Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Π ΟΝΟΣ Γιαννης Καλουδης. Σ ΤΟΧΟΙ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ  Μέχρι το τέλος αυτής της διάλεξης και κατάλληλης ανεξάρτητης μελέτης, θα πρέπει να είστε σε θέση να:  Περιγράψτε.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "Π ΟΝΟΣ Γιαννης Καλουδης. Σ ΤΟΧΟΙ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ  Μέχρι το τέλος αυτής της διάλεξης και κατάλληλης ανεξάρτητης μελέτης, θα πρέπει να είστε σε θέση να:  Περιγράψτε."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 Π ΟΝΟΣ Γιαννης Καλουδης

2 Σ ΤΟΧΟΙ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ  Μέχρι το τέλος αυτής της διάλεξης και κατάλληλης ανεξάρτητης μελέτης, θα πρέπει να είστε σε θέση να:  Περιγράψτε εν συντομία τους μηχανισμούς αντίληψης του πόνου  Το όνομα, τους τύπους των προσαγωγών ινών οι οποίες μεταδίδουν πληροφορίες σχετικά με τον πόνο και τη θερμοκρασία  Περιγράψτε σε συντομία τη θεωρία πύλη ελέγχου του πόνου  Να κατανοήσετε διαφορά μεταξύ κατώφλι ερεθισμού και αντοχής

3 Π ΟΝΟΣ Πόνος είναι “μια δυσάρεστη αισθητική και συναισθηματική εμπειρία, που αρχικά συνδέουμε με βλάβη ιστού ή που περιγράφεται σαν τέτοια” IASP – International association for the Study of Pain

4 Π ΟΝΟΣ Είναι δύσκολο να μετρηθεί αντικειμενικά Προέρχεται απο τον ερεθισμό νευρικών κυττάρων στον εγκέφαλο Προειδοποιεί για ζημιογόνες δυνάμεις στο σώμα και γύρω απο αυτό Σχετίζεται με τα συναισθήματα περισσότερο απο αλλες αισθήσεις όπως το άγχος η ο φόβος

5 Π ΑΡΟΛ ’ ΑΥΤΑ Δεν συνδέεται απαραίτητα με βλάβη των ιστών

6 Φ Υ Σ ΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ Θυμήσου τη τελευταία φορά που πόνεσες. Τι συνέβη τα πρώτα δευτερόλεπτα... Πως ένιωσες μια ώρα μετά; Την επόμενη μέρα; Στα επόμενα slides θα περιγράψουμε τη βασική φυσιολογία του πόνου που θα χρειαστείτε ως φυσικοθεραπευτές UH NMS

7 Α ΝΤΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ Τρια στάδια: Ενεργοποίηση των αλγουποδοχέων Μετάδοση του ερεθίσματος μεσω νευρικών ινών στον οπίσθιο κέρας του νωτιαιου μυελου όπου μετατρέπεται (πύλη του πονου) Συνέχιση του ερεθίσματος σε υψηλότερα εγκεφαλικά κέντρα

8 NMS Adapted from H. Barefoot

9 Υ ΠΟΔΟΧΕΙΣ ΠΟΝΟΥ Για το πόνο έχουμε συγκεκριμένους υποδοχείς Που εκλεκτικά διακρίνονται σε : Μηχανικοί υποδοχείς: ανταποκρίνονται στην ισχυρή πίεση Θερμικοί: ανταποκρίνονται στις εξαιρετικά υψηλές ή χαμηλές θερμοκρασίες Χημικοί: ανταποκρίνονται στην ισταμίνη και σε άλλες χημικές ουσίες ( προσταγλαδίνες, ουσία P, κορτιζόλη)

10 Π ΟΤΕ ΔΙΕΓΕΡΟΝΤΑΙ ΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙ Σ ΠΟΝΟΥ ? Όταν το ερέθισμα μπορεί (ενδεχομένως) να είναι βλαπτικό για τον οργανισμό!

11 Μ ΕΤΑΦΟΡΆ ΣΉΜΑΤΟΣ Όταν ευαισθητοποιείται ο υποδοχέας πόνου Το νεύρο διεγείρεται Αν ενεργοποιηθούν πολλοί υποδοχείς, το νεύρο διεγείρεται πολύ Και… ξεκινά ένα ηλεκτρικό ρεύμα που ταξιδεύει πάνω στο νεύρο Ι ST/UH N ΜΣ 2 11

12 Μ ΕΤΑΦΟΡΆ ΣΉΜΑΤΟΣ Εκεί που τελειώνει το νεύρο στο ν. μυελό Απελευθερώνει ουσίες που ξεκλειδώνουν ένα υποδοχέα σε ένα άλλο νεύρο Το κύμα ταξιδεύει στον εγκέφαλο Ι ST/UH N ΜΣ 2 12

13 Π ΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΠΟΝΟΥ Αδ C Βρισκονται παντου:μύες, δερμα, οστα (στα τοιχωματα και στις απολήξεις των νεύρων)

14 Υ ΠΟΔΟΧΕΙΣ ΠΟΝΟΥ Οι υποδοχείς του πονου από ανατομικής πλευράς αποτελούν τις ελεύθερες νευρικές απολήξεις των προσαγωγών αισθητικών ινών τύπου Αδ και C Βρίσκονται στα γάγγλια των οπισθίων ριζών των νωτιαίων νεύρων (σώμα των κυττάρων) Φέρονται με τα περιφερικά άκρα προς το δέρμα, τους μύες, τις περιτονίες, τα οστά, τις αρθρώσεις και τα σπλάχνα

15 Ι ΝΕΣ ΠΟΝΟΥ - Π ΡΩΤΟΒΑΘΜΙΕΣ ΠΡΟΣΑΓΩΓΕΣ ΙΝΕΣ Τύπος C, είναι αμύελες Αργός, βραδύς χρόνιος πόνος ταχύτητες της τάξης 0,5-2 m/sec. Μέτριος πόνος και αίσθηση θερμοκρασίας Τύπου Αδ ίνες είναι ελαφρώς εμμύελες, ταχύς πόνος μηχανικά και θερμικά ερεθίσματα ταχύτητες 6-30 m/sec – οξύς, διαξιφιστικός πόνος

16 Άξονες από το δέρμα AA AA AA C Διάμετρος (  m) Ταχύτητα( m/sec) Αισθητικοί υποδοχείς Ιδιοδεκτικ οί υποδοχείς των μυοσκ.μυώ ν Μηχανουπ οδοχείς δέρματος Πόνος θερμοκρασία Θερμοκρασία, πόνος, φαγούρα

17 Οπότε ενεργοποίηση των υποδοχέων του δέρματος παράγει 2 ξεχωριστές αισθήσεις που ερμηνεύονται ως πόνος 1. Ένα γρήγορο, διαξιφιστικό, πρωτεύων πόνο- ενεργ. A  ινών 2. Ένα βραδύ, διαρκείας δευτερεύων πόνο – ενεργ. C ινών UH NMS

18 A  και C ίνες έρχονται στο Κ.Ν.Σ σε διαφορετικούς χρόνους( λόγω της διαφορετικής ταχύτητας αγωγιμότητας)

19 Π ΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΠΡΟΣΑΓΩΓΑ ΕΡΕΘΙΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ Οπότε ενεργοποίηση των υποδοχέων του δέρματος παράγει 2 ξεχωριστές αισθήσεις που ερμηνεύονται ως πόνος 1. Ένα γρήγορο, διαξιφιστικό, πρωτεύων πόνο- ενεργ. A  ινών 2. Ένα αργό, διαρκείας δευτερεύων πόνο – ενεργ. C ινών

20 UH NMS AδAδ AδAδ C

21 Μ ΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΠΟΝΟΥ - ΕΙΔΗ Μηχανικό ς Φλεγμονώδης Ισχαιμικός Ερεθισμός στις τελικες αποληξεις Πόνο από τους ιστούς (Nociceptive) Χωρίς να πάθει βλάβη το νεύρο ή η ρίζα? Κατα πολλους ΠΝΣ Περιφερικός νευρογενής πονος Από βλάβη νεύρου(περιφερική νευροπάθεια) Από βλάβη Ρίζας Εν τελει βλαβη στο ΚΝΣ Κεντρικος νευρογενης πόνος Νευροπαθη τικός πονος

22 Συναισθηματικός/ Νοητικός πόνος Χωρίς βλάβη στους ιστούς

23 Spinal cord DRG (cell body) 1. Πόνος από τους ιστούς Adapted from Scholz and Clifford (2002) (Nature Neuroscience Supplement. Vol. 5) UH NMS

24 Π ΟΝΟΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΙΣΤΟΥΣ

25 Πόνος από τους ιστούς - φλεγμονώδης Adapted from Scholz and Clifford (2002) (Nature Neuroscience Supplement. Vol. 5) UH NMS

26 ΄Φ ΛΕΓΜΟΝΩΔΗΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΙΣΤΟΥΣ Κλειδιά από την υποκειμενική αξιολόγηση Οξύς τραυματισμός, θερμοκρ., οίδημα Χειροτερεύει με τη κίνηση Βάρος Ανταποκρίνεται στα αντιφλεγμονώδη Χειροτερεύει τη νύχτα Πρωινός πόνος παραπέμπει σε φλεγμονώση αρθρίτιδα Μη ομοιόμορφος/βαρύς/ μη ανεκτός/ ενδεικτικός σοβαρής παθολογίας UH NMS

27 Π ΌΝΟΣ - Φ ΛΕΓΜΟΝΉ Περιφερική ευαισθητοποίηση Ελάττωση ουδού Με μικρότερα ερεθίσματα ενεργοποιούνται οι οδοί Ερεθίσματα που δεν ήταν επώδυνα πριν, τώρα είναι ΙST/ UH NΜ Σ 2 27

28 Ι ΣΧΑΙΜΙΚΟΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΙΣΤΟΥΣ Κλειδιά Πόνος από παρατεταμένη θέση Βελτιώνεται με την αλλαγή θέσης Σκέψου πως νιώθεις μετά από 3 ώρες μπροστά σε ένα υπολογιστή;Πώς ένιωσες όταν πήγες να κινηθείς; UH NMS

29 Μ ΗΧΑΝΙΚΟΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΙΣΤΟΥΣ Κλειδιά: Πόνος στη κίνηση On/off πόνος Σταματά με ξεκούραση αμέσως Ήπιος σε μέτριο συνήθως βαθμο Όχι στη βάδιση αλλά μπορεί στο σήκωμα Petty (2011) Chp 2

30 2. Π ΕΡΙΦΕΡΙΚΟΣ ΝΕΥΡΟΓΕΝΗΣ Προέρχεται από δυσλειτουργία του νεύρου ( ΒΛΑΒΗ ?) το ποίο συμβαίνει σε νευροπάθεια Κλειδιά: Καυστικός, οξύς, “shooting pain” Βάρος UH NMS

31 Π ΕΡΙΦΕΡΙΚΟΣ ΝΕΥΡΟΓΕΝΗΣ Μπορεί το τεστ τάσης του νεύρου να είναι θετικό Αλλά όχι αλλαγή στη στη νευρολογική εξέταση (αντανακλαστικά, δερμοτόμια, μυοτόμια)

32 Κ ΕΝΤΡΙΚΟΣ Ν ΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΟΣ Π ΟΝΟΣ Ριζοπάθεια Περιφερική νευροπάθεια Συμπτώματα κατά μήκος μίας ρίζας Αλλαγές σε μυοτόμια/ δερμοτόμια/ αντανακλαστικά Παραισθησία ή μούδιασμα Βελόνες, καρφίτσες σε χέρια και πόδια μαζί είναι Ν. μυελός Πιθανές κόκκινες σημαίες Κάψιμο, οξύς διαξιφιστικός, Κατανομή περιφ. νεύρου Προσβολή μυών και δέρματος που νευρώνονται από το νεύρο +/- αντανακλαστικά Εντοπισμένα

33 Ν ΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΟΣ Π ΟΝΟΣ : Δερμοτόμιακή κατανομή (Ρίζα) Δερματική κατανομή (Περιφερικό νεύρο)

34 Τ ΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ Σωματικός ΠόνοςΣπλαχνικός Πόνος Προέρχεται από ενεργοποίηση των υποδοχέων του δέρματος, μυς, αρθρώσεις Μεταφέρεται με πρωτεύοντες προσαγωγές ίνες Τοπικός ή αναφερόμενος Επιφανειακός Βαθύς Προέρχεται από υποδοχείς στα όργανα του θώρακα ή στην κοιλιακή χώρα Μεταφέρεται με πρωτεύοντες προσαγωγές ίνες Τοπικός ή αναφερόμενος Βαρύς, κάψιμό, «ροκάνισμα» Δεν επηρεάζεται από τη κίνηση Δεν υποχωρεί UH NMS

35 Α ΝΑΦΕΡΟΜΕΝΟΣ Π ΟΝΟΣ - Ο ΡΙΣΜΟΙ Πόνος που αναφέρεται σε ένα σημείο μακριά από το τραυματισμένο ιστό Μπορεί να είναι: Σωματικός αναφερόμενος Σπλαχνικός αναφερόμενος Μπορεί να είναι Περιφερικός νευρογενής Νευροπαθητικός UH NMS

36

37 Ο ΞΥΣ V Χ ΡΟΝΙΟΣ Οξύς, λίγες μέρες, εβδομάδες Χρόνιος 3 μήνες Φαύλος Κύκλος του πόνου UH NMS

38 Π ΩΣ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΜΕΙΩΣΟΥΜΕ ΤΟ ΠΟΝΟ ? UH NMS

39 Διέγερση των υποδοχέων του πόνου δεν οδηγεί απαραίτητα σε πόνο!

40 Θ ΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ Ο πόνος μπορεί να ανασταλλει ή να κατασταλεί με ερεθίσματα πίεσης Ποιοι είναι οι υποδοχείς πίεσης ? Αβ ίνες Ο ερεθισμός τους καταστέλλει τις Αδ και C

41 Θ ΕΩΡΙΑ ΤΗΣ Π ΥΛΗΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ Οι Αβ διεγείρουν ενδιάμεσους νευρώνες → αναστολή των Τ νευρώνων Εμποδίζεται η αγωγή του επώδυνου ερεθίσματος στον εγκέφαλο Η πύλη κλείνει! Τα TENS κάνουν το ίδιο πράγμα

42 UH NMS

43 Π ΩΣ ΑΞΙΟΛΟΓΟΥΜΕ ΤΟ ΠΟΝΟ ? Κλίμακες Υποκειμενικός τρόπος αλλά γρήγορος και εύκολος Διαφορετικοί τύποι (VAS) 0-10 Πρόσωπα UH NMS Καθόλου πόνος Αφόρητος πόνος Ένταση πόνου

44 Κ ΑΤΩΦΛΙ ΕΡΕΘΙΣΜΟΥ UH NMS Ή θα νιώσουμε πόνο ή όχι All or none! Από τι εξαρτάται αυτό?

45 Κ ΑΤΩΦΛΙ ΕΡΕΘΙΣΜΟΥ Έχουμε όλοι το ίδιο κατώφλι ερεθισμού π.χ. ζέστη αντέχεται º C (βλάβη ιστού) ΑΛΛΑ όχι την ίδια αντοχή ++ ποικίλει από άτομο σε άτομο Επηρεάζεται από αισθήματα, στάσεις, εμπειρίες

46 Κ ΑΤΩΦΛΙ ΕΡΕΘΙΣΜΟΥ ‘Άρα κάποια άτομα νιώθουν πιο εύκολα πόνο γιατί οι ίνες του ενεργοποιούνται πιο εύκολα Έχουν χαμηλότερο κατώφλι ερεθισμού Μικρότερα ερεθίσματα μπορούν να προκαλέσουν πόνο, λιγότεροι υποδοχείς μπορούν να ξεκινήσουν την αγωγή ερεθίσματος

47 Β ΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Βασιλάκος, Δ.(2008). Ο Πόνος και η Αντιμετώπιση του, Αθήνα : Εφύρα Di Matteo, R. M. Martin, R. L. (2006). Εισαγωγή στην ψυχολογία της υγείας, Αθήνα : Ελληνικά Γράμματα Guyton & Hall. (2004). Εγχειρίδιο ιατρικής φυσιολογίας, Αθήνα : Παρισιάνος Butler David, Explain Pain


Κατέβασμα ppt "Π ΟΝΟΣ Γιαννης Καλουδης. Σ ΤΟΧΟΙ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ  Μέχρι το τέλος αυτής της διάλεξης και κατάλληλης ανεξάρτητης μελέτης, θα πρέπει να είστε σε θέση να:  Περιγράψτε."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google