεχόμενο της: Στην ουσία είναι ένας άκρως αφαιρετικός τρόπος σκέψης. Απλοποιούμε μια πρόταση μέχρι να μην απλοποιείται άλλο… Αντιστοιχίζουμε αντικείμενα και ενέργειες σε σύμβολα.

13 Ένα παράδειγμα Έχουμε μια πρόταση : Χθες το μεσημέρι έτρωγα φασολάκια ενώ άκουγα μουσική. Η πρόταση γίνεται : Χθες  έ τρωγα  ενώ άκουγα  (     )  (  )

14

15 Α' Παγκόσμιος Πόλεμος

16 Αντάντ Μεγ. Βρετανία Γαλλία Ρωσία Η.Π.Α.

17 Κεντρικές Δυνάμεις Γερμανία Αυστροουγγαρία Οθωμανική Αυτοκρατορία

18 Μιλιταρισμός Γερμανία 1,3 εκατ. 5,0 εκατ. Γαλλία 0,73 εκατ. 4,0 εκατ. Ρωσία 0,40 εκατ. 1,2 εκατ. Η πεποίθηση ότι οι διακρατικές διαφορές μπορούσαν να επιλυθούν μόνο με ένοπλη σύγκρουση. Στρατιωτικός ανταγωνισμός

19 Ιμπεριαλισμός Η επεκτατική πολιτική των βιομηχανικά αναπτυγμένων κρατών σε βάρος άλλων κρατών. Αποικιοκρατικός ανταγωνισμός

20 Σχέδιο Σλίφεν Γερμανικό στρατηγικό σχέδιο για τη νίκη σε έναν πιθανό μελλοντικό πόλεμο ανάμεσα σε Γαλλία και Ρωσία. “Το Βέλγιο είναι χώρα, δεν είναι δρόμος.”

21 Συμμαχίες Οι μεγαλύτερες χώρες είχαν δημιουργήσει συμμαχίες.

22 Εθνικισμός Η ανάπτυξη εθνικιστικών συναισθημάτων από τους λαούς και η καλλιέργεια μίσους για οτιδήποτε απειλεί τα εθνικά συμφέροντα.

23 Αφορμή Στο Σαράγεβο, 28 Ιουνίου του 1914, ο διάδοχος του αυστριακού θρόνου, Φραγκίσκος Φερδινάρδος, δολοφονείται από τον Γκαβρίλο Πρίντσιπ.

24 Tα μέτωπα

25 Oι μάχες

26 “Πόλεμος των χαρακωμάτων” Υπόγειες σύραγγες, σκαμμένες στο έδαφος, που επικοινωνούσα ν μεταξύ τους.

27 Νέα όπλα Μαχητικά αεροσκάφη Τανκς Χημικός πόλεμος Αερόπλοια Ζέπελιν Υποβρύχια

28

29 O ρόλος των γυναικών

30 Βικτωριανή εποχή Στα χρόνια της Βικτωρίας η χώρα της έφθασε στη μέγιστη ακμή. Με τον όρο “βικτωριανή” χαρακτηρίζουμε τις παρωχημένες ηθικές αξίες και την υποκρισία.

31 Απολογισμός

32

33 Never such innocence, Never before or since, As changed itself to past Without a word--the men Leaving the gardens tidy, The thousands of marriages, Lasting a little while longer: Never such innocence again. Philip Larkin

34 Η αρχή της φιλοσοφίας και το «γιατί» Όταν κάποτε κάποιοι άνθρωποι πρωτόγονοι μέσα στην απελπισία της γύμνιας τους αναρωτήθηκαν για ποιο λόγο κρυώνουν και υποφέρουν, ενώ θα μπορούσαν κάλλιστα να δανειστούν το τομάρι κάποιου άγριου ζώου, σκέφτηκαν πρακτικά και το έπραξαν, το φόρεσαν. Έτσι κατόρθωσαν να κερδίσουν μια βασική μάχη στον αδυσώπητο αγώνα της επιβίωσης. Το τομάρι αυτό έγινε η βασική ασπίδα τους απέναντι στις αντίξοες παγωνιές. Το αρχικό όμως ερώτημα που τους έδωσε το έναυσμα για να περάσουν στην πράξη, όσο και αν μας φαίνεται σύμφωνα με τα σύγχρονα δεδομένα απελπιστικά αυτονόητο, ήταν προϊόν πρωτοποριακού για την εποχή συλλογισμού. Ήταν με λίγα λόγια προϊόν φιλοσοφίας, γέννημα γνήσιου στοχασμού. Όταν αργότερα το ένα «γιατί» έφερνε το άλλο ο άνθρωπος προόδευε. Ανακάλυψε τη φωτιά, τον τροχό, την οδό αναζήτησης της υπαρξιακής του αιτίας και τόσα άλλα. Κι όταν έφτασε η χρονική στιγμή που η ζωή συσσώρευσε πολλά «γιατί», η ζωή είχε πλέον αυξήσει σημαντικά τις απαιτήσεις της. Τότε ήταν που αυτά τα «γιατί» ταξινομήθηκαν και έγιναν συστηματικά για να εκπληρώσουν αποτελεσματικότερα το σκοπό τους….

35 …Αυτό το χρονικό σημείο στάθηκε η ιστορική στιγμή γέννησης επιμέρους κλάδων αναζήτησης, επιμέρους δηλαδή επιστημών. «Γιατί αστράφτει ο ουρανός στην κακοκαιρία;», θα σε ρωτήσει ο φυσικός επιστήμονας. «Γιατί το υδροκυάνιο σκοτώνει;», θα σε ρωτήσει ο χημικός. «Γιατί δυο παράλληλες ευθείες γραμμές δεν έχουν κανένα κοινό σημείο; », ρωτά κάποτε και ο Μαθηματικός. Και ο φιλόσοφος τι ρωτά τελικά; Αυτός αρκείται στο «γιατί». Τώρα βέβαια αρχίζει να καταλαβαίνει ο αντιδραστικός φίλος που αμφισβήτησε την πρακτική αξία της φιλοσοφίας ότι αυτή είναι η επιστήμη των επιστημών. Είναι ο κορμός ολόκληρης της συστηματικής αναζήτησης, ο κορμός του επιστημονικού δένδρου που διακλαδώνεται συνεχώς και γιγαντώνεται ανά τους αιώνες. Η Φιλοσοφία,ως η ευρύτερη επιστήμη λοιπόν, αποτελεί το «γιατί» των «γιατί», τη σκέψη των σκέψεων και καθαρά επαγωγικά την πράξη των πράξεων.

36 Επιδίωξη της Ουτοπίας Είναι φανερό πλέον το τι είδους θέματα πραγματεύεται η Φιλοσοφία. Δεν επιδιώκει αποκλειστικά να δώσει λύση σε κάποιο συγκεκριμένο πρόβλημα, αλλά να καταστήσει τον άνθρωπο γνώστη της δύναμής του, ώστε να πορευθεί με σταθερά βήματα προς την ουτοπική κατάκτηση του Όλου. Βέβαια εύλογα θα αναρωτηθεί κανείς αν είναι λογικό, σκόπιμο ή ωφέλιμο να επιδιώκει κάτι που από την αρχή γνωρίζει πως ελάχιστες πιθανότητες έχει να το φτάσει, όπως είναι η προαναφερθείσα ουτοπία. Δε θα βιαστούμε όμως να του δώσουμε εξηγήσεις αφού αναπόφευκτα θα καταλάβει από μόνος του ότι όσο μεγαλύτερος είναι ο σκοπός, τόσο μεγαλύτερη είναι και η προσπάθεια. Κυνηγώντας συστηματικά και μεθοδικά το Όλο θα κατακτά ολοένα και περισσότερο το Μερικό, εκείνο δηλαδή που αναφέρεται στις διάφορες πτυχές της καθημερινής του ζωής, στα πρακτικά προβλήματα που συνεχώς τίθενται ενώπιόν του. Το Μερικό αναφέρεται στην επιβίωση, ενώ το Όλο στην αυτοπραγμάτωση. Το Μερικό πηγάζει από το Όλο. Εναπόκειται πλέον στη κρίση του καθενός το που αξίζει να αφιερώσει τη βάση της επίγειας διαμονής του.

37 ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Η λέξη φιλοσοφία ετυμολογικά είναι σύνθετη και προέρχεται από το αρχαίο ελληνικό φιλείν (που σημαίνει αγάπη) και τη λέξη σοφία. Η φιλοσοφία ασχολείται με ερωτήματα ή απορίες που μπορούμε να αποκαλέσουμε οριακά, θεμελιώδη, ή έσχατα. Η αναζήτηση απαντήσεων σε ερωτήματα που πιθανά ξεπερνούν τις ανθρώπινες γνωστικές δυνατότητες, ακόμα κι αν αυτά παραμείνουν τελικά αναπάντητα, βοηθά στη διερεύνηση των ορίων της ανθρώπινης σκέψης. Δεν θα ήταν λάθος να πούμε ότι φιλοσοφία είναι σκέψη πάνω στην ίδια τη σκέψη και τις δυνατότητες της. Γενικώς θα μπορούσε να διατυπώσει κανείς ότι φιλοσοφική σκέψη είναι η διανοητική διερεύνηση βαθέων ερωτημάτων για την σχέση του ανθρώπου με τον κόσμο και την θέση του σ’ αυτόν. Η φιλοσοφία βέβαια δεν αρκείται στην ανάλυση της πραγματικότητας του εμπειρικού κόσμου, αλλά διατυπώνει προτάσεις για την αλλαγή του. Ένας φιλόσοφος δεν αρκείται στο να διατυπώσει πώς έχουν τα πράγματα, αλλά προχωρά και σε συγκεκριμένες προτάσεις για το πώς θα μπορούσαν να είναι.ανθρώπου

38 ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΘΑΥΜΑΖΕΙΝ. Πρώτος χρησιμοποίησε το όνομα φιλοσοφία και ονόμασε φιλόσοφο τον εαυτό του ο Πυθαγόρας. Η ελληνική φιλοσοφία είναι η αρχαιότερη και ξεκίνησε από τον Ορφέα στη Θράκη και από τον Λίνο στη Θήβα. Επόμενος αρχαίος φιλόσοφος ήταν ο Μουσαίος από την Αθήνα, ο οποίος πρώτος έγραψε περί Θεογονίας και Σφαίρας. Η φιλοσοφία που ξεκίνησε από τον Πυθαγόρα ονομαζόταν Ιταλική, επειδή ο Πυθαγόρας στην Ιταλία κυρίως άσκησε τη φιλοσοφία. Η φιλοσοφία που ξεκίνησε από τον Αναξίμανδρο ονομαζόταν Ιωνική, επειδή ο δάσκαλος του Αναξίμανδρου, ο Θαλής, ήταν Ίωνας(καταγόταν από τη Μίλητο). Ο Σωκράτης εισήγαγε την ηθική φιλοσοφία. Στην ηθική φιλοσοφία υπήρχαν δέκα σχολές: Ακαδημαϊκή, Κυρηναϊκή, Ηλιακή, Μεγαρική, Κυνική, Ερετρική, Διαλεκτική, Περιπατιτική, Στωική, Επικούρεια.

39 Ο Μπέρτραντ Ράσελ διατυπώνει πως φιλοσοφία είναι μια δεξαμενή γνώσεων που ακόμα είναι ανέτοιμες προς εξειδικευμένη επιστημονική διαπραγμάτευση. Επομένως, όπως έχει ιστορικά αποδειχθεί άλλωστε, η φιλοσοφία είναι η επιστήμη των επιστημών, ο κορμός της διεπιστημονικής γνώσης, ο άσβεστος πόθος αναζήτησης του ανθρώπου. Πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι οι σύγχρονες θετικές επιστήμες (Μαθηματικά, Φυσική, Χημεία, Ιατρική, Αστρονομία κ.α.) αλλά και μεταγενέστερες θεωρητικές (Ψυχολογία, Κοινωνιολογία κ.α.) ξεπήδησαν από το φιλοσοφικό στοχασμό.Μπέρτραντ Ράσελ Παρόλο το εύρος της έννοιας της Φιλοσοφίας, δεν πρέπει να παραβλέπεται το γεγονός ότι πρόκειται για επιστήμη (και μάλιστα τη "μητέρα" επιστήμη). Επομένως η μέθοδος ενός στοχασμού, ώστε αυτός να ονομασθεί φιλοσοφικός, πρέπει να τηρεί συγκεκριμένα επιστημονικά κριτήρια και στάδια. Αυτά τα στάδια είναι εκείνα της Παρατηρήσεως, της Υποθέσεως, του Πειράματος, της Απόδειξης και της Επαναλήψεως. Ο φιλοσοφικός στοχασμός απαραίτητα πρέπει να εγκολπώνει την επιστημονική αποδεικτική διαδικασία.αποδεικτική διαδικασία

40 ..Η Φιλοσοφία διαιρείται σε κλάδους Ηθική ονομάζεται ο τομέας της Φιλοσοφίας που διερευνά το αν πρέπει ή όχι ο άνθρωπος να ενεργεί με κάποιους τρόπους ή να υιοθετήσει κάποιους γενικούς κανόνες που να καθορίζουν τις ενέργειες του.Ηθική Αισθητική ονομάζεται ο τομέας που ασχολείται εκτεταμένα με την αντίληψη του καλού, του ωραίου και των αντίστροφων τους.Αισθητική Γνωσιολογία ονομάζεται ο κλάδος που διερευνά τα όρια, την προέλευση και την ποιότητα της ανθρώπινης γνώσης.Γνωσιολογία Μεταφυσική ονομάζεται ο τομέας που ασχολείται με το επέκεινα, με εκείνο που εμπειρία δεν μας αποκαλύπτει. (Δεν πρέπει να συγχέεται με εξωεπιστημονικούς κλάδους όπως η Παραφυσική).Μεταφυσική

41 Παλαιά _vs_ Νέα Φιλοσοφία(Ιστορία της φιλοσοφίας) Μπορούμε να ενδιαφερθούμε για την ιστορία της φιλοσοφίας για τους ίδιους λόγους που ενδιαφερόμαστε για την ίδια τη φιλοσοφία: για να λύσουμε ένα πρόβλημά μας. Αυτό βέβαια γεννά μια απορία για την εξέλιξη της φιλοσοφίας. Πώς είναι δυνατόν να μελετάμε το παλιό για να λύσουμε ένα καινούργιο πρόβλημα; Το εύλογο θα ήταν πως στα δικά μας, τα σύγχρονα προβλήματα, θα απαντά η δική μας, η σύγχρονη φιλοσοφία. Αν η παλιά φιλοσοφία έχει να πει κάτι που να αφορά τα δικά μας προβλήματα τότε αυτό θα βρίσκεται ενσωματωμένο στη σύγχρονη φιλοσοφία. Όπως όταν προσεγγίζουμε ένα πρόβλημα της γεωμετρίας δεν ανοίγουμε τα Στοιχεία του Ευκλείδη, αλλά ένα σύγχρονο εγχειρίδιο γεωμετρίας. Η παλιά γνώση που μας είναι ακόμα ωφέλιμη θα έπρεπε να βρίσκεται ενσωματωμένη στο καινούργιο. Το ίδιο θα έπρεπε να ισχύει κατ’ αρχήν και με τη φιλοσοφία, και φαντάζομαι πως κάποιος θα στεκόταν καχύποπτος απέναντι σε έναν που θα τού ’λεγε πως τούτο δεν ισχύει αναγκαστικά. Είναι άραγε δυνατόν να πρέπει να φύγουμε από τη δική μας εποχή, από τα βιβλία και τα κείμενα του καιρού μας, και να πάμε να ψάξουμε πίσω στα παλιά, τη στιγμή που εμάς μας ενδιαφέρει να λύσουμε ένα ολόδικό μας, τωρινό πρόβλημα; Υπάρχουν κάποιες συγκεκριμένες ανησυχίες, που εάν κάποιος θέλει να τις προσεγγίσει στην πιο ολοκληρωμένη και πιο πλούσια μορφή τους θα πρέπει να προστρέξει σε παλιούς, αραχνιασμένους φιλοσόφους.

42 Φιλοσοφικά..  Το γνωστό είναι πεπερασμένο, το άγνωστο ατελείωτο. Στεκόμαστε πάνω σε ένα νησί στη μέση ενός απεριόριστου, ανεξήγητου ωκεανού. Το καθήκον κάθε γενιάς είναι να αποκτά λίγη περισσότερη γη.» {T.H. Huxley}  «Η φιλοσοφία πρέπει να σπουδάζεται όχι για να μας δώσει οριστικές απαντήσεις στα ερωτήματά της... αλλά μάλλον για τα ίδια αυτά ερωτήματα... επειδή πλαταίνουν την αντίληψή μας για το τί είναι δυνατό, πλουτίζουν τη δημιουργική μας φαντασία και περιορίζουν τη δογματική αυτοπεποίθηση που κρατά κλεισμένο το πνεύμα στη θεωρητική έρευνα. »{Μπ. Ρασελ}  «Οι σκέψεις είναι ελεύθερες και δεν υπακούουν σε κανόνες. Πάνω σε αυτές βρίσκεται η ελευθερία του ανθρώπου και δεσπόζουν λαμπρά στη φύση...δημιουργούν ένα νέο παράδεισο, ένα νέο στερέωμα, μια νέα πηγή ενέργειας από την οποία νέες τέχνες ξεπηδούν.» {Παράκελσος}

43 ...General Wisdoms " A thought which is not independent is a thought only half understood." - Ludwig Wittgenstein ( ) " Not everything that can be counted counts, and not everything that counts can be counted." -Albert Einstein ( ) " How like philosophers! Preening themselves for teaching black-and-white thinkers to see shades of gray and forgetting all about the reds and greens and blues and yellows and " -Susan Sparks " I have had my solutions for a long time, but I do not yet know how I am to arrive at them." -Karl Friedrich Gauss ΕΝΑ ΓΝΩΡΙΖΩ, ΟΤΙ ΤΙΠΟΤΕ ΔΕΝ ΓΝΩΡΙΖΩ. ΟΥΚ ΕΝ ΤΩ ΠΟΛΛΩ ΤΟ ΕΥ. Σωκράτης ( ) Αθήνα ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΘΑΥΜΑΖΕΙΝ. Η ΨΥΧΗ ΕΙΝΑΙ ΑΘΑΝΑΤΗ. ΣΟΦΟΣ ΕΙΝΑΙ ΟΠΟΙΟΣ ΞΕΡΕΙ ΤΑ ΧΡΗΣΙΜΑ, ΟΧΙ ΤΑ ΠΟΛΛΑ. Αισχύλος ( )Ελευσίνα Η ΑΡΕΤΗ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΛΑΜΠΕΙ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ.. ΠΟΙΟΣ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΑΝ Η ΖΩΗ ΕΙΝΑΙ ΘΑΝΑΤΟΣ ΚΑΙ Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΖΩΗ; ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟ ΤΟ ΑΡΓΥΡΟ ΚΑΙ ΤΟ ΧΡΥΣΟ ΝΟΜΙΣΜΑ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΑΞΙΑ, ΝΟΜΙΣΜΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ Η ΑΡΕΤΗ ΚΑΙ ΘΑ ΕΠΡΕΠΕ ΚΑΙ ΑΥΤΗ ΝΑ ΕΙΧΕ ΣΥΝΑΛΛΑΓΜΑΤΙΚΗ ΔΥΝΑΜΗ. Ευριπίδης ( ) Σαλαμίνα

44 Ludwig Wittgenstein

45 Γέννηση: 26 Απριλίου 1889 (Βιέννη, Αυστρία) Θάνατος: 29 Απριλίου 1951 (Καίμπριτζ, Αγγλία)26 Απριλίου1889Βιέννη Αυστρία29 Απριλίου1951ΚαίμπριτζΑγγλία Βαθυστόχαστος Ορμητικός Δεσποτικός Ασκητικός Παθιασμένος Ασυμβίβαστος Διάνοια «Χαρισματική ιδιοφυία»

46 Σύντομο βιογραφικό Μηχανολογία (Βερολίνο, 17,5 χρονών) Αεροναυπηγική Γνωριμία με το Ράσσελ Στροφή στη φιλοσοφία 2 χρόνια στη Νορβηγία(1913) Tractatus logico-philosophicus ( ) Δάσκαλος στο χωριό Trattenbach ( ) αυστηρός, βαρύτητα στα μαθηματικά) Κηπουρός και Αρχιτέκτονας ( )

47 Wittgenstein's Aero Engine. Wittgenstein‘s From the patent paper of 1910 Manuscript Cabinet

48 The Last Manuscript-Entry Wittgenstein’s Pocket Diary

49 View from Wittgenstein’s Study of Whewells Court, Trinity College The House in Norway

50 Photo by Gilbert Pattison during the trip to France, July 1936 Wittgenstein rowing from Skjolden to his house Ludwig Wittgenstein in the Fellows’ Garden, Trinity College. Photo by Norman Malcom

51 Εισαγωγή στην πρώιμη φιλοσοφία του Wittgenstein 1 Ο κόσμος είναι όλα όσα συμβαίνουν 5.6 Τα όρια της γλώσσας μου σημαίνουν τα όρια του κόσμου μου 7 Για όσα δεν μπορεί να μιλάει κανείς, γι’ αυτά πρέπει να σωπαίνει Tractatus

52 Tractatus Logico-Philosophicus Ράσσελ, γερμανική 1921, αγγλική έκδοση 1922 Διδακτορικό από Cambridge 1929 Tractatus: ποίημα λογικής, πυκνός και σύντομος λόγος Πρώιμος και ύστερος Βιττγκενστάιν κατά τον Ράσσελ

53 Wittgenstein I: Tractatus Logico- Philosophicus Tractatus Logico- Philosophicus Θεωρία της Απεικονιστικότητας της Γλώσσας ή Θεωρία της Λογικής Αναπαράστασης (=ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται τον κόσμο σχηματίζοντας εικόνες των γεγονότων) τα φιλοσοφικά προβλήματα ως αποτέλεσμα της παρανόησης της λογικής της γλώσσας Διάκριση ανάμεσα στο λέγειν και το δεικνύναι

54 Tractatus Logico Philosophicus Το μοναδικό έργο του Wittgenstein που δημοσιεύτηκε όσο αυτός ζούσε. Θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα φιλοσοφικά κείμενα του 20ου αιώνα. Το μεγαλύτερο ποσοστό του γράφτηκε κατά τη διάρκεια του Α παγκόσμιου πολέμου

55 Η Δομή του Έργου Αριθμημένες προτάσεις π.χ. 1, 1.1, 1.11, 1.12 μέχρι τον αριθμό 7. Ο δεκαδικός αριθμός δηλώνει τη λογική βαρύτητα της πρότασης. Η κάθε πρόταση έχει μορφή αξιώματος, χωρίς να υπάρχει επιχειρηματολογία

56 Το Περιεχόμενο του Έργου Λογική δομή των προτάσεων Η φύση του λογικού συμπεράσματος Τα όρια της σκέψης και της γλώσσας.

57 Οι βασικές προτάσεις 1.Ο κόσμος είναι όλα όσα συμβαίνουν. 2.Το γεγονός είναι η ύπαρξη καταστάσεων πραγμάτων. 3.Κάθε σκέψη είναι λογική εικόνα των γεγονότων. 4.Η σκέψη είναι μια πρόταση με νόημα. 5.Η πρόταση είναι μια συνάρτηση αλήθειας των στοιχειωδών προτάσεων. 6.Η γενική μορφή της συνάρτησης αλήθειας είναι : 7.Για όσα δεν μπορεί να μιλά κανείς θα πρέπει να σωπαίνει

58 Ύστερο έργο Περί της βεβαιότητας Παρατηρήσεις πάνω στα χρώματα Πολιτισμός και αξίες Το μπλε και το καφέ βιβλίο Περί τέχνης & αισθητικής Περί ηθικής Πολιτισμός και αξίες Αφορισμοί και εξομολογήσεις Διαλέξεις για τη θρησκευτική πίστη Γλώσσα μαγεία τελετουργία Παρατηρήσεις για τη θεμελίωση των μαθηματικών

59 Wittgenstein II: Φιλοσοφικές έρευνες (εκδόθηκε το 1953) Δεν εστιάζει στην απεικονιστική προσέγγιση (όπως στο Tractatus) αλλά συνδέει πλέον το νόημα με τη χρήση. Δεν ορίζουμε τις λέξεις συνδέοντας τες με τα αντικείμενα (εικόνες) αλλά με τον τρόπο που χρησιμοποιούνται. Αναλύεται η χρήση της γλώσσας, ως ένα σύνολο από γλωσσικά παιχνίδια, μέσα από τα οποία οι λέξεις που απαρτίζουν τη γλώσσα λειτουργούν και αποκτούν νόημα.

60

61 Ο WITTGENSTEIN ΚΑΙ ΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΚΑΜΠΗΣ ΣΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Το βιβλίο μιλά για τα προβλήματα της φιλοσοφίας των μαθηματικών τα οποία άπτονται μεν των βιτγκενσταϊνικών απόψεων για τη θεμελίωση, ποτέ όμως δεν εθίγησαν από τον Wittgenstein (όπως, λ.χ., η θεωρία των γραφημάτων και οι πιθανολογικές ''λύσεις'' που προσφέρουν οι σημερινοί ηλεκτρονικοί υπολογιστές). Αφ' ετέρου, δίνει για πρώτη φορά ιδιαίτερη έμφαση στα κείμενα της μέσης περιόδου (Φιλοσοφικές παρατηρήσεις και Φιλοσοφική γραμματική) που δημοσιεύθηκαν μετά τις Παρατηρήσεις για τη θεμελίωση των μαθηματικών (ΠΘΜ) και τα οποία, ως γνωστόν, περιέχουν εκτενείς και εις βάθος αναλύσεις θεμάτων που στις ΠΘΜ θεωρούνται δεδομένες, οδηγώντας έτσι τους κριτικούς σε λανθασμένες εκτιμήσεις των ρηξικέλευθων ιδεών του βιενέζου φιλοσόφου για τη φιλοσοφία των μαθηματικών και στην αμαύρωση της εικόνας του ως φιλοσόφου των μαθηματικών.

62 Wittgenstein vs Russell Απαισιοδοξία της βιεννέζικης angst (=άγχος) Η άρση ανάμεσα στο ψέμα και στην αλήθεια Η φιλοσοφία μελετά τη γλώσσα και τα όριά της Απεικονιστικότητα της γλώσσας- γλωσσικά παιχνίδια Αισιοδοξία του βρετανικού φλέγματος Πίστη στην αντικειμενική αλήθεια (εμπειρισμός- πραγματισμός) Η φιλοσοφία βασίζεται στη λογική Η γλώσσα μας μπερδεύει

63 Υπάρχει ιπποπόταμος μες το δωμάτιο;

64 Λογικές-περιγραφικές προτάσεις (Russel, 1905) Ο βασιλιάς της Γαλλίας είναι φαλακρός! 1.Υπάρχει ένας βασιλιάς της Γαλλίας 2.Υπάρχει μόνο ένας βασιλιάς της Γαλλίας 3. Ό,τι κ αν είναι βασιλιάς της Γαλλίας είναι φαλακρό Η πρόταση και ό,τι περιγράφεται απ’ αυτήν πρέπει να διαθέτει λογική μορφή «Η Γαλλία είναι ένας φαλακρός βασιλιάς» ή μη λογικές προτάσεις «Η Γαλλία φαλακρή είναι βασιλιάς ο»: μη λογικές προτάσεις

65

66 Ο πόλεμος Τίποτα δεν σε εξανθρωπίζει όσο ο πόλεμος « αν λιποψυχήσω ή δειλιάσω πάει να πει πως έχω εντελώς λανθασμένη άποψη για τη ζωή» Το νόημα του κόσμου δεν βρίσκεται μέσα στον κόσμο

67 Wittgenstein’s Military I.D. Card

68 O Wittgenstein ως δάσκαλος Είχε την τάση να τραβάει τα μαλλιά των κοριτσιών που δεν καταλάβαιναν άλγεβρα Καθοδηγούσε τα παιδιά με ερωτήσεις Δίδασκε πάντα σε ανώτερο επίπεδο απ’ αυτό της ηλικίας των παιδιών

69 Ερώτηση: Γιατί το κοτόπουλο διέσχισε το δρόμο; ΠΛΑΤΩΝΑΣ: Για το καλό του. Στην άλλη πλευρά βρίσκεται η αλήθεια. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ: Είναι στη φύση του κοτόπουλου να διασχίζει τους δρόμους. ΑΪΝΣΤΑΙΝ Το αν το κοτόπουλο διέσχισε το δρόμο ή ο δρόμος το κοτόπουλο εξαρτάται από το πλαίσιο αναφοράς ΓΑΛΙΛΑΙΟΣ: Κι όμως, τον διέσχισε... ΚΑΡΟΛΟΣ ΜΑΡΞ: Ήταν ιστορικά αναπόφευκτο. ΔΑΡΒΙΝΟΣ: Τα κοτόπουλα, στο πέρασμα των αιώνων, επιλέχτηκαν από τη φύση με τέτοιο τρόπο ώστε να είναι σήμερα γενετικώς ικανά να διασχίζουν δρόμους. LUDWIG WITTGENSTEIN: Το ενδεχόμενο της «διάσχισης» είναι κωδικοποιημένο στα αντικείμενα "κοτόπουλο" και "δρόμος", για να έρθουν οι συνθήκες που θα προκαλέσουν την πραγματοποίηση αυτού του πιθανού συμβάντος.

70 O Wittgenstein ως πηγή έμπνευσης

71 (με βάση τον πίνακα του R.Magritte: Portrait of Edward James This is what one would see if the third dimension were rolled up like a cylinder: light from the back of his head would proceed toward us, past us, go around the circle, and wind up appearing to us like the back of the head in the mirror.

72

73 O Wittgenstein σήμερα: σε t-shirts, πιάτα, παπούτσια & κούπες Wittgenstein Tshirt Terra Plana men's "Wittgenstein"

74 The T-Shirt is available in various different styles Wittgenstein Ταινία: Wittgenstein Director : Derek Jarman 1993.

75 Ludwig Wittgenstein philosophy cartoons Those who speak know nothing... Images of Mathematicians on Postage Stamps

76 Eduardo Paolozzi (1924– 2005). Wittgenstein in New York from 'As is When' (1965). Pallant House Gallery, Chichester. Wilson Gift and Loan.

77 Eveline van Duyl Wittgenstein Oak veneer, textile, 140×45×160cm, 2009 Tom Phillips Wittgenstein's Dilemma Wittgenstein's Trap 1999 silkscreem on acrylic cube (a perspex cube apparently covered with a miscellany of letters that the viewer might be required to search for links and meanings).

78 Mike Saijo For Wittgenstein paper, shirt made from pages of pocket size dictionary, ink, gesso on canvas, in acrylic box Blog: Wittgenstein Light: Real Refreshment A Contribution to the Human Face with Reference to Wittgenstein επίσης: wittgensteinforum.wordpress.com/

79

80 ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟ-ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΤΟΥ ΜΠΕΡΤΡΑΝΤ ΡΑΣΕΛ Θέμα: Ο ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΔΥΣΤΥΧΙΑΣ- Η ΚΑΤΑΚΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΤΥΧΙΑΣ Επιμέλεια παρουσίασης : Αναστασίου Γιώργος

81 1 Ο ΜΕΡΟΣ: Ο ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΔΥΣΤΥΧΙΑΣ (Γενικά χαρακτηριστικά- Βικτωριανή Εποχή)

82 ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ > ΔΥΣΤΥΧΙΑ ΑΙΣΘΗΜΑ ΕΝΟΧΗΣΚΟΙΝΗ ΓΝΩΜΗ ΠΛΗΞΗ ΣΥΝΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΒΥΡΩΝΙΚΟ ΠΑΘΟΣΕΓΩΚΕΝΤΡΙΣΜΟΣΦΘΟΝΟΣΜΑΝΙΑ ΚΑΤΑΔΙΩΞΕΩΣΚΟΠΩΣΗ

83 Τι είναι εκείνο που κάνει τους ανθρώπους δυστυχισμένους; Αίτια της δυστυχίας: α) κοινωνικό σύστημα β) ατομική ψυχολογία: i.λαθεμένες απόψεις για την ζωή ii.λαθεμένες ηθικές αντιλήψεις iii.λαθεμένες συνήθειες ζωής ΕΓΩΚΕΝΤΡΙΣΜΟΣ: Μία πάρα πολύ σημαντική πηγή δυστυχίας είναι το πάθος του ΕΓΩΚΕΝΤΡΙΣΜΟΥ. Υπάρχουν 3 είδη εγωκεντρικών ατόμων:  Ο ΑΜΑΡΤΩΛΟΣ: Άτομο που έχει μια εικόνα για τον εαυτό του όπως νομίζει πως θα ΄πρεπε να είναι, που έρχεται συνεχώς σε αντίθεση με τη γνώση που έχει για τον εαυτό του όπως είναι.  Ο ΝΑΡΚΙΣΣΙΣΤΗΣ: Άτομο που χαρακτηρίζεται από υπερβολική ματαιοδοξία καθώς και από την τάση να θέλει όχι μόνο να θαυμάζει τον εαυτό του αλλά και να θαυμάζεται ο ίδιος σε παράλογο βαθμό.  Ο ΜΕΓΑΛΟΜΑΝΗΣ: Άτομο που χαρακτηρίζεται από τον διακαή πόθο του περισσότερο να κυριαρχεί παρά να γοητεύει, περισσότερο να τον φοβούνται παρά να τον αγαπούν. Η κοινή λύση για την αντιμετώπιση και των 3 ειδών εγωκεντρικών ανθρώπων είναι η ΕΠΙΒΟΛΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΕΙΘΑΡΧΕΙΑΣ.

84 Το βυρωνικό πάθος Το ΒΥΡΩΝΙΚΟ ΠΑΘΟΣ ουσιαστικά μία τάση-αντίληψη που εξέφραζε την Βικτωριανή εποχή και διατυπώθηκε από τον Λόρδο Βύρωνα.Αυτή είναι: > ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΒΙΚΤΩΡΙΑΝΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΑΠΑΙΣΙΟΔΟΞΙΑ: Δεν υπάρχει τίποτα καινούριο στη ζωή, άρα η δυστυχία είναι μονόδρομος. ΚΥΚΛΙΚΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ: Η απαισιοδοξία στην κυκλική αντίληψη της ζωής θα ήταν δικαιολογημένη αν τα πράγματα αντικαθίστανται με χειρότερα δίχως να διαγράφουν καμία πρόοδο σε κανένα τομέα. ΜΑΤΑΙΟΤΗΤΑ: Το αίσθημα της ματαιότητας γεννιέται από την πάρα πολύ εύκολη ικανοποίηση την φυσιολογικών αναγκών. Γι΄ αυτό το λόγο το να στερείται κανείς πράγματα αποτελεί απαραίτητο στοιχείο ευτυχίας. ΚΥΝΙΣΜΟΣ: Οι λόγοι που οδηγούν ορισμένους ανθρώπους στον κυνισμό συνδέονται με την τυραννία που ασκούν πάνω τους και στο υποσυνείδητο τους τα παλιά ιδανικά, οι παλιές αντιλήψεις. ΑΠΟΥΣΙΑ ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΥ: Ο ορθολογισμός κρίνεται ως καταδικαστέος καθώς επιδέχεται συναισθηματικές φορτίσεις.

85 Ο συναγωνισμός Ο αγώνας για την επιβίωση αποτελεί χαρακτηριστικό του μεγαλύτερου μέρους των μη προνομιούχων ανθρώπων. Το κακό πηγάζει από την γενικά παραδεδεγμένη φιλοσοφία της ζωής σύμφωνα με την οποία η ζωή είναι ένας στίβος, ένας συναγωνισμός όπου σεβαστός είναι ο νικητής. Πολύ σημαντικό ρόλο στην διαμόρφωση του συναγωνιστικού πνεύματος παίζει η παιδική ηλικία. Υπάρχει τρόπος διαφυγής από τον μηχανισμό στον οποίο κάποιος έχει εμπλακεί. Το θέμα είναι ότι δεν το κάνει επειδή ο ίδιος δεν έχει συνειδητοποιήσει πως αυτός ο μηχανισμός δεν μπορεί να τον πάει πιο ψηλά. ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΞΙΩΝ ΣΕ ΑΜΕΡΙΚΗ-ΕΥΡΩΠΗ  ΑΜΕΡΙΚΗ: Στην Αμερική, την εποχή του Ράσελ, η ευτυχία συνάδει με το χρήμα, την επιτυχία και τον συναγωνισμό. Η ενασχόληση με πράγματα που δεν αποφέρουν χρήματα είναι ανώφελη.  ΕΥΡΩΠΗ: Την ίδια εποχή, στην Ευρώπη αντικείμενο σεβασμού αποτελούν τα χαρίσματα. Σημαντικό είναι η μόρφωση, ο πνευματικός πλούτος κι όχι το χρήμα. Η μόνη θεραπεία για το πάθος του αλόγιστου συναγωνισμού είναι :α)η αποδοχή του ισορροπημένου ιδανικού της ζωής και β) η αποδέσμευση από την τυραννία οποιασδήποτε έμμονης ιδέας.

86 Πλήξη και διέγερση ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΛΗΞΗΣ  Μεταβολή συνθηκών προς το χειρότερο  Μη πλήρης απασχόληση των πνευματικών και σωματικών μας δυνάμεων  Ανεκπλήρωτες επιθυμίες για κάποια αλλαγή  Αντίθετό της: η έξαψη, η διέγερση ΕΙΔΗ ΠΛΗΞΗΣ 1.Το ΚΑΡΠΟΦΟΡΟ : Αναγκαίο είδος πλήξης που πηγάζει από την απουσία > και είναι απαραίτητο καθώς μια ζωή γεμάτη συγκινήσεις είναι εξουθενωτική. 2.Το ΑΠΟΚΤΗΝΩΤΙΚΟ : Πιο σύνηθες είδος πλήξης που πηγάζει από την απουσία ζωτικής δραστηριότητας. ΕΙΔΗ ΔΙΕΓΕΡΣΕΩΝ 1.Οι ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΜΕ ΤΗΝ ΦΥΣΗ : Προσφέρουν αληθινή ικανοποίηση. 2.Οι ΜΗ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΜΕ ΤΗΝ ΦΥΣΗ : Προσφέρουν στιγμιαία ηδονή, σε καμία περίπτωση ΧΑΡΑ. Σήμερα, πλήττουμε πολύ λιγότερο από τους προγόνους μας, αλλά τείνουμε να φοβόμαστε πολύ περισσότερο την πλήξη. Η ισορροπία ανάμεσα στην πλήξη και στην διέγερση οδηγεί αναμφίβολα στην ΕΥΤΥΧΙΑ.

87 Κόπωση I ΕΙΔΗ ΚΟΠΩΣΕΩΝ: 1.ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΟΠΩΣΗ: Όταν δεν είναι υπερβολική, μπορεί να είναι μία από τις καλύτερες πηγές ευτυχίας. 2.ΝΕΥΡΙΚΗ ΚΟΠΩΣΗ: Ένα από τα χειρότερα γνωρίσματα της νευρικής κόπωσης είναι ότι λειτουργεί ως παραπέτασμα ανάμεσα στον άνθρωπο και στον εξωτερικό κόσμο. ΑΙΤΙΑ: α) ο θόρυβος β) η συνεχής παρουσία ξένων στοιχείων στο περιβάλλον γ) το ΑΓΧΟΣ: Αντιμετωπίζεται εύκολα αν σκεφτόμαστε τις χειρότερες πιθανές εναλλακτικές. δ) ο ΦΟΒΟΣ: Αντιμετωπίζεται αν σκεφτόμαστε λογικά, ήρεμα και με μεγάλη συγκέντρωση την πραγματική του φύση μέχρι να εξοικειωθούμε ολότελα μ’ αυτόν. ε) οι ΣΤΕΝΟΧΩΡΙΕΣ: Σκέψεις που βασανίζουν ατελεύτητα τους ανθρώπους. Αντιμετωπίζονται με: i) πνευματική πειθαρχία και ii) συνειδητοποίηση της ασημαντότητας της υπόθεσης που μας προκαλεί αγωνίες.

88 Κόπωση II ΕΙΔΗ ΚΟΠΩΣΕΩΝ: 3.ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΚΟΠΩΣΗ: Παρουσιάζεται μετά από πολύωρη πνευματική εργασία. 4.ΨΥΧΙΚΗ ΚΟΠΩΣΗ: Συνισταμένη όλων των παραπάνω ειδών κοπώσεων. Το χειρότερο και τελευταίο είδος κόπωσης καθώς όχι μόνο δεν τον αφήνει να ησυχάσει αλλά και όσο πιο κουρασμένος είναι ένας άνθρωπος ψυχικά, τόσο περισσότερο ανίκανος είναι ν’ αντιμετωπίσει την πνευματική κόπωση. ΣΧΕΣΗ ΣΥΝΕΙΔΗΤΟΥ- ΑΣΥΝΕΙΔΗΤΟΥ Το ΑΣΥΝΕΙΔΗΤΟ ουσιαστικά αποτελείται από συναισθηματικές συνειδητές σκέψεις που έχουν ενταφιαστεί. Με τον όρο ΑΠΩΘΗΣΗ, στην ψυχολογία, αναφερόμαστε στην θεληματική ενταφίαση των διαφόρων συνειδητών συναισθηματικών σκέψεων. Η διαδικασία της απώθησης, τέλος, μπορεί να φανεί πάρα πολύ χρήσιμη.

89 Φθόνος Το αίσθημα του φθόνου αποτελεί ένα από τα κυριότερα και πιο βαθιά ριζωμένα πάθη του ανθρώπου. Η ρίζα του αισθήματος του φθόνου βρίσκεται κυρίως στην παιδική ηλικία. Η κύρια τακτική του φθονερού είναι η σύγκριση. Ο φθόνος συνδέεται άρρηκτα με την υπερβολική μετριοφροσύνη, τον συναγωνισμό και την κόπωση. ΔΙΑΦΟΡΑ ΤΩΝ 2 ΦΥΛΩΝ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΦΘΟΝΟ Οι γυναίκες τείνουν να φθονούν περισσότερο την εξωτερική εμφάνιση των άλλων γυναικών. Οι άντρες έχουν την τάση να φθονούν περισσότερο την επαγγελματική καταξίωση των άλλων αντρών, δίχως όμως αυτό να ισχύει για την ολότητα των περιπτώσεων. ΛΥΣΕΙΣ: α) η ΕΠΙΤΥΧΙΑ β) η ΕΠΑΡΣΗ γ) η ΑΠΑΛΛΑΓΗ από την συνήθεια της ΣΥΓΚΡΙΣΗΣ δ) η ΑΠΑΛΛΑΓΗ από τον ΕΓΩΚΕΝΤΡΙΣΜΟ

90 Αίσθημα ενοχής Το αίσθημα ενοχής έχει την ρίζα του σε αδικαιολόγητα, παράλογα, ανόητα κι απαρχαιωμένα ταμπού, προκαταλήψεις, μισαλλοδοξίες, ψέματα και κακίες κάτω από το πέπλο της προσποιητής έννοιας της θρησκείας και της αμαρτίας. Στην εποχή του Ράσελ, υπήρχε μία: α) πλήρης αποστροφή προς τον ορθολογισμό και την λογική καθώς θεωρούνταν ως απάνθρωπες στάσεις που δεν ενδιαφέρονταν για τα αισθήματα και β) μία ψεύτικη ηθική κοινωνία-τύραννος με παράλογα > και > Πνευματική ακεραιότητα: Μία κατάσταση όπου όλες οι πλευρές της ανθρώπινης φύσης (συνειδητό, ασυνείδητο, υποσυνείδητο ) συνεργάζονται αρμονικά, χωρίς να βρίσκονται σε αδιάκοπη πάλη μεταξύ τους. Ορθολογισμός: Εσωτερική αρμονία Η ευτυχία που προσφέρει γνήσια ικανοποίηση συνοδεύεται από την πληρέστερη άσκηση των ικανοτήτων μας και την πληρέστερη κατανόηση του κόσμου μέσα στον οποίο ζούμε.

91 Μανία καταδιώξεως Η μανία καταδιώξεως είναι ένα αίσθημα χαρακτηριστικό ΟΛΩΝ των ανθρώπων από λίγο έως πάρα πολύ. ΤΡΟΠΟΙ ΚΑΤΑΣΤΟΛΗΣ ΤΗΣ ΜΑΝΙΑΣ ΚΑΤΑΔΙΩΞΕΩΣ Ας μην ξεχνάμε πως τα κίνητρα μας δεν είναι πάντα όσο αλτρουιστικά όσο φαίνονται σε μας τους ίδιους. Αυτό ισχύει για τους ανθρώπους που επιτελούν κάποιο κοινωνικό έργο ή διευθύνουν κάποιο τομέα που ενώ θεωρούν πως βοηθούν τους άλλους υποδεικνύοντας τους τι πρέπει να κάνουν, ουσιαστικά τους το επιβάλλουν. Ας μην υπερτιμάμε τις αρετές μας. Αυτό απευθύνεται σε όσους θεωρούν τους εαυτούς τους ταλαντούχους, χαρισματικούς και προικισμένους αλλά ο λόγος για τον οποίο δεν επιτυγχάνουν ποτέ είναι επειδή είναι θύματα σκευωριών για να τους υποβαθμίζουν. Μη περιμένουμε από τους άλλους να ενδιαφερθούν πολύ για μας, ακριβώς όπως κάνουμε εμείς για αυτούς. Αυτό αφορά τους ανθρώπους που έχουν παράλογες απαιτήσεις από τους άλλους, βάζοντας τους ίδιους τους εαυτούς τους σε δεινή θέση. Ας μην περνάει από το μυαλό μας πως οι περισσότεροι άνθρωποι μας σκέφτονται και τόσο ώστε να έχουν κάποια ειδική επιθυμία να μας καταδιώξουν. Τα θύματα αυτά της παθολογικής καταδιώξεως φαντάζονται πως ένα σωρό άνθρωποι που στην πραγματικότητα είναι απορροφημένοι με τις ζωές τους, επιδίδονται αδιάκοπα σε μία προσπάθεια να βλάψουν τον άμοιρο ψυχοπαθή.

92 Ο φόβος της κοινής γνώμης Λόγω της κοινωνικής διαστρωμάτωσης ( κατακερματισμός της κοινωνίας σε επιμέρους κοινωνικές ομάδες ), παρατηρείται η τάση κάποιος να αισθάνεται απόβλητος σε κάποια κοινωνική ομάδα, ενώ σε κάποια άλλη κοινωνική ομάδα να γινόταν άνετα δεκτός. Έτσι λόγω άγνοιας, υποφέρει από μία μεγάλη και αδικαιολόγητη δυστυχία. Η κοινή γνώμη πλήττει ιδιαίτερα: α) αυτούς που τη φοβούνται φανερά, παρά εκείνους που δείχνουν αδιαφορία γι’ αυτή, β) τους νέους με κάποια καλλιτεχνική ή πνευματική αξία, γ)τους γενικά χαρισματικούς και ιδιαίτερα ιδιοφυείς ανθρώπους. Είναι αναγκαίο οι άνθρωποι να είναι ανοικτοί στον κοινωνικό κομφορμισμό, υπό την μορφή της κοινής γνώμης, στο βαθμό που δεν απειλούνται η ελευθερία και η και η επιβίωση τους. Το να είναι κανείς αδιάφορος στην κοινή γνώμη είναι ταυτόχρονα και δύναμη και πηγή ευτυχίας.

93 2 ο ΜΕΡΟΣ: Η ΚΑΤΑΚΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΤΥΧΙΑΣ (Διαχρονικές αξίες)

94 ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ > ΚΑΛΗ ΔΙΑΘΕΣΗ- ΚΕΦΙ ΣΤΟΡΓΗΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΕΡΓΑΣΙΑ ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΝΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ ΕΥΤΥΧΙΑ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΙΤΗΣΗ

95 Είναι ακόμα δυνατή η ευτυχία; ΕΙΔΗ ΕΥΤΥΧΙΑΣ Πραγματική-ζωώδης ευτυχία-ευτυχία της καρδιάς: Προσιτό σε όλους τους ανθρώπους είδος ευτυχίας Φανταστική-πνευματική ευτυχίας-ευτυχία τους πνεύματος: Προσιτό είδος ευτυχίας μόνο σε όσους γνωρίζουν να γράφουν και να διαβάζουν ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ-ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Αυτός που χειρίζεται μια μηχανή είναι πιο ευτυχισμένος καθώς έχει την συναίσθηση της δύναμης και αποκτά την αίσθηση ότι ο άνθρωπος είναι κυρίαρχος, κι όχι δούλος, των φυσικών δυνάμεων όπως είναι ο γεωργός. Επίσης, η συντροφικότητα και η συνεργασία αποτελούν ουσιαστικά στοιχεία για την ευτυχία του μέσου ανθρώπου και τα στοιχεία αυτά είναι πληρέστερα στη βιομηχανία παρά στη γεωργία. Οι φαντασιοπληξίες και τα χόμπι, σε πολλές περιπτώσεις, δεν είναι πηγή στέρεης ευτυχίας,αλλά μέσα φυγής από την πραγματικότητα. Το μυστικό της ευτυχίας συνίσταται στα εξής: i.διεύρυνση ενδιαφερόντων ii.υιοθέτηση περισσότερο φιλικών παρά εχθρικών αντιδράσεων προς τα πράγματα και τα πρόσωπα του ενδιαφέροντος μας iii.εξισορρόπηση έπαρσης-μετριοφροσύνης

96 Η καλή διάθεση, το κέφι Όσο περισσότερα είναι τα ενδιαφέροντα ενός ανθρώπου, τόσο περισσότερες δυνατότητες ευτυχίας έχει, και τόσο λιγότερο βρίσκεται στο έλεος της μοίρας, γιατί αν χάσει ένα από τα ενδιαφέροντα του μπορεί εύκολα να στραφεί σε κάποιο άλλο. Σ’ όλες τις περιστάσεις, ο άνθρωπος που έχει κέφι για τη ζωή βρίσκεται σε πλεονεκτικότερη θέση από εκείνον που δεν έχει. Το κέφι άλλοτε είναι γενικό, κι άλλοτε ειδικό. Μπορεί μάλιστα να πάρει πολύ ειδικές μορφές. Όμως, τα πάρα πολύ εξειδικευμένα ενδιαφέροντα αποτελούν λιγότερο ικανοποιητική πηγή ευτυχίας από το γενικό κέφι για τη ζωή, γιατί δεν μπορούν να γεμίσουν ολόκληρη τη ζωή ενός ανθρώπου, και υπάρχει πάντα ο κίνδυνος να καταλήξει να μάθει όλα σχετικά με το θέμα που έχει γίνει χόμπι του. Για να έχει κανείς κέφι, απαιτείται περισσότερη ενεργητικότητα από εκείνη που είναι απαραίτητη για την εργασία και για να συμβεί αυτό απαιτείται να εργάζεται ομαλά ο ψυχολογικός μηχανισμός. Και για τις γυναίκες και για τους άντρες, το κέφι της ζωής είναι το μυστικό της ευτυχίας και της ευημερίας.

97 Στοργή Η ανθρώπινη φύση είναι έτσι φτιαγμένη, ώστε να δίνει τη στοργή της πρόθυμα σ’ εκείνους που την ζητούν λιγότερο. ΕΙΔΗ ΣΤΟΡΓΗΣ i.Στοργή ως έκφραση του κεφιού για την ζωή ii.Στοργή ως έκφραση φόβου Σε φυσιολογικά επίπεδα, η στοργή μπορεί να έχει ευεργετικά αποτελέσματα πάνω στον δέκτη: 1.απόκτηση αυτοπεποίθησης 2.απόκτηση αισθήματος ασφάλειας 3.ομαλή ανάπτυξη Σε υπερβολικά επίπεδα, η στοργή μπορεί να επιφέρει αντίθετα αποτελέσματα: 1. δειλία 2. εξάρτηση από τον πομπό της στοργής Η επιφυλακτικότητα και ο εγωκεντρισμός αποτελούν τους κυριότερους αντιπάλους της στοργής. Η κατάλυσή τους συνεπάγεται ΕΥΤΥΧΙΑ.

98 Οικογένεια Ο θεσμός της οικογένειας στις μέρες μας περνάει κρίση. Επίσης, είναι αλήθεια ότι στην εποχή μας, ο πολιτισμός συνάδει με την στειρότητα. ΠΑΤΡΟΤΗΤΑ-ΜΗΤΡΟΤΗΤΑ Η οικογένεια είναι συνιστώσα της ευτυχίας υπό την έννοια ότι έχει την δυνατότητα να προσφέρει στους μεν άνδρες την πατρότητα, στις δε γυναίκες την μητρότητα. Την απόλυτη χαρά της πατρότητας ή της μητρότητας στον σύγχρονο κόσμο μπορούν να εξασφαλίσουν μόνο εκείνοι που είναι σε θέση να νιώσουν τη βαθιά στάση σεβασμού προς το παιδί. ΕΥΕΓΕΡΣΙΕΣ: α)παράταση της ζωής πέρα από το θάνατο του υπόλοιπου σώματος β)προσωπικό κράμα από δύναμη και τρυφερότητα Για τους άνδρες και τις γυναίκες που δεν είναι προικισμένοι με εξαιρετικά χαρίσματα ώστε να αφήσουν την φυσιογνωμία τους ανεξίτηλα διατυπωμένη στο μέλλον, ο μόνος τρόπος να συνδεθούν με το μέλλον είναι να κάνουν παιδιά. ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ Οι σχέσεις μητέρας με το παιδί πρέπει στο μέλλον να μοιάζουν ολοένα και περισσότερο με τις σημερινές σχέσεις του παιδιού με τον πατέρα, αν θέλουμε να απαλλαγεί η ζωή της γυναίκας από μια περιττή δουλεία και να δοθεί στα παιδιά η δυνατότητα να επωφεληθούν από τις επιστημονικές γνώσεις που συσσωρεύονται ολοένα σχετικά με τη φροντίδα του πνεύματος και του σώματος στα πρώτα τους χρόνια.

99 Εργασία ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1.Λειτουργεί σαν προληπτικό φάρμακο ενάντια στην πλήξη. 2.Προσφέρει ευκαιρίες επιτυχίας και δυνατότητες ικανοποίησης της φιλοδοξίας. Δύο είναι τα κύρια στοιχεία που κάνουν την εργασία ενδιαφέρουσα: πρώτον, η άσκηση της επιδεξιότητας της τεχνικής και δεύτερον, η δημιουργία. Χωρίς να υπάρχει αυτοσεβασμός, η πραγματική ευτυχία είναι αδύνατη. Και ο άνθρωπος που ντρέπεται για την δουλειά που κάνει, δύσκολα μπορεί να σέβεται τον εαυτό του. ΔΙΑΦΟΡΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ-ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ Στην δημιουργία, η αρχική κατάσταση πραγμάτων παρουσιάζει συγκριτικά αταξία, ενώ στο τελικό στάδιο υπάρχει ένας σκοπός. Στην καταστροφή, παρατηρείται το αντίθετο : Η αρχική κατάσταση των πραγμάτων παρουσιάζει ένα σκοπό, ενώ η τελική αταξία όχι. Κάθε εξειδικευμένη εργασία μπορεί να αποτελεί πηγή ευχαρίστησης, με την προϋπόθεση ότι η σχετική ειδικότητα είναι πολύμορφη ή επιδέχεται συνεχώς βελτίωση. Η επιμονή στις επιδιώξεις μας αποτελεί ένα από τα ουσιαστικά συστατικά της ευτυχίας μακροχρόνια, και οι περισσότεροι άνθρωποι το εξασφαλίζουν αυτό κατά κύριο λόγο με την εργασία τους.

100 Δευτερεύοντα Ενδιαφέροντα ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ: Πρέπει να βρίσκονται έξω από τις κύριες δραστηριότητες της ζωής του ανθρώπου. Δεν πρέπει να απαιτούν την άσκηση θέλησης και σύντομη λήψης αποφάσεως. Δεν πρέπει να περιλαμβάνουν οποιοδήποτε οικονομικό στοιχείο. Δεν πρέπει να είναι συναρπαστικά σε βαθμό που να εξουθενώνουν. ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΝΤΡΑ-ΓΥΝΑΙΚΑΣ Οι άντρες γενικά μπορούν να ξεχνούν πιο εύκολα από τις γυναίκες την εργασία τους. Αυτό το χαρακτηριστικό φαίνεται στις γυναίκες σαν ένας ανώτερος βαθμός συνειδητότητας, στην πραγματικότητα όμως τις οδηγεί σε φανατισμό. Δεν υπάρχει τίποτα το επιθυμητό σ’ αυτόν τον εντυπωσιασμό και την υπερεκτίμηση της σημασίας μας.Είναι αλήθεια πως μας κάνει να δουλεύουμε σκληρότερα, αλλά δεν μας κάνει να δουλεύουμε καλύτερα. Για να μπορούμε να αντέχουμε στις δυστυχίες και να τις αντιμετωπίζουμε σωστά, όταν έρχονται, φρόνιμο είναι να καλλιεργούμε σε πιο ευτυχισμένες εποχές ποικίλα ενδιαφέροντα έτσι που το πνεύμα μας να είναι προετοιμασμένο να ασχοληθεί μ ’ άλλους συνειρμούς και μ ‘ άλλα συναισθήματα, έξω από εκείνα που είναι για την ώρα δύσκολο να υποφέρει. Η ζωή μας επιβάλλει να μην είμαστε περιορισμένοι σε ενδιαφέροντα, πράγμα που αφήνει ολόκληρο το νόημα και το σκοπό της ζωής μας στο έλεος ενός ατυχήματος.

101 Προσπάθεια και Παραίτηση Ένας τομέας που είναι απαραίτητη η τήρηση του χρυσού κανόνα είναι ο τομέας της ισορροπίας ανάμεσα στην προσπάθεια και στην παραίτηση από κάθε προσπάθεια. Κάθε είδος δημόσιας εργασίας περικλείει μέσα της την επιθυμία για κάποιο είδος εξουσίας εκτός αν τη δέχτηκε αυτός που την εκτελεί με αποκλειστικό σκοπό την απόκτηση πλούτου με την διαφθορά συνειδήσεων. Ακόμα και όταν επιδιώκουμε σπουδαίους σκοπούς, δεν είναι σωστό να δινόμαστε συναισθηματικά σε βαθμό που η σκέψη μιας ενδεχόμενης αποτυχίας να απειλεί την πνευματική μας γαλήνη. ΕΙΔΗ ΠΑΡΑΙΤΗΣΗΣ Αυτή που έχει τις ρίζες τις στην απελπισία :επιζήμια Αυτή που έχει τις ρίζες της σε μια ακαταμάχητη ελπίδα :ευεργετική Η στενοχώρια, η οργή και ο ερεθισμός είναι πάθη που δεν χρησιμεύουν σε τίποτα. Το καλύτερο είναι να μην έχει κανείς μονάχα μία εικόνα για τον εαυτό του, αλλά ολόκληρη πινακοθήκη και να διαλέγει ανάλογα με την περίσταση. Τίποτα δεν είναι πιο κουραστικό και στο τέλος πιο εξουθενωτικό, από την καθημερινή προσπάθεια να πιστέψει κανείς σε πράγματα που καθημερινά γίνονται όλο και πιο πιστευτά. Η απαλλαγή από αυτή την προσπάθεια αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την κατάκτηση μιας ευτυχίας που να μην είναι πρόσκαιρη.

102 Ο Ευτυχισμένος Άνθρωπος Τα πάθη που μας κλείνουν στον εαυτό μας αποτελούν ένα από χειρότερα είδη φυλακής. Τα πιο κοινά από τα πάθη αυτά είναι ο φόβος, ό φθόνος, το αίσθημα ενοχής, ο οίκτος για τον εαυτό μας και ο αυτοθαυμασμός. Ευτυχισμένος άνθρωπος είναι εκείνος που ζει αντικειμενικά, που δεν έχει δεσμευμένες συμπάθειες και έχει πλατιά ενδιαφέροντα, που εξασφαλίζει την ευτυχία του από αυτά τα ενδιαφέροντα κι αυτές τις συμπάθειες και από το γεγονός ότι τον κάνουν με την σειρά τους αντικείμενο ενδιαφέροντος και συμπάθειας σε πολλούς άλλους. Η αποσύνθεση μέσα στο εγώ προκαλείται από έλλειψη συντονισμού ανάμεσα στο συνειδητό και το ασυνείδητο. Έλλειψη ενότητας ανάμεσα στο εγώ και την κοινωνία υπάρχει όπου δεν συνδέονται μεταξύ τους με αντικειμενικά ενδιαφέροντα και συμπάθειες. Ένας άνθρωπος πρέπει να νιώθει πως είναι πολίτης του κόσμου και απολαμβάνει ελεύθερα το θέαμα που του προσφέρει και τις χαρές που του παρέχει, χωρίς να τον ταράζει η σκέψη του θανάτου γιατί νιώθει πως πραγματικά δεν είναι κάτι το χωριστό από αυτούς που θα έρθουν ύστερα από αυτόν. Και ακριβώς σ’ αυτή τη βαθιά και ενστικτώδη ένωση με το ρεύμα της ζωής θα βρούμε τις πιο μεγάλες χαρές.

103 Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΗΣ ΒΙΕΝΝΗΣ Πανεπιστήμιο της Βιέννης

104 Πανεπιστήμιο της Βιέννης

105 Ήταν μια πόλη όπου όλοι οι διανοητές γνωρίζονταν έστω και ελαφρώς μεταξύ τους. Όλοι έμοιαζαν να εμπλέκονται σε μία ανοιχτή συζήτηση.

106 Moritz Schlick

107 R.Carnap, H.Hahn, O. Neurath, E.Zilsel, Menger, Godel, V.Kraft, Ludwig Wittgenstein.

108 O Ludwig Wittgenstein εθεωρείτο ο πνευματικός της καθοδηγητής και επηρέασε πολύ τον Κύκλο της Βιέννης

109 ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΤΗΣ ΒΙΕΝΝΗΣ 1929 Carnap Hahn Neurath

110 Friedrich Albert Moritz Schlick Βερολίνο1882 Βιέννη1936 Γερμανός φιλόσοφος Ιδρυτής του Κύκλου της Βιέννης και του Λογικού Θετικισμού

111 Ο Schlick γεννήθηκε στο Βερολίνο από μια πλούσια οικογένεια. Σπούδασε Φυσική στη Χαϊδελβέργη, τη Λωζάνη και το Πανεπιστήμιο του Βερολίνου υπό τον Max Planck. Το 1904, ολοκλήρωσε το δοκίμιο διατριβή του: «την αντανάκλαση του φωτός σε ένα ανομοιογενές στρώμα» πραγματοποιεί επιστημονικές μελέτες στο Γκέτινγκεν, τη Χαϊδελβέργη και το Βερολίνο

112 Ροστόκ το 1910 (LR Πανεπιστήμιο Κεντρικό Κτίριο, πλατεία της αγοράς και την εκκλησία της Αγίας Μαρίας) 1911 είναι Λέκτορας στο Πανεπιστήμιο του Ροστόκ, με τη σημείωση «Η ουσία της αλήθειας, σύμφωνα με την σύγχρονη λογική." Δέκα χρόνια διδασκαλίας και έρευνας στο Ροστόκ.

113 Πανεπιστήμιο της Βιέννης αρχές του 20 ου αι 1922 Καθηγητής της φιλοσοφίας των επαγωγικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης.

114 Το ίδιο έτος σημειώθηκαν δύο γεγονότα που διαμόρφωσαν την υπόλοιπη ζωή του: Μια ομάδα φιλοσόφων και επιστημόνων πρότεινε να πραγματοποιούν τακτικές συναντήσεις για να συζητήσουν την επιστήμη και τη φιλοσοφία. Η δημοσίευση από τον Ludwig Wittgenstein του Tractatus Logico-Philosophicus.

115 1924 ο Schlick και η επιστημονική ομάδα συζήτησης, από την οποία προκύπτει ο Κύκλος της Βιέννης. Μεταξύ των συμμετεχόντων περιλαμβάνονται: Rudolf Carnap, Otto Neurath, Herbert Feigl, Hans Hahn, Friedrich Waismann, Όλγα Hahn- Neurath, Karl Menger, Victor Kraft, Philipp Frank, Gustav Bergmann και Kurt Gödel.

116 από το 1929 Επιμελητής της σειράς «Κείμενα για την επιστημονική άποψη για τον κόσμο» 1931/32 πραγματοποιεί επίσκεψη στο Μπέρκλευ της Καλιφόρνια.

117 Τα σκαλιά του πανεπιστημίου της Βιέννης σήμερα υπάρχει μία πλάκα σε ανάμνησή του ο Moritz Schlick δολοφονείτε από έναν πρώην φοιτητή του τον Hans Nelböck, στα σκαλιά του Πανεπιστημίου της Βιέννης.

118 Ίδρυμα του Κύκλου της Βιέννης, Άμστερνταμ Το Ίδρυμα του Κύκλου της Βιέννης δημιουργήθηκε το 1978 για την προώθηση μελετών που σχετίζονται με την εργασία των μελών του Κύκλου της Βιέννης και για να χρησιμεύσουν ως επίσημος θεματοφύλακας αυτού που έγινε γνωστό ανεπίσημα ως το Αρχείο του Κύκλου της Βιέννης. Το αρχείο περιλαμβάνει τις επιστημονικές ανακοινώσεις των Moritz Schlick και Otto Neurath: αλληλογραφία, χειρόγραφα, σημειώσεις, κλπ. Ήταν η δημιουργία ενός ατόμου: Henk Λ. Mulder ( ) Ένα άλλο σημαντικό επίτευγμα του Mulder ήταν η δημιουργία της Συλλογής του Κύκλου της Βιέννης, μια σειρά από βιβλία που περιέχουν τις μεταφράσεις σημαντικών δημοσιεύσεων από τα μέλη του Κύκλου της Βιέννης και συναφή συγγραφείς.

119 Rudolf Carnap Γερμανός φιλόσοφος.

120 Γεννήθηκε στo Ronsdorf Βορειοδυτικά της Γερμανίας το Μάιο του Ήταν ηγετικό μέλος του κύκλου της Βιέννης και του Λογικού Θετικισμού & υποστηρικτής της φιλοσοφίας. Το 1929 γράφει το μανιφέστο του Κύκλου μαζί με τους Otto Neurath και Hans Hahn. Βασικοί σταθμοί στη ζωή του υπήρξαν:η Γερμανία( ),η Βιέννη( ) & οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής( ).

121 Το 1935 μετακόμισε στις Ηνωμένες Πολιτείες όπου & έγινε Αμερικανός πολίτης το Από το 1936 μέχρι 1952, ήταν καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο. Πέρασε δύο χρόνια στο Ινστιτούτο για Προχωρημένες Σπουδές στο Princeton, πριν το διορισμό του, όπου μελέτησε επαγωγική λογική Διορίστηκε στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας του Los Angeles το 1954 μέχρι το θάνατό του το 1970.

122 Η συμβολή του ήταν ουσιαστική στους τομείς: των δομικών θεωριών, του φυσικαλισμού (physicalism), των επιστημολογικών θεμελιώσεων της φυσικής & των μαθηματικών, της συντακτικής δομής της γλώσσας, της εννοιολογίας, της τροπικής λογικής & της θεωρίας πιθανοτήτων.

123 ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ Ουσιαστική πτυχή της δουλειάς του Carnap ήταν η προσπάθειά του να δώσει τον ακριβή ορισμό της διαφοράς ανάμεσα στις αναλυτικές(analytic) και τις συνθετικές(synthetic) προτάσεις. Υπάρχουν δύο τύποι έγκυρων προτάσεων: 1) οι ΑΝΑΛΥΤΙΚΕΣ προτάσεις δηλαδή εκείνες που η αλήθεια ή το ψέμα τους προσδιορίζεται από το νόημα των λέξεων και των συμβόλων που τις συγκροτούν πχ 2+2=4 ή «Όλοι οι άνθρωποι είναι θνητοί, ο Σωκράτης είναι άνθρωπος άρα ο Σωκράτης είναι θνητός» & 2) οι ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ προτάσεις που επιδέχονται διαδικασίες εμπειρικής εξακρίβωσης πχ «Το νερό βράζει στους 100° βαθμούς» ή «η Γη είναι επίπεδη

124 Στο έργο του «The Logical Syntax of Language» (1934) διατύπωσε συντακτικά την έννοια της λογικής ακολουθίας. Ορίζει την έννοια της ως εξής: η πρόταση A είναι λογική ακολουθία του συνόλου S αν και μόνο αν υπάρχει μια απόδειξη της A βασισμένη στο σύνολο S(είναι επιτρεπτό να χρησιμοποιηθεί ο κανόνας- Ω (omega-rule) στην απόδειξη του A). Ο κανόνας- Ω(omega-rule)ήταν άλλοτε γνωστός ως ο κανόνας του Carnap & είναι ο ακόλουθος: Από άπειρες σειρές υποθέσεων ( premises) A(1), A(2),..., A(n), A(n+1),..., καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι για κάθε x ισχύει η A(x).

125 ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΠΟΔΕΙΞΙΜΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ Ένας άλλος ορισμός που δόθηκε ήταν το πότε μια πρόταση είναι αποδείξιμη. Μια πρόταση A είναι αποδείξιμη μέσω μεθόδων από ένα σύνολο προτάσεων S αν και μόνο αν υπάρχει μια απόδειξη του A βασισμένη στη δομή του συνόλου S.(Εδώ ο κανόνας omega δεν είναι επιτρεπτός για την απόδειξη του A).

126 ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΕΠΑΓΩΓΙΚΗ ΛΟΓΙΚΗ Ο Carnap απέδωσε τη σημασία των πιθανοτήτων ως βαθμό εξακρίβωσης.Οι φιλοσοφικές συνέπειες της ερευνάς του ήταν να αναδείξει ότι η πιθανότητα μιας δήλωσης (statement),σε αναλογία με ένα σώμα δοσμένων στοιχείων (body of evidence), είναι η λογική σύνδεση ανάμεσα στη δήλωση αυτή και τα στοιχεία της. Για το λόγο αυτό θεώρησε απαραίτητο να δομήσει την επαγωγική λογική η οποία μελετούσε τις λογικές σχέσεις ανάμεσα στις δηλώσεις και τα στοιχεία. Η επαγωγική λογική θα έδινε μια μαθηματική μέθοδο υπολογισμού της αξιοπιστίας της υπόθεσης. Δεν γνωρίζουμε βέβαια αν η υπόθεση είναι αληθής αλλά μπορούμε να υπολογίσουμε το βαθμό αξιοπιστίας και έτσι να συγκρίνουμε εναλλακτικές θεωρίες.

127 ΠΡΟΤΑΣΗ CARNAP Πρόταση του Carnap ονομάστηκε η πρόταση R TC την οποία θεωρούσε ως το μόνο λογικό αξίωμα. Η πρόταση αυτή δομείται μετά από παρατήρηση, από το TC και το R, και αντίστροφα. Το R εκφράζει το εμπειρικό κομμάτι της θεωρίας. Αξιοσημείωτο είναι ότι κάθε εμπειρική πρόταση που μπορεί να προέλθει από την πρόταση του Carnap είναι λογικά αληθής και τότε η πρότασή του υστερεί σε εμπειρική συνέπεια. Μια πρόταση είναι αναλυτική αν προέρχεται από την πρόταση του Carnap αλλιώς είναι συνθετική (εμπειρική

128 HANS HAHN Αυστριακός μαθηματικός Βιέννη

129 Ο Χανς Χαν ήταν φοιτητής στο Technische Hochschule της Βιέννης. Εκεί σχημάτισε μια στενή φιλία με άλλους τρεις φοιτητές των μαθηματικών, τους Πάουλ Έρενφεστ, Heinrich Tietze και Herglotz. Ήταν γνωστή ως η «άρρηκτη τέσσερις».

130 Σπούδασε επίσης στο Στρασβούργο, το Μόναχο και το Γκέτινγκεν. Είχε διοριστεί στο διδακτικό προσωπικό στη Βιέννη το 1905 και έγινε καθηγητής των μαθηματικών, εκεί το Στη σύνοδο υποκαταστεί Otto Hahn Stolz στο Ίνσμπρουκ

131 Ο Χαν ασχολήθηκε στη θεωρία των συνόλων και τη λειτουργική ανάλυση. Οι συνεισφορές του στα μαθηματικά περιλαμβάνουν το θεώρημα Hahn-Banach, το θεώρημα της αποσύνθεσης Hahn κ.α.

132 Otto Neurath, Βιέννη 1882 – Οξφόρδη 1945 Αυστριακός κοινωνιολόγος, πολιτικός οικονομολόγος και αντι- φιλόσοφος

133 O Otto Neurath γεννήθηκε στη Βιέννη το 1882 έλαβε το διδακτορικό του στο Βερολίνο και επέστρεψε στη Βιέννη για να αρχίσει τη διδασκαλία. Ασχολήθηκε με την κοινωνιολογία, τα οικονομικά και τη φιλοσοφία. Οι νωρίς δημοσιευμένες εργασίες του επικεντρώθηκαν στην οικονομία του πολέμου. Ξεκίνησε την ανάπτυξη των σοσιαλιστικών θεωριών του που επικεντρώθηκαν κυρίως στο πώς να λειτουργεί αποτελεσματικά μια οικονομία σε καιρό πολέμου. Υποστήριξε ότι την εποχή του πολέμου η οικονομία θα ήταν αποτελεσματική αν εκτελείτο από μια κεντρική αρχή. Ήταν η πρώτη σύνδεση του σοσιαλισμού με τον πόλεμο. Μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο o Neurath οραματίστηκε την πλήρη κοινωνικοποίηση της οικονομίας, και πίστευε ότι οι διάφορες κεντρικές διοικήσεις θα ελέγχουν καλύτερα την οικονομία με τη χρήση των στατιστικών. Το 1919 Neurath διετέλεσε πρόεδρος της κεντρικής υπηρεσίας σχεδιασμού της βραχύβιας Βαυαρικής Σοβιετικής Δημοκρατίας. Επιστρέφοντας στην Αυστρία το 1924 έγινε ο διευθυντής της Οικονομικής και Κοινωνικής Μουσείο. Το Μουσείο ήταν ένα από τα σημαντικότερα showplaces σε αυτό που ήταν γνωστό ως «Κόκκινη-Βιέννη».

134 Kurt Gödel Τσεχία 1906-Πρίνστον1978 Αυστριακός μαθηματικός Έζησε από κοντά τον Κύκλο της Βιέννης, ουσιαστικά την αρχή του θετικισμού.

135 Με την οικογένεια του

136 ΓΚΕΝΤΕΛ ΚΑΙ ΑΙΝΣΤΑΙΝ Ο Γκέντελ και ο Αϊνστάιν έφτασαν στην Αμερική κυνηγημένοι από την θύελλα του Ναζισμού στη δεκαετία του '30, και βρήκαν καταφύγιο στο ίδιο ήσυχο ακαδημαϊκό περιβάλλον, στο Πρίνστον, μια κλειστή λέσχη διανοουμένων, που τα μέλη της δεν είχαν άλλο καθήκον από το να σκέφτονται

137 Η βαθιά φιλία του Άλμπερτ Αϊνστάιν με τον Κουρτ Γκέντελ "άφησε εποχή". Αποδείχθηκε πολύ σημαντική, τόσο για την ίδια την επιστήμη όσο και για τους δύο κορυφαίους επιστήμονες. Από τις πρώτες κιόλας ημέρες που βρέθηκαν στην Αμερική, στο Ινστιτούτο Ανωτέρων Σπουδών του Πρίνστον, επέστρεφαν αχώριστοι κάθε μέρα μαζί στα σπίτια τους. Μοιράζονταν τις ιδέες τους για τη φυσική, τη φιλοσοφία, την πολιτική, και αναπολούσαν την Εδέμ της αυστρο-γερμανικής επιστήμης όπου ανατράφηκαν

138 Από πλευράς παρουσιαστικού οι δύο τους, ήταν εντελώς αντίθετοι. Ο Γκέντελ, λεπτός σα λείψανο, με το σκελετωμένο του κορμί τυλιγμένο, ακόμα και στην κάψα του καλοκαιριού, με παλτό και κασκόλ. Κάτισχνος και κατηφής, τραβούσε την προσοχή με το οξύ βλέμμα που διαπερνούσε τους χοντρούς φακούς του, σαν κουκουβάγια από άλλη διάσταση, σαν στοιχειό. Από μικρός, είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι όσο λιγότερο τρώει κανείς τόσο το καλύτερο. Σε όλη του τη ζωή τήρησε αυστηρά αυτή την αλλόκοτη αρχή, αγνοώντας την κοινή λογική, που έτσι κι αλλιώς δε χαρακτήριζε τη στάση του απέναντι στη ζωή. Με τα χρόνια, αυτή η εμμονή, εξελίχθηκε σταδιακά σε νεύρωση και έγινε η κύρια αιτία του θανάτου του. Στο άλλο άκρο, ο Αϊνστάιν, που η πνευματική του υγεία ουδέποτε αμφισβητήθηκε, απολάμβανε εξίσου ένα καλό γερμανικό φαγητό με μπύρα αλλά κι ένα καλό θεώρημα. Έτσι απέκτησε με τα χρόνια μια φουσκωμένη κοιλίτσα, που ταίριαζε απόλυτα στην εικόνα του σεβάσμιου καθηγητή.

139 ΣΤΑΘΜΟΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΟΥ Το 1946 έγινε μόνιμο μέλος της IAS (Ίδρυμα Προκεχωρημένων Σπουδών του Πρίνστον). Περίπου τότε σταμάτησε την έκδοση νέων έργων, αν και συνέχισε να εργάζεται. Το 1953 έγινε καθηγητής στο ίδιο Ίδρυμα και ομότιμος καθηγητής το Το 1951 του απονεμήθηκε το πρώτο Βραβείο Αλβέρτου Αϊνστάιν Το 1974 του δόθηκε το Εθνικό Μετάλλιο της Επιστήμης

140 Το θεώρημα της μη πληρότητας Στα είκοσι πέντε του επινοεί το θεώρημα της μη πληρότητας στο οποίο δείχνει ότι σε ένα μαθηματικό σύστημα υπάρχουν αναφορές οι οποίες αν κι είναι αληθείς δεν μπορούν να αποδειχθούν.

141 Ο Γκέντελ με το θεώρημα της μη πληρότητας έδειξε ότι υπάρχει ένα όριο στη γνώση μας για το κάθε τι, γιατί πάντα θα απαιτούνται περισσότερα στοιχεία που αναγκαστικά θα μας δίνονται μόνο απ' έξω από το υπό μελέτη σύστημα. Σύμφωνα λοιπόν με αυτό ποτέ δεν θα συλλάβουμε το σύνολο των μαθηματικών αληθειών με μια πεπερασμένη ή αναδρομική λίστα καθαρά τυπικών αξιωμάτων.

142 Το τέλος του Η φοβία του για επικείμενη τροφική δηλητηρίαση τον ωθεί σε αυτο- επιβεβλημένη ασιτία. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του έβλεπε παντού συνομωσίες κι είχε αναπτύξει διάφορες φοβίες, όπως π.χ. η έκλυση διαφόρων τοξικών αερίων κατά την επίσκεψή του στο ψυγείο. Λίγο πριν ξεψυχήσει, ο Γκέντελ έχει βάρος 33 κιλά. Κουλουριασμένος σαν έμβρυο, πεθαίνει το Σάββατο, 14 Ιανουαρίου του 1978, στη μία το μεσημέρι.

143 Υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους μαθηματικούς, ή ο σημαντικότερος για πολλούς καθώς το περιοδικό Time το 1999 τον ανέδειξε ως την κορυφαία μαθηματική προσωπικότητα του 20ου αιώνα.

144 Victor Kraft Βιέννη Αυστριακός φιλόσοφος

145 Μελέτησε φιλοσοφία, γεωγραφία, και ιστορία, στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης. Έλαβε το διδακτορικό του 1903 με μια διατριβή με θέμα «Η γνώση του εξωτερικού κόσμου Μετακόμισε στο Βερολίνο να συνεχίσει τις σπουδές του Άρχισε να εργάζεται στη βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου το Έλαβε τον τίτλο του αναπληρωτή καθηγητή για τη θεωρητική φιλοσοφία το 1924.

146 Αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη θέση του βιβλιοθηκάριου, λόγω της συζύγου του που είχε εβραϊκή καταγωγή. Έχασε την θέση του ως καθηγητής πανεπιστημίου. Συνέχισε τη φιλοσοφική του έρευνα με μεγάλες δυσκολίες ως "εσωτερικός μετανάστης" κατά τη διάρκεια του ναζιστικού καθεστώτος.

147 Ανέκτησε τη θέση του στη βιβλιοθήκη του πανεπιστημίου το 1945, και έγινε εθνικός βιβλιοθηκονόμος το Σε αυτό το χρόνο διορίστηκε επίσης αναπληρωτής καθηγητής φιλοσοφίας. Το 1950 έγινε καθηγητής και συνδιευθυντής του σχολείου της φιλοσοφίας. Αποσύρθηκε από τη θέση του το Ο Kraft συνέχισε να ερευνά και να δημοσιεύει μέχρι το θάνατό του.

148 Σημαντική είναι η συμβολή του για την εγκαθίδρυση της ηθικής ως επιστήμη. Έγραψε για τη θεωρία της γεωγραφίας και τη φιλοσοφία της ιστορίας.

149 Όλγα Hahn-Neurath 20 /7/ /7/ 1937 Αυστριακή μαθηματικός και φιλόσοφος. Αδελφή του μαθηματικού Χανς χαν και σύζυγος του Otto Neurath

150 Γεννήθηκε στη Βιέννη. Το 1902 εγγράφτηκε ως φοιτήτρια για τα μαθηματικά και σπουδές φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης Τυφλώθηκε το 1904, όταν ήταν 22χρονών. Το 1911, έγινε η τρίτη γυναίκα στη φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης. Η διδακτορική διατριβή της, που δημοσιεύθηκε το 1911, έλαβε μεγάλες φιλοφρονήσεις από τον εκπαιδευτή της, Adolf Stöhr,

151 Το 1912 παντρεύτηκε τον Otto Νeuthan τον οποίο συνάντησε κατά τη διάρκεια των σπουδών της. Συμμετείχε ταχτικά στις συζητήσεις στον Κύκλο της Βιέννης πολλές συνεδριάσεις των μελών του οποίου γίνονταν στο σπίτι της. Τον Φεβρουάριο του 1934, έφυγε, μαζί με τον σύζυγό της, μέσω Πολωνίας και Δανίας στην Ολλανδία Πέθανε τρία χρόνια αργότερα στην Χάγη μετά από εγχείρηση.

152 Gustav Bergmann Βιέννη 1906 Αμερική1987

153

154 Σπούδασε μαθηματικά, νομικά και φιλοσοφία στη γενέτειρά του Βιέννη και συμμετείχαν στις συνομιλίες της Βιέννης Κύκλο. Μετανάστευσε στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1938 και δίδαξε στα Τμήματα Φιλοσοφίας και Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο της Αϊόβα για σαράντα χρόνια.

155 Ονομάστηκε βοηθός καθηγητής το 1944, και από το 1950 μέχρι τη συνταξιοδότησή του το 1974 ήταν καθηγητής της φιλοσοφίας και ψυχολογίας. Το 1962, έλαβε τιμητικό διδακτορικό από το Πανεπιστήμιο του Γκέτεμποργκ στη Σουηδία. Διετέλεσε πρόεδρος της Αμερικανικής Φιλοσοφικών Association το 1967 και το 1972 διορίστηκε καθηγητής Φιλοσοφίας. Πέθανε στις 21 Απριλίου 1987, σε ηλικία 80, μετά από μακρά ασθένεια.

156 ΕΡΓΑ ΤΟΥ Λογικός θετικισμός (1954) Έννοια και Ύπαρξη (1959) Λογική και Πραγματικότητα (1964) Επέκρινε έντονα τις φιλοσοφικές μεθόδους και τα αποτελέσματα των συγχρόνων του.


Κατέβασμα ppt "2 ο ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ LOGICOMIX 5 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ:ΛΟΓΙΚΟ-ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ Ομάδα παρουσίασης : Αθανασιάδης."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google