Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/2004 1 Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Αρχειονομίας – Βιβλιοθηκονομίας Μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών στην Επιστήμη της Πληροφορίας.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/2004 1 Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Αρχειονομίας – Βιβλιοθηκονομίας Μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών στην Επιστήμη της Πληροφορίας."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Αρχειονομίας – Βιβλιοθηκονομίας Μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών στην Επιστήμη της Πληροφορίας Μεταδεδομένα στο ψηφιακό περιβάλλον Εισαγωγή, Ηλεκτρονικά τεκμήρια, Marc 856, ISBD(ER), βιβλιογραφικές αναφορές Κατερίνα Τοράκη 16/3/2004

2 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Seated woman

3 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/2004 3

4 4 Μεταδεδομένα Ενδεικτικός κατάλογος υπερσυνδέσμων Gill, Tony. "Metadata and the World Wide Web." In Introduction to Metadata: Pathways to Digital Information. Version 2.0. Edited by Murtha Baca. (J. Paul Getty Trust, 1998). Gilliland-Swetland, Anne J. "Setting the Stage." In Introduction to Metadata: Pathways to Digital Information. Version 2.0. Edited by Murtha Baca. (J. Paul Getty Trust, 1998).. Metadata Demystified: A guide for publishers. NISO Press, July Dublin Core Conference: Supporting Communities of Discourse and Practice- Metadata Research and Application, 28 Sept. – 2 Oct. 2003, Washington USA. Dublin Core Metadata Initiative (DCMI). Guidance on the Structure, Content, and Application of Metadata Records for Digital Resources and Collections. Report of the IFLA Cataloguing Section Working Group on the Use of Metadata Schemas. Draft – for Worldwide Review 27 October,

5 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Μεταδεδομένα Ενδεικτικός κατάλογος υπερσυνδέσμων (2) The Dublin Core Metadata Element Set. ANSI/NISO Z Metadata Encoding and Transmission Standard Metadata Object Description Schema" (MODS) MARC Standards Website. OCLC, Bibliographic formats and standards. UKOLN's metadata site IFLA IFLA Functional Requirements for Bibliographic Records. Consortium for the Computer Interchange of Museum Information (CIMI) "The Value of Metadata".

6 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Μεταδεδομένα Ενδεικτικός κατάλογος υπερσυνδέσμων (3) Bishoff, Liz, and William A. Garrison. "Metadata, Cataloging, Digitization and Retrieval: Who's Doing What to Whom: The Colorado Digitization Project Experience." Discussion paper presented at the Library of Congress Bicentennial Conference on Bibliographic Control for the New Millen74nium, November 15-17, Online: "Dublin Core/MARC/GILS Crosswalk." Gilliland-Swetland, Anne J. "Setting the Stage." In Introduction to Metadata: Pathways to Digital Information. Version 2.0. Edited by Murtha Baca. (J. Paul Getty Trust, 1998).. Guenther, Rebecca, and Sally McCallum. "New Metadata Standards for Digital Resources: MODS and METS." Bulletin of the American Society for Information Science and Technology (Dec/Jan. 2003): Lee-Smeltzer, Kuang-Hwei. "Finding the Needle: Controlled Vocabularies, Resource Discovery, and the Dublin Core." Library Collections, Acquisitions, & Technical Services 24 (2000) Stringer-Hye, Suellen. " Introduction to the Semantic Web, Organizing the Web for Better Information Retrieval or Can Librarians really save the Web?" In Knowledge Technologies Seattle, March hye/suellenstringer-hye.htm hye/suellenstringer-hye.htm

7 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Μεταδεδομένα Στόχος είναι η διερεύνηση των τρόπων με τους οποίους επιτυγχάνεται αναζήτηση αναγνώριση επιλογή απόκτηση ψηφιακών πόρων που βρίσκονται στο διαδίκτυο

8 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Ηλεκτρονικό τεκμήριο Τεκμήριο που υπάρχει σε ηλεκτρονική μορφή και στο οποίο η πρόσβαση επιτυγχάνεται με τη βοήθεια της τεχνολογίας υπολογιστών

9 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Ηλεκτρονικά τεκμήρια  data files  computer files  electronic resources  things - objects  resource collections ψηφιακοί πόροι – ψηφιακές συλλογές (ISBDs)

10 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Μορφές Ηλεκτρονικών τεκμηρίων Κείμενα Εικόνες Κινούμενες εικόνες Ηχος Βίντεο Ιστοσελίδες Προγράμματα

11 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Τύποι δεδομένων Ηλεκτρονικών τεκμηρίων (1) Κείμενο.DOC.TXT.RTF.PDF Εικόνες.BMP.GIF.JPEG.TIF.EPS

12 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Τύποι δεδομένων Ηλεκτρονικών τεκμηρίων (2) Κινούμενες εικόνες.ANI.FLI.FLC Ηχος.WAV.MID.SND.AUD

13 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Τύποι δεδομένων Ηλεκτρονικών τεκμηρίων (3) Βίντεο.AVI.MOV.MPG.QT Ιστοσελίδες.HTM.HTML.XML.HTMLS.DHTML

14 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Τύποι δεδομένων Ηλεκτρονικών τεκμηρίων (4) Προγράμματα.COM.EXE

15 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Καταλογογράφηση/Περιγραφή Ηλεκτρονικών τεκμηρίων Αγγλοαμερικάνικοι κανόνες καταλογογράφησης –AACR2 Λειτουργικές προδιαγραφές για βιβλιογραφικές εγγραφές –FRBR Διατάξεις δεδομένων - μορφότυπα (formats) –MARC Πρότυπα μεταδεδομένων (metadata) –Dublin Core, EAD, FGDC κ.ά. Βιβλιογραφική περιγραφή (description) –ISBDs π.χ. ISBD(NBM), ISBD(CF), ISBD(ER) Βιβλιογραφικές αναφορές (references) –ISO 690-2, ΕΛΟΤ 560-2

16 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Καταλογογράφηση/Περιγραφή Ηλεκτρονικών τεκμηρίων Εγγραφές καταλόγου; ή Εγγραφές μεταδεδομένων; Μοντέλο καταλογογράφησης και μοντέλο μεταδεδομένων: –ομοιότητες και διαφορές –γιατί το δεύτερο δεν είχε ως αφετηρία το πρώτο;

17 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Καταλογογράφηση/Περιγραφή Ηλεκτρονικών τεκμηρίων “One recognisable form of metadata is the card index catalogue in a library; the information on that card is metadata about a book. Perhaps without knowing it, you use metadata in your work every day,..." (Paul Miller) "Metadata really is nothing more than data about data; a catalog record is metadata; so is a TEI header, or any other form of description. We could call it cataloging, but for some people that term carries excess baggage, like Anglo-American Cataloging Rules and USMARC. So to some extent this is a "you call it corn, we call it maize" situation, but metadata is a good neutral term that covers all the bases.” (Priscilla Caplan) "Metadata is machine understandable information about web resources or other things." (Tim Berners-Lee) Πηγή: Gradmann, S. Cataloguing vs. Metadata: old wine in new bottles? 64th IFLA General Conference August 16 - August 21, 1998

18 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Μεταδεδομένα Δεδομένα για τα δεδομένα (data about data) Οι πληροφορίες που περιγράφουν άλλες πληροφορίες Περιγραφή της δομής και του περιεχομένου της εγγραφής που αναφέρεται σε ένα ηλεκτρονικό τεκμήριο/ψηφιακό αντικείμενο ή σε συλλογή τεκμηρίων/αντικειμένων

19 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Τα μεταδεδομένα συμβάλλουν: Στην οργάνωση των πληροφοριών (π.χ. portals) Στον προσδιορισμό ψηφιακών αντικειμένων (DOI, URL) Στην αρχειοθέτηση και διατήρηση Στην ανακάλυψη σχετικών πληροφοριών (με βάση ορισμένα κριτήρια)

20 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Τα μεταδεδομένα βρίσκονται: Ενσωματωμένα στο ηλεκτρονικό δημοσίευμα ή σε διαφορετική εγγραφή Στη σελίδα τίτλου ενός τεκμηρίου Στην κορυφή της ιστοσελίδας Στην ετικέτα ενός CD Στην ηλεκτρονική μορφή μέσα στο ίδιο το τεκμήριο

21 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Πρότυπα Μεταδεδομένων (1) AACR2 MARC Text Encoding Initiative - TEI Header (1990) Federal Geographic Data Committee for Digital Geospatial Metadata - FGDC (1994) Dublin Core - DC (1995) Encoded Archival Description – EAD (1996) Open Archives Initiative - OAI Visual Resources Association Core– VRA (1997)

22 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Data Documentation Initiative – DDI (1997) Gateway to Educational Materials – GEM (1999) Government (Global) Information Locator Service - GILS Metadata Encoding and Transmission Standard - METS Interoperability of Data in E-Commerce Systems – INDECS Online Information Exchange – ONIX (2000) Computer Interchange of Museum Information – CIMI Metadata Object Description Schema - MODS) Extended Markup Language – XML MARCXML Australian Recordkeeping Metadata Schema (RKMS) EPICS, ISADM … Πρότυπα Μεταδεδομένων (2)

23 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Τα μεταδεδομένα μπορεί να είναι: Στατικά (π.χ. τίτλος, δημιουργός) Δυναμικά (π.χ. ηλεκτρονική διεύθυνση, ανάλυση εικόνας)

24 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Κατηγορίες Μεταδεδομένων (1) Διαχειριστικά (administrative) Με πληροφορίες για τη διαχείριση και διατήρηση της εγγραφής, όπως δημιουργία, μετατροπή και σχέσεις με άλλες εγγραφές, π.χ. κάτοχος, ημερομηνίες δημιουργίας ή/και μεταβολής, γλώσσα εγγραφής, διαχείρισης δικαιωμάτων κλπ. Δομικά (structural) Με πληροφορίες για την αποθήκευση και παρουσίαση Περιγραφικά (descriptive) Με πληροφορίες που περιγράφουν ιδιότητες και περιεχόμενο του αντικειμένου στο οποίο αναφέρεται η εγγραφή και συμβάλλουν στην ανάκτηση (ανακάλυψη), π.χ. τίτλος, συγγραφέας, θεματικοί όροι, περίληψη

25 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Κατηγορίες Μεταδεδομένων (2) Σύμφωνα με το Getty Institute: Administrative Descriptive Preservation Technical Use

26 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Getty Institute

27 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Getty Institute …

28 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Getty Institute …

29 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Getty Institute …

30 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Getty Institute …

31 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Κατηγορίες Μεταδεδομένων (3) Σύμφωνα με την IFLA: Administrative Descriptive Analytical (subject) Rights management Technical Other, as determined

32 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Στοιχεία δεδομένων Στοιχείο δεδομένων (data element) είναι μία ενότητα δεδομένων για την οποία ο ορισμός (definition), η αναγνώριση (identification), η αναπαράσταση (representation) και οι επιτρεπτές τιμές (values) καθορίζονται μέσω ενός συνόλου ιδιοτήτων (attributes). Τα στοιχεία δεδομένων εφαρμόζονται στα πληροφοριακά μοντέλα επιχειρήσεων, στα μοντέλα δεδομένων, στα διαγράμματα ροής δεδομένων, στο σχεδιασμό βάσεων δεδομένων, στις προδιαγραφές διεπαφών και στα προγράμματα υπολογιστών. Για παράδειγμα, σε ένα μοντέλο δεδομένων, στην οντότητα υπάλληλος, με τις ιδιότητες όνομα, κωδικός, διεύθυνση που πρέπει να προσδιοριστούν, τα στοιχεία δεδομένων είναι: όνομα υπαλλήλου, κωδικός υπαλλήλου, διεύθυνση υπαλλήλου. Αντίστοιχα, στις σχεσιακές βάσεις δεδομένων, στοιχεία δεδομένων είναι οι ετικέτες των πεδίων, όπως και στα πληροφοριακά συστήματα.

33 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Στοιχεία δεδομένων Το παρακάτω διεθνές πρότυπο περιγράφει τους ορισμούς, τις ιδιότητες και τις χρήσεις των στοιχείων δεδομένων. ISO/IEC 11179: Information technology – Specification and standardization of data elements Part 1: Framework for the specification of data elements Part 2: Classification for data elements Part 3: Basic attributes of data elements Part 4: Rules and guidelines for the formulation of data definitions Part 5: Naming and identification principles for data elements Part 6: Registration of data elements Τα στοιχεία δεδομένων που σχετίζονται με τα δεδομένα χρόνου, καλύπτονται από το παρακάτω πρότυπο: ISO/FDIS 8601: Data elements and interchange formats – Information interchange – Representation of dates and times.

34 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Βασικά στοιχεία δεδομένων –IFLA (1) Σύμφωνα με τις λειτουργικές προδιαγραφές για τις βιβλιογραφικές εγγραφές (FRBR) της IFLA, οι κύριες εργασίες που κάνουν οι χρήστες είναι: Εύρεση (Find) δεδομένων που αντιστοιχούν σε συγκεκριμένα κριτήρια αναζήτησης (π.χ. θέμα) Αναγνώριση (Identify) μίας οντότητας (π.χ. από μία άλλη με ίδιο τίτλο κλπ) Επιλογή (Select) οντότητας που ανταποκρίνεται στις ανάγκες τους (π.χ. γλώσσα, έκδοση) Απόκτηση (Obtain) της οντότητας που περιγράφεται (π.χ. παραγγελία, κράτηση για δανεισμό, πρόσβαση)

35 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Βασικά στοιχεία δεδομένων –IFLA (2) Subject Date Conditions of use Publisher Name assigned to the resource Language/mode of expression Resource identifier Resource type (i.e., what the resource is, rather than what it is about) Author/creator Version

36 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Στοιχεία δεδομένων - IFLA (1) Administrative o Record number o Date of record creation o Date of last modification o Identification of creator/reviser of record o Language of record o Notes o Relationship of this record to other(s)

37 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Στοιχεία δεδομένων - IFLA (2) Descriptive o Title (also alternative and parallel titles; subtitles; short titles; etc.) o Creator (author; composer; cartographer; artist; etc.) o Date o Publisher o Unique identifiers (ISBN; ISSN; etc.) o Dynamic links (URI; URL; etc.) o Summary; descriptive note; review; etc. o Audience level o Physical media; format; etc. o Language of the item or object o Version

38 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Στοιχεία δεδομένων - IFLA (3) Analytical o Controlled subject terms, e.g., subject headings, descriptors o Subject/topic keywords o Abstract; Table of Contents (TOC) o Codes derived from classification systems or categorization schemes o Other elements of local importance, e.g., department affiliation; links to other related e-content

39 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Στοιχεία δεδομένων - IFLA (4) Rights Management o Restrictions on use o Permission statements o Subscriber/licensing/pay-per-use fees o Acknowledgements o Copyright notice o Retention schedules o Quality ratings o Use disclaimers

40 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Στοιχεία δεδομένων - IFLA (5) Technical o Digitizing equipment specifications o Camera positions o Shooting conditions o Coding parameters o Voice recognition and/or read-back hardware and software o Optical scanner specifications o Image rendering equipment o Type of file and conversion software requirements

41 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Στοιχεία δεδομένων - LC (1) Χαρακτηριστικά κάθε στοιχείου: Ονομασία –(π.χ. access_category) Ορισμός Λειτουργία –(access management, administration, discovery, persistent identifier, presentation, digital preservation and preservation reformatting) Τύπος –(Administrative, Structural, Descriptive) Χρήση –(frequency, requirement) Επίπεδο

42 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Στοιχεία δεδομένων - LC (2)

43 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Επίπεδα Μεταδεδομένων Σύμφωνα με την Library of Congress, εφαρμόζονται τα παρακάτω επίπεδα, με ιεραρχική σειρά: Set (ψηφιακή συλλογή αντικειμένων) Aggregate (κατηγορία ψηφιακών αντικειμένων, π.χ. εικόνες) Primary Object (πρωτογενές αντικείμενο, ισοδύναμο του φυσικού, π.χ. βιβλίο) Intermediate Object (άποψη ή συστατικό του πρωτογενούς αντικειμένου, π.χ. παρουσίαση των σελίδων του βιβλίου ως εικόνες ή ως κείμενο) Terminal Object (το αρχείο ή τα αρχεία με το ψηφιακό περιεχόμενο του αντικειμένου) Σημ. 1: Τα μεταδεδομένα κάθε επιπέδου εφαρμόζονται σε όλα τα συστατικά του στο παρακάτω επίπεδο. Για το τελευταίο επίπεδο, αυτά είναι κυρίως δομικά μεταδεδομένα (μέγεθος αρχείων κλπ). Σημ. 2: Οι τιμές για τα μεταδεδομένα τα σχετικά με δικαιώματα πρόσβασης μπορεί να είναι διαφορετικές στα επί μέρους επίπεδα.

44 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/

45 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/

46 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/

47 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/

48 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/

49 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/

50 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/

51 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/

52 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/

53 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Επιλογή μεταδεδομένων Είναι σημαντικό να καθοριστούν το πεδίο εφαρμογής τα κριτήρια οι μορφές των ψηφιακών αντικειμένων και συλλογών ο βαθμός λεπτομέρειας στην περιγραφή και παρουσίαση προκειμένου να αξιολογηθούν τα πρότυπα μεταδεδομένων και επιλεγεί το κατάλληλο. Ερώτηση: Ποια μπορεί να είναι τα βασικά στοιχεία που θα περιγράφουν μια δεδομένη ψηφιακή συλλογή;

54 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Απάντηση (παράδειγμα) Υποχρεωτικά Τίτλος Συγγραφέας Θέμα Ηλεκτρονική διεύθυνση Επιθυμητά Εκδότης Ημερομηνία Κατηγορία Σχόλια Αλλα σχετικά με συλλογή Αναγνωριστικά Γλώσσα Έκδοση Πνευματικά δικαιώματα ………………………….

55 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Σύγκριση προτύπων element mapping, crosswalks

56 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Marc Διάταξη δεδομένων (format) : σύνολο κανόνων για τη δομή και το περιεχόμενο των δεδομένων Σχεδόν αποκλειστικά για βιβλιογραφικά δεδομένα Χρησιμοποιούνται μεταδεδομένα που δημιουργούνται τόσο από το πρωτότυπο τεκμήριο (π.χ. τίτλος) όσο και μετά από πνευματική δραστηριότητα (δεδομένα καθιερωμένων αρχείων)

57 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Marc Σύνολο στοιχείων που αφορούν: Δομή –(ISO 2709, ΕΛΟΤ 633) Περιεχόμενο –(AACR2, ISBDs, θησαυροί, αρχεία καθιερωμένων όρων, ταξινομικά συστήματα, πρότυπα) Σύνταξη –(πρότυπα, όπως παραπάνω)

58 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Marc Μερικά ζητήματα: Επανάληψη δεδομένων –π.χ. φυσικά πρόσωπα (ευθεία και ανεστραμμένη μορφή), εισαγωγή γλώσσας (με ή χωρίς κωδικοποίηση), έτος έκδοσης κλπ Πολλά Marc –Unimarc, LCMarc, Marc21 κλπ.

59 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Unimarc Πεδία για καταλογογράφηση ηλεκτρονικών δημοσιευμάτων Πεδίο κωδικοποιημένων δεδομένων : Ηλεκτρονικές πηγές (πεδίο με 2 χαρακτήρες : τύπος ηλεκτρονικής πηγής και δήλωση υλικού (π.χ. b για πρόγραμμα και j για εύκαμπτο δίσκο) Ειδική περιοχή υλικού : Χαρακτηριστικά ηλεκτρονικής πηγής τύπος και έκταση του αρχείου Σημείωση τύπου ηλεκτρονικής πηγής (π.χ. ”μέγιστο μέγεθος εγγραφής 2800 bytes”) Σημείωση απαιτήσεων συστήματος (π.χ. ”απαιτήσεις συστήματος : Philips Interactive compact disc (CD-I)”) Ηλεκτρονική θέση και πρόσβαση

60 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Πεδίο 856 (1) 4#$uhttp://www.ionio.gr$zΙόνιο Πανεπιστήμιο Electronic Location and Access Επαναλαμβανόμενο πεδίο, εάν βρίσκεται σε παραπάνω από μία θέση ή χρησιμοποιείται παραπάνω από μία μέθοδος πρόσβασης, για τους παρακάτω λόγους: –Διαφορετικοί τρόποι πρόσβασης (π.χ. με HTTP, FTP, TELNET) –Διαφορετικά μέρη ενός τεκμηρίου είναι ηλεκτρονικά, οπότε χρησιμοποιείται το υποπεδίο $3 για να δηλωθεί το μέρος –Πολλές θέσεις στο διαδίκτυο (mirror sites) για λόγους ασφάλειας και διευκόλυνσης της πρόσβασης διεθνώς –Εμφάνιση σε διαφορετικές μορφές (π.χ. κείμενα σε html, pdf κλπ, εικόνες με διαφορετική ανάλυση) –Υπαρξη σχετικών τεκμηρίων που χρειάζεται να οριστούν

61 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Πεδίο 856 (2) 1 ος Δείκτης: Μέθοδος πρόσβασης #Δεν παρέχονται πληροφορίες 0Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο 1ftp (πρωτόκολλο μεταφοράς αρχείων) 2remote login (telnet) απομακρυσμένη πρόσβαση 3dial-up επιλεγόμενο τηλεφωνικό δίκτυο 4http Διαδίκτυο 5Η μέθοδος δηλώνεται στο υποπεδίο $2

62 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Πεδίο 856 (3) 2 ος Δείκτης: Σχέση (ανάμεσα στην ηλεκτρονική πηγή που περιγράφεται στο πεδίο 856 και στις πληροφορίες της βιβλιογραφικής εγγραφής) #Δεν παρέχονται πληροφορίες 1Πηγή (όταν αναφέρεται σε όλο το τεκμήριο που περιγράφεται στην εγγραφή, διαφορετικά για μέρος αυτού χρησιμοποιείται το υποπεδίο $3) 2Εκδοση της πηγής (στο 856 τίθεται η διεύθυνση της ηλεκτρονικής έκδοσης του τεκμηρίου που περιγράφεται στην εγγραφή) 3Σχετική πηγή (η θέση που δίνεται στο 856 αφορά ηλεκτρονική πηγή που σχετίζεται με το περιγραφόμενο στην εγγραφή τεκμήριο.) 4Δεν δημιουργείται σταθερή εμφάνιση

63 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Πεδίο 856 (4) $a – Ονομασία διαθέτη – π.χ. όταν ο 1ος δείκτης είναι 0, 1 ή 2 (Ε) $b – Αριθμός πρόσβασης στο διαθέτη (π.χ. IP, αριθμός τηλεφώνου) (ΔΕ) $c – Πληροφορίες συμπίεσης (Ε) $d – Διαδρομή– π.χ. όταν ο 1ος δείκτης είναι 1 (ftp) (Ε) $f – Ηλεκτρονική ονομασία - π.χ. όταν ο 1ος δείκτης είναι 0 ή 1 (Ε) $g - Uniform Resource Name (π.χ. DOI) (Ε) $h – Επεξεργαστής αιτήματος (κωδικός χρήστη πριν από το (ΔΕ) $i – Οδηγίες (στον απομακρυσμένο διαθέτη να επεξεργαστεί ένα αίτημα) (Ε) $j - Bits per second (ΔΕ)

64 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Πεδίο 856 (5) $k – Κλειδάριθμός (Password) (ΔΕ) $l - Logon (login) (ΔΕ) $m – Επαφή για βοήθεια στην πρόσβαση (Ε) $n – Ονομασία της θέσης του διαθέτη (γεωγραφική κλπ) (ΔΕ) $o – Λειτουργικό σύστημα (ΔΕ) $p - Πόρτα (ΔΕ) $q – Ηλεκτρονικός τύπος διάταξης δεδομένων (text/HTML, ASCII, Postscript file, εκτελέσιμο αρχείο, JPEG) (ΔΕ) $r – Ρυθμίσεις (ΔΕ) $s – Μέγεθος αρχείου (Ε) $t - Terminal emulation (Ε) $u - Uniform Resource Locator (URL) (ΔΕ)

65 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Πεδίο 856 (6) $v – Ωρες που είναι διαθέσιμος ο τρόπος πρόσβασης (Ε) $w – Αριθμός ελέγχου εγγραφής (Ε) $x – Μη δημόσια σημείωση (Ε) $z – Δημόσια σημείωση (Ε) $2 – Μέθοδος πρόσβασης (όταν ο πρώτος δείκτης είναι 7) (ΔΕ) $3 – Υλικά που προσδιορίζονται (πληροφορίες που προσδιορίζουν το μέρος του βιβλιογραφικού τεμαχίου στο οποίο εφαρμόζεται το πεδίο ) (ΔΕ) $6 – Σύνδεση (βλέπε υποπεδία ελέγχου) (ΔΕ) $8 – Αριθμός σύνδεσης και σειράς του πεδίου (Ε)

66 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Πεδίο 856 (7) Τα πιο συχνά χρησιμοποιούμενα στοιχεία είναι : 1 ος δείκτης = 4 για HTTP (μπορεί να μείνει κενός) υποπεδίο $u = [HTTP URL] υποπεδίο $3 = δηλώνεται σε ποιο URL αναφέρεται (π.χ. συγκεκριμένο κεφάλαιο, περίληψη, πίνακας περιεχομένων κλπ) υποπεδίο $z = σημειώσεις Ζήτημα: Ξεχωριστά αντίτυπα και ηλεκτρονικές συνδέσεις (;)

67 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Πεδίο 856 (8) Παραδείγματα $iejap subscription 1#$u ftp://path.net/pub/docs/urn2urc.ps 2#$utelnet://pucc.princeton.edu $nPrinceton University, Princeton, N.J. 3#$alocis.loc.gov $b $t3270 $tline mode (e.g., vt100) $vM-F 06:00-21:30 USA EST, Sat. 08:30-17:00 USA EST, Sun. 13:00-17:00 USA 40$uhttp://jefferson.village.virginia.edu/pmc/contents.html 4#$uhttp://hdl.handle.net/loc.test/gotthome$gurn:hdl.loc.test/ gotthome

68 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Πεδίο 856 (9) Παράδειγμα Marc21: (* System supplied element, # Blank, $ Subfield code delimiter) Record #1: 856 link to a subset of the bibliographic item; HTTP URL Leader *****nam##*******#a 001 $a $cr $a s1994####enk######b#####||||#eng# 040 $aDLC $cDLC $dDLC $aHA29$b.A $a300/.1/5195 $ $aAnalyzing qualitative data /$cedited by Alan Bryman. 260 $aLondon ;$aNew York :$bRoutledge,$c $axii, 232 p. :$bill. ;$c24 cm. 504 $aIncludes bibliographical references and index. 020 $a $a X (pbk.) 650 #0$aSocial sciences $xStatistical methods. 650 #0$aSocial sciences $xResearch $xMethodology $aBryman, Alan $aBurgess, Robert G #$3Table of contents $uhttp://lcweb.loc.gov/catdir /toc/ html

69 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Πεδίο 856 (10) Παράδειγμα Marc21: (* System supplied element, # Blank, $ Subfield code delimiter) Record #2: 856 link to item itself; HTTP URL Leader *****nmm##*******#a 001 $a $a s1994####dcun#######m########eng## 040 $aDLC $cDLC $dDLC $aZ $a025.3 $ $aSeminar on Cataloging Digital Documents $d(1994 : $cUniversity of Virginia Library and Library of Congress) $aProceedings of the Seminar on Cataloging Digital Documents, October 12-14, 1994 $h{computer file} /$cUniversity of Virginia Library, Charlottesville, and the Library of Congress. 256 $aComputer data and program. 260 $a{Washington, D.C. :$bLibrary of Congress,$c1994}. 538 $aAccess: Internet. Address: 500 $aTitle from title screen. 500 $a"Sponsor: Sarah Thomas, director for cataloging, Library of Congress"--Home page. 520 #$a Text, graphics, and audio files, including a summary of the seminar by Sarah Thomas, color photographs of the presenters and various events, texts of the presentations, notes taken by Library of Congress staff, records of the panel discussion, an action plan, and a list of participants. 650 #0$aCataloging of computer files $xCongresses $xDatabases # $aThomas, Sarah #$aUniversity of Virginia. $bLibrary #$aLibrary of Congress $uhttp://lcweb.loc.gov/catdir/semdigdocs/seminar.html

70 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Πεδίο 856 (11) Παράδειγμα Marc21: (* System supplied element, # Blank, $ Subfield code delimiter) Record #3: 856 with Second Indicator Value 2 for Related electronic resource. Record describes the original manuscript collection; 856 field describes the finding aid for the electronic version of that original. Leader *****npc##*******#e 001 mm ||||||||||||#################eng 010 $amm $bms $aDLC$cDLC 072 7$aL$2lcmd 100 1$aJackson, Shirley,$d $kPapers,$f $g(bulk ) 300 $a7,400$fitems. 300 $a51$fcontainers. 300 $a20.4$flinear feet $aCorrespondence; diaries; journals; mss., typescripts, and galleys of articles, books, and short stories; college notebooks; watercolors; pencil and ink drawings; and other papers pertaining primarily to Jackson's writings. Includes mss., notes, and outlines relating chiefly to the development of Jackson's short stories through which she conveyed her perception of psychological horror lying just beneath the surface of modern life, as well as to her supernatural tales and to her humorous stories of contemporary domestic life. Correspondents include Jackson's husband, Stanley Edgar Hyman, her parents, Leslie H. and Geraldine B. Jackson, Walter Bernstein, Jean Brockway, …

71 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Πεδίο 856 (12) Παράδειγμα Marc21: …………………… $cTransfer,$aStanley Edgar Hyman papers,$bLibrary of Congress Manuscript Division,$d $cGift,$aVirginia M. Olsen,$d $3Audiotape$etransferred to$aLibrary of Congress Motion Picture, Broadcasting, and Recorded Sound Division. 544 $3Selected artifacts$etransferred to$aSmithsonian Institution. 545 $aAuthor $aFinding aid available in the Library and on Internet $aBernstein, Walter $aBurke, Elizabeth Batterham $aCiardi, John,$d $aHyman, Stanley Edgar,$d $aLivaudais, Carol Black $aUntermeyer, Louis,$d $aFarrar, Straus and Young $aMusic Corporation of America $aHorror tales, American $aShort stories, American $aSupernatural in literature $aAuthors.$2itoamc 852 $aLibrary of Congress$bManuscript Division$eWashington, D.C $3Finding aid$uhttp://lcweb2.loc.gov/ammem/ead/jackson.sgm

72 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Πεδίο 856 (13) Παράδειγμα Unimarc: Remotely accessed electronic document on the Internet ||||nlm0# ###450# ## $a d1991####k||y0engy0103####ba 101 0# $aeng 135 ## $adrunu---uuuuu 200 1# $aWho's who in the Internet$bcomputer file$ebiographies of IAB.$fG.Malk$gNetwo. 210 ## $d ## $aComputer data 300 ## $a"August 1991" 304 ## $aTitle from title screen 330 ## $aBiographical information about members of the Internet Activities Board (IAB), ## $aText 700 #1 $aMalkin,$bGary Scott 801 #0 $aUS$bDLC$c $gAACR # $uftp.sunet.se/pub/Internet-documents/fyi/fyi9.html 856 4# $uhttp://www.globecom.net/ietf/rfc/rfc # $ uhttp://webrum.uni-mannheim.de/rz/nerz/config/1web/1netz/1inte/1fyi/ 9fyi0.htm $zRestricted access, permission required.

73 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Στοιχεία δεδομένων και Unimarc (1) Τίτλος 200 Παράλληλος τίτλος510 Συγγραφείς200$f $g, και/ή 700, 701, 710, 711 Διεύθυνση συγγραφέα700$p, 701$p, 710$p, 711$p Δήλωση έκδοσης205 Δημοσίευση, διάθεση210 Φυσική περιγραφή215 Συνοδευτικό υλικό215, 307 Σειρά225, 410

74 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Χαρακτηριστικά 230 (αντί της φυσικής περιγραφής - 215) Πληροφορίες πρόσκτησης345, 010, 011 Σημειώσεις Τύπος ηλεκτρονικής πηγής336 Απαιτήσεις συστήματος337 Σχετικές με τίτλο304 Σχετικές με έκδοση305 Σχετικές με δημοσίευση, διάθεση306 Σχετικές με σειρά308 Σχετικές με διαθεσιμότητα310 Σημειώσεις περιεχομένου327 Σημείωση χρηστών333 Στοιχεία δεδομένων και Unimarc (2)

75 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Ηλεκτρονική θέση και πρόσβαση856 Κωδικοποιημένα δεδομένα Γλώσσα 101$a Επιδιωκόμενο κοινό100/17-19 Ημερομηνία δημοσίευσης100/8-16 Χώρα δημοσίευσης ή παραγωγής101 Σχετικά με ηλεκτρονικές πηγές135 Αλλα σημεία πρόσβασης5-- Αναγραφές διασύνδεσης4— Στοιχεία δεδομένων και Unimarc (3)

76 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ ISBD (International Standard Bibliographic Description) Τυποποίηση της μορφής και του περιεχομένου της βιβλιογραφικής περιγραφής Ενίσχυση της ανταλλαγής βιβλιογραφικών δεδομένων

77 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ ISBD (International Standard Bibliographic Description) Ονομασία ISBDΧρονολογία ISBD(M) – Monographic publications1974, 1978, 1987 ISBD(G) - General1977, 1989 ISBD(S) - Serials1977, 1988, … (+ηλεκτρονικές εκδόσεις) ISBD(NBM) – Non-book materials1977, 1987 ISBD(CM) – Cartographic materials1977, 1987, …(+ηλεκτρονικές εκδόσεις) ISBD(PM) – Printed music1980, 1989 ISBD(A) – pre-1801 monographs1980 Component Parts1988 ISBD(ER) – Electronic resources1990, 1997, 1999

78 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ ISBD(ER) Κατηγορίες τεκμηρίων που καλύπτονται: Ηλεκτρονικοί πόροι Δεδομένα (αριθμοί, γράμματα, εικόνες, ήχος) Προγράμματα Συνδυασμός δεδομένων και προγραμμάτων (επιγραμμικές υπηρεσίες, πολυμέσα) Επίσης: Τοπικής πρόσβασης –Στόχος να περιγραφεί το φυσικό μέσον που θα χρησιμοποιηθεί (π.χ. δίσκος, κασέτα) Απομακρυσμένης πρόσβασης –Σύνδεση με υπολογιστικό σύστημα (π.χ. δίκτυο) –Χρήση πόρων αποθηκευμένων σε σκληρό δίσκο ή άλλη διάταξη αποθήκευσης

79 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ ISBD(ER) Περιοχές Τίτλος και δήλωση υπευθυνότητας Εκδοση Τύπος και έκταση πόρου Δημοσίευση, διανομή κλπ Φυσική περιγραφή Σειρά Σημείωση Πρότυπος αριθμός (ή εναλλακτικός) και όροι διαθεσιμότητας

80 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ ISBD(ER) Περιοχές Τίτλος και δήλωση υπευθυνότητας Εκδοση Τύπος και έκταση πόρου Δημοσίευση, διανομή κλπ Φυσική περιγραφή Σειρά Σημείωση Πρότυπος αριθμός (ή εναλλακτικός) και όροι διαθεσιμότητας

81 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ ISBD(ER) και Unimarc Τίτλος και δήλωση υπευθυνότητας200 Εκδοση205 Τύπος και έκταση πόρου230 Δημοσίευση, διανομή κλπ210 Φυσική περιγραφή215 Σειρά225 Σημείωση  για την πηγή του κύριου τίτλου  σχετικά με τον τύπο και την έκταση του αρχείου  σχετικά με τις απαιτήσεις του συστήματος και τη φυσική περιγραφή  σχετικά με τη μέθοδο πρόσβασης 3— , Πρότυπος αριθμός (ή εναλλακτικός) και όροι διαθεσιμότητας010, 011 (και 530), 013, 015, 021, 022, 040

82 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ Αναφορές σε ηλεκτρονικά τεκμήρια ISO : ΕΛΟΤ Πληροφόρηση και Τεκμηρίωση – Βιβλιογραφικές αναφορές – Μέρος 2: Ηλεκτρονικά τεκμήρια ή μέρη αυτών  Υποδομή Newsletter [επιγραμμικό], Αθήνα: Knowsys [πρόσβαση ]. Μην. Διαθέσιμο από το Διαδίκτυο : Κουρνιάτη, Α.-Μ. Οπτική του Ευκλείδη και Καμπυλόμορφη Αντίληψη του Χώρου. Τεχνικά Χρονικά Επιστημονική Εκδοση ΤΕΕ Σειρά ΙΙ [ιστοσελίδα]. Ιαν. - Δεκ. 1999, τομ. 19, τεύχ. 1-2 [πρόσβαση 20 Οκτωβρίου 2000]. Διαθέσιμο από το Διαδίκτυο : Επιτροπή Τυποποίησης στην Τεκμηρίωση (για ΕΛΟΤ 560-2, ISO 690-2):

83 Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/ MARCXML...a framework for working with MARC data in a XML environment. This framework is intended to be flexible and extensible to allow users to work with MARC data in ways specific to their needs. The framework itself includes many components such as schemas, stylesheets, and software tools.“ MARCXML : MARC21 XML schema from LC


Κατέβασμα ppt "Μεταδεδομένα-ΤΑΒ ΜΠΣ-Κ.Τοράκη-16/3/2004 1 Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Αρχειονομίας – Βιβλιοθηκονομίας Μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών στην Επιστήμη της Πληροφορίας."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google