Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Tίτλος: Πορτρέτα εφήβων Δημιουργός: Νικολίνα Κουντουρά Γνωστικό αντικείμενο: Νεοελληνική Λογοτεχνία Συμβατότητα με το νέο.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Tίτλος: Πορτρέτα εφήβων Δημιουργός: Νικολίνα Κουντουρά Γνωστικό αντικείμενο: Νεοελληνική Λογοτεχνία Συμβατότητα με το νέο."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Tίτλος: Πορτρέτα εφήβων Δημιουργός: Νικολίνα Κουντουρά Γνωστικό αντικείμενο: Νεοελληνική Λογοτεχνία Συμβατότητα με το νέο ΠΣ: Προβλέπεται διδακτική ενότητα με αυτό το θέμα στη Β΄ Γυμνασίου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 24 ώρες

2 Εισαγωγή ● κριτήριο επιλογής της διδακτικής ενότητας : η ηλικία των αναγνωστών μαθητών ● το εφηβικό μυθιστόρημα συμβάλλει · στην κοινωνικοποίηση των νεαρών αναγνωστών · στην αυτοσυνειδησία τους · στην απόκτηση ταυτότητας (σχέση λογοτεχνίας – πραγματικότητας) ● μέσω της ανάγνωσης ενισχύεται η ικανότητα του έφηβου · να ελέγχει τον εαυτό του και το περιβάλλον του · να βλέπει τις απόψεις άλλων εφήβων, να τις κρίνει και να τις αποτιμά

3 Σκοποθεσία Με τη διδασκαλία του σεναρίου επιδιώκουμε οι μαθητές και οι μαθήτριες: ● Να κατανοήσουν τη διαδικασία με την οποία διαμορφώνεται μέσα στο κείμενο η ατομική ταυτότητα των ηρώων εφήβων. ● Να ενισχύσουν την αυτοσυνειδησία τους μέσα από αυτή τη διερεύνηση. ● Να επισημάνουν τα προβλήματα της παλαιότερης και της σύγχρονης ζωής και τις επιπτώσεις τους στη ζωή των εφήβων. ● Να διερευνήσουν τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνονται οι ανθρώπινες σχέσεις μέσα σε ποικίλα περιβάλλοντα και να εξετάσουν τις επιπτώσεις τους στους ήρωες εφήβους. ● Να εξετάσουν τις αντιθέσεις-συγκρούσεις που βιώνει ο ήρωας έφηβος με τον εαυτό του, τους άλλους (συνομηλίκους, μεγαλύτερους, άλλο φύλο) και την κοινωνία. ● Να κατανοήσουν ότι ανάλογα με το χρόνο, το χώρο, τις οικογενειακές και φιλικές σχέσεις, τον κοινωνικό περίγυρο, τις ιδιαίτερες κλίσεις του εφήβου, προκύπτουν ποικίλα εφηβικά πορτρέτα τόσο μέσα στα κείμενα, όσο και στην ίδια τη ζωή.

4 Δεξιότητες Με την ολοκλήρωση της διδασκαλίας του σεναρίου επιδιώκουμε οι μαθητές και οι μαθήτριες να είναι σε θέση: ● Να σχολιάζουν τις παραμέτρους που προσδιορίζουν τη διαμόρφωση της εφηβικής ταυτότητας μέσα στο κείμενο. ● Να σχολιάζουν τους συγκρουόμενους κώδικες συμπεριφοράς στη ζωή του ήρωα. ● Να ερμηνεύουν την αλλαγή ή μη της στάσης του ήρωα μέσα στο κείμενο. ● Να συγκρίνουν τα διαφορετικά εφηβικά πορτρέτα σε μια συγκριτική ανάγνωση. ● Να συνδέουν το κείμενο με τη δική τους ζωή, για να αναστοχαστούν τις δικές τους εμπειρίες.

5 Κείμενα Από τα Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Β΄ Γυμνασίου: Άννα Φρανκ, «Από το ημερολόγιο της Άννας Φρανκ». Μαργαρίτα Λυμπεράκη, «Οι Κυριακές στη θάλασσα». Άλκη Ζέη, «Αναμνήσεις της Κωνσταντίνας από τη Γερμανία». Ζωρζ Σαρή, «Και πάλι στο σχολείο…». Διαμαντής Αξιώτης, «Η Άννα του Κλήδονα». Γιώργος Ιωάννου, «Να ’σαι καλά, δάσκαλε». Από τα Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Α΄ Γυμνασίου : Ζωρζ Σαρή, «Νινέτ». Τούλα Τίγκα, «Τα πράγματα στρώνουν περισσότερο». λένη Σαραντίτη, «Όπως τα βλέπει κανείς…».

6 Άλλα κείμενα: Θεοτοκάς, Γιώργος (1976[1940]). Λεωνής. Αθήνα: Εστία. Άλκη Ζέη (2002). Η Κωνσταντίνα και οι αράχνες της. Αθήνα: Κέδρος. Λυμπεράκη, Μαργαρίτα (1974[1946]). Τα ψάθινα καπέλα. Αθήνα: Κέδρος. Μόργκενστερν, Σούζη και Αλιγιά (1992). Τέρμα! Εδώ κατεβαίνουν όλοι! Απόδοση Μαρούλα Κλιάφα. Αθήνα: Καστανιώτης. Μάστορη, Βούλα (1991). Στο Γυμνάσιο. Αθήνα: Πατάκης. Παναγιωτόπουλος, Ι.Μ. (19712[1945]). Η Αστροφεγγιά. Αθήνα: Αστήρ. Πέτροβιτς, Λότη (19872). Σπίτι για πέντε. Αθήνα: Πατάκης. Πέτροβιτς, Λότη (1991). Το τσιμεντένιο δάσος. Αθήνα: Πατάκης. Σαρή, Ζωρζ (1995). Ε.Π. Αθήνα: Πατάκης. Σαρή, Ζωρζ (1993). Νινέτ. Αθήνα: Πατάκης. Σαρογιάν, Ουίλιαμ (1994 [1937]). Το όνομά μου είναι Αράμ, μτφρ. Κυριάκος Ντελόπουλος. Αθήνα: Καστανιώτης. Τίγκα, Τούλα (1993). Η εποχή των υακίνθων. Αθήνα: Πατάκης. Φρανκ, Άννα [1997(1944)]. Το ημερολόγιο της Άννας Φρανκ/μτφρ. Ρένα Χατχούτ. Αθήνα: Πατάκης.

7 Μεθόδευση της διδασκαλίας Το ζητούμενο είναι η κατανόηση της διαδικασίας με την οποία διαμορφώνεται η ατομική ταυτότητα των εφήβων Επομένως στα κείμενα οι μαθητές: ● ελέγχουν τις παραμέτρους που επηρεάζουν τη διαμόρφωση της υποκειμενικότητας των ηρώων εφήβων ● κατανοούν με τη συγκριτική μελέτη ότι ανάλογα με το χρόνο το χώρο τις οικογενειακές και φιλικές σχέσεις τον κοινωνικό περίγυρο τις ιδιαίτερες κλίσεις του εφήβου προκύπτουν ποικίλα εφηβικά πορτρέτα τόσο μέσα στα κείμενα, όσο και στην ίδια τη ζωή.

8 Αναλυτική περιγραφή των φάσεων υλοποίησης του project Α΄ φάση: Πριν από την ανάγνωση (2-4 διδακτικές ώρες) Η ομάδα συζητά για αναγνωστικές της εμπειρίες και θυμάται εφηβικά πορτρέτα : ● οι μαθητές παρουσιάζουν στην ομάδα τους τον έφηβο ήρωα ή ηρωίδα που έχουν ξεχωρίσει από : ένα βιβλίο που διάβασαν ή από ένα κείμενο που διάβασαν στην τάξη ή από μια κινηματογραφική ταινία που είδαν και αιτιολογούν την επιλογή τους. ● κάποιοι μαθητές διαβάζουν στους συμμαθητές τους σύντομα κείμενα με ανάλογη θεματική από αναγνώσματα που ξεχώρισαν οι ίδιοι.

9 Β΄ φάση: Ανάγνωση Ανάγνωση του πρώτου κειμένου και σκιαγράφηση ενός εφηβικού πορτρέτου (4 διδακτικές ώρες) Η ολομέλεια της τάξης διαβάζει το ίδιο κείμενο και στη συνέχεια οι μαθητές χωρισμένοι σε ομάδες συζητούν τα εξής σημεία και απαντούν γραπτά: ● Ποια η σχέση του ήρωα με τα άλλα πρόσωπα του κειμένου; (γονείς, δασκάλους, συνομηλίκους, άλλα πρόσωπα). ● Με ποια από τα πρόσωπα αυτά ο ήρωας δημιουργεί θετικές σχέσεις και με ποια αρνητικές, ουδέτερες; Γιατί; ● Οι σχέσεις αυτές μένουν πάντοτε σταθερές; Διαφοροποιούνται; Περνούν διακυμάνσεις; Γιατί; Επηρεάζει αυτό τον ψυχισμό των ηρώων; ● Ποιες αντιθέσεις, συγκρούσεις, βιώνει ο ήρωας έφηβος με τους άλλους, με τον εαυτό του, με την κοινωνία; ● Ποια προβλήματα αντιμετωπίζει ο ήρωας; Τι φύσεως προβλήματα είναι; (Προβλήματα προσωπικά, κοινωνικά, προβλήματα επικοινωνίας, προβλήματα πρακτικά, οικονομικά κτλ.) ● Ποιες καταστάσεις και ποια προβλήματα τον δυσκολεύουν περισσότερο και γιατί; ● Ποια πρόσωπα, πράγματα, καταστάσεις τον επηρεάζουν θετικά; Ποια πράγματα αγαπά περισσότερο; ● Ποιοι οι στόχοι, οι φιλοδοξίες, τα όνειρά του; ● Ποια η άποψή του για τον εαυτό του; Τι θεωρεί πλεονέκτημα ή μειονέκτημά του; ● Πώς διαμορφώνουν οι σχέσεις του, τα προβλήματά του, τα σχέδια και οι επιθυμίες του την προσωπικότητά του; ● Πώς προσδιορίζει η οικογένεια, το σχολείο, ο κοινωνικός περίγυρος, η εποχή, την προσωπικότητα του εφήβου;

10 Στην παρακολούθηση των παραπάνω σημείων μπορούν να βοηθήσουν τα σχήματα που ακολουθούν: Σχήμα Α΄. Αν η εργασία ξεκινήσει π.χ με το κείμενο «Από το ημερολόγιο της Άννας Φρανκ», Άννα Κίτυ Μαργκότ Μητέρα Πατέρας Μέσα στους αντίστοιχους κύκλους οι μαθητές σημειώνουν φράσεις του κειμένου που δείχνουν τα συναισθήματα, τις προσδοκίες, τις απογοητεύσεις και τις απόψεις της Άννας για τα πρόσωπα των άλλων ηρώων. Στον επάνω κύκλο καταγράφουν τις απόψεις της Άννας για τον εαυτό της και τη στάση της απέναντι στη ζωή. Με ανάλογο σχήμα και βάζοντας στον κεντρικό κύκλο άλλους ήρωες Σχήμα Β΄; Αποδίδει οπτικά την εικόνα της Άννας για τον εαυτό της πλεονεκτήματα Άννα μειονεκτήματα Τα σχεδιαγράμματα βοηθούν τους μαθητές: να εξετάσουν προσεκτικά το κείμενο, να παρακολουθήσουν το σύνολο των σχέσεων του βασικού ήρωα εφήβου με τα άλλα πρόσωπα του έργου να «οπτικοποιήσουν» τις παρατηρήσεις τους

11 Στο τέλος αυτής της φάσης κάθε μαθητής πρέπει να είναι σε θέση: ● να παρουσιάσει τις παρατηρήσεις του για το πορτρέτο της ηρωίδας, ● να αιτιολογήσει τις παρατηρήσεις με παραπομπές στο κείμενο. Παράλληλα, μπορεί: ● να συμπληρώνει την εργασία του με στοιχεία από τις παρατηρήσεις των συμμαθητών του ● να ασκεί κριτική στις παρατηρήσεις άλλων ● να συγκρίνει τις απαντήσεις ● να ερμηνεύσει τις τυχόν διαφοροποιήσεις ● να διαμορφώσει μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για το πορτρέτο της ηρωίδας.

12 Η ανάγνωση παράλληλων κειμένων και η ανάδειξη των πολλαπλών εφηβικών πορτρέτων (12-14 διδακτικές ώρες) Οι μαθητές χωρισμένοι σε ομάδες διαβάζουν ένα κείμενο από τα προτεινόμενα ή δύο κείμενα από τα Κ.Ν.Λ Θέματα τα οποία καθοδηγούν την ανάγνωση: Οικογένεια και έφηβοι Η μύηση σε έναν επιμέρους χώρο (συντροφιά, σχολείο) Η συσχέτιση της ζωής των εφήβων με τα σημαντικά ιστορικά γεγονότα μέσα στα οποία αυτός μεγαλώνει Τα προβλήματα της σύγχρονης ζωής και οι επιπτώσεις τους στη ζωή των εφήβων Το πέρασμα από την παιδική ηλικία στην εφηβική Η περίπτωση της γυναικείας ή/και ανδρικής ένταξης στον κοινωνικό περίγυρο

13 Παράλληλες δραστηριότητες: ● Βιβλιοπαρουσίαση σε λογοτεχνικό περιοδικό. ● Συγγραφή κειμένου για το οπισθόφυλλο του βιβλίου, το οποίο προσπαθεί να προσελκύσει εφήβους αναγνώστες. ● Αναδιήγηση τμήματος της ιστορίας από την οπτική γωνία ενός ενήλικα ή ενός άλλου εφήβου. ● Δημιουργία μιας σκηνής στην οποία ο αναγνώστης συναντιέται με τον ήρωα (π.χ. με μορφή συνέντευξης ή αφήγησης). ● Γραφή ανάλογου κειμένου με προσωπικές παρατηρήσεις από την καθημερινή ζωή. ● Αλλαγή του τέλους της ιστορίας. ● Αναδιήγηση τμήματος της ιστορίας από την οπτική μιας σημερινής έφηβης.

14 Οι ομάδες παρουσιάζουν στην τάξη το βιβλίο που διάβασαν: ● σκιαγραφούν το πορτρέτα του δικού τους ή των «δικών τους» εφήβων, ● τα συγκρίνουν με τα εφηβικά πορτρέτα των άλλων ομάδων, ● παρατηρούν ομοιότητες και διαφορές στην προσωπικότητα των ηρώων, ● συνεκτιμούν τις ιδιαιτερότητες του στενού και ευρύτερου περιβάλλοντος των ηρώων αλλά και τις ιδιαιτερότητες του ίδιου του ήρωα για την ερμηνεία των συμπερασμάτων τους. ● λαμβάνουν υπόψη τους την οπτική γωνία από την οποία ο αφηγητής κατασκευάζει το εφηβικό πορτρέτο, αξιοποιώντας εργασίες βασισμένες στην αλλαγή της οπτικής γωνίας της αφήγησης. ● καταθέτουν απόψεις για την προσωπική ανταπόκρισή τους προς το κείμενο, αξιοποιώντας δραστηριότητες που ζητούν τη συνάντηση του αναγνώστη με ήρωα της ιστορίας.

15 Γ΄ Φάση: Μετά την ανάγνωση (2-6 διδακτικές ώρες) Ατομικές δραστηριότητες Στο στάδιο αυτό ο κάθε μαθητής καταθέτει γραπτά τις προσωπικές παρατηρήσεις του από τα δύο προηγούμενα στάδια διδασκαλίας, επιλέγοντας κάποιες από τις παρακάτω δραστηριότητες: «Το βιβλίο που θα ήθελα να διαβάσω ή ο ήρωας που θα ήθελα να παρακολουθήσω». Οι μαθητές εξηγούν ποιο από τα κείμενα που παρουσίασαν οι συμμαθητές τους θα ήθελαν να διαβάσουν, και αιτιολογούν τις επιλογές τους. «Το κείμενο που μου έκανε εντύπωση». Οι μαθητές εξηγούν ποιο από τα δύο κείμενα που διάβασαν οι ίδιοι τους έκανε μεγαλύτερη εντύπωση και γιατί. Ομαδικές δραστηριότητες ● Με βάση τις παραπάνω εργασίες η τάξη δημιουργεί μια «βιβλιοθήκη» εφηβικού μυθιστορήματος. Η βιβλιοθήκη μπορεί να περιλαμβάνει τις βιβλιοπαρουσιάσεις, τα οπισθόφυλλα και αποσπάσματα των κειμένων με περιγραφές εφήβων. Αναρτά την εργασία αυτή στην ιστοσελίδα της για ενημέρωση άλλων αναγνωστών. ● Εμπλουτίζει τη βιβλιοθήκη με ανάλογα κείμενα που αναζητά στην ιστοσελίδα του ΕΚΕΒΙ ή σε ιστοσελίδες εκδοτικών οίκων. ● Ζητά από μαθητές άλλων σχολείων την υπόδειξη βιβλίων με ανάλογη θεματική για εμπλουτισμό της βιβλιοθήκης. ● Δημιουργεί το λογοτεχνικό έντυπο του σχολείου ή της τάξης με αφιέρωμα στο θέμα «Πινακοθήκη εφηβικών πορτρέτων». ● Αναζητά διάφορα είδη κειμένων που αναφέρονται σε εφήβους σε βιβλιοθήκες, βιβλιοπωλεία, σχολικά εγχειρίδια, ιστολόγια.

16 Αξιολόγηση της επίδοσης των μαθητών Αξιολογούμε την ικανότητα των μαθητών: ● Να κατανοούν τη διαδικασία με την οποία διαμορφώνεται μέσα στο κείμενο η ατομική ταυτότητα των ηρώων εφήβων. ● Να σχολιάζουν και να αξιολογούν τις παραμέτρους που προσδιορίζουν τη διαμόρφωση της εφηβικής ταυτότητας μέσα στο κείμενο. ● Να συγκρίνουν τα διαφορετικά εφηβικά πορτρέτα σε μια συγκριτική ανάγνωση και να αιτιολογούν τις διαφοροποιήσεις. ● Να επισημαίνουν και να σχολιάζουν τα προβλήματα της παλαιότερης και της σύγχρονης ζωής και τις επιπτώσεις τους στη ζωή των εφήβων. ● Να διερευνούν τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνονται οι ανθρώπινες σχέσεις μέσα σε ποικίλα περιβάλλοντα και να εξετάζουν τις επιπτώσεις τους στους ήρωες εφήβους. ● Να καταθέτουν τις παραπάνω παρατηρήσεις σε γραπτά κείμενα αλλά και σε συζητήσεις της τάξης.

17 Βιβλιογραφία για τον εκπαιδευτικό Αμπατζοπούλου, Φραγκίσκη (1994). «Αυτοβιογραφικός λόγος: ιστορικοί και μυθι- στορηματικοί βίοι στο μυθιστόρημα εφηβείας», Εντευκτήριο, (Φθ.-Χειμ. 1994), Κανατσούλη, Μένη & Δημήτρης Πολίτης επιμ. (2011). Σύγχρονη Εφηβική Λογοτεχνία: Από την ποιητική της εφηβείας στην αναζήτηση της ερμηνείας της. Αθήνα: Πατάκης. Καστρινάκη, Αγγέλα (1995). Οι περιπέτειες της νεότητας. Η αντίθεση των γενεών στην ελληνική πεζογραφία ( ). Αθήνα: Καστανιώτης.


Κατέβασμα ppt "ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Tίτλος: Πορτρέτα εφήβων Δημιουργός: Νικολίνα Κουντουρά Γνωστικό αντικείμενο: Νεοελληνική Λογοτεχνία Συμβατότητα με το νέο."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google