Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Σχεδιασμός Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων και Ανακύκλωση Δερματάς Δημήτρης Επ. Καθηγητής, Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών, ΕΜΠ Τηλ.: 210-7722835

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "Σχεδιασμός Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων και Ανακύκλωση Δερματάς Δημήτρης Επ. Καθηγητής, Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών, ΕΜΠ Τηλ.: 210-7722835"— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 Σχεδιασμός Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων και Ανακύκλωση Δερματάς Δημήτρης Επ. Καθηγητής, Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών, ΕΜΠ Τηλ.:

2 Περίγραμμα Παρουσίασης Εισαγωγή – Παρούσα Κατάσταση Προσέγγιση Σχεδιασμού Διαχείρισης Νομοθεσία Τεχνολογίες  Ανακύκλωση, Κομποστοποίηση, Bioreactor ΧΥΤΑ, Υγειονομική Ταφή, Αναερόβια Επεξεργασία, Καύση Κόστη Διαχείρισης Συμπεράσματα 2/28

3 Εισαγωγή – Παρούσα κατάσταση Αύξηση παραγωγής Αστικών Στερεών Αποβλήτων (ΑΣΑ) Απαιτητική και προοδευτική περιβαλλοντική νομοθεσία (εκτός επικινδύνων) πλην όμως... Πλημμελής Εφαρμογή (στην καλύτερη περίπτωση…..) Περιορισμένη κοινωνική ευαισθητοποίηση / Έλλειμμα ενημέρωσης /ΝΙΜΒΥ Πρόσφατη νομοθεσία για Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων ΦοΔιΣΑ Απουσία ορθολογικής τιμολογιακής πολιτικής για Διαχείριση ΑΣΑ Έλλειψη εξειδικευμένου εργατικού / επιστημονικού δυναμικού Ούτως η άλλως είναι πολύπλοκος ο σχεδιασμός διαχείρισης ΑΣΑ 3/28

4 Εισαγωγή – Διαχείριση ΑΣΑ Σήμερα Αποτέλεσμα: διάθεση αποβλήτων σε ΧΑΔΑ-ΧΥΤΑ  λιγότερη γη για τις μελλοντικές γενεές, υποβάθμιση περιοχών, υποβάθμιση επιφανειακών και υπόγειων υδάτων, ρύπανση αέρα, πυρκαγιές δασών, χρηματικά πρόστιμα, πρόβλημα στο τουρισμό, κλπ. Pantelis Saitas/European Pressphoto Agency 4/28

5 Εισαγωγή - Υπάρχει λύση; Xώρες που έχουν μειώσει την εξάρτησή τους από τους ΧΥΤΑ έχουν συνδυάσει Διαλογή στην Πηγή (ΔσΠ), με ανακύκλωση, βιολογική (κομποστοποίηση & αναερόβια χώνευση) και θερμική επεξεργασία. 5/28

6 Προσέγγιση – Σχεδιασμός Διαχείρισης ΑΣΑ Ένα κλειδί δεν ανοίγει όλες τις πόρτες! Λεπτομερής καταγραφή υφιστάμενης κατάστασης  Απαίτηση για ακρίβεια στη γνώση ποσοτήτων και σύστασης των ΑΣΑ Νομοθεσία  Στόχοι Λήψη αποφάσεων ως προς την ακολουθητέα πολιτική (κεντρικά και τοπικά, άμεσα, μεσο- και μακροπρόθεσμα) Διερεύνηση εφαρμογής τεχνολογιών επεξεργασίας και διαχείρισης ΑΣΑ Ολοκληρωμένος σχεδιασμός συστημάτων διαχείρισης ΑΣΑ στα πλαίσια βιωσιμότητας:  Ανάπτυξη μοντέλων με βάση Life Cycle Assessment και δείκτες περιβαλλοντικής, οικονομικής και κοινωνικής σκοπιάς και επίδοσης  Χρήση πολυκριτηριακών μεθόδων (π.χ. AHP, PROMETHEE, GAIA) 6/28

7 Προσέγγιση – γιατί βαδίζουμε αργά (μα δεν κερδίζουμε ζωή);  Χωροθέτηση: έλλειψη ενημέρωσης και γενικότερα κουλτούρας βιωσιμότητας, ΝIMBY, κλπ  Περίοδος σημαντικών αλλαγών και ευμετάβλητο τοπίο (Τεχνολογίες, Νομοθεσίες, γραφειοκρατία, ΑΕΚΚ, επικίνδυνα)  Αβεβαιότητα επιτυχίας σχεδιασμού λόγω αστάθμητων παραγόντων (πολιτικών, οικονομικών, ενεργειακών) Ώστε απαιτείται “καθολική” προσέγγιση με συνέχεια και συνέπεια με βάση το διεθνές «κεκτημένο» στη διαχείριση ΑΣΑ  μέθοδος δοκιμής-σφάλματος (Νέα Οδηγία Πλαίσιο) 7/28

8 Νομοθετικό Πλαίσιο ΑΣΑ (1/2) Ευρωπαϊκή Νομοθεσία:  2008/98/ΕΚ – Πλαίσιο παραγωγής και διαχείρισης αποβλήτων  1991/689/ΕΟΚ – Οδηγία για τα επικίνδυνα απόβλητα  2006/1013/ΕΚ – Κανονισμός για τις μεταφορές αποβλήτων Ελληνική Νομοθεσία: Ν. 1650/1986 «Για την προστασία του περιβάλλοντος» όπως τροποποιήθηκε με το Ν. 3010/2002 για εναρμόνιση με την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία. Ν. 2939/2001 «Συσκευασίες και εναλλακτική διαχείριση των συσκευασιών και άλλων προϊόντων – Ίδρυση Εθνικού Οργανισμού Εναλλακτικής Διαχείρισης Συσκευασιών και Άλλων Προϊόντων (ΕΟΕΔΣΑΠ) και άλλες διατάξεις» Ν. 4014/2011 «Περιβαλλοντική αδειοδότηση έργων και δραστηριοτήτων, ρύθμιση αυθαιρέτων σε συνάρτηση με δημιουργία περιβαλλοντικού ισοζυγίου και άλλες διατάξεις αρμοδιότητας Υπουργείου Περιβάλλοντος» N. 4042/2012 «Ποινική προστασία του περιβάλλοντος» 8/28

9 Νομοθετικό Πλαίσιο ΑΣΑ (2/2) Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις ΚΥΑ 29407/3508/2002«Μέτρα και όροι για την υγειονομική ταφή των αποβλήτων» ΚΥΑ 50910/2727/2003 «Μέτρα και Όροι για τη Διαχείριση Στερεών Αποβλήτων. Εθνικός και Περιφερειακός Σχεδιασμός Διαχείρισης» ΚΥΑ 22912/1117/2005 «Μέτρα και όροι για πρόληψη και περιορισμό της ρύπανσης του περιβάλλοντος από την αποτέφρωση των αποβλήτων» KYA 4641/232/2006 «Καθορισμός τεχνικών προδιαγραφών μικρών X.Y.T.A. σε νησιά και απομονωμένους οικισμούς» KYA 8668/2007 «Έγκριση Εθνικού Σχεδιασμού Διαχείρισης Επικίνδυνων Αποβλήτων (ΕΣΔΕΑ)» KYA 24944/1159/2006 «Έγκριση Γενικών Τεχνικών Προδιαγραφών για τη διαχείριση επικίνδυνων αποβλήτων» ΚΥΑ 13588/725/2006 «Μέτρα, όροι και περιορισμοί για την διαχείριση επικινδύνων αποβλήτων» 9/28

10 Με λίγα λόγια..... Υπεύθυνος από το Νόμο για την Ορθή Διαχείριση των ΑΣΑ είναι ο ΟΤΑ (ΚΥΑ 50910). Μια σειρά από πρακτικές που μέχρι πρόσφατα ή και σήμερα ακόμη εφαρμόζονται είναι ΠΑΡΑΝΟΜΕΣ Ο ΟΤΑ είναι υποχρεωμένος δια Νόμου να συστήσει Φορέα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦοΔιΣΑ) (Ν. 3536/ αρ. 30) Ο ΦοΔιΣΑ διαχειρίζεται τα ΑΣΑ Σε περίπτωση αδυναμίας του ΦοΔιΣΑ αναλαμβάνει η οικεία Περιφέρεια 10/28

11 Θεσμικό Πλαίσιο ΦοΔιΣΑ Οι ΦοΔιΣΑ εξειδικεύουν και υλοποιούν τους στόχους και τις δράσεις των Περιφερειακών Σχεδίων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων για την προσωρινή αποθήκευση, μεταφόρτωση, επεξεργασία, αξιοποίηση και διάθεση των στερεών αποβλήτων. Κύρια νομοθετικά έγγραφα Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦοΔιΣΑ) Ν. 4071/2012, ΚΥΑ 2527/ και Ν.3536/2007 Καθορίζονται διαδικασίες πρόσληψης προσωπικού κανόνες στην άσκηση τιμολογιακής πολιτικής οι πόροι των ΦοΔιΣΑ Συμπέρασμα: Απαιτείται νομοθετικά η ύπαρξη ΦοΔιΣΑ 11/28

12 Ολοκληρωμένη Διαχείριση ΑΣΑ Παραγωγή ΑΣΑ Διαλογή στην Πηγή Ανακύκλωση συσκευασιών Υπόλοιπα ΑΣΑ Υπολείμματα Οργανικά – Βιοαποδομήσιμα Κεντρική Επεξεργασία Μηχανική επεξεργασία με Κομποστοποίηση ή Αναερόβια χώνευση ή Καύση ΧΥΤΥ ή ΧΥΤ Επικινδύνων Καθαρό Κομπόστ Οικιακή κομποστοποίηση Ειδικά ρεύματα Λιπαντικά Έλαια ΑΗΗΕ Ελαστικά ΟΤΚΖ Ηλεκτρικές στήλες & συσσωρευτές ΑΕΕΚ Μπαταρίες Κλπ. Χαρτί Πλαστικά Μέταλλα Γυαλί 12/28

13 Ανακύκλωση - Περιγραφή Ανακύκλωση σε Μονάδα Μηχανικής Διαλογής (ΜΜΔ) και Ανάκτησης Υλικών  Υψηλότερο κόστος επεξεργασίας  Περιορισμένη καθαρότητα υλικών στην εκροή  προβλήματα διάθεσης Ανακύκλωση στην Πηγή και Ανάκτηση σε Κέντρα Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών (ΚΔΑΥ)  Κοινωνική Συμμετοχή  Συλλογή ενός αριθμού υλικών σε ένα μοναδικό ρεύμα και σχεδιασμός του ΚΔΑΥ για να επεξεργαστεί αυτό το σύνθετο ρεύμα  Υφιστάμενη κατάσταση  Ξεχωριστά ρεύματα υλικών (πλαστικά, χαρτί/χαρτόνι, μέταλλα και γυαλί) και κάδοι (νέα Οδηγία Πλαίσιο)  Δημιουργία Οικολογικών Πάρκων Ανακύκλωσης (Eco-Points/Parks)  Δημιουργία δευτερογενούς αγοράς αξιοποίησης (έπιπλα, ενδύματα, κλπ.)  Άλλες δράσεις 13/28

14 Ανακύκλωση - Τάσεις Συνεχής ενημέρωση και ευαισθητοποίηση (από προσχολική ηλικία) Περισσότερα ρεύματα (νέα Οδηγία Πλαίσιο) Υψηλότερα επίπεδα ανακύκλωσης υλικών (50% από ΑΣΑ; 70% από ΑΕΚΚ) Εφαρμογή φόρου διάθεσης σε ΧΥΤ (landfill tax) και φόρου καύσης (incineration tax) Περισσότερη αυτοματοποίηση της διαδικασίας:  εξοπλισμός: οπτικοί διαχωριστές για γυαλί και πλαστικό, διάφορα είδη κόσκινων (disc or star screens) για διαχωρισμό του χαρτιού. 14/28

15 Κομποστοποίηση - Περιγραφή Η κομποστοποίηση καθαρού οργανικού υλικού από ΔσΠ θεωρείται ανακύκλωση Ελεγχόμενη διαδικασία αερόβιας βιολογικής αποσύνθεσης του οργανικού υλικού χαμηλού αρχικού και λειτουργικού κόστους Εφαρμογή στα ζυμώσιμα των ΑΣΑ από ΔσΠ αλλά και σε απόβλητα κήπου (κλαδέματα), γεωργικά απόβλητα, κλπ. Εφαρμογή  κάδοι σε κατοικίες (στην πηγή)  κεντρικές εγκαταστάσεις (ανοιχτά και κλειστά συστήματα) Κύριο μειονέκτημα σε ανοιχτά συστήματα η εκπομπή οσμών και αερίων θερμοκηπίου 15/28

16 Κομποστοποίηση - Τάσεις Απαιτήσεις για υψηλή-καλή ποιότητα κομπόστ. Εφικτό μόνο με διαλογή στην πηγή. Πιστοποίηση προϊόντος – εύρεση αγοράς & βιωσιμότητα Σταδιακή εφαρμογή: Οικιακή κομποστοποίηση  ευαισθητοποίηση  μαζική εστίαση, κλαδέματα, γεωργικά απόβλητα  συγκεντρωτικές εγκαταστάσεις Διαχείρισης  ΔσΠ  συγκεντρωτικές εγκαταστάσεις Διαχείρισης Τεχνολογίες σε συγκεντρωτικές εγκαταστάσεις (στατικοί σωροί, αεριζόμενοι στατικοί σωροί, βαρυμετρική τράπεζα, κόσκινο, κλειστοί αντιδραστήρες) βελτιστοποιούν κάποιες λειτουργικές παραμέτρους της διαδικασίας Αναερόβιες διαδικασίες με ανάκτηση ενέργειας 16/28

17 Οικιακή κομποστοποίηση 17/28

18 Επεξεργασία σε κεντρικό επίπεδο Τεχνολογίες: αναερόβια επεξεργασία (ΑΕ) και καύση (Κ) Πλεονεκτήματα: μείωση όγκου, ανάκτηση ενέργειας, ανάκτηση υλικών (στην περίπτωση της αναερόβιας) Μειονεκτήματα: Μέσο (ΑΕ) με Υψηλό (Κ) επενδυτικό και λειτουργικό κόστος Αστάθεια λειτουργίας αναερόβιας επεξεργασίας χωρίς ΔσΠ Από την καύση υπάρχει 30% κ.β. υπόλειμμα (στάχτη) που θεωρείται επικίνδυνο απόβλητο και απαιτεί ΧΥΤ Επικινδύνων για τη διάθεσή του. 18/28

19 Υγειονομική Ταφή – Περιγραφή Στόχος: Η ασφαλής μακροπρόθεσμη διάθεση των αποβλήτων από υγιεινή και περιβαλλοντική άποψη. Εκπομπές αερίων και διασταλάγματα  Απαίτηση για έλεγχο/παρακολούθηση και επεξεργασία των εκπομπών σε βάθος χρόνου Αναπόφευκτο στοιχείο κάθε συστήματος διαχείρισης αποβλήτων Μη επεξεργάσιμα επικίνδυνα απόβλητα  ΧΥΤ επικινδύνων 19/28

20 Υγειονομική Ταφή – Τάσεις Αυξημένο επίπεδο ελέγχου διαδικασιών Φορολογία διάθεσης σε ΧΥΤΑ Κατασκευή ενεργού ΧΥΤΑ ως βιοαντιδραστήρα με στόχο την επαύξηση της αποδόμησης των ΑΣΑ και ενεργειακή ανάκτηση με προσεκτική διαχείριση των συνθηκών  Bioreactor Landfill Πλεονεκτήματα Bioreactor Landfill  Ταχεία σταθεροποίηση των ΑΣΑ με αποτέλεσμα τη μείωση του χρόνου ζωής του ΧΥΤΑ  Εσωτερική επεξεργασία διασταλαγμάτων με ανακυκλοφόρηση  Υψηλότερο δυναμικό συλλογής βιοαερίου 20/28

21 Ιδανική Διαχείριση ΑΣΑ - Ελλάδα Καθολική προσέγγιση Κοινωνική συνιστώσα Κομποστοποίηση Ανακύκλωση Οικονομική συνιστώσα (€) Αναερόβια χώνευση (AD) Θερμική επεξεργασία *Καύση *Προηγμένες τεχνολογίες (ATT) Ενεργή συμμετοχή του πολίτη ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Υψηλό αρχικό και λειτουργικό κόστος Κύριες Απαιτήσεις 21/28

22 Ενδεικτικά κόστη Αποκομιδή μόνο: €/τόννο Ανακύκλωση:10-80 €/τόννο Χωριστή συλλογή και κεντρική κομποστοποίηση: €/τόννο Χωριστή συλλογή και αναερόβια επεξεργασία: €/τόννο ΧΥΤΑ: €/τόννο Καύση: €/τόννο ΧΥΤ επικινδύνων: €/τόννο 22/28

23 Ιδανική Διαχείριση ΑΣΑ – Ελλάδα, εμπειρία ΔΙΑΑΜΑΘ Ανταποδοτικά τέλη: ΔΕΗ  αποκομιδή ΑΣΑ απο τους ΟΤΑ με προορισμό στο Σταθμό Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων (ΣΜΑ) Μεταφόρτωση20-30€/tn XYT40-60€/tn Ανακύκλωση10-20€/tn Επεξεργασία (βιομηχανική) €/tn minΣύνολο 170€/tn 23/28

24 Απλά μαθηματικά Ένα άτομο παράγει ~ 0,5tn ΑΣΑ/έτος Μία οικογένεια παράγει 4 φορές την ποσότητα αυτή. Δηλαδή τα ανταποδοτικά τέλη θα πρέπει να αυξηθούν 4 x 0,5tn x 170€/tn= 340€/έτος Κάθε οικογένεια θα πρέπει να πληρώσει επιπλέον τουλάχιστον 340,0 € από ότι πληρώνει σήμερα. Συμπέρασμα  Πρόληψη παραγωγής και αποκεντρωμένη διαχείριση 24/28

25 Συμπεράσματα- Άμεσα βήματα Σύσταση ΦοΔιΣΑ Σταδιακή εφαρμογή Διαχείρισης ΑΣΑ:  Ειδικά ρεύματα αποβλήτων (ΟΚΤΖ, ΑΗΗΕ, ΑΕΚΚ, Λάστιχα, Λιπαντικά, Συσσωρευτές, Μπαταρίες, Τηγανέλαια, κ.α. (π.χ. Μεταχειρισμένα ρούχα, κλπ.)  ΕΕΑΑ  Συσκευασίες (έντυπο χαρτί, πλαστικά, μέταλλα, γιαλί, κ.ο.κ.)  Οικιακή κομποστοποίηση, κλαδέματα, εστιατόρια, μικρός αριθμός πολιτών σε πιλοτική κλίμακα. Διαλογή στην πηγή (ΔσΠ)!  Ευαισθητοποίηση  ενεργή κοινωνική συμμετοχή 25/28

26 Συμπεράσματα – Επόμενα βήματα Πλήρης καταγραφή προβλημάτων εφαρμογής/τεχνικών λεπτομερειών  συσσώρευση εμπειρίας  βελτιστοποίηση του συστήματος. Παρά τις αντιξοότητες πρέπει να καταβληθεί η προσπάθεια  Συνέχεια και Συνέπεια (Επιμονή και Υπομονή) Εξορθολογισμός Κανονισμού Καθαριότητας  Δυνατότητα επιβολής προστίμων Ενεργή συμμετοχή του κοινού! Αλλαγή νοοτροπιών και συμπεριφοράς «Ένα κοστούμι δεν κάνει για όλους», εξειδίκευση και προσαρμογή σε τοπικές συνθήκες Μηδενικά απόβλητα 26/28

27 Προκλήσεις για το μέλλον Ευρεία Κοινωνική Συμμετοχή στην ανακύκλωση, μείωση της κατά κεφαλή κατανάλωσης Τα υφιστάμενα προγράμματα ανακύκλωσης δε λειτουργούν ως επί το πλείστον σωστά Ομάδες εθελοντών για εφαρμογή της ανακύκλωσης:  κεντρικός ρόλος Οικολογικών Ομάδων και άλλων Κοινωνικών Φορέων-Ομάδων-Συλλόγων (Εκκλησία, ΜΚΟ, κλπ.) που έχουν ως στόχο το κοινωνικό έργο και εν γένει την επαφή με το φυσικό περιβάλλον, την προστασία της δημόσιας υγείας, κλπ. Για κάθε κάδο ανακυκλούμενου υλικού υπάρχουν ~70 κάδοι αποβλήτου πρωτογενώς από τη βιομηχανία  εξορθολογισμός της κατανάλωσης 27/28

28 Ευχαριστώ για την προσοχή σας!


Κατέβασμα ppt "Σχεδιασμός Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων και Ανακύκλωση Δερματάς Δημήτρης Επ. Καθηγητής, Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών, ΕΜΠ Τηλ.: 210-7722835"

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google