Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Καλλιέργεια αίματος: λήψη, υλικά, άμεση αναζήτηση, καλλιέργεια, αξιολόγηση Ελένη Πρίφτη Βιοπαθολόγος-κλινική μικροβιολόγος Διευθύντρια Μικροβιολογικού.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "Καλλιέργεια αίματος: λήψη, υλικά, άμεση αναζήτηση, καλλιέργεια, αξιολόγηση Ελένη Πρίφτη Βιοπαθολόγος-κλινική μικροβιολόγος Διευθύντρια Μικροβιολογικού."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 Καλλιέργεια αίματος: λήψη, υλικά, άμεση αναζήτηση, καλλιέργεια, αξιολόγηση Ελένη Πρίφτη Βιοπαθολόγος-κλινική μικροβιολόγος Διευθύντρια Μικροβιολογικού Τμήματος Γ.Ν.Α «Αλεξάνδρα»

2 Εισαγωγή Η καλλιέργεια αίματος αποτελεί μία από τις πλέον σημαντικές εξετάσεις που εκτελεί ένα μικροβιολογικό εργαστήριο διότι: Θέτει την εργαστηριακή διάγνωση της βακτηριαιμίας Θέτει την εργαστηριακή διάγνωση της βακτηριαιμίας Συμβάλλει στην επιλογή του κατάλληλου αντιβιοτικού Συμβάλλει στην επιλογή του κατάλληλου αντιβιοτικού Βοηθά στην μείωση της θνητότητας Βοηθά στην μείωση της θνητότητας

3 Ορισμός Βακτηριαιμία ή μυκηταιμία ορίζεται η παρουσία ζώντων βακτηρίων ή μυκήτων στην κυκλοφορία του αίματος Βακτηριαιμία ή μυκηταιμία ορίζεται η παρουσία ζώντων βακτηρίων ή μυκήτων στην κυκλοφορία του αίματος

4 Κλινική εμφάνιση βακτηριαιμίας Κατά σειρά βαρύτητας εκδηλώνεται ως: Σήψη ορίζεται ως το σύνδρομο συστηματικής φλεγμονώδους απάντησης (Systematic Inflammatory Response Syndrome-SIRS) που με θετικές αιμοκαλλιέργειες αποδεικνύεται ότι οφείλεται σε λοίμωξη Σήψη ορίζεται ως το σύνδρομο συστηματικής φλεγμονώδους απάντησης (Systematic Inflammatory Response Syndrome-SIRS) που με θετικές αιμοκαλλιέργειες αποδεικνύεται ότι οφείλεται σε λοίμωξη Σοβαρή σήψη είναι η σήψη που συνοδεύεται από δυσλειτουργία τουλάχιστον ενός οργάνου Σοβαρή σήψη είναι η σήψη που συνοδεύεται από δυσλειτουργία τουλάχιστον ενός οργάνου Σηπτικό shock είναι η βαριά σήψη που συνοδεύεται από βαριά υπόταση (<60 mmHg) παρά την χορήγηση υγρών ή/και αγγειοδραστικών παραγόντων Σηπτικό shock είναι η βαριά σήψη που συνοδεύεται από βαριά υπόταση (<60 mmHg) παρά την χορήγηση υγρών ή/και αγγειοδραστικών παραγόντων Πολλαπλή οργανική δυσλειτουργία με αποτέλεσμα την αδυναμία διατήρησης της ομοιόστασης σε οξέως πάσχοντα ασθενή μετά από σοβαρή σήψη ή σηπτικό shock Πολλαπλή οργανική δυσλειτουργία με αποτέλεσμα την αδυναμία διατήρησης της ομοιόστασης σε οξέως πάσχοντα ασθενή μετά από σοβαρή σήψη ή σηπτικό shock

5 Διάκριση βακτηριαιμίας Ανάλογα με την προέλευση του μικροοργανισμού Ανάλογα με την προέλευση του μικροοργανισμού Νοσοκομειακή Νοσοκομειακή Εξωνοσοκομειακή Εξωνοσοκομειακή Ανάλογα με εντόπιση ή όχι εστίας λοίμωξης Ανάλογα με εντόπιση ή όχι εστίας λοίμωξης Πρωτοπαθής Πρωτοπαθής Βακτηριαιμία συνδεόμενη με ενδαγγειακούς καθετήρες Βακτηριαιμία συνδεόμενη με ενδαγγειακούς καθετήρες Δευτεροπαθής: εντοπισμός εστία λοίμωξης Δευτεροπαθής: εντοπισμός εστία λοίμωξης Κατώτερο αναπνευστικό σύστημα Κατώτερο αναπνευστικό σύστημα Ανώτερο ουροποιητικό σύστημα Ανώτερο ουροποιητικό σύστημα Γαστρεντερικό σύστημα Γαστρεντερικό σύστημα Οστά και αρθρώσεις Οστά και αρθρώσεις Δέρμα και μαλακά μόρια Δέρμα και μαλακά μόρια

6 Διάκριση βακτηριαιμίας ανάλογα με την διάρκεια Παροδική Μετά χειρισμούς σε περιοχές με χλωρίδα Περιοδική Διαλείπουσα απόφραξη του ουροποιητικού συστήματος και των χοληφόρωνΔιαλείπουσα απόφραξη του ουροποιητικού συστήματος και των χοληφόρων ενδοκοιλιακό απόστημα που δεν έχει παροχετευτείενδοκοιλιακό απόστημα που δεν έχει παροχετευτείΣυνεχής Ενδαγγειακές λοιμώξεις (ενδοκαρδίτιδα, θρομβοφλεβίτιδα)Ενδαγγειακές λοιμώξεις (ενδοκαρδίτιδα, θρομβοφλεβίτιδα) Τυφοειδή πυρετό (πρώτες εβδομάδες)Τυφοειδή πυρετό (πρώτες εβδομάδες) ΒρουκέλλωσηΒρουκέλλωση

7 Αίτια βακτηριαιμίας Συχνότερα αίτια βακτηριαιμίας Gram-θετικά βακτήρια Gram-θετικά βακτήρια S. aureus S. aureus CoNS CoNS Enterococci spp Enterococci spp Gram-αρνητικά βακτήρια Gram-αρνητικά βακτήρια E. coli E. coli K. pneumoniae K. pneumoniae P. aeruginosa P. aeruginosa Acinetobacter spp Acinetobacter spp Μύκητες Μύκητες Candida spp Candida spp Αναερόβια βακτήρια Αναερόβια βακτήρια Πολυμικροβιακά Πολυμικροβιακά

8 Εργαστηριακή διάγνωση Καλλιέργεια αίματος Καλλιέργεια αίματος Μη καλλιεργητικές μοριακές τεχνικές Μη καλλιεργητικές μοριακές τεχνικές LightCycler PCR (SeptiFast Test) LightCycler PCR (SeptiFast Test) MALDI-TOF mass spectrometry MALDI-TOF mass spectrometry Ιn situ hybridization Ιn situ hybridization DNA probes DNA probes

9 Συλλογή δείγματος αιμοκαλλιέργειας Συνολικός όγκος αίματος Συνολικός όγκος αίματος Χρόνος λήψης και αριθμός αιμοκαλλιεργειών Χρόνος λήψης και αριθμός αιμοκαλλιεργειών Αντισηψία δέρματος και φλεβοκέντηση Αντισηψία δέρματος και φλεβοκέντηση

10 Όγκος αίματος Ηλικία-Βάρος Συνολικός όγκος αίματος Αριθμός φιαλών Νεογνά-1 έτος (<4 kg) 0,5-1,5 ml/φιάλη 1 φιάλη με μία φλεβοκέντηση Παιδιά 1-6 ετών 1-6 ml (1ml/έτος) 2 φλεβοκεντήσεις, 1 φιάλη κάθε φορά Παιδιά kg ml Λαμβάνεται σε 2 αιμοκαλλιέργειες Ενήλικες ή παιδιά >36 kg ml (τουλάχιστον ml) Λαμβάνεται σε 2 αιμοκαλλιέργειες

11 Χρόνος λήψης αιμοκαλλιεργειών Καταλληλότερος χρόνος για την λήψη είναι πριν ή κατά την άνοδο του πυρετού Καταλληλότερος χρόνος για την λήψη είναι πριν ή κατά την άνοδο του πυρετού Τα μικρόβια σε μη συνεχή βακτηριαιμία εισέρχονται στην κυκλοφορία 30 λεπτά έως 1 ώρα πριν την κορύφωση του πυρετού και την εμφάνιση του ρίγους Τα μικρόβια σε μη συνεχή βακτηριαιμία εισέρχονται στην κυκλοφορία 30 λεπτά έως 1 ώρα πριν την κορύφωση του πυρετού και την εμφάνιση του ρίγους

12 Αριθμός αιμοκαλλιεργειών και ανίχνευση βακτηριαιμίας Με 2 ζεύγη επιτυγχάνεται ανάπτυξη σε % των περιπτώσεων Με 2 ζεύγη επιτυγχάνεται ανάπτυξη σε % των περιπτώσεων Με 3 σε 96-98% των περιπτώσεων Με 3 σε 96-98% των περιπτώσεων Με 4 σε άνω του 99% των περιπτώσεων Με 4 σε άνω του 99% των περιπτώσεων  Ένα ζεύγος δεν ενδείκνυται για ενήλικες διότι η ευαισθησία είναι χαμηλή (73%) και δεν μπορεί να αξιολογηθεί η ανάπτυξη μικροβίων της χλωρίδας

13 Αριθμός και χρόνος λήψης αιμοκαλλιεργειών Εξαρτάται από την γενική κατάσταση του ασθενούς Εξαρτάται από την γενική κατάσταση του ασθενούς Σε οξεία σήψη ή καταστάσεις που χρειάζεται άμεση χορήγηση αντιβιοτικών λαμβάνονται 2-3 καλλιέργειες αίματος με τον μέγιστο όγκο, ταυτόχρονα ή με διαφορά λίγων λεπτών με διαφορετικές φλεβοκεντήσεις πριν την αγωγή Σε οξεία σήψη ή καταστάσεις που χρειάζεται άμεση χορήγηση αντιβιοτικών λαμβάνονται 2-3 καλλιέργειες αίματος με τον μέγιστο όγκο, ταυτόχρονα ή με διαφορά λίγων λεπτών με διαφορετικές φλεβοκεντήσεις πριν την αγωγή Σε κλινικά σταθερό ασθενή ο οποίος ερευνάται για πυρετό άγνωστης αιτιολογίας, υποξεία βακτηριδιακή ενδοκαρδίτιδα ή συνεχή βακτηριαιμία ή μυκηταιμία άλλης αιτιολογίας, λαμβάνονται 3-4 ζεύγη αιμοκαλλιεργειών (σε μεσοδιάστημα 4-6 ωρών) με τον μέγιστο όγκο μέσα σε 24 ώρες Σε κλινικά σταθερό ασθενή ο οποίος ερευνάται για πυρετό άγνωστης αιτιολογίας, υποξεία βακτηριδιακή ενδοκαρδίτιδα ή συνεχή βακτηριαιμία ή μυκηταιμία άλλης αιτιολογίας, λαμβάνονται 3-4 ζεύγη αιμοκαλλιεργειών (σε μεσοδιάστημα 4-6 ωρών) με τον μέγιστο όγκο μέσα σε 24 ώρες Εάν ήδη λαμβάνει αντιμικροβιακή αγωγή η συλλογή γίνεται όταν τα φάρμακα στην κυκλοφορία βρίσκονται στην μικρότερη συγκέντρωση, δηλαδή λίγο πριν την επόμενη δόση Εάν ήδη λαμβάνει αντιμικροβιακή αγωγή η συλλογή γίνεται όταν τα φάρμακα στην κυκλοφορία βρίσκονται στην μικρότερη συγκέντρωση, δηλαδή λίγο πριν την επόμενη δόση

14 Αντισηψία δέρματος Το δέρμα (σε περιοχή περίπου 5 cm) καθαρίζεται με 70% ισοπροπυλική ή αιθυλική αλκοόλη και αφήνεται να στεγνώσει (για sec) Το δέρμα (σε περιοχή περίπου 5 cm) καθαρίζεται με 70% ισοπροπυλική ή αιθυλική αλκοόλη και αφήνεται να στεγνώσει (για sec) Ακολούθως απλώνεται διάλυμα 0,5-2% χλωρεξιδίνης σε ισοπροπυλική αλκοόλη ή βάμμα ιωδίου κάνοντας ομόκεντρους κύκλους γύρω από το σημείο της αιμοληψίας και αφήνεται για 1 min Ακολούθως απλώνεται διάλυμα 0,5-2% χλωρεξιδίνης σε ισοπροπυλική αλκοόλη ή βάμμα ιωδίου κάνοντας ομόκεντρους κύκλους γύρω από το σημείο της αιμοληψίας και αφήνεται για 1 min Χρησιμοποιούνται επίσης ιωδοφόρα π.χ. povidone iodine, αλλά χρειάζονται περισσότερο χρόνο (2 min) για να στεγνώσουν Χρησιμοποιούνται επίσης ιωδοφόρα π.χ. povidone iodine, αλλά χρειάζονται περισσότερο χρόνο (2 min) για να στεγνώσουν Στα παιδιά αποφεύγεται το στάδιο με το ιώδιο και επαναλαμβάνεται 2 επιπλέον φορές ο καθαρισμός με 70% ισοπροπυλική ή αιθυλική αλκοόλη Στα παιδιά αποφεύγεται το στάδιο με το ιώδιο και επαναλαμβάνεται 2 επιπλέον φορές ο καθαρισμός με 70% ισοπροπυλική ή αιθυλική αλκοόλη Το πώμα της φιάλης καθαρίζεται με 70% αλκοόλη και αφήνεται να στεγνώσει (1min) Το πώμα της φιάλης καθαρίζεται με 70% αλκοόλη και αφήνεται να στεγνώσει (1min)  Το ιώδιο δεν χρησιμοποιείται για καθαρισμό των φιαλών, εκτός εάν υπάρχουν επιμολύνσεις με βακίλους ή μύκητες

15 Συλλογή αίματος Για κάθε καλλιέργεια επιλέγεται διαφορετικό σημείο λήψης και εάν πρέπει να γίνει στο ίδιο σημείο ακολουθεί δεύτερη φλεβοκέντηση Για κάθε καλλιέργεια επιλέγεται διαφορετικό σημείο λήψης και εάν πρέπει να γίνει στο ίδιο σημείο ακολουθεί δεύτερη φλεβοκέντηση Δεν λαμβάνεται αίμα από φλέβα στην οποία ταυτόχρονα χορηγείται IV διάλυμα Δεν λαμβάνεται αίμα από φλέβα στην οποία ταυτόχρονα χορηγείται IV διάλυμα Ο αιμολήπτης φορά γάντια και για μεγαλύτερη ασφάλεια χρησιμοποιούνται συσκευές με προστατευμένη βελόνα και κλειστά συστήματα Ο αιμολήπτης φορά γάντια και για μεγαλύτερη ασφάλεια χρησιμοποιούνται συσκευές με προστατευμένη βελόνα και κλειστά συστήματα Εάν χρησιμοποιηθεί βελόνα για την λήψη, με την ίδια εμβολιάζονται και οι φιάλες (single-needle method) Εάν χρησιμοποιηθεί βελόνα για την λήψη, με την ίδια εμβολιάζονται και οι φιάλες (single-needle method) Ενοφθαλμίζεται πρώτα η αερόβιος φιάλη και ακολούθως η αναερόβιος Ενοφθαλμίζεται πρώτα η αερόβιος φιάλη και ακολούθως η αναερόβιος Εάν υπάρχει δυσκολία στην λήψη και ο ασθενής φέρει αγγειακό καθετήρα, μία καλλιέργεια μπορεί να ληφθεί από αυτόν αλλά απαιτείται δεύτερη από περιφερικό αγγείο Εάν υπάρχει δυσκολία στην λήψη και ο ασθενής φέρει αγγειακό καθετήρα, μία καλλιέργεια μπορεί να ληφθεί από αυτόν αλλά απαιτείται δεύτερη από περιφερικό αγγείο Η λήψη από καθετήρα γίνεται από το hub αφού καθαριστεί 2 φορές με 70% αλκοόλη και στεγνώσει (1min). Τα πρώτα 3 ml (ή 0,2 ml σε παιδιά) απορρίπτονται και με άλλη σύριγγα λαμβάνεται το αίμα για καλλιέργεια Η λήψη από καθετήρα γίνεται από το hub αφού καθαριστεί 2 φορές με 70% αλκοόλη και στεγνώσει (1min). Τα πρώτα 3 ml (ή 0,2 ml σε παιδιά) απορρίπτονται και με άλλη σύριγγα λαμβάνεται το αίμα για καλλιέργεια

16 Λήψη αίματος για καλλιέργεια Η χρήση κλειστών συστημάτων και η συλλογή του αίματος κατευθείαν στη φιάλη αποτελεί τον ασφαλέστερο τρόπο

17 Υλικά Διατίθενται στο εμπόριο έτοιμες φιάλες κατάλληλες για καλλιέργεια αερόβιων ή αναερόβιων μικροβίων, μυκήτων και μυκοβακτηριδίων Διατίθενται στο εμπόριο έτοιμες φιάλες κατάλληλες για καλλιέργεια αερόβιων ή αναερόβιων μικροβίων, μυκήτων και μυκοβακτηριδίων Ποικίλουν ως προς: Ποικίλουν ως προς: Την βασική σύνθεση (soybean-casein digest και/ή brain-heart infusion broth) Την βασική σύνθεση (soybean-casein digest και/ή brain-heart infusion broth) Τα συμπληρωματικά συστατικά Τα συμπληρωματικά συστατικά Τα αντιπηκτικά Τα αντιπηκτικά Την σύσταση του αέρα μέσα στην φιάλη Την σύσταση του αέρα μέσα στην φιάλη Τους παράγοντες που αδρανοποιούν τα αντιβιοτικά Τους παράγοντες που αδρανοποιούν τα αντιβιοτικά Τον όγκο του ζωμού Τον όγκο του ζωμού

18 Αναλογία αίματος:ζωμού Πρέπει να κυμαίνεται μεταξύ 1:5-1:10 Πρέπει να κυμαίνεται μεταξύ 1:5-1:10 Με την αραίωση εξουδετερώνονται συστατικά του ανθρωπίνου αίματος με αντιμικροβιακή δράση (λευκοκύτταρα, συμπλήρωμα και λυσοζύμη) Με την αραίωση εξουδετερώνονται συστατικά του ανθρωπίνου αίματος με αντιμικροβιακή δράση (λευκοκύτταρα, συμπλήρωμα και λυσοζύμη) Αραιώνονται τα τυχόν υπάρχοντα αντιβιοτικά Αραιώνονται τα τυχόν υπάρχοντα αντιβιοτικά

19 Αντιπηκτικά Αντιπηκτικά προστίθενται επειδή η ανάπτυξη των μικροβίων μειώνεται όταν το αίμα πήξει Αντιπηκτικά προστίθενται επειδή η ανάπτυξη των μικροβίων μειώνεται όταν το αίμα πήξει Συνήθως χρησιμοποιείται sodium polyanetholsulfonate (SPS) σε συγκέντρωση από 0,025% έως 0,05% Συνήθως χρησιμοποιείται sodium polyanetholsulfonate (SPS) σε συγκέντρωση από 0,025% έως 0,05% Αναστέλλει λυσοζύμη, συμπλήρωμα, φαγοκυττάρωση και αντιβιοτικά (κυρίως αμινογλυκοσίδες) Αναστέλλει λυσοζύμη, συμπλήρωμα, φαγοκυττάρωση και αντιβιοτικά (κυρίως αμινογλυκοσίδες) Αναστέλλει και την ανάπτυξη ορισμένων μικροβίων όπως Neisseria spp, Peptostreptococcus anaerobius, Streptobacillus moniliformis, Francisella tularensis, Gardnerella vaginals και Mycoplasma hominis Αναστέλλει και την ανάπτυξη ορισμένων μικροβίων όπως Neisseria spp, Peptostreptococcus anaerobius, Streptobacillus moniliformis, Francisella tularensis, Gardnerella vaginals και Mycoplasma hominis Η αναστολή του SPS περιορίζεται με προσθήκη ζελατίνης 1% στο ζωμό Η αναστολή του SPS περιορίζεται με προσθήκη ζελατίνης 1% στο ζωμό

20 Εξουδετέρωση αντιβιοτικών Χρησιμοποιούνται: Χρησιμοποιούνται: Ρητίνες Ρητίνες Ενεργός άνθρακας Ενεργός άνθρακας Τα αποτελέσματα είναι καλύτερα στην απομόνωση μυκήτων και σταφυλόκοκκων Τα αποτελέσματα είναι καλύτερα στην απομόνωση μυκήτων και σταφυλόκοκκων

21 Επώαση Ατμόσφαιρα επώασης Οι αερόβιες φιάλες περιέχουν αέρα με διάφορες συγκεντρώσεις CO 2 Οι αερόβιες φιάλες περιέχουν αέρα με διάφορες συγκεντρώσεις CO 2  Είναι κατάλληλες για αερόβια και δυνητικά αναερόβια μικρόβια Οι αναερόβιες φιάλες περιέχουν CO 2 και άζωτο, όχι οξυγόνο Οι αναερόβιες φιάλες περιέχουν CO 2 και άζωτο, όχι οξυγόνο  Ευνοούν την ανάπτυξη των αυστηρά αναερόβιων και των δυνητικά αναεροβίων μικροβίων Ανάδευση Αυξάνει την ανάπτυξη και την ταχύτητα ανίχνευσης των αερόβιων μικροβίων, όχι όμως των αναερόβιων και των μυκοβακτηριδίων Αυξάνει την ανάπτυξη και την ταχύτητα ανίχνευσης των αερόβιων μικροβίων, όχι όμως των αναερόβιων και των μυκοβακτηριδίων Όλα τα αυτόματα μηχανήματα διαθέτουν σύστημα ανακίνησης των φιαλών Όλα τα αυτόματα μηχανήματα διαθέτουν σύστημα ανακίνησης των φιαλών

22 Αυτόματα συστήματα επώασης BACTEC (Becton Dickinson) Bact/Alert (Biomerieux)

23 Φιάλες αυτόματων συστημάτων BACTEC (Becton Dickinson) Bact/Alert (Biomerieux)

24 Λειτουργία αυτόματων συστημάτων Η λειτουργία τους στηρίζεται στην παραγωγή CO 2 από τα αναπτυσσόμενα μικρόβια, που μετράται φθοριομετρικά ή χρωματομετρικά ανάλογα με τον ανιχνευτή που χρησιμοποιεί η κάθε εταιρεία στις φιάλες της Η λειτουργία τους στηρίζεται στην παραγωγή CO 2 από τα αναπτυσσόμενα μικρόβια, που μετράται φθοριομετρικά ή χρωματομετρικά ανάλογα με τον ανιχνευτή που χρησιμοποιεί η κάθε εταιρεία στις φιάλες της Η παραγωγή φθορισμού ή η αλλαγή χρώματος μετράται ανά min, μεταφράζεται σε ηλεκτρονικό υπολογιστή και σε θετικό αποτέλεσμα ακολουθεί ηχητικό ή/και οπτικό σήμα Η παραγωγή φθορισμού ή η αλλαγή χρώματος μετράται ανά min, μεταφράζεται σε ηλεκτρονικό υπολογιστή και σε θετικό αποτέλεσμα ακολουθεί ηχητικό ή/και οπτικό σήμα Επώαση 5 ημέρες για αερόβιες και αναερόβιες φιάλες, 10 ημέρες για μύκητες και τουλάχιστον 4 εβδομάδες για μυκοβακτηρίδια Επώαση 5 ημέρες για αερόβιες και αναερόβιες φιάλες, 10 ημέρες για μύκητες και τουλάχιστον 4 εβδομάδες για μυκοβακτηρίδια

25 Πλεονεκτήματα αυτόματων συστημάτων Ταχύτερη ανάπτυξη Ταχύτερη ανάπτυξη Συνεχής παρακολούθηση Συνεχής παρακολούθηση Μείωση επιμολύνσεων Μείωση επιμολύνσεων Μείωση φόρτου εργασίας Μείωση φόρτου εργασίας Καταγραφή καμπύλης ανάπτυξης του μικροβίου σε συνάρτηση με τον χρόνο και υπολογισμός του χρόνου θετικοποίησης Καταγραφή καμπύλης ανάπτυξης του μικροβίου σε συνάρτηση με τον χρόνο και υπολογισμός του χρόνου θετικοποίησης Στατιστική επεξεργασία των αποτελεσμάτων Στατιστική επεξεργασία των αποτελεσμάτων

26 Μη αυτοματοποιημένα συστήματα αιμοκαλλιεργειών Το σύστημα Isolator (Wampole Lab) Το σύστημα Isolator (Wampole Lab) Δεν έχει ζωμό Δεν έχει ζωμό Βασίζεται στην λύση-φυγοκέντρηση του αίματος Βασίζεται στην λύση-φυγοκέντρηση του αίματος Χρησιμοποιείται με καλά αποτελέσματα για την απομόνωση μυκήτων (βλαστομυκήτων, δίμορφων), μυκοβακτηριδίων και Bartonella spp. Χρησιμοποιείται με καλά αποτελέσματα για την απομόνωση μυκήτων (βλαστομυκήτων, δίμορφων), μυκοβακτηριδίων και Bartonella spp.

27 Χειρισμός αιμοκαλλιέργειας που δίδει θετικό σήμα Νωπό και με Gram χρώση παρασκευάσματα και σε θετικό αποτέλεσμα ενημερώνεται επειγόντως ο κλινικός ιατρός Νωπό και με Gram χρώση παρασκευάσματα και σε θετικό αποτέλεσμα ενημερώνεται επειγόντως ο κλινικός ιατρός Ανακαλλιέργεια σε προεπιλεγμένα στερεά θρεπτικά υλικά και με βάση την μικροσκοπική εξέταση, την κλινική εικόνα και τα αναμενόμενα παθογόνα προστίθενται και άλλα Ανακαλλιέργεια σε προεπιλεγμένα στερεά θρεπτικά υλικά και με βάση την μικροσκοπική εξέταση, την κλινική εικόνα και τα αναμενόμενα παθογόνα προστίθενται και άλλα Άμεσο αντιβιόγραμμα με τη μέθοδο της διάχυσης των δίσκων από τον ζωμό της φιάλης Άμεσο αντιβιόγραμμα με τη μέθοδο της διάχυσης των δίσκων από τον ζωμό της φιάλης Ακολουθεί ταυτοποίηση του απομονωθέντος στελέχους, επανάληψη του αντιβιογράμματος (εάν χρειάζεται) και προσδιορισμός MICs Ακολουθεί ταυτοποίηση του απομονωθέντος στελέχους, επανάληψη του αντιβιογράμματος (εάν χρειάζεται) και προσδιορισμός MICs

28 Προτεινόμενα υλικά για ανακαλλιέργεια Αερόβιες φιάλες Αερόβιες φιάλες Σοκολατόχρωμο άγαρ σε 5% CO 2, 35 ο C για ώρες Σοκολατόχρωμο άγαρ σε 5% CO 2, 35 ο C για ώρες Αιματούχο σε αερόβιες συνθήκες στους 35 ο C Αιματούχο σε αερόβιες συνθήκες στους 35 ο C MacConkey άγαρ σε αερόβιες συνθήκες στους 35 ο C MacConkey άγαρ σε αερόβιες συνθήκες στους 35 ο C Αναερόβιες φιάλες Αναερόβιες φιάλες Αναερόβιο αιματούχο μη εκλεκτικό (χωρίς αντιβιοτικά) με βάση το Brucella agar με αιμίνη και βιταμίνη Κ1 σε αναερόβιες συνθήκες στους 35 ο C για 5 ημέρες Αναερόβιο αιματούχο μη εκλεκτικό (χωρίς αντιβιοτικά) με βάση το Brucella agar με αιμίνη και βιταμίνη Κ1 σε αναερόβιες συνθήκες στους 35 ο C για 5 ημέρες Σοκολατόχρωμο άγαρ σε 5% CO 2 Σοκολατόχρωμο άγαρ σε 5% CO 2 MacConkey άγαρ ως διαφοροποιητικό υλικό των δυνητικώς αναερόβιων (προαιρετικά) MacConkey άγαρ ως διαφοροποιητικό υλικό των δυνητικώς αναερόβιων (προαιρετικά)

29 Μοριακές μέθοδοι ταυτοποίησης Σύγχρονες μοριακές μέθοδοι (π.χ. FISH με PNA probes) έχουν αναπτυχθεί για την γρήγορη διάκριση των αναπτυσσόμενων μικροβίων από τον ζωμό Σύγχρονες μοριακές μέθοδοι (π.χ. FISH με PNA probes) έχουν αναπτυχθεί για την γρήγορη διάκριση των αναπτυσσόμενων μικροβίων από τον ζωμό S. aureus από CoNS S. aureus από CoNS Candida albicans από non-Candida albicans ή C. glabrata Candida albicans από non-Candida albicans ή C. glabrata Έχουν υψηλή ευαισθησία (99%) και ειδικότητα (100%) Έχουν υψηλή ευαισθησία (99%) και ειδικότητα (100%) Δεν εφαρμόζονται ευρέως ακόμη (εμπόδιο το υψηλό κόστος και η δυσκολία εφαρμογής σε εφημερίες) Δεν εφαρμόζονται ευρέως ακόμη (εμπόδιο το υψηλό κόστος και η δυσκολία εφαρμογής σε εφημερίες)

30 Ασυμφωνία μεταξύ σήματος, άμεσου παρασκευάσματος και καλλιέργειας σε στερεά θρεπτικά υλικά Οι περιπτώσεις ταξινομούνται σε 3 ομάδες : Οι περιπτώσεις ταξινομούνται σε 3 ομάδες : Θετικό σήμα, θετική Gram χρώση και αρνητική η αρχική καλλιέργεια ρουτίνας Θετικό σήμα, θετική Gram χρώση και αρνητική η αρχική καλλιέργεια ρουτίνας Θετικό σήμα, αρνητική Gram χρώση και αρνητική ανακαλλιέργεια Θετικό σήμα, αρνητική Gram χρώση και αρνητική ανακαλλιέργεια Αρνητικό σήμα, θετική Gram χρώση και θετική ανακαλλιέργεια Αρνητικό σήμα, θετική Gram χρώση και θετική ανακαλλιέργεια

31 (Ι) Θετικό σήμα, θετική Gram χρώση και αρνητική η αρχική καλλιέργεια ρουτίνας Υποψιαζόμαστε απαιτητικούς μικροοργανισμούς που δεν αναπτύσσονται στις συνήθεις συνθήκες όπως: Υποψιαζόμαστε απαιτητικούς μικροοργανισμούς που δεν αναπτύσσονται στις συνήθεις συνθήκες όπως: Abiotrophia Abiotrophia Campylobacter και άλλα καπνόφιλα μικρόβια Campylobacter και άλλα καπνόφιλα μικρόβια Brucella Brucella Legionella Legionella Afipia Afipia Francisella spp Francisella spp Βραδέως αναπτυσσόμενα αναερόβια Βραδέως αναπτυσσόμενα αναερόβια Ανακαλλιέργεια Ανακαλλιέργεια Ειδικά εμπλουτισμένα θρεπτικά υλικά Ειδικά εμπλουτισμένα θρεπτικά υλικά Αναερόβιες (εάν αρχικά δεν έγιναν) ή μικροαερόφιλες συνθήκες Αναερόβιες (εάν αρχικά δεν έγιναν) ή μικροαερόφιλες συνθήκες Παράταση επώασης Παράταση επώασης

32 (ΙΙ) Θετικό σήμα, αρνητική Gram χρώση και αρνητική ανακαλλιέργεια Μελέτη της καμπύλης ανάπτυξης που δίδουν τα αυτόματα συστήματα για αναγνώριση του ψευδώς θετικού σήματος Μελέτη της καμπύλης ανάπτυξης που δίδουν τα αυτόματα συστήματα για αναγνώριση του ψευδώς θετικού σήματος Το σύστημα έχει λειτουργικό πρόβλημα Το σύστημα έχει λειτουργικό πρόβλημα Η φιάλη περιέχει μεγαλύτερο όγκο αίματος από τον συνιστώμενο Η φιάλη περιέχει μεγαλύτερο όγκο αίματος από τον συνιστώμενο Το αίμα έχει ηυξημένο αριθμό λευκοκυττάρων Το αίμα έχει ηυξημένο αριθμό λευκοκυττάρων Εάν η καμπύλη είναι συμβατή με ανάπτυξη μικροβίου Εάν η καμπύλη είναι συμβατή με ανάπτυξη μικροβίου Προτείνονται άλλες χρώσεις, όπως Gram χρώση στην οποία ο μεταχρωματισμός γίνεται με φαινικούχο φουξίνη, Giemsa ή Sandifor, s Προτείνονται άλλες χρώσεις, όπως Gram χρώση στην οποία ο μεταχρωματισμός γίνεται με φαινικούχο φουξίνη, Giemsa ή Sandifor, s Επανεπωάζεται η φιάλη για να συμπληρωθεί ο χρόνος εάν οι χρώσεις είναι αρνητικές Επανεπωάζεται η φιάλη για να συμπληρωθεί ο χρόνος εάν οι χρώσεις είναι αρνητικές Ανακαλλιέργεια σε επιπλέον υλικά Ανακαλλιέργεια σε επιπλέον υλικά

33 (ΙΙΙ) Αρνητικό σήμα, θετική Gram χρώση και θετική ανακαλλιέργεια Η ανάπτυξη των μικροοργανισμών δεν δίδει ή δίδει ασθενώς θετικό σήμα όπως σε: Η ανάπτυξη των μικροοργανισμών δεν δίδει ή δίδει ασθενώς θετικό σήμα όπως σε: Neisseria spp Neisseria spp H. influenzae H. influenzae Brucella spp Brucella spp Legionella spp Legionella spp Francisella spp Francisella spp Με οδηγό την κλινική εικόνα συνιστάται: Με οδηγό την κλινική εικόνα συνιστάται: Χρώσεις άμεσων παρασκευασμάτων Χρώσεις άμεσων παρασκευασμάτων Τυφλές ανακαλλιέργειες του ζωμού Τυφλές ανακαλλιέργειες του ζωμού Χρήση ειδικών στερεών υλικών Χρήση ειδικών στερεών υλικών

34 Σπάνιοι και απαιτητικοί μικροοργανισμοί Abiotrophia spp Abiotrophia spp Bartonella spp Bartonella spp Brucella spp Brucella spp HACEK group HACEK group Haemophilus parainfluenzae, H. influenzae, H. aphrophilus, H. paraphrophilus Haemophilus parainfluenzae, H. influenzae, H. aphrophilus, H. paraphrophilus Actinobacillus actinomycetemcomitans Actinobacillus actinomycetemcomitans Cardiobacterium hominis Cardiobacterium hominis Eikenella corrodens Eikenella corrodens Kingella spp Kingella spp Legionella spp Legionella spp Streptobacillus moniliformis Streptobacillus moniliformis Histoplasma Histoplasma Malassezia furfur Malassezia furfur

35 Καλλιέργεια απαιτητικών μικροοργανισμών Αναπτύσσονται στα αυτόματα συστήματα αιμοκαλλιεργειών Αναπτύσσονται στα αυτόματα συστήματα αιμοκαλλιεργειών Απαιτείται παράταση του χρόνου επώασης των φιαλών Απαιτείται παράταση του χρόνου επώασης των φιαλών Ειδικά θρεπτικά υλικά Ειδικά θρεπτικά υλικά Ειδικές συνθήκες επώασης Ειδικές συνθήκες επώασης

36 Αξιολόγηση θετικών αιμοκαλλιεργειών Tα πιο σημαντικά στοιχεία που βοηθούν το Εργαστήριο στην διάκριση αληθούς βακτηριαιμίας από επιμόλυνση είναι: Το είδος του μικροοργανισμού Το είδος του μικροοργανισμού Ο αριθμός των θετικών καλλιεργειών στο σύνολο των ληφθέντων Ο αριθμός των θετικών καλλιεργειών στο σύνολο των ληφθέντων Ο τρόπος λήψης Ο τρόπος λήψης

37 Είδος μικροοργανισμού και αληθής βακτηριαιμία Η βακτηριαιμία είναι αληθής (>90% των περιπτώσεων) όταν το βακτήριο που απομονώνεται είναι: S. aureus S. aureus P. aeruginosa P. aeruginosa S. pneumoniae S. pneumoniae N. meningitidis N. meningitidis S. pyogenes S. pyogenes N. gonorrhoeae N. gonorrhoeae S. agalactiae S. agalactiae H. influenzae H. influenzae Listeria monocytogenes Listeria monocytogenes Bacteroides fragilis group Bacteroides fragilis group E. coli E. coli Candida albicans και non-albicans Candida albicans και non-albicans Άλλα Εντεροβακτηριακά Άλλα Εντεροβακτηριακά Cryptococcus Cryptococcus

38 Είδος μικροοργανισμού συχνά συνδεόμενο με επιμόλυνση CoNS CoNS Propionibacterium acnes Propionibacterium acnes Corynebacterium spp. Corynebacterium spp. Micrococcus spp. Micrococcus spp. Bacillus spp. Bacillus spp. S. viridans group S. viridans group Καθημερινό πρόβλημα αξιολόγησης αποτελούν οι CoNS διότι:  Αποτελούν σημαντικό μέρος της χλωρίδας του δέρματος και συχνά επιμολύνουν τις καλλιέργειες  Το 12-15% των θετικών αιμοκαλλιεργειών με CoNS αφορούν αληθείς βακτηριαιμίες (συνδεόμενες με αγγειακούς καθετήρες, προθέσεις ή άλλους παράγοντες)

39 Αριθμός ειδών μικροβίων Ανάπτυξη περισσοτέρων του ενός μικροβίων συνηγορεί υπέρ της επιμόλυνσης Ανάπτυξη περισσοτέρων του ενός μικροβίων συνηγορεί υπέρ της επιμόλυνσης Πολυμικροβιακές είναι το 6-12% των αληθών βακτηριαιμιών Πολυμικροβιακές είναι το 6-12% των αληθών βακτηριαιμιών

40 Αριθμός θετικών αιμοκαλλιεργειών Πολλαπλές θετικές καλλιέργειες με ταυτόσημο είδος και αντιβιόγραμμα στο σύνολο των ληφθέντων αυξάνουν την θετική προγνωστική αξία της εξέτασης Πολλαπλές θετικές καλλιέργειες με ταυτόσημο είδος και αντιβιόγραμμα στο σύνολο των ληφθέντων αυξάνουν την θετική προγνωστική αξία της εξέτασης Όταν μία καλλιέργεια (ένα ζεύγος) από τις δύο που ελήφθησαν ταυτόχρονα είναι θετική συνηγορεί υπέρ της επιμόλυνσης Όταν μία καλλιέργεια (ένα ζεύγος) από τις δύο που ελήφθησαν ταυτόχρονα είναι θετική συνηγορεί υπέρ της επιμόλυνσης Εάν ελήφθησαν με διαφορά χρόνου ίσως να πρόκειται και για αληθή μη συνεχή βακτηριαιμία Εάν ελήφθησαν με διαφορά χρόνου ίσως να πρόκειται και για αληθή μη συνεχή βακτηριαιμία

41 Τρόπος λήψης αιμοκαλλιέργειας Όταν λαμβάνεται από αγγειακό καθετήρα και είναι θετική μπορεί να σημαίνει: Όταν λαμβάνεται από αγγειακό καθετήρα και είναι θετική μπορεί να σημαίνει: Αληθή βακτηριαιμία Αληθή βακτηριαιμία Αποικισμό του καθετήρα (που μπορεί να οδηγήσει σε βακτηριαιμία) Αποικισμό του καθετήρα (που μπορεί να οδηγήσει σε βακτηριαιμία) Επιμόλυνση Επιμόλυνση Για να αξιολογηθεί είναι απαραίτητο να συνοδεύεται από μία δεύτερη αιμοκαλλιέργεια η οποία πρέπει να λαμβάνεται από περιφερική φλέβα Για να αξιολογηθεί είναι απαραίτητο να συνοδεύεται από μία δεύτερη αιμοκαλλιέργεια η οποία πρέπει να λαμβάνεται από περιφερική φλέβα

42 Απάντηση Για τις θετικές καλλιέργειες αίματος η απάντηση δίδεται σε 3 στάδια: Για τις θετικές καλλιέργειες αίματος η απάντηση δίδεται σε 3 στάδια: Άμεσα γίνεται προφορική ενημέρωση του θεράποντος ιατρού για το θετικό αποτέλεσμα και περιγράφεται λεπτομερώς η μορφολογία του μικροβίου και εάν είναι Gram-θετικό ή Gram-αρνητικό Άμεσα γίνεται προφορική ενημέρωση του θεράποντος ιατρού για το θετικό αποτέλεσμα και περιγράφεται λεπτομερώς η μορφολογία του μικροβίου και εάν είναι Gram-θετικό ή Gram-αρνητικό Γραπτή απάντηση δίδεται όταν το μικρόβιο αναπτυχθεί στα στερεά θρεπτικά υλικά και περιλαμβάνει την προκαταρκτική ταυτοποίηση, το άμεσο αντιβιόγραμμα και τον αριθμό των θετικών καλλιεργειών Γραπτή απάντηση δίδεται όταν το μικρόβιο αναπτυχθεί στα στερεά θρεπτικά υλικά και περιλαμβάνει την προκαταρκτική ταυτοποίηση, το άμεσο αντιβιόγραμμα και τον αριθμό των θετικών καλλιεργειών Η τελική απάντηση περιλαμβάνει την ακριβή ταυτοποίηση, το αντιβιόγραμμα και τις MICs Η τελική απάντηση περιλαμβάνει την ακριβή ταυτοποίηση, το αντιβιόγραμμα και τις MICs Για τις αρνητικές καλλιέργειες αίματος αναφέρεται και ο χρόνος επώασης π.χ. ουδεμία ανάπτυξη μετά επώαση 5 ημερών Για τις αρνητικές καλλιέργειες αίματος αναφέρεται και ο χρόνος επώασης π.χ. ουδεμία ανάπτυξη μετά επώαση 5 ημερών Σε περίπτωση που αξιολογείται θετική καλλιέργεια ως επιμόλυνση, η απάντηση αναφέρει το γένος π.χ. Bacillus spp, τον αριθμό των θετικών καλλιεργειών και ότι είναι πιθανή επιμόλυνση Σε περίπτωση που αξιολογείται θετική καλλιέργεια ως επιμόλυνση, η απάντηση αναφέρει το γένος π.χ. Bacillus spp, τον αριθμό των θετικών καλλιεργειών και ότι είναι πιθανή επιμόλυνση Η ταυτοποίηση είναι αδρή και δεν γίνεται αντιβιόγραμμα Η ταυτοποίηση είναι αδρή και δεν γίνεται αντιβιόγραμμα

43 Συνήθη αίτια κατά ομάδες ασθενών Ανοσοεπαρκείς ενήλικες Ανοσοεπαρκείς ενήλικες E. coli, S. pneumoniae, S.aureus, άλλα εντεροβακτηριακά, N. meningitidis, β-haemolytic streptococci E. coli, S. pneumoniae, S.aureus, άλλα εντεροβακτηριακά, N. meningitidis, β-haemolytic streptococci Νοσοκομειακοί ασθενείς Νοσοκομειακοί ασθενείς CoNS, E. coli, S. aureus, άλλα εντεροβακτηριακά, P. aeruginosa, Enterococci CoNS, E. coli, S. aureus, άλλα εντεροβακτηριακά, P. aeruginosa, Enterococci Παιδιά Παιδιά S. pneumoniae, N. meningitidis, S. aureus, E. coli S. pneumoniae, N. meningitidis, S. aureus, E. coli Νεογνά Νεογνά GBS, CoNS, E. coli, Candida spp. GBS, CoNS, E. coli, Candida spp.

44 Επιδημιολογία Στατιστικά δεδομένα από τις ΗΠΑ δείχνουν ότι: Στατιστικά δεδομένα από τις ΗΠΑ δείχνουν ότι: Οι βακτηριαιμίες αποτελούν την 10η αιτία θανάτου Οι βακτηριαιμίες αποτελούν την 10η αιτία θανάτου Οι νοσοκομειακές βακτηριαιμίες ξεπερνούν το 50% του συνόλου Οι νοσοκομειακές βακτηριαιμίες ξεπερνούν το 50% του συνόλου Συχνότερη αιτία νοσοκομειακής νοσηρότητας και θνητότητας Συχνότερη αιτία νοσοκομειακής νοσηρότητας και θνητότητας Η επίπτωση των νοσοκομειακών βακτηριαιμιών υπολογίζεται σε περιπτώσεις /έτος Η επίπτωση των νοσοκομειακών βακτηριαιμιών υπολογίζεται σε περιπτώσεις /έτος Η θνητότητα κυμαίνεται από 16% έως 50% Η θνητότητα κυμαίνεται από 16% έως 50% Στους ασθενείς των μονάδων εντατικής θεραπείας υπολογίζεται περίπου στο 35% Στους ασθενείς των μονάδων εντατικής θεραπείας υπολογίζεται περίπου στο 35% Στην Ευρωπαϊκή μελέτη SOAP για όλους τους ασθενείς με σήψη ανέρχεται στο 36% Στην Ευρωπαϊκή μελέτη SOAP για όλους τους ασθενείς με σήψη ανέρχεται στο 36%

45 Κλινική εμφάνιση βακτηριαιμίας (Ι) Κατά σειρά βαρύτητας εκδηλώνεται ως: Σύνδρομο συστηματικής φλεγμονώδους απάντησης (Systematic Inflammatory Response Syndrome-SIRS) είναι η απάντηση του ξενιστή σε λοιμώδεις ή μη παράγοντες (τραύμα, έγκαυμα κ.λπ.) και χαρακτηρίζεται από την παρουσία 2 ή περισσοτέρων από τα ευρήματα: Σύνδρομο συστηματικής φλεγμονώδους απάντησης (Systematic Inflammatory Response Syndrome-SIRS) είναι η απάντηση του ξενιστή σε λοιμώδεις ή μη παράγοντες (τραύμα, έγκαυμα κ.λπ.) και χαρακτηρίζεται από την παρουσία 2 ή περισσοτέρων από τα ευρήματα: Θερμοκρασία >38 ο C ή 38 ο C ή <36 ο C Ταχυκαρδία >90 σφίξεις /min Ταχυκαρδία >90 σφίξεις /min Ταχύπνοια >20 αναπνοές/min ή paCO 2 20 αναπνοές/min ή paCO 2 < 4,3 KPa Λευκά αιμοσφαίρια στο περιφερικό αίμα >12.000/μl ή 10% άωρες μορφές Λευκά αιμοσφαίρια στο περιφερικό αίμα >12.000/μl ή 10% άωρες μορφές

46 Προδιαθεσικοί παράγοντες Υποκείμενες χρόνιες νόσοι (κακοήθειες, διαβήτης, εκκολπωματίτις, χολοκυστίτις, αλκοολισμός) Υποκείμενες χρόνιες νόσοι (κακοήθειες, διαβήτης, εκκολπωματίτις, χολοκυστίτις, αλκοολισμός) Ακραίες ηλικίες (ηλικιωμένοι άνδρες, νεογνά, βρέφη, παιδιά) Ακραίες ηλικίες (ηλικιωμένοι άνδρες, νεογνά, βρέφη, παιδιά) Θεραπεία με κυτταροτοξικά ή στεροειδή Θεραπεία με κυτταροτοξικά ή στεροειδή Νοσηλεία σε νοσοκομείο Νοσηλεία σε νοσοκομείο Τμήμα νοσηλείας Τμήμα νοσηλείας Διάρκεια νοσηλείας Διάρκεια νοσηλείας Παρουσία ουροκαθετήρα Παρουσία ουροκαθετήρα Παρουσία κεντρικών αγγειακών καθετήρων Παρουσία κεντρικών αγγειακών καθετήρων Ολική παρεντερική διατροφή Ολική παρεντερική διατροφή

47 Πηγή βακτηρίων Η εστία λοίμωξης στην δευτεροπαθή βακτηριαιμία εντοπίζεται στο: Κατώτερο αναπνευστικό σύστημα Κατώτερο αναπνευστικό σύστημα Ανώτερο ουροποιητικό σύστημα Ανώτερο ουροποιητικό σύστημα Γαστρεντερικό σύστημα Γαστρεντερικό σύστημα Οστά και αρθρώσεις Οστά και αρθρώσεις Δέρμα και μαλακά μόρια Δέρμα και μαλακά μόρια

48 Μη αυτοματοποιημένα συστήματα αιμοκαλλιεργειών Ο παλαιότερος τρόπος Ο παλαιότερος τρόπος Χωρίς ιδιαίτερο εξοπλισμό Χωρίς ιδιαίτερο εξοπλισμό Επιλέγονται 2 διαφορετικοί ζωμοί για την αερόβια και αναερόβια φιάλη Επιλέγονται 2 διαφορετικοί ζωμοί για την αερόβια και αναερόβια φιάλη Ανακαλλιέργειες σε στερεά θρεπτικά υλικά γίνονται την 2η, 3η και την 7η ημέρα επώασης ή όταν παρατηρηθούν σημεία ανάπτυξης μικροβίων όπως αιμόλυση, θολερότητα, παραγωγή αερίου, θρόμβος, υμένιο ή ορατές αποικίες Ανακαλλιέργειες σε στερεά θρεπτικά υλικά γίνονται την 2η, 3η και την 7η ημέρα επώασης ή όταν παρατηρηθούν σημεία ανάπτυξης μικροβίων όπως αιμόλυση, θολερότητα, παραγωγή αερίου, θρόμβος, υμένιο ή ορατές αποικίες Φιάλες με ειδικό σχεδιασμό Φιάλες με ειδικό σχεδιασμό Τύπου Castaneda με διφασικό υλικό, άγαρ σε μία επιφάνεια και ζωμό Τύπου Castaneda με διφασικό υλικό, άγαρ σε μία επιφάνεια και ζωμό Φιάλες που φέρουν στο πώμα συσκευή με την οποία άμεσα ανιχνεύεται η παραγωγή αερίου (Signal-Oxoid) Φιάλες που φέρουν στο πώμα συσκευή με την οποία άμεσα ανιχνεύεται η παραγωγή αερίου (Signal-Oxoid) Το σύστημα Isolator (Wampole Lab) Το σύστημα Isolator (Wampole Lab) Δεν έχει ζωμό Δεν έχει ζωμό Βασίζεται στην λύση-φυγοκέντρηση του αίματος Βασίζεται στην λύση-φυγοκέντρηση του αίματος Χρησιμοποιείται με καλά αποτελέσματα για την απομόνωση μυκήτων (βλαστομυκήτων, δίμορφων), μυκοβακτηριδίων και Bartonella spp. Χρησιμοποιείται με καλά αποτελέσματα για την απομόνωση μυκήτων (βλαστομυκήτων, δίμορφων), μυκοβακτηριδίων και Bartonella spp.

49 Μη αυτοματοποιημένα συστήματα αιμοκαλλιεργειών Ο παλαιότερος τρόπος Ο παλαιότερος τρόπος Χωρίς ιδιαίτερο εξοπλισμό Χωρίς ιδιαίτερο εξοπλισμό Επιλέγονται 2 διαφορετικοί ζωμοί για την αερόβια και αναερόβια φιάλη Επιλέγονται 2 διαφορετικοί ζωμοί για την αερόβια και αναερόβια φιάλη Ανακαλλιέργειες σε στερεά θρεπτικά υλικά γίνονται την 2η, 3η και την 7η ημέρα επώασης ή όταν παρατηρηθούν σημεία ανάπτυξης μικροβίων όπως αιμόλυση, θολερότητα, παραγωγή αερίου, θρόμβος, υμένιο ή ορατές αποικίες Ανακαλλιέργειες σε στερεά θρεπτικά υλικά γίνονται την 2η, 3η και την 7η ημέρα επώασης ή όταν παρατηρηθούν σημεία ανάπτυξης μικροβίων όπως αιμόλυση, θολερότητα, παραγωγή αερίου, θρόμβος, υμένιο ή ορατές αποικίες Φιάλες με ειδικό σχεδιασμό Φιάλες με ειδικό σχεδιασμό Τύπου Castaneda με διφασικό υλικό, άγαρ σε μία επιφάνεια και ζωμό Τύπου Castaneda με διφασικό υλικό, άγαρ σε μία επιφάνεια και ζωμό Φιάλες που φέρουν στο πώμα συσκευή με την οποία άμεσα ανιχνεύεται η παραγωγή αερίου (Signal-Oxoid) Φιάλες που φέρουν στο πώμα συσκευή με την οποία άμεσα ανιχνεύεται η παραγωγή αερίου (Signal-Oxoid) Το σύστημα Isolator (Wampole Lab) Το σύστημα Isolator (Wampole Lab) Δεν έχει ζωμό Δεν έχει ζωμό Βασίζεται στην λύση-φυγοκέντρηση του αίματος Βασίζεται στην λύση-φυγοκέντρηση του αίματος Χρησιμοποιείται με καλά αποτελέσματα για την απομόνωση μυκήτων (βλαστομυκήτων, δίμορφων), μυκοβακτηριδίων και Bartonella spp. Χρησιμοποιείται με καλά αποτελέσματα για την απομόνωση μυκήτων (βλαστομυκήτων, δίμορφων), μυκοβακτηριδίων και Bartonella spp.

50 Φιάλες αιμοκαλλιεργειών Φιάλες τύπου Castaneda Φιάλες τύπου Castaneda Φιάλες Signal Φιάλες Signal Σύστημα Isolator

51 Είδος φιάλης Βασική σύνθεση Συμπληρωματικοί παράγοντες Αναπτυσσόμενα βακτήρια Αερόβιων μικροβίων Soybean-casein digest broth ή Brain heart infusion Yeast extract, Αμινοξέα, SPS, Ρητίνες ή Ενεργός άνθρακας, Βιταμίνες Αερόβια Δυνητικά αναερόβια Βλαστομύκητες Αναερόβιων μικροβίων Soybean-casein digest broth ή Brain heart infusion Yeast extract, Αμινοξέα, SPS, Ρητίνες ή Ενεργός άνθρακας, Γλυκόζη, Sodium citrate, Βιταμίνες Δυνητικά αναερόβια Αυστηρά αναερόβια Παιδιατρική φιάλη Soybean-casein digest broth ή Brain heart infusion Yeast extract, Animal tissue digest, Δεξτρόζη, Σακχαρόζη, Αιμίνη, Μεναδιόνη, SPS, Βιταμίνη B6, Ρητίνες ή Ενεργός άνθρακας Αερόβια Δυνητικά αναερόβια Βλαστομύκητες Μυκήτων Brain heart infusion broth, Soybean-casein digest broth Yeast extract, SPS, citrate, Δεξτρόζη, Σακχαρόζη, Ινοσιτόλη, Chl, Τob ΒλαστομύκητεςΥφομύκητες Μυκοβακτηριδίων 7H9 Middlebrook broth base, Brain heart infusion Casein hydrolysate, Supplement H, Ινοσιτόλη, Γλυκερόλη, Βιταμίνη B6 ΜυκοβακτηρίδιαΒλαστομύκητες Υφομύκητες H. capsulatum N. asteroides Αερόβια

52 Ταυτοποίηση σταφυλοκόκκων Ο σταφυλόκοκκος είναι το συχνότερα αναπτυσσόμενο βακτήριο Ο σταφυλόκοκκος είναι το συχνότερα αναπτυσσόμενο βακτήριο Άμεσα εκτελείται η δοκιμασία της συνδεδεμένης κοαγκουλάσης σε πλάκα και διαχωρίζεται ο S. aureus από τους CoNS Άμεσα εκτελείται η δοκιμασία της συνδεδεμένης κοαγκουλάσης σε πλάκα και διαχωρίζεται ο S. aureus από τους CoNS Επειδή θετική ανευρίσκεται και σε άλλα είδη πλην του S. aureus (S. intermidius, S. schleferi, S.lugdunensis), συμπληρώνεται με την δοκιμασία ελεύθερης κοαγκουλάσης σε σωληνάριο και την παραγωγή DNAse Επειδή θετική ανευρίσκεται και σε άλλα είδη πλην του S. aureus (S. intermidius, S. schleferi, S.lugdunensis), συμπληρώνεται με την δοκιμασία ελεύθερης κοαγκουλάσης σε σωληνάριο και την παραγωγή DNAse Ο S. aureus κατά κανόνα δίδει θετικές και τις τρεις δοκιμασίες Ο S. aureus κατά κανόνα δίδει θετικές και τις τρεις δοκιμασίες

53 Είδος μικροοργανισμού και αληθής βακτηριαιμία Η βακτηριαιμία είναι αληθής (>90% των περιπτώσεων) όταν το βακτήριο που απομονώνεται είναι: S. aureus S. aureus P. aeruginosa P. aeruginosa S. pneumoniae S. pneumoniae N. meningitidis N. meningitidis S. pyogenes S. pyogenes N. gonorrhoeae N. gonorrhoeae S. agalactiae S. agalactiae H. influenzae H. influenzae Listeria monocytogenes Listeria monocytogenes Bacteroides fragilis group Bacteroides fragilis group E. coli E. coli Candida albicans και non-albicans Candida albicans και non-albicans Άλλα Εντεροβακτηριακά Άλλα Εντεροβακτηριακά Cryptococcus Cryptococcus

54 Άλλα κριτήρια αξιολόγησης Χρόνος θετικοποίησης Χρόνος θετικοποίησης Δεν αποτελεί σταθερό κριτήριο αληθούς βακτηριαιμίας (τα αποτελέσματα σχετικών μελετών ποικίλουν) Δεν αποτελεί σταθερό κριτήριο αληθούς βακτηριαιμίας (τα αποτελέσματα σχετικών μελετών ποικίλουν) Συνδυασμός κλινικών και εργαστηριακών δεδομένων Συνδυασμός κλινικών και εργαστηριακών δεδομένων Κλινικά κριτήρια Κλινικά κριτήρια Πυρετός ή υποθερμία Πυρετός ή υποθερμία Υπόταση Υπόταση Αριθμός λευκών (>20.000/μl ή /μl ή <4.000/μl) Αύξηση της τιμής της CRP εντός 24 ωρών από την 1η θετική αιμοκαλλιέργεια Αύξηση της τιμής της CRP εντός 24 ωρών από την 1η θετική αιμοκαλλιέργεια

55 Αλγόριθμος εργασίας πιθανά επιμολυσμένων αιμοκαλλιεργειών ΔεδομέναΕνέργειες Ελήφθησαν ≥2 καλλιέργειες αίματος και η μία ανέπτυξε CoNS, Corynebacterium spp., Micrococcus spp., Bacillus spp. (πλήν B. anthracis) ή Streptococcus viridans group Δεν ταυτοποιείται το είδος και δεν γίνεται αντιβιόγραμμα. Αναφέρεται ως πιθανή επιμόλυνση Ελήφθη 1 καλλιέργεια αίματος και ανέπτυξε CoNS, Corynebacterium spp., Micrococcus spp., Bacillus spp. (πλήν B. anthracis) ή Streptococcus viridans group Δεν ταυτοποιείται το είδος και δεν γίνεται αντιβιόγραμμα. Αναφέρεται ότι η σημασία του βακτηρίου δεν μπορεί να εκτιμηθεί ≥2 καλλιέργειες αίματος που ελήφθησαν μέσα σε 24 ώρες ανέπτυξαν CoNS, Corynebacterium spp, Micrococcus spp, Bacillus spp (πλήν B. anthracis) ή Streptococcus viridans group Ταυτοποιείται το είδος και γίνεται αντιβιόγραμμα Εάν ανήκουν στο ίδιο είδος και έχουν ταυτόσημα αντιβιογράμματα, αναφέρεται η ταυτοποίηση και το αντιβιόγραμμα Εάν είναι διαφορετικά δεν αναφέρεται το είδος και το αντιβιόγραμμα. Αναφέρονται ως διαφορετικά στελέχη και ως πιθανή επιμόλυνση

56 Abiotrophia spp Αναπτύσσεται στις συνήθεις φιάλες που περιέχουν κυστεΐνη σε 2-3 ημέρες Αναπτύσσεται στις συνήθεις φιάλες που περιέχουν κυστεΐνη σε 2-3 ημέρες Ανακαλλιεργείται σε: Ανακαλλιεργείται σε: Αιματούχο άγαρ εμπλουτισμένο με πυριδοξάλη ή L- κυστεΐνη ή ταυτόχρονη καλλιέργεια με S. aureus Αιματούχο άγαρ εμπλουτισμένο με πυριδοξάλη ή L- κυστεΐνη ή ταυτόχρονη καλλιέργεια με S. aureus Επώαση 48 ωρών σε 5-10 % CO 2 Επώαση 48 ωρών σε 5-10 % CO 2 Οι αποικίες είναι μικρές, α-αιμολυτικές ή μη αιμολυτικές και στην Gram χρώση παρουσιάζουν ποικιλομορφία ως προς την μορφή και το χρώμα Οι αποικίες είναι μικρές, α-αιμολυτικές ή μη αιμολυτικές και στην Gram χρώση παρουσιάζουν ποικιλομορφία ως προς την μορφή και το χρώμα

57 Bartonella spp Για καλλιέργεια αίματος καταλληλότερο έχει αποδειχθεί το σύστημα Isolator Για καλλιέργεια αίματος καταλληλότερο έχει αποδειχθεί το σύστημα Isolator Στα αυτόματα συστήματα αιμοκαλλιεργειών αναπτύσσεται αλλά μπορεί να μην δοθεί θετικό σήμα Στα αυτόματα συστήματα αιμοκαλλιεργειών αναπτύσσεται αλλά μπορεί να μην δοθεί θετικό σήμα Σε κλινική υποψία την 8η ημέρα να γίνονται : Σε κλινική υποψία την 8η ημέρα να γίνονται : Άμεσα νωπά παρασκευάσματα → μικρόβια με στριφογυριστή κίνηση Άμεσα νωπά παρασκευάσματα → μικρόβια με στριφογυριστή κίνηση Χρωματισμένα με τροποποιημένη Gram χρώση (παρατεταμένος μεταχρωματισμός με σαφρανίνη ή χρησιμοποίηση φαινικούχου φουξίνης) → μικρά Gram-αρνητικά καμπύλα βακτηρίδια Χρωματισμένα με τροποποιημένη Gram χρώση (παρατεταμένος μεταχρωματισμός με σαφρανίνη ή χρησιμοποίηση φαινικούχου φουξίνης) → μικρά Gram-αρνητικά καμπύλα βακτηρίδια Καλλιεργείται σε: Καλλιεργείται σε: Σοκολατόχρωμο άγαρ με διπλάσια ποσότητα υλικού ανά τρυβλίο Σοκολατόχρωμο άγαρ με διπλάσια ποσότητα υλικού ανά τρυβλίο Heart infusion agar ή Columbia agar με 5% αίμα κονίκλου Heart infusion agar ή Columbia agar με 5% αίμα κονίκλου Επώαση στους 37 ο C, σε ατμόσφαιρα 5% CO 2 με αυξημένη υγρασία, για 2-6 εβδομάδες. Οι αποικίες είναι μικρές και στερεά προσφυόμενες στο υλικό Επώαση στους 37 ο C, σε ατμόσφαιρα 5% CO 2 με αυξημένη υγρασία, για 2-6 εβδομάδες. Οι αποικίες είναι μικρές και στερεά προσφυόμενες στο υλικό Η τελική ταυτοποίηση γίνεται με ειδικά φθορίζοντα αντισώματα, μοριακές δοκιμασίες ή ανάλυση των λιπαρών οξέων του κυττάρου Η τελική ταυτοποίηση γίνεται με ειδικά φθορίζοντα αντισώματα, μοριακές δοκιμασίες ή ανάλυση των λιπαρών οξέων του κυττάρου

58 Brucella spp Η καλλιέργεια αίματος ή μυελού των οστών γίνεται σε αυτοματοποιημένα συστήματα με παράταση της επώασης σε 7-10 ημέρες (συνήθως θετικοποιείται σε 3-4 ημέρες) Η καλλιέργεια αίματος ή μυελού των οστών γίνεται σε αυτοματοποιημένα συστήματα με παράταση της επώασης σε 7-10 ημέρες (συνήθως θετικοποιείται σε 3-4 ημέρες) Σε κλινική υποψία εάν δεν δοθεί θετικό σήμα γίνεται ανακαλλιέργεια την 10η ημέρα Σε κλινική υποψία εάν δεν δοθεί θετικό σήμα γίνεται ανακαλλιέργεια την 10η ημέρα Για τις ανακαλλιέργειες χρησιμοποιούνται: Για τις ανακαλλιέργειες χρησιμοποιούνται: Brucella agar Brucella agar Σοκολατόχρωμο ή αιματούχο άγαρ με βάση brain heart infusion Σοκολατόχρωμο ή αιματούχο άγαρ με βάση brain heart infusion Επώαση σε 5-10% CO 2 για τουλάχιστον 72 ώρες Επώαση σε 5-10% CO 2 για τουλάχιστον 72 ώρες

59 HACEK group Η ομάδα περιλαμβάνει τα είδη Η ομάδα περιλαμβάνει τα είδη Haemophilus parainfluenzae, H. influenzae, H. aphrophilus, H. paraphrophilus Haemophilus parainfluenzae, H. influenzae, H. aphrophilus, H. paraphrophilus Actinobacillus actinomycetemcomitans Actinobacillus actinomycetemcomitans Cardiobacterium hominis Cardiobacterium hominis Eikenella corrodens Eikenella corrodens Kingella spp Kingella spp Αναπτύσσονται στα αυτόματα συστήματα αιμοκαλλιεργειών και σε αρνητικό αποτέλεσμα παρατείνεται η επώαση Αναπτύσσονται στα αυτόματα συστήματα αιμοκαλλιεργειών και σε αρνητικό αποτέλεσμα παρατείνεται η επώαση Ανακαλλιέργεια σε εμπλουτισμένα θρεπτικά υλικά Ανακαλλιέργεια σε εμπλουτισμένα θρεπτικά υλικά Σοκολατόχρωμο άγαρ για τους αιμοφίλους Σοκολατόχρωμο άγαρ για τους αιμοφίλους Αιματούχο άγαρ με αίμα προβάτου για τα άλλα είδη Αιματούχο άγαρ με αίμα προβάτου για τα άλλα είδη Επώαση στους ο C, σε ατμόσφαιρα 5-10% CO 2, για 2-3 ημέρες Επώαση στους ο C, σε ατμόσφαιρα 5-10% CO 2, για 2-3 ημέρες

60 Legionella spp Συνιστάται η χρήση του συστήματος Isolator Συνιστάται η χρήση του συστήματος Isolator Αναπτύσσεται στα αυτόματα συστήματα αλλά πρέπει να γίνονται περιοδικές τυφλές ανακαλλιέργειες, διότι η ανάπτυξη δεν δίδει θετικό σήμα Αναπτύσσεται στα αυτόματα συστήματα αλλά πρέπει να γίνονται περιοδικές τυφλές ανακαλλιέργειες, διότι η ανάπτυξη δεν δίδει θετικό σήμα Στερεό θρεπτικό υλικό για ανακαλλιέργειες το εκλεκτικό buffered charcoal yeast extract agar (BCYE) Στερεό θρεπτικό υλικό για ανακαλλιέργειες το εκλεκτικό buffered charcoal yeast extract agar (BCYE) Επώαση σε αερόβιες συνθήκες, στους 35 ο C, με υγρασία 50-70%, για 5-15 ημέρες Επώαση σε αερόβιες συνθήκες, στους 35 ο C, με υγρασία 50-70%, για 5-15 ημέρες

61 Streptobacillus moniliformis Για καλλιέργεια αίματος ενοφθαλμίζεται διπλάσια ποσότητα αίματος από την καθορισμένη σε φιάλες ή σε σωληνάρια με θειογλυκολικό ζωμό (2 ml αίματος σε 10 ml ζωμό) Για καλλιέργεια αίματος ενοφθαλμίζεται διπλάσια ποσότητα αίματος από την καθορισμένη σε φιάλες ή σε σωληνάρια με θειογλυκολικό ζωμό (2 ml αίματος σε 10 ml ζωμό) Κατάλληλα υλικά είναι: Κατάλληλα υλικά είναι: Αγαρ (brain heart infusion, trypticase soy ή heart infusion) με 20% ορό κονίκλου (ή αλόγου ή μόσχου) Αγαρ (brain heart infusion, trypticase soy ή heart infusion) με 20% ορό κονίκλου (ή αλόγου ή μόσχου) Θειογλυκολικός ζωμός με 20% ορό κονίκλου ή αλόγου ή μόσχου Θειογλυκολικός ζωμός με 20% ορό κονίκλου ή αλόγου ή μόσχου Επώαση σε ατμόσφαιρα 5-10% CO 2 με υψηλή υγρασία Επώαση σε ατμόσφαιρα 5-10% CO 2 με υψηλή υγρασία Δεν αναπτύσσεται στο MacConkey Δεν αναπτύσσεται στο MacConkey

62 Histoplasma Αναπτύσσεται στις φιάλες των αυτόματων συστημάτων με ευνοϊκότερη ανάπτυξη σε φιάλες για μυκοβακτηρίδια, οι οποίες επωάζονται για 3-4 εβδομάδες Αναπτύσσεται στις φιάλες των αυτόματων συστημάτων με ευνοϊκότερη ανάπτυξη σε φιάλες για μυκοβακτηρίδια, οι οποίες επωάζονται για 3-4 εβδομάδες Συνιστάται το σύστημα Isolator με το οποίο επιτυγχάνεται γρηγορότερη ανάπτυξη και έχει μεγαλύτερη ευαισθησία Συνιστάται το σύστημα Isolator με το οποίο επιτυγχάνεται γρηγορότερη ανάπτυξη και έχει μεγαλύτερη ευαισθησία Κατάλληλα στερεά θρεπτικά υλικά είναι το Sabouraud και το brain heart infusion άγαρ με 10% αίμα προβάτου Κατάλληλα στερεά θρεπτικά υλικά είναι το Sabouraud και το brain heart infusion άγαρ με 10% αίμα προβάτου Επώαση στους 30 ο C, σε υγρασία 10% μέχρι 3 εβδομάδες Επώαση στους 30 ο C, σε υγρασία 10% μέχρι 3 εβδομάδες

63 Malassezia furfur Απομονώνεται σε βακτηριαιμία που συνδέεται με καθετήρα σε νεογνά που λαμβάνουν παρεντερική διατροφή πλούσια σε λιπίδια Απομονώνεται σε βακτηριαιμία που συνδέεται με καθετήρα σε νεογνά που λαμβάνουν παρεντερική διατροφή πλούσια σε λιπίδια Τα αυτόματα συστήματα αιμοκαλλιεργειών μπορεί να μην δώσουν θετικό σήμα Τα αυτόματα συστήματα αιμοκαλλιεργειών μπορεί να μην δώσουν θετικό σήμα Προτείνεται να ληφθούν λίγα ml αίματος από το hub, να γίνει λεπτή επίστρωση και Gram χρώση και να καλλιεργηθεί σε αιματούχο άγαρ ή σε υλικό για μύκητες (χωρίς ανασταλτικούς παράγοντες) προσθέτοντας μία σταγόνα ελαιολάδου στο ενοφθάλμισμα Προτείνεται να ληφθούν λίγα ml αίματος από το hub, να γίνει λεπτή επίστρωση και Gram χρώση και να καλλιεργηθεί σε αιματούχο άγαρ ή σε υλικό για μύκητες (χωρίς ανασταλτικούς παράγοντες) προσθέτοντας μία σταγόνα ελαιολάδου στο ενοφθάλμισμα

64 Σας ευχαριστώ


Κατέβασμα ppt "Καλλιέργεια αίματος: λήψη, υλικά, άμεση αναζήτηση, καλλιέργεια, αξιολόγηση Ελένη Πρίφτη Βιοπαθολόγος-κλινική μικροβιολόγος Διευθύντρια Μικροβιολογικού."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google