Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Θεωρίες Μάθησης και ΤΠΕ Εννοιολογική Χαρτογράφηση 8 ο Κεφάλαιο Κόμης, Β. (2004), Εισαγωγή στις Εφαρμογές των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση, Αθήνα, Εκδόσεις Νέων.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "Θεωρίες Μάθησης και ΤΠΕ Εννοιολογική Χαρτογράφηση 8 ο Κεφάλαιο Κόμης, Β. (2004), Εισαγωγή στις Εφαρμογές των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση, Αθήνα, Εκδόσεις Νέων."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 Θεωρίες Μάθησης και ΤΠΕ Εννοιολογική Χαρτογράφηση 8 ο Κεφάλαιο Κόμης, Β. (2004), Εισαγωγή στις Εφαρμογές των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση, Αθήνα, Εκδόσεις Νέων Τεχνολογιών 1/22

2 Σκοπός Η συνοπτική παρουσίαση εννοιολογική χαρτογράφηση ◦ της προσέγγισης που αφορά σ την εννοιολογική χαρτογράφηση ◦ και το π ώ ς επηρεάζει την ένταξη των ΤΠΕ στην εκπαίδευση και στη σχεδίαση εκπαιδευτικών εφαρμογών. Η έμφαση δίνεται ◦ στο πως η εννοιολογική χαρτογράφηση επιδρά στο σχεδιασμό και την ανάπτυξη μαθησιακών περιβαλλόντων με τη χρήση - υπολογιστικών και - δικτυακών τεχνολογιών. 2/22 Τι είναι;

3 Έννοιες – Κλειδιά Εκπαιδευτικό λογισμικό Γνωστικές θεωρίες Εποικοδομισμός Δομικός εποικοδομισμός Κοινωνικός εποικοδομισμός Εννοιολογικός χάρτης Νοητικός χάρτης Χάρτης εννοιών Εννοιολογική χαρτογράφηση Νοητική χαρτογράφηση Σημασιολογικό δίκτυο Αναπαραστάσεις Γνωστικές αναπαραστάσεις Πολλαπλές αναπαραστάσεις Γνωστικές αναπαραστάσεις Νοητικό μοντέλο Ανακαλυπτική μάθηση Διερευνητική μάθηση Λογισμικό εννοιολογικής χαρτογράφησης 3/22

4 Η έννοια της αναπαράστασης (1 / 2 ) αναπαράστασης Η έννοια της αναπαράστασης τόσο στη γνωστική όσο και στην κοινωνική της διάσταση, διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στο χώρο της εκπαίδευσης. Αυτοί που μαθαίνουν, με βάση τις παρατηρήσεις και την προηγούμενη εμπειρία τους οικοδομούν μια « προσωπική εικόνα του κόσμου ». Ένα σύστημα αναπαραστάσεων βοηθάει τα άτομα να αφομοιώνουν σταδιακά νέες γνώσεις και να πραγματώνουν την προσωπική τους μάθηση. Ας θυμηθούμε τη διαφορά Γνώσης από την Αναπαράσταση από τα προηγούμενα μαθήματα … 4/22 Προβληματισμό ς

5 Γνώσεις και Αναπαραστάσεις ( θεωρία επεξεργασίας της πληροφορίας ) Οι γνώσεις ( ανεξάρτητα από την εγκυρότητά τους ): αποτελούν δομές σταθεροποιημένες στη « μακροπρόθεσμη μνήμη ». Ο διαρκής αυτός χαρακτήρας των γνώσεων, τις διακρίνει από τις αναπαραστάσεις. Οι αναπαραστάσεις είναι περιστασιακές δομές που δημιουργήθηκαν σε μια συγκεκριμένη κατάσταση και για συγκεκριμένους στόχους βρίσκονται αποθηκευμένες στη « βραχυπρόθεσμη μνήμη » ή μνήμη εργασίας. 5/22 Διαφορά Γνώσης – Αναπαράστασης;

6 Η έννοια της αναπαράστασης ( 2 / 2 ) Η εκπαιδευτική σημασία των αναπαραστάσεων συνάδει : - τόσο με την κλασική εποικοδομιστική θεώρηση των διαδικασιών μάθησης, όπου πλέον η προσοχή εστιάζεται στη δραστηριότητα του υποκειμένου που μαθαίνει, - όσο και στις κοινωνικοπολιτισμικές θεωρήσεις της γνώσης και της μάθησης. 6/22

7 Πως μελετάμε τι ς αναπαραστάσεις ; Διάφοροι τρόποι ανάδειξης και μελέτης των αναπαραστάσεων. 7/22 Μέσω της γλώσσας Μέσω της γλώσσας: καλός τρόπος πρόσβασης στις γνωστικές αναπαραστάσεις - εξαρτάται όμως από τις γλωσσικές δεξιότητες του υποκειμένου. ◦ Ρωτάμε τα παιδιά, τα οποία εκφράζονται μέσω της γλώσσας Με τη μελέτη σχεδίων και ζωγραφιών Με τη μελέτη σχεδίων και ζωγραφιών : η μελέτη εστιάζει στην παρουσία ή απουσία ορισμένων χαρακτηριστικών του αντικειμένου που μελετάται. ◦ Βάζουμε τα παιδιά να ζωγραφίσουν Με την εννοιολογική χαρτογράφηση Με την εννοιολογική χαρτογράφηση: που συνδυάζει την έκφραση των ιδεών (με εικόνες, σχήματα και λέξεις) καθώς και τη σύνδεση ανάμεσα στις χρησιμοποιούμενες έννοιες. ◦ Βάζουμε τα παιδιά να κάνουν νοητικούς χάρτες Προβληματισμό ς

8 Η έννοια της εννοιολογικής χαρτογράφησης Η έννοια της εννοιολογικής χαρτογράφησης ( concept mapping ) Σ υνιστά έναν από τους πιο γνωστούς τρόπους αναπαράστασης της γνώσης. Χρησιμοποιείται για την ανάδυση των αναπαραστάσεων αυτών που μαθαίνουν Η έννοια αναπτύχθηκε από τον John Novak [Novak, 1977, Novak & Gowin, 1984, Novak, 1990, Novak, 1998] με βάση τις ψυχολογικές απόψεις του Ausubel, ( 1978). Εντάσσεται στην εποικοδομηστική προσέγγιση για τη μάθηση. 8/22

9 Η διαδικασία της εννοιολογικής χαρτογράφησης αρχικά διεξαγόταν με χαρτί και μολύβι έχει βελτιωθεί ριζικά με τη χρήση υπολογιστικών εργαλείων εννοιολογικής χαρτογράφησης νοητικής χαρτογράφησης σημασιολογικού δικτύου Κοντινές με την έννοια της εννοιολογικής χαρτογράφησης (διδασκαλία εννοιών) ο ι έννοιες της : - νοητικής χαρτογράφησης (mind mapping) [Buzan & Buzan, 1993] και του - σημασιολογικού δικτύου (semantic network) [Quillian, 1968, Fisher, 1992]. 9/22 ταυτόσημες έννοιες για την εκπαίδευση

10 Βασικά στοιχεία Ένα λογισμικό εννοιολογικής χαρτογράφησης περιέχει 3 βασικά στοιχεία: - έννοιεςκόμβοι - έννοιες (concepts) ή κόμβοι, αναπαριστούν έννοιες, συμβάντα, γεγονότα (π.χ. λέξη, φράση, εικόνα) - συνδέσμους - συνδέσμους (links),αποτελεί ειδική κατηγορία εννοιών αναπαριστούν σχέσεις ανάμεσα στις έννοιες ή αιτίες που προκαλούν ένα γεγονός ( αντιστοιχεί σε μια σχέση που συνδέει 2 έννοιες ) - στιγμιότυπα - στιγμιότυπα (instances) είναι προτάσεις της μορφής «έννοια-σύνδεσμος-έννοια» που περιγράφει τις σχέσεις ανάμεσα στις 2 έννοιες [Fisher, 1992, McAleese, 1998] Οι έννοιες συνδέονται με συνδέσμους και σχηματίζουν έναν εννοιολογικό χάρτη (concept map) που μπορεί να έχει τη μορφή ενός σημασιολογικού δικτύου (semantic network) 10/22 Θα αναφερθούμε αναλυτικά

11 Έννοιες (κόμβοι) έννοια Μια έννοια αποτελεί μια μονάδα πληροφορίας ( έναν κόμβο ) και αναπαρίσταται από μια λέξη, μια φράση ή μια εικόνα. στη γενική περίπτωση, μια έννοια προσδιορίζεται απλώς από την ετικέτα της (label). 11/22 Είναι δύσκολα – Επανάληψη

12 Σύνδεσμοι (σχέσεις) σύνδεσμος Ένας σύνδεσμος ανήκει σε μια ειδική κατηγορία εννοιών και περιγράφει πως μια έννοια συνδέεται με μια άλλη. Στη γενική περίπτωση, ένας σύνδεσμος αντιστοιχεί σε μία σχέση που συνδέει δύο έννοιες. 12/22

13 Στιγμιότυπα στιγμιότυπο Ένα στιγμιότυπο είναι μια πρόταση της μορφής «έννοια – σύνδεσμος – έννοια» και περιγράφει τη σχέση ανάμεσα στις δύο έννοιες. εννοιολογικοί χάρτες έννοιες, σύνδεσμοι, στιγμιότυπα σε χαρτί και μολύβι ή με κάποιο λογισμικό δημιουργούν τους εννοιολογικοί χάρτες 13/22 Πώς δημιουργούνται;

14 Στάδια δημιουργίας ενός χάρτη (1 / 3 ) κομβικό ερώτημα Πρώτα πρέπει να προσδιοριστεί το κομβικό ερώτημα που αντιστοιχεί στο γνωστικό τομέα, πρόβλημα ή ζήτημα που πρόκειται να χαρτογραφηθεί. Το θέμα που μελετάται μπορεί να αναφέρεται σε μία διδακτική ενότητα (π.χ. του σχολικού εγχειριδίου ), σ ’ ένα άρθρο επιστημονικού περιοδικού ή εφημερίδας ή ακόμα σ ’ ένα κείμενο στο διαδίκτυο, ή σ ’ ένα cd - rom. Πρέπει να προσδιοριστούν οι έννοιες που σχετίζονται με το ερώτημα ( 4,6, 8 ή και 1 0 έννοιες ). Κατάταξη των εννοιών, ξεκινώντας από την πιο γενική προς τις πιο ειδικές. κορυφή Τοποθέτηση της γενικότερης και πιο περιεκτικής έννοιας στην κορυφή του χάρτη. Αυτή αποτελεί τ η ν κεντρική έννοια. 14/22

15 Στάδια δημιουργίας ενός χάρτη ( 2 / 3 ) Επιλογή 2, 3, ή 4 εννοιών που ακολουθούν σε βαθμό γενίκευσης και τοποθέτησης τους κάτω από την κεντρική έννοια της κορυφής. Αποφυγή 6 ή 8 εννοιών κάτω από μία έννοια. Σύνδεση των εννοιών ανά δύο με γραμμές. Πάνω σε κάθε γραμμή πρέπει να γραφτούν απλές και σύντομες συνδετικές λέξεις, ώστε να σχηματιστούν προτάσεις που να έχουν νόημα. - Οι συνδετικές λέξεις πρέπει να προσδιορίζουν τη σχέση μεταξύ τους δύο εννοιών. - Οι απλές αυτές συνδέσεις εκφράζουν το νόημα που δίνεται στις έννοιες. Βελτίωση του σχήματος προσθέτοντας, μεταφέροντας και αφαιρώντας έννοιες και επιλέγοντας τις καταλληλότερες συνδετικές λέξεις. 15/22

16 Στάδια δημιουργίας ενός χάρτη (3 /3) Αναζήτηση διασυνδέσεων μεταξύ εννοιών που μπορεί να βρίσκονται σε διαφορετικές περιοχές του χάρτη είτε στο επίπεδο ή σε άλλο, είτε είναι υπό - έννοιες κάτω από διαφορετικές έννοιες. Οι σχέσεις αυτές εμφανίζονται στο σχήμα με οριζόντιες ή πλάγιες γραμμές. Ο Novak αποκαλεί τις συνδέσεις αυτές cross - links και θεωρεί ότι αποτελούν έκφραση της συνθετικής και δημιουργικής σκέψης, εφόσον εκφράζουν την κατανόηση σχέσεων μεταξύ εννοιών ή συνόλων εννοιών. - Αυτές ονομάζονται σύνθετες συνδέσεις. - Οι σύνθετες συνδέσεις διασαφηνίζουν σημαντικές σχέσεις αιτιότητας καθώς και αλληλεπιδράσεις. Ολοκλήρωση τους σχήματος, προσθέτοντας παραδείγματα κάτω από τις έννοιες. 16/22

17 Γενική Δομή του Χάρτη Εννοιών 1 ο επίπεδο 2 ο επίπεδο Σύνθετες συνδέσεις 17/22

18 Χρήσεις της εννοιολογικής χαρτογράφησης στην εκπ / ση για τη διδασκαλία διαφόρων γνωστικών αντικειμένων (εποπτικό εργαλείο), για μάθηση ως μαθησιακό (γνωστικό) εργαλείο, για αξιολόγηση (μέσω σύγκρισης δύο ή περισσότερων εννοιολογικών χαρτών), για ανάδυση και καταγραφή των αναπαραστάσεων, για αντ αλλαγή ή και επικοινωνία ιδεών όταν χρησιμοποιούνται για τη συλλογική κατασκευή εννοιολογικών χαρτών, για σχεδίαση εφαρμογών υπερμέσων και γενικότερα συστημάτων πλοήγησης. 18/22 Σχηματικά στην επόμενη διαφάνεια Προσπαθήστ ε μόνοι σας

19 19/22

20 Λογισμικ ά Εννοιολογικής Χαρτογράφησης Inspiration ( το πιο γνωστό) Kidspiration και MindMapper Junior (έχουν κατάλληλα προσαρμοσμένη διεπειφάνεια χρήσης και μπορούν να χρησιμοποιηθούν από παιδιά μικρής ηλικίας) Άλλα λογισμικά: IThink, MindManagerX5, SmartDraw, ConceptDraw 20/22

21 Χρήση Kidspiration Τα παιδιά με τη χρήση του Kidspiration αναπτύσσουν την δυνατότητα τους : ◦ να κατασκευάζουν σενάρια ◦ να οργανώνουν πληροφορίες ◦ να κατανοούν έννοιες ◦ να εκφράζουν και να μοιράζονται τις σκέψεις τους 21/22

22 Εννοιολογικοί χάρτες γενικότερα Με τη χρήση τους οι μαθητές : α ποσαφηνίζουν την σκέψη τους ε νισχύσουν την ικανότητ ά τους να κατανοούν ε νσωματώνουν νέα γνώση ε ντοπίζουν εσφαλμένες αντιλήψεις 22/22


Κατέβασμα ppt "Θεωρίες Μάθησης και ΤΠΕ Εννοιολογική Χαρτογράφηση 8 ο Κεφάλαιο Κόμης, Β. (2004), Εισαγωγή στις Εφαρμογές των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση, Αθήνα, Εκδόσεις Νέων."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google