Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

«ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ ΣΤΟΝ ΑΓΩΝΑ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ» Σκοπός της έρευνας είναι να αντιληφθούν οι μαθητές την αναγκαιότητα της μάθησης των.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "«ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ ΣΤΟΝ ΑΓΩΝΑ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ» Σκοπός της έρευνας είναι να αντιληφθούν οι μαθητές την αναγκαιότητα της μάθησης των."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 «ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ ΣΤΟΝ ΑΓΩΝΑ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ» Σκοπός της έρευνας είναι να αντιληφθούν οι μαθητές την αναγκαιότητα της μάθησης των σημαντικότερων ιστορικών γεγονότων του αγώνα για εθνική ανεξαρτησία καθώς και των ηγετικών μορφών που καθόρισαν αποφασιστικά την εξέλιξη αυτών και περαιτέρω να μεταλαμπαδεύσουν τη γνώσης στο σχολικό περιβάλλον τους.

2 Εισαγωγή «Υπέρ Πατρίδος το Παν» Η Μεγάλη Επανάσταση του 1821 αποτελεί την κορυφαία προσπάθεια των Ελλήνων να αποκτήσουν την ελευθερία τους. Παρά τις δυσκολίες και τα προβλήματα, εσωτερικά και εξωτερικά, η Επανάσταση πέτυχε τελικώς το στόχο της. Μέσα σε σχετικά σύντομο διάστημα, ως το 1830, η Ελλάδα κέρδισε την ανεξαρτησία της έστω και με περιορισμένα σύνορα. Η ελεύθερη εθνική ζωή ξεκίνησε και τέθηκαν νέοι εθνικοί στόχοι. Παρ’ όλα τα χρόνια που πέρασαν η Επανάσταση έχει χαραχθεί μέσα στις ψυχές των Ελλήνων. Και αποτελεί παράδειγμα αντρείας και γενναιότητας για όλο τον κόσμο. Όλα αυτά έχουν μείνει εξαιτίας των γενναίων πολεμιστών που συμμετείχαν σε αυτόν τον πόλεμο. Και αυτό το γεγονός το θυμόμαστε στης 25 Μαρτίου με την Εθνική Γιορτή.

3 Τα σημαντικότερα γεγονότα της ελληνικής επανάστασης Ιδρύεται στην Οδησσό η Φιλική Εταιρεία, από τον Νικόλαο Σκουφά, τον Αθανάσιο Τσακάλωφ και τον Πάτμιο Εμμανουήλ Ξάνθο, με αποκλειστικό σκοπό την προετοιμασία της επανάστασης. Γενικός Επίτροπος της «Ανωτάτης Αρχής της Φιλικής Εταιρείας» ανέλαβε, το 1820, ο Αλέξανδρος Υψηλάντης, αξιωματικός του τσαρικού στρατού. Φεβρουάριος-Μάρτιος 1821 Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης κηρύσσει στο Ιάσιο της Μολδαβίας, πνευματικό κέντρο του Ελληνισμού, την επίσημη έναρξη της επανάστασης στις παραδουνάβιες Ηγεμονίες, με τη συγκρότηση του Ιερού Λόχου. Είχε προηγηθεί η επαναστατική του προκήρυξη με τον τίτλο «Μάχου υπέρ πίστεως και πατρίδος». Μετά τις πρώτες επιτυχίες, ο τσάρος αποκηρύσσει τον Αλέξανδρο Υψηλάντη και ο Ιερός Λόχος θα ηττηθεί τον Ιούνιο του 1821 στο Δραγατσάνι από υπέρτερες τουρκικές δυνάμεις. Τερματίζεται έτσι η επανάσταση στις παραδουνάβιες Ηγεμονίες.

4 25 Μαρτίου 1821 Συμβολική ημερομηνία έναρξης της ελληνικής επανάστασης. Ο επίσκοπος Παλαιών Πατρών Γερμανός ορκίζει τους επαναστάτες στη Μονή της Αγίας Λαύρας. Οι επαναστάτες είχαν εισέλθει από τις 23 Μαρτίου στην πόλη των Πατρών και κήρυξαν την επανάσταση στην πλατεία του Αγίου Γεωργίου. Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, ο Παπαφλέσσας και ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης απελευθερώνουν την Καλαμάτα από τους Τούρκους. 10 Απριλίου 1821 Η Πύλη προβαίνει σε αντίποινα. Απαγχονίζεται ο Πατριάρχης Γρηγόριος Ε' στην Κωνσταντινούπολη. Το σώμα του θα μεταφερθεί στην Οδησσό Απριλίου 1821 Ο Αθανάσιος Διάκος μάχεται ηρωικά στην Αλαμάνα, συλλαμβάνεται από υπέρτερες δυνάμεις και βρίσκει ηρωικό, αλλά μαρτυρικό θάνατο. Μέρες αργότερα, ο Οδυσσέας Ανδρούτσος, μάχεται, και εμποδίζει, στο Χάνι της Γραβιάς, την πορεία των τούρκικων στρατευμάτων προς την Πελοπόννησο Μαϊου 1821 Η νίκη των Ελλήνων στο Βαλτέτσι ανοίγει το δρόμο για την κατάληψη της Τριπολιτσάς, στρατιωτικού και πολιτικού κέντρου της Πελοποννήσου.

5 26 Μαϊου 1821 Με την Πράξη της Συνέλευσης των Καλτετζών (μοναστήρι στην Αρκαδία), ιδρύεται η Πελοποννησιακή Γερουσία, με πρόεδρο τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη. 14 Ιουνίου 1821 Επανάσταση στην Κρήτη 9 Ιουλίου 1821 Οι Τούρκοι απαγχονίζουν στη Λευκωσία τον Αρχιεπίσκοπο Κύπρου Κυπριανό και αποκεφαλίζουν τους Μητροπολίτες Πάφου, Κιτίου και Κυρήνειας. 23 Σεπτεμβρίου 1821 Με την κατάληψη της Τριπολιτσάς (έδρας του πασά του Μορέως), εδραιώνεται η επανάσταση στην Πελοπόννησο. Δύο μήνες μετά, θα ιδρυθεί στο Μεσολόγγι, υπό την προεδρία του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου, ο «Οργανισμός της Δυτικής Χέρσου Ελλάδος». 13 Νοεμβρίου 1821 Απελευθερώνεται η Άρτα από τους Σουλιώτες οπλαρχηγούς Μάρκο και Νότη Μπότσαρη, τους αδελφούς Τζαβέλα κ.ά. 1 Ιανουαρίου 1822 Στην Α' Εθνοσυνέλευση στην Νέα Επίδαυρο, ψηφίζεται το πρώτο Σύνταγμα της Επανάστασης, γνωστό ως «Προσωρινό Πολίτευμα της Ελλάδος». Πρόεδρος του Εκτελεστικού εκλέγεται ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος.

6 30 Μαρτίου 1822 Καταστροφή της Χίου από τα τουρκικά στρατεύματα του Καπουδάν Πασά Καρά Αλή. Μια μαζική θυσία που θα εμπνεύσει προσωπικότητες της ευρωπαϊκής τέχνης και του πνεύματος, όπως ο Ντελακρουά και ο Βίκτορ Ουγκό και θα συγκινήσει την Ευρώπη, που θα δείξει περισσότερο ενδιαφέρον για τον ελληνικό Αγώνα. Τρεις μήνες αργότερα, ο Κωνσταντίνος Κανάρης θα πυρπολήσει και θα καταστρέψει την τουρκική ναυαρχίδα. 6 Ιουνίου 1822 Ο Χουρσίτ πασάς και ο Ομέρ Βρυώνης καταλαμβάνουν το Σούλι 29 Ιουνίου 1822 Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης θα καταστρέψει στα Δερβενάκια την στρατιά του Μαχμούτ πασά ή Δράμαλη ανατρέποντας τα φιλόδοξά του σχέδια. Οι Έλληνες και αρκετοί φιλέλληνες θα ηττηθούν, λίγες μέρες μετά, στο Πέτα (κοντά στην Άρτα) από ισχυρές τουρκικές δυνάμεις. Αύγουστος 1822 Η παρουσία του Γεωργίου Κάνιγκ, ως υπουργού Εξωτερικών της Αγγλίας σηματοδοτεί τη θετική μεταστροφή της αγγλικής πολιτικής απέναντι στο Ελληνικό Ζήτημα. Δεκέμβριος 1822 Το Συνέδριο των αντιπροσώπων των μεγάλων Δυνάμεων στη Βερόνα, παρά τις προσπάθειες των Ελλήνων απεσταλμένων, δεν αναγνωρίζει την ελληνική Επανάσταση και την αποκηρύσσει με διακήρυξή του. Ιανουάριος 1823 Νίκη των Ελλήνων στο Ναύπλιο, που ορίζεται έδρα της επαναστατικής κυβέρνησης.

7 Μάρτιος 1823 Η Αγγλία αναγνωρίζει τους Έλληνες ως εμπόλεμους αναγνωρίζοντας de facto και την ελληνική επανάσταση. Μάρτιος-Απρίλιος 1823 Συγκαλείται στο Άστρος της Κυνουρίας η Β' Εθνική Συνέλευση των Ελλήνων 12 Ιουλίου Ο φιλέλληνας, λόρδος Βύρων, φθάνει στο Αργοστόλι. Θα στηρίξει την επανάσταση και θα πεθάνει στο Μεσολόγγι τον Απρίλη του Στο Μεσολόγγι θα ταφεί και ο Μάρκος Μπότσαρης που πέθανε στη μάχη του Κεφαλόβρυσου Ευρυτανίας. Φθινόπωρο 1823-Καλοκαίρι 1824 Εμφανίζονται οι πρώτες αντιθέσεις ανάμεσα στο Νομοτελεστικό υπό τον Θ. Κολοκοτρώνη και τον Πετρόμπεη και το Βουλευτικό υπό τον Κουντουριώτη που σχηματίζουν δύο ξεχωριστές κυβερνήσεις. Είναι η απαρχή της πρώτης φάσης του εμφυλίου σπαραγμού που θα τερματιστεί τον Ιούνιο με την επικράτηση του Κουντουριώτη. 7-8 Ιουνίου 1824 Καταστροφή της Κάσου από τους Τουρκοαιγύπτιους, οι οποίοι, λίγες μέρες μετά, θα καταστρέψουν ολοσχερώς και τα Ψαρά. 29 Αυγούστου 1824 Ναυμαχία του Γέροντα και πυρπόληση της τουρκικής ναυαρχίδας.

8 15 Απριλίου 1825 Αρχίζει η δεύτερη πολιορκία του Μεσολογγίου από τον Κιουταχή και αργότερα και από τον Ιμπραήμ. Στις 10 Απριλίου 1826 θα γίνει η ηρωική έξοδος και η πτώση του Μεσολογγίου. Η θυσία του Μεσολογγίου προώθησε το ελληνικό ζήτημα όσο καμιά ελληνική νίκη και ο απόηχος των γεγονότων, αναζωπύρωσε το πνεύμα του φιλελληνισμού στην Ευρώπη. 5 Ιουνίου 1825 Ο Οδυσσέας Ανδρούτσος, δολοφονείται στην Ακρόπολη Αθηνών, θύμα της εμφύλιας διαμάχης. 3 Αυγούστου 1826 Ο Γκούρας κλείνεται με τους άνδρες του στην Ακρόπολη. Η πόλη παραδίδεται στον Κιουταχή. 11 Νοεμβρίου 1827 Η κυβέρνηση Ζαϊμη μεταφέρει την έδρα της στην Αίγινα. 19 Μαρτίου 1827 Με πρόταση του Κολοκοτρώνη ανατίθεται η ηγεσία του στρατού στον Church και των ναυτικών δυνάμεων στον Cochrane. 30 Μαρτίου 1827 Η Εθνοσυνέλευση εκλέγει τον Ιωάννη Καποδίστρια «κυβερνήτη της Ελλάδος» με επταετή θητεία. 22 Απριλίου 1827 Θανάσιμος τραυματισμός του Γεωργίου Καραϊσκάκη στη μάχη του Φαλήρου.

9 8 Οκτωβρίου 1827 Ναυμαχία του Ναβαρίνου. Ο ενωμένος συμμαχικός στόλος Αγγλίας, Γαλλίας και Ρωσίας καταστρέφει τον τουρκοαιγυπτιακό που βρισκόταν αγκυροβολημένος στον κόλπο του Ναβαρίνου, γεγονός που υπήρξε καταλυτικό στην εξέλιξη του Ελληνικού Ζητήματος. Οι τρεις προστάτιδες Δυνάμεις θα διαδραματίσουν πλέον καταλυτικό ρόλο στην γένεση του ανεξάρτητου νεοελληνικού κράτους. 8 Ιανουαρίου 1828 Άφιξη του κυβερνήτη Καποδίστρια στο Ναύπλιο. Ο λόγιος Θεόφιλος Καϊρης, προσφωνεί τον Ι. Καποδίστρια: «.Χαίρε και Συ Κυβερνήτα της Ελλάδος, διότι μετά τοσούτον πολυχρόνιον αποδημίαν, επιστρέφεις εις την κοινήν πατρίδα, την βλέπεις, την χαιρετάς όχι πλέον δούλην και στενάζουσαν υπό τον ζυγόν, αλλ' ελευθέραν, αλλά δεχομένην σε Κυβερνήτην, και περιμένουσαν να Σε ίδη να οδηγήσης τα τέκνα της εις την αληθινήν ευδαιμονίαν και εις την αληθινήν δόξαν. Ζήθι! Αλλ' έχων ιερόν έμβλημα «ο Θεός και η δικαιοσύνη κυβερνήσουσι την Ελλάδα». Ζήθι! Αλλά κυβερνών ούτως ώστε να αισθανθή η πατρίδα, να καταλάβωμεν και ημείς, να επαναλάβη η αδέκαστος ιστορία, να αντηχήσωσιν όλοι οι αιώνες, ότι ου Συ, ουδέ ο υιός σου, ουδέ ο οικείος σου, ουδέ ο φίλος σου, ουδέ πνεύμα φατρίας, αλλ' αληθώς αυτός ο νόμος του Θεού, αυτό το δίκαιον, αυτοί της Ελλάδος οι θεσμοί κυβερνώσι την Ελλάδα δια Σου.».

10 Φεβρουαρίου 1830 Υπογράφεται από τις Μεγάλες Δυνάμεις το πρωτόκολλο του Λονδίνου, σύμφωνα με το οποίο δημιουργείται ανεξάρτητο ελληνικό κράτος με οροθετική γραμμή τη γραμμή Αμβρακικού-Παγασητικού. Στο νέο κράτος θα συμπεριληφθούν, με το Πρωτόκολλο της συνδιάσκεψης του Λονδίνου στις 30 Αυγούστου 1832, η Πελοπόννησος, η Στερεά Ελλάδα, η Εύβοια, οι Σποράδες, οι Κυκλάδες και τα νησιά του Αργοσαρωνικού κόλπου. 27 Σεπτεμβρίου 1831 Δολοφονείται στο Ναύπλιο ο Κυβερνήτης Ιωάννης Καποδίστριας. 25 Απριλίου 1832 Ο Όθων, δευτερότοκος γιος του βασιλιά της Βαυαρίας Λουδοβίκου, εκλέγεται κληρονομικός μονάρχης της Ελλάδος. Θα φθάσει στο Ναύπλιο στις 25 Ιανουαρίου 1833.

11 Έλληνες Οπλαρχηγοί Κολοκοτρώνης Θεόδωρος (Ραμαβούνι Μεσσηνίας Ἀ θήνα 1843) Τ ὸ 1818 μυήθηκε στ ὴ Φιλικ ὴ Ἑ ταιρεία κα ὶ ἄ ρχισε μ ὲ πάθος ν ὰ προετοιμάζει τ ὸ ν Ἀ γώνα στ ὴ ν Πελοπόννησο. Μ ὲ τ ὴ ν ἔ ναρξη τ ῆ ς Ἐ πανάστασης ἀ ναδείχτηκε ἡ στρατιωτικ ὴ ἰ διοφυία το ῦ Κολοκοτρώνη. Ἡ παράδοση τ ῆ ς Καλαμάτας (23 Μαρτίου 1821), ἡ ἅ λωση τ ῆ ς Τριπολιτσ ᾶ ς (23 Σεπτεμβρίου 1821), ο ἱ νίκες στ ὸ Βαλτέτσι, τ ὰ Βέρβενα κα ὶ τ ὰ Δολιαν ὰ ἑ δραίωσαν τ ὸ κύρος του ὡ ς στρατιωτικο ῦ ἡ γέτη, παράλληλα ὅ μως προκάλεσαν κα ὶ τ ὶ ς πρ ῶ τες ἀ ντιδράσεις μερίδας τ ῶ ν τοπικ ῶ ν ἀ ρχόντων. Ἡ ἀ ντίδραση α ὐ τ ὴ κορυφώθηκε μ ὲ τ ὴ ν ἔ λευση το ῦ Δ. Ὑ ψηλάντη πο ὺ ἐ πεδίωξε ν ὰ ὀ ργανώσει πολιτικ ὰ τ ὴ ν Ἐ πανάσταση, κα ὶ π ῆ ρε τ ὴ μορφ ὴ ἀ νοικτ ῆ ς ρήξης μεταξ ὺ στρατιωτικ ῶ ν κα ὶ προκρίτων. Ὁ Κολοκοτρώνης προσπάθησε ν ὰ συνδιαλλάξει τ ὶ ς ἀ ντιμαχόμενες μερίδες κα ὶ ν ὰ ἀ ποτρέψει τ ὴ ν κατάρρευση τ ῆ ς νεαρ ῆ ς Ἐ πανάστασης. Στ ὶ ς 26 Ἰ ουλίου 1822 ἡ ἱ στορικ ὴ νίκη του στ ὰ Δερβενάκια ὁ δήγησε στ ὸ ν ἀ ποδεκατισμ ὸ τ ῆ ς στρατι ᾶ ς το ῦ Δράμαλη, διέσωσε τ ὸ ν Ἀ γώνα στ ὴ ν Πελοπόννησο κα ὶ ἐ πικύρωσε, γι ὰ μία ἀ κόμα φορά, τ ὶ ς ἐ ξαιρετικ ὲ ς στρατιωτικ ὲ ς ἱ κανότητες το ῦ «Γέρου» το ῦ Μορι ᾶ. Ο ἱ ἐ πιτυχίες α ὐ τ ὲ ς δ ὲ ν ἀ πέτρεψαν τ ὴ συνεχιζόμενη κα ὶ κλιμακούμενη

12 Ανδρούτσος Οδυσσέας (Ιθάκη 1788 ή 1789 Αθήνα 1825) Ανέλαβε το αρµατολίκι της Ρούµελης και συνδέθηκε µε ονοµαστούς κλεφταρµατολούς. Μετά τον ηρωικό θάνατο του ∆ιάκου, ανέλαβε να αναχαιτίσει τους Τούρκους στο Xάνι της Γραβιάς ώστε να µη φτάσει τουρκική βοήθεια στην Τριπολιτσά. Γι αυτή τη νίκη του ανακηρύχθηκε αρχιστράτηγος της Ανατολικής Στερεάς. Oµως, έπεσε θύµα των αντιπάλων του που τον κατηγόρησαν ως «ανάξιων της αρχηγίας», τον υποβίβασαν σε χιλίαρχο και τέλος τον καθαίρεσαν. Για δεύτερη φορά κατηγορήθηκε ως ύποπτος συνεννόησης µε τους Τούρκους, ενώ κατά τον Σπηλιάδη «ηπάτα τους Τούρκους». Παραδόθηκε στον παλιό συνεργάτη και πρωτοπαλίκαρό του, Γιάννη Γκούρα, µε την πίστη ότι δε θα τιµωρηθεί, φυλακίστηκε στην Ακρόπολη, όπου θανατώθηκε αφού σκηνοθετήθηκε προσπάθεια απόδρασής του.

13 ∆ιάκος Αθανάσιος (1786 –Λαμία- 1821) Αγωνιστής του H ηρωική του αντίσταση στην Αλαµάνα και ο µαρτυρικός του θάνατος στη Λαµία έγιναν θρύλος στη συνείδηση του λαού µας. Σε νεαρή ηλικία µόνασε ως δόκιµος και µετά διάκος στη Μονή του Αγίου Ιωάννη του Προδρόµου της Αρτοτίνας. Μερικά χρόνια πριν την Επανάσταση υπηρέτησε στο σώµα των «Τσοχανταρέων» (σωµατοφυλάκων) του Αλή Πασά. Μετά το 1820 εκλέχθηκε αρχηγός στο αρµατολίκι της Ρούµελης, στη θέση του καταδιωκόµενου Ανδρούτσου, µε τον οποίο είχε στενό σύνδεσµο. Την εποχή αυτή µυείται στη Φιλική Εταιρεία. Το 1821 ύψωσε τη σηµαία της Επανάστασης στη Λιβαδειά (30 Μαρτίου 1 Απριλίου) και εκκένωσε µαζί µε τους ∆ουβουνιώτη και Πανουργιά την Ανατολική Στερεά από τους Τούρκους. Στη γέφυρα της Αλαµάνας στις 22 Απριλίου 1821 προσπάθησε να ανακόψει την πορεία του Οµέρ Βρυώνη και του Κιοσέ Μεχµέτ προς την Πελοπόννησο. Το βάρος της σύγκρουσης έπεσε στον Αθανάσιο ∆ιάκο που έλεγχε το δρόµο από τη ∆αµάστα.

14 Μάρκος Μπότσαρης (Σούλι, 1790 Κεφαλόβρυσο Καρπενησίου, 1823) Υπήρξε ηγετική µορφή της Επανάστασης. Στα τέλη του 1820 διαπραγµατεύτηκε µε τον Αλή Πασά την απελευθέρωση του Σουλίου, ορίστηκε αρχιστράτηγος και έδωσε λαµπρά δείγµατα οργανωτικών και στρατηγικών ικανοτήτων. Στις 3 Ιουλίου 1821 αντιµετώπισε νικηφόρα στο Κοµπότι της Αρτας ισχυρή τουρκική δύναµη, αγωνίστηκε στη µάχη του Πέτα, που κατέληξε σε καταστροφή, και βρέθηκε µεταξύ των υπερασπιστών του Μεσολογγίου στην πρώτη του πολιορκία (Οκτ. ∆εκ. 1822) όπου παρασύροντας τους Τούρκους σε πλαστές συνοµιλίες έδωσε χρόνο στους πολιορκηµένους να ενισχύσουν τις οχυρώσεις. Τον Ιούλιο του 1822 ξεκίνησε να αντιµετωπίσει τους Τουρκαλβανούς στο Καρπενήσι και σχεδίασε νυχτερινή αιφνιδιαστική επίθεση, οι Τούρκοι αντέδρασαν αποφασιστικά και ο Μπότσαρης ήταν από τους πρώτους νεκρούς. Κηδεύτηκε στο Μεσολόγγι και ο θάνατός του συγκλόνισε το µαχόµενο Ελληνισµό και την ευρωπαϊκή κοινή γνώµη

15 Μαυροκορδάτος, Αλέξανδρος (Κωνσταντινούπολη, 1791 Αίγινα, 1865) Συνέβαλε στη συγκρότηση τοπικού πολιτεύµατος στη ∆υτική Ελλάδα και στη σύγκληση της Α Εθνοσυνέλευσης. Αναδείχθηκε πρόεδρός της και πρόεδρος της επιτροπής που συνέταξε το προσωρινό πολίτευµα της Ελλάδας. Οι πολιτικές αρχές που υπαγορεύονται σ' αυτό φανερώνουν τους σαφείς ιδεολογικούς και πολιτικούς του προσανατολισµούς που είναι διαποτισµένοι από τις αρχέ). Η πολιτική του δράση συνεχίστηκε και µετά την άφιξη του Καποδίστρια όταν ανέλαβε και υπουργικά καθήκοντα. Αποσύρθηκε όµως το 1830 και αναδείχθηκε ηγέτης της αντιπολίτευσης. Σε όλη σχεδόν τη διάρκεια της απολυταρχικής περιόδου της βασιλείας του Όθωνα παρέµεινε εκτός Ελλάδας ως πρεσβευτής. Υποχρεώθηκε, ωστόσο, ο Όθων να τον χρησιµοποιήσει ως πρωθυπουργό το 1841, 1844 και 1854, αλλά κάθε φορά τον υπονόµευε προκαλώντας άµεσα ή έµµεσα την παραίτησή του. Ο ίδιος έµεινε νοµιµόφρων προς τον βασιλιά και µόνο αργότερα µεταστράφηκε και είχε ανάµειξη στις διεργασίες που οδήγησαν στην έξωσή του το Στο τέλος της σταδιοδροµίας του εκλέχτηκε πληρεξούσιος Ευρυτανίας στην Εθνοσυνέλευση του 1862 και πρόεδρος της επιτροπής σύνταξης του Συντάγµατος. Tυφλός και κατάκοιτος δεν πήρε ενεργό µέρος στις εργασίες της, διατήρησε όµως το ενδιαφέρον του για τα κοινά και τη σπάνια πνευµατική του διαύγεια ως το θάνατό του.

16 Νικηταράς (Νικήτας Σταµατελόπουλος) (Μεγάλη Αναστάσοβα Μεσσηνίας, Πειραιάς, 1849) Από τους σηµαντικότερους οπλαρχηγούς του 1821, ανηψιός και στενός συνεργάτης του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη. Το 1805 µετά το θάνατο του αρµατολού πατέρα του, ακολούθησε τον Κολοκοτρώνη στα Επτάνησα. Το 1818 µυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία και το Φεβρουάριο του 1821 βρισκόταν στην Καλαµάτα, έτοιµος για την κήρυξη της Επανάστασης. Μετά την απελευθέρωση της Καλαµάτας ο Νικηταράς µε τον Παπαφλέσσα και τον Κολοκοτρώνη βάδισαν προς την Αρκαδία µε σκοπό την. Το 1839 συνελήφθη ως µέλος της «Φιλορθόδοξης Εταιρείας» που στρεφόταν εναντίον του Όθωνα, δικάστηκε, αθωώθηκε, ο βασιλιάς όµως διέταξε τον περιορισµό του στην Αίγινα. Μετά την Επανάσταση του 1843 ονοµάστηκε υποστράτηγος και το 1847 γερουσιαστής. Πέθανε στον Πειραιά τυφλός και πάµφτωχος.

17 Παπαφλέσ(σ)ας (Πολιανή Μεσσηνίας 1786 Μανιάκι Μεσσηνίας 1825) Το πραγµατικό του όνοµα, Γρηγόριος ∆ικαίος. Έγινε µοναχός σε διάφορα µοναστήρια του Μοριά και αφού ήρθε σε σύγκρουση µε τους Τούρκους, πέρασε στη Ζάκυνθο κι από εκεί στην Kωνσταντινούπολη. Έγινε αρχιµανδρίτης, µυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία και έφθασε ως τις Παραδουνάβιες Ηγεµονίες εκτελώντας εντολές της. Το 1820 έφθασε στην Πελοπόννησο ως πρόδροµος του ∆. Υψηλάντη για την προετοιµασία της Επανάστασης. Συγκάλεσε σε σύσκεψη προκρίτους και οπλαρχηγούς στη Βοστίτσα (2629 Ιαν. 1821). Έφυγε για τη Μάνη όπου συνεργάστηκε µε τους οπλαρχηγούς Θ. Κολοκοτρώνη, Νικηταρά, Περραιβό, Αναγνωσταρά κ.ά. Ξεσήκωνε τα πλήθη, τα ενθουσίαζε και τους άναβε τη φλόγα της εξέγερσης. Με την εισβολή του Ιµπραήµ, έστησε ενέδρα στο Μανιάκι µε παλικάρια. Οι υπέρτεροι εχθροί νίκησαν και ο Παπαφλέσσας έπεσε µαχόµενος ηρωικά.

18 Νικόλαος Σκουφάς Αποτελούσε πρωταρχικό μέλος της Φιλικής Εταιρείας. Καταγόταν από την Ήπειρο, συγκεκριμένα από το Κομπότι της Άρτας όπου γεννήθηκε το Το 1813, ο Σκουφάς βρίσκεται στη Ρωσία, όπου και εγκαθίσταται στην Οδησσό, ασκώντας χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία το παλαιό επάγγελμά του. Με αυτόν τον τρόπο, του δίνεται η ευκαιρία να γνωριστεί με τον Αθανάσιο Τσακάλωφ και τον Εμμανουήλ Ξάνθο, μετέπειτα συνιδρυτές της Φιλικής Εταιρείας, γεγονός που πραγματοποιήθηκε το έτος 1814, ύστερα από πρόταση του Σκουφά. Ο Σκουφάς διέθετε επαναστατική προπαίδεια: ήταν προκατηχημένος στις ιδέες που θα προέβαλε στην Εταιρεία, από τον Κωνσταντίνο Ράδο, έμπορο στη Ρωσία, γεννημένο στο Τσεπέλοβο των Ιωαννίνων, με σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Πίζας, όπου μυήθηκε στον Καρμποναρισμό, και που είχε προσπαθήσει να ιδρύσει το 1812 στη Μόσχα ελληνική επαναστατική εταιρεία, υπολογίζοντας στα πρώτα μέλη της και τον Σκουφά. [1]Φιλικής ΕταιρείαςΉπειρο ΚομπότιΆρτας 1813ΡωσίαΟδησσόΑθανάσιο Τσακάλωφ Εμμανουήλ Ξάνθο Φιλικής Εταιρείας1814Κωνσταντίνο Ράδο ΡωσίαΤσεπέλοβο των ΙωαννίνωνΠανεπιστήμιο της ΠίζαςΚαρμποναρισμό1812Μόσχα [1]

19 Ξάνθος, Ἐ μμανουήλ (Πάτμος, Ἀ θήνα, 1851) Τ ὸ 1813 στ ὴ ν Ὀ δησσ ὸ συνδέθηκε φιλικ ὰ μ ὲ τ ὸ ν Νικόλαο Σκουφ ᾶ κα ὶ τ ὸ ν Ἀ θανάσιο Τσακάλωφ. Ο ἱ τρε ῖ ς τους στ ὶ ς 14 Σεπτεμβρίου 1814 συνέστησαν τ ὴ Φιλικ ὴ Ἑ ταιρεία. Τ ὸ Δεκέμβριο το ῦ ἴ διου χρόνου ἐ γκαταστάθηκε στ ὴ ν Κωνσταντινούπολη ὅ που ὡ ς τ ὸ 1818 ἐ ργάστηκε δραστήρια γι ὰ τ ὴ ν προσέλκυση μελ ῶ ν. Μ ὲ συστατικ ὲ ς ἐ πιστολ ὲ ς ἀ π ὸ τ ὸ ν Ἄ νθιμο Γαζ ῆ κατευθύνθηκε στ ὴ ν Πετρούπολη, ὅ που τ ὸ ν Ἰ ανουάριο το ῦ 1820 συνάντησε τ ὸ ν Ι. Καποδίστρια, τ ὸ ν ἐ νημέρωσε γι ὰ τ ὴ ν Ἑ ταιρεία κα ὶ το ῦ πρόσφερε τ ὴ ν ἀ ρχηγία της. Μετ ὰ τ ὴ ν ἄ ρνηση το ῦ Καποδίστρια στράφηκε πρ ὸ ς τ ὸ ν Ἀ λέξανδρο Ὑ ψηλάντη, ὁ ὁ πο ῖ ος κα ὶ ἀ νέλαβε τ ὴ ν ἡ γεσία της. Τ ὸ 1826 ἀ νέλαβε ν ὰ φυγαδεύσει ἀ π ὸ τ ὶ ς φυλακ ὲ ς τ ῆ ς Α ὐ στρίας τ ὸ ν Ἀ λ. Ὑ ψηλάντη μετ ὰ ἀ π ὸ πρόταση το ῦ ἀ δελφο ῦ του Δημητρίου, ἀ λλ ὰ ὁ ἴ διος ἀ ρνήθηκε ν ὰ τ ὸ ν ἀ κολουθήσει. Ἐ γκαταστάθηκε στ ὸ Βουκουρέστι κα ὶ ζο ῦ σε ἀ θόρυβα κα ὶ τόσο φτωχικ ὰ ὥ στε τ ὸ 1832 ἡ σύζυγός του μ ὲ ἀ ναφορά της στ ὴ Δ ´ Ἐ θνοσυνέλευση ζητο ῦ σε «τ ὸ ἔ λεος το ῦ ἔ θνους». Ὁ Ἰ ωάννης Φιλήμων στ ὸ ἔ ργο το ῦ «Δοκίμιον Ἱ στορικ ὸ ν περ ὶ τ ῆ ς Φιλικ ῆ ς Ἑ ταιρείας» τ ὸ 1834, ὑ π ὸ τ ὴ ν ἐ πίδραση το ῦ Ἀ ναγνωστόπουλου, τ ὸ ν κατηγόρησε γι ὰ κακ ὴ διαχείριση τ ῶ ν χρημάτων τ ῆ ς Ἑ ταιρείας. Ὁ Ξάνθος συνέταξε ἀ πολογητικ ὴ ἀ πάντηση τ ὸ 1837 κα ὶ ὁ Φιλήμων σ ὲ ἄ ρθρο του στ ὴ ν ἐ φημερίδα «Α ἰ ών» τ ὸ 1839 ἀ ποκατέστησε τ ὴ ν ἀ λήθεια. Τ ὸ 1838 ὁ Ὄ θων το ῦ ἀ πένειμε τ ὸ Χρυσ ὸ Σταυρ ὸ το ῦ Σωτ ῆ ρος. Φεύγοντας ἀ π ὸ τ ὴ Βουλ ὴ ὅ που ε ἶ χε παρακολουθήσει μία συνεδρίαση ἔ πεσε ἀ π ὸ σκάλα κα ὶ τραυματίστηκε θανάσιμα. Κηδεύτηκε στ ὶ ς 30 Νοεμβρίου 1851 μ ὲ τιμ ὲ ς στρατηγο ῦ.

20 Γερμαν ὸ ς Παλαι ῶ ν Πατρ ῶ ν (Δημητσάνα Ναύπλιο 1826) Ἱ εράρχης, φιλικ ὸ ς κα ὶ ἐ ξέχουσα φυσιογνωμία το ῦ Ἀ γώνα μ ὲ δράση κοινωνικ ὴ κα ὶ πνευματική. Φοίτησε ἀ ρχικ ὰ στ ὴ ν περίφημη Σχολ ὴ τ ῆ ς γενέτειράς του Δημητσάνας κα ὶ μετ ὰ στ ὸ Ἄ ργος κα ὶ τ ὴ Σχολ ὴ τ ῆ ς Σμύρνης. Στ ὴ μυστικ ὴ συνέλευση τ ῆ ς Βοστίτσας (26 ἕ ως 30 Ἰ ανουαρίου) τάχθηκε ὑ π ὲ ρ τ ῆ ς ἀ ναβολ ῆ ς το ῦ Ἀ γώνα κα ὶ ἦ ρθε σ ὲ σύγκρουση μ ὲ τ ὸ ν Παπαφλέσσα το ῦ ὁ ποίου τ ὸ πάθος κα ὶ τ ὸ ν ἐ παναστατικ ὸ ἐ νθουσιασμ ὸ θεωρο ῦ σε ἐ πικίνδυνα. Στ ὶ ς 23 Μαρτίου στ ὴ ν πλατεία το ῦ Ἁ γίου Γεωργίου τ ῆ ς Πάτρας ε ὐ λόγησε τ ὴ σημαία κα ὶ τ ὰ ὅ πλα τ ῶ ν ἀ γωνιστ ῶ ν κα ὶ ε ἶ χε ρόλο διαπραγματευτικ ὸ μεταξ ὺ Τούρκων κα ὶ Ἑ λλήνων κατ ὰ τ ὴ ν παράδοση τ ῆ ς Τριπολιτσ ᾶ ς. Μ ὲ ἐ ντολ ὴ τ ῆ ς Α ´ Ἐ θνοσυνέλευσης ἀ νέλαβε, χωρ ὶ ς ἐ πιτυχία, διπλωματικ ὴ ἀ ποστολ ὴ στ ὴ ν Ἰ ταλία γι ὰ ν ὰ ἐ ξασφαλίσει τ ὴ ν ο ἰ κονομικ ὴ βοήθεια το ῦ Πάπα πρ ὸ ς τ ὸ ἀ γωνιζόμενο ἔ θνος. Τ ὴ ν περίοδο τ ῶ ν ἐ μφυλίων συγκρούσεων προσπάθησε ν ὰ συνδιαλλάξει το ὺ ς ἀ ντιπάλους κα ὶ ε ἶ χε ἐ νεργ ὴ συμμετοχ ὴ στ ὶ ς ἐ ργασίες τ ῆ ς Γ ´ Ἐ θνοσυνέλευσης (1826) ὡ ς «πρόεδρος τ ῆ ς ἐ πιτροπ ῆ ς τ ῆ ς Συνελεύσεως». Ἡ δράση του διακόπηκε ἀ π ὸ τ ὸ θάνατό του, στ ὶ ς 30 Μαΐου 1826, μετ ὰ ἀ π ὸ ὀ λιγοήμερη ἀ σθένεια. Τ ὰ Ἀ πομνημονεύματά του θεωρο ῦ νται μία ἀ π ὸ τ ὶ ς καλύτερες ἱ στορικ ὲ ς πηγ ὲ ς γι ὰ τ ὴ ν Ἑ λληνικ ὴ Ἐ πανάσταση.

21 Κανάρης Κων/νος (Ψαρά περίπου 1790 Αθήνα 1877) Αγωνιστής, πολιτικός, από τις ηρωικότερες µορφές της Επανάστασης. Η καταγωγή του και ο τόπος γέννησής του δεν είναι απόλυτα εξακριβωµένα από τους ιστορικούς, το βέβαιο είναι ότι η οικογένειά του κατοικούσε στα Ψαρά γύρω στα Με την κήρυξη της Επανάστασης εγκατέλειψε τα εµπορικά πλοία, εντάχθηκε στο ψαριανό στόλο και ειδικεύτηκε στα πυρπολικά. Τη νύχτα της 6ης προς την 7η Ιουνίου 1822 έκανε το πρώτο του κατόρθωµα πυρπολώντας την τουρκική ναυαρχίδα στη Χίο. Ο Aγγλος ιστορικός της Επανάστασης Τόµας Γκόρντον γράφει ότι η πράξη αυτή ήταν ένα «από τα πιο καταπληκτικά στρατιωτικά κατορθώµατα που αναφέρει η ιστορία». Τον Οκτώβριο του 1822, στην Τένεδο αυτή τη φορά, πυρπόλησε ένα τεράστιο τουρκικό δίκροτο προκαλώντας το θαυµασµό όλων. Ακολούθησαν κι άλλες ηρωικές επιχειρήσεις στη Σάµο και τη Μυτιλήνη µε αποκορύφωµα τη δράση του Κανάρη κατά του αιγυπτιακού στόλου στο λιµάνι της Αλεξάνδρειας. Mετά την απελευθέρωση ο Καποδίστριας του ανέθεσε την αρχηγία του στολίσκου των πυρπολικών τιµώντας τη δράση και τον ηρωισµό του. Μετά τη δολοφονία του κυβερνήτη ο Κανάρης αποσύρθηκε στη Σύρο και επανήλθε στο δηµόσιο βίο την περίοδο του Όθωνα µε το βαθµό του ναυάρχου που του απένειµε ο βασιλιάς. Μετά την Επανάσταση της 3ης Σεπτεµβρίου 1843 ανέλαβε δύο φορές το Υπουργείο Ναυτικών και στην Εθνοσυνέλευση που ψήφισε το Σύνταγµα του 1864 υπήρξε ηγέτης των «Ορεινών». Έγινε τρεις φορές πρωθυπουργός σε κρίσιµες για τη χώρα στιγµές και πέθανε ως πρωθυπουργός στις 2 Σεπτεµβρίου του 1877

22 Καραϊσκάκης Γεώργιος (Μαυροµάτι Καρδίτσας 1780 Φάληρο Αττικής 1827) Σπουδαίος στρατιωτικός, ηγέτης της Επανάστασης. Γεννήθηκε στο µοναστήρι του Αγίου Γεωργίου στο χωριό Μαυροµάτι (κατ' άλλους στο Μουζάκι) Καρδίτσας και ήταν γιος της καλόγριας Ζωής Ντιµισκή και του αρµατολού ∆ηµήτρη Καραϊσκου. Σε ηλικία δεκαπέντε χρονών ακολούθησε τον δρόµο της κλεφτουριάς και αργότερα υπηρέτησε στα στρατιωτικά σώµατα του Αλή Πασά, ο οποίος αναγνώρισε τις εξαιρετικές του στρατιωτικές του ικανότητες. Με την έκρηξη της Επανάστασης, τον Ιανουάριο του 1821 πήρε µέρος στη σύσκεψη της Λευκάδας µαζί µε άλλους οπλαρχηγούς που ήθελαν να προετοιµάσουν την εξέγερση στη Στερεά Ελλάδα και ύψωσε τη σηµαία της Επανάστασης στα χωριά των Τζουµέρκων. Αν και συγκρούστηκε µε τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο για την ηγεσία των στρατιωτικών επιχειρήσεων στη Στερεά, συνεργάστηκε µαζί του κατά την πρώτη πολιορκία του Μεσολογγίου, οπότε ο Καραϊσκάκης έστειλε τµήµα του στρατιωτικού του σώµατος για να ενισχύσει την άµυνα της πόλης. Στη διάρκεια του εµφυλίου πολέµου κατηγορήθηκε από τον Μαυροκορδάτο για συνεργασία µε τους Τούρκους και αποσύρθηκε προσωρινά από την ενεργό δράση. Το Μάιο του 1825 επανήλθε και συνέδραµε τους Μεσολογγίτες κατά τη δεύτερη πολιορκία της

23 Μπουµπουλίνα, Λασκαρίνα (Κωνσταντινούπολη,1776 Σπέτσες, 1825) Ηρωίδα της Ελληνικής Επανάστασης, από τις λίγες γυναίκες που διαδραµάτισαν πρωταγωνιστικό ρόλο στον Αγώνα της Ανεξαρτησίας. Το 1788 παντρεύτηκε τον ∆ηµ. Γιάννουζα και το 1801 τον ∆. Μπούµπουλη, πλούσιο Σπετσιώτη πλοιοκτήτη. Μετά το θάνατό του, το 1811, αύξησε την περιουσία του και ναυπήγησε το πλοίο «Αγαµέµνων» µε δεκαοκτώ πυροβόλα. Αυτό, άλλα τρία µικρότερα και πολλά χρήµατα, τα διέθεσε για τον Ελληνικό Αγώνα. Συµµετείχε ενεργά σε πολλές επιχειρήσεις, όπως στην πολιορκία του Ναυπλίου, και µπήκε από τους πρώτους στην Τριπολιτσά. Κατά τον εµφύλιο πόλεµο συντάχθηκε µε τους στρατιωτικούς και τον Κολοκοτρώνη. Στο πατρικό της σπίτι στις Σπέτσες σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια (ενδο)οικογενειακής διαµάχης. Το όνοµά της ξεπέρασε από τον πρώτο χρόνο του Αγώνα τα σύνορα του ελληνικού χώρου και ενέπνευσε πολλούς καλλιτέχνες.

24 Μιαούλης Ανδρέας (1796 Αθήνα,1835) Ναύαρχος της Eλληνικής Eπανάστασης, γιος του ∆ηµητρίου Βώκου, γνωστός όµως µε το παρωνύµιο Μιαούλης. Ασχολήθηκε µε τη ναυτιλία από τα εφηβικά του χρόνια και έδρασε σε ναυτιλιακές επιχειρήσεις που του προσπόρισαν σηµαντικά κέρδη µε τα οποία απέκτησε πλοία µεγάλης χωρητικότητας. Αναγνωρίστηκε ναύαρχος των Υδραίων από τα τέλη του Το πρώτο του ανδραγάθηµα πραγµατοποιήθηκε στη ναυµαχία της Πάτρας στις 20/2/1822 και στη συνέχεια διακρίθηκε στη Χίο, στο Ναύπλιο, στα Ψαρά και στη ναυµαχία του Γέροντα (1824), τη µεγαλύτερη ναυτική σύγκρουση κατά τη διάρκεια της ΕπανάσΟ Καποδίστριας, που τον εκτιµούσε ιδιαίτερα, του ανέθεσε την αρχηγία του στόλου του Αιγαίου, αλλά στη συνέχεια υπήρξε από τους πρωτεργάτες της αντικαποδιστριακής κίνησης και έφτασε στο σηµείο να διατάξει την πυρπόληση των ελληνικών πλοίων στο λιµάνι του Πόρου, ενέργεια που τον στιγµάτισε. Ορίστηκε µέλος της επιτροπής που µετέβη στο Μόναχο για να προσφέρει την αφοσίωση του έθνους στον Oθωνα, από τον οποίο διορίστηκε αρχηγός του Ναυτικού ∆ιευθυντηρίου και γενικός επιθεωρητής του στόλου. Πέθανε στην Αθήνα και τάφηκε στον Πειραιά στην Ακτή που ονοµάστηκε έκτοτε Ακτή Μιαούλη. τασης.

25 Υψηλάντης Αλέξανδρος (Κωνσταντινούπολη, 1792 Βιέννη,1828) Στρατιωτικός και επαναστάτης, ηγέτης της Φιλικής Εταιρείας στην τελευταία φάση της και αρχηγός της Ελληνικής Eπανάστασης του Πρωτότοκος γιος του Κωνσταντίνου Υψηλάντη, ανατράφηκε σε περιβάλλον που διαπνεόταν από έντονο πατριωτισµό και έλαβε εκλεκτή µόρφωση. Στην Πετρούπολη όπου ακολούθησε τον πατέρα του φοίτησε στη Σχολή Σώµατος Βασιλικών Ακολούθων και στη συνέχεια υπηρέτησε στα σώµατα της αυτοκρατορικής φρουράς µε διακρίσεις στα πεδία των µαχών. Τον Μάρτιο του 1820 στην Πετρούπολη ο Εµµανουήλ Ξάνθος του πρόσφερε την αρχηγία της Φιλικής Eταιρείας την οποία αποδέχθηκε αφού πρώτα συµβουλεύτηκε τον Ιωάννη Καποδίστρια και αφού έγιναν δεκτοί από τον Ξάνθο οι όροι που έθεσε. Με αρχηγό τον Υψηλάντη έγινε δυνατό να υπερνικηθούν οι αµφιβολίες και η κρίση εµπιστοσύνης για την άγνωστη «Αρχή» και να αναπτερωθεί το ηθικό και ο ενθουσιασµός των στελεχΜε την κυκλοφορία της προκήρυξής του «Μάχου υπέρ πίστεως και Πατρίδος» ο Υψηλάντης κήρυξε στο Ιάσιο στις 24 Φεβρουαρίου 1821 την Ελληνική Eπανάσταση. Με επιστολή του στον αυτοκράτορα Αλέξανδρο υπέβαλε την παραίτησή του από το ρωσικό στρατό και αναγγέλλοντας την Ελληνική Eπανάσταση ζήτησε την αρωγή του. Αµέσως µετά επιδόθηκε στη δηµιουργία στρατού και συγκρότησε τον Ιερό Λόχο.

26 Υψηλάντης ∆ηµήτριος (Κωνσταντινούπολη, 1793 Ναύπλιο, 1832 ) Μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία. Υποστηρικτής της άµεσης κήρυξης του Αγώνα επισήµανε στις συσκέψεις των αρχιερέων και προκρίτων τους κινδύνους από την οποιαδήποτε αναβολή. Πήρε µέρος στην πρώτη σοβαρή πολεµική επιχείρηση του Αγώνα στα Καλάβρυτα τα οποία ύστερα από πενθήµερη πολιορκία παραδόθηκαν. Ο Ασηµάκης Φωτήλας πήρε ενεργό µέρος και στα πολιτικά πράγµατα της Ελλάδας. Πληρεξούσιος στην Α Εθνοσυνέλευση της Επιδαύρου διετέλεσε αντιπρόεδρος της Πελοποννησιακής Γερουσίας και µέλος του Εκτελεστικού Σώµατος. Στην περίοδο της εµφύλιας διαµάχης επέδειξε µετριοπάθεια, αρνούµενος να συµπράξει στη δίωξη αντικυβερνητικών και προτιµώντας να παραιτηθεί. Το 1825 έπαψε να µετέχει στα πολιτικά πράγµατα, συνέχισε όµως να ενισχύει ηθικά και υλικά τον Αγώνα και να εκλέγεται πληρεξούσιος στις Εθνοσυνελεύσεις.

27 Μαυρογένους Μαντώ (Τεργέστη 1796/7 - Πάρος 1840) Η μεγάλη ηρωίδα της Ελλάδας, κόρη του Νικόλαου Μαυρογένους μεγαλέμπορου που ήταν εγκατεστημένος στην Τεργέστη.. Γεννήθηκε στα 1796 στο χωριό Μαρμαρά της Πάρου. Στα 1812, ο πατέρας της ανάθεσε τη μόρφωσή της στο συγγενή τους, πολυμαθέστατο πατριώτη, παπα-Μαύρο, στην Τήνο. Με την έκρηξη της Επανάστασης του 1821 παίρνει μέρος στις συσκέψεις που γίνονται για συμμετοχή στον Ιερόν Αγώνα και αποφασίζει να παει στην Μύκονο. Τον Ιούνιο του 1821 άλλα τεσσερα μυκονιάτικα πλοία εξοπλίζονται, με προτροπή της Μαντώς, που είναι η ψυχή της Επανάστασης στην Μύκονο. Η Μάντω, αψηφόντας το θάνατο, αναδείχθεικε άξιος οπλαρχηγός του Ιερού Αγώνα. Στις 10 Φεβρουαρίου 1823, επικεφαλής σώματος 800 ανδρών απο Μυκονιάτες και αλλους Κυκλαδίτες, ξεκινάει απο την Μύκονο. Τους εγύμνασε και εξόπλισε η ίδια σε 16 αποσπάσματα απο 50 άντρες το καθένα, και με δικά τις οικονομικά εκστρατευσε εναντίον των Τούρκων στην Εύβοια, στην Θεσσαλία και στην Ρούμελη. σε όλη την εκστρατία η Μαντώ όχι μόνο σκορπίζει τον ενθουσιασμό και εμψυχώνει τους μαχητές αλλά συμμετέχει άμεσα και πολεμάει παλικαρίσια στην πρώτη γεμμή. Η Μαντώ πρόσφερε στον Αγώνα γρόσια. Το 1826 έδωσε να εκποιηθούν τα κοσμήματά της και να διατεθούν προς περίθαλψη δύο χιλάδων Μεσολογγιτών που σώθηκαν απο την Έξοδο. Για τις υπηρεσίες στην Πατρίδα, της απένειμαν τον επίτιμο βαθμό του αντιστρατήγου από τον Καποδίστρια και της παραχώρησε κεντρικό σπίτι στο Ναύλιο,Μετά την Επανάσταση, απογοητευμένη από την άτυχη ερωτική περιπέτειά της με το Δημήτριο Υψηλάντη και καταδιωγμένη από τον Ιωάννη Κωλέττη, ξαναγύρισε στη Μύκονο κι έπειτα από λίγα χρόνια πέθανε πάμφτωχη στην Πάρο στα 1840.

28 Τσακάλωφ Ἀ θανάσιος (Γιάννενα Μόσχα 1851) Γεννημένος στα Ιωάννινα το 1788 ή το 1790 [1], αναγκάστηκε νέος να εγκαταλείψει την Ελλάδα και να μεταναστεύσει στη Ρωσία στον πατέρα του. Το πραγματικό του όνομα ήταν Τεκελής. Ένα μικρό διάστημα βρέθηκε στο Παρίσι για σπουδές, όπου μάλιστα συμμετείχε στην ίδρυση του «Ελληνόγλωσσου Ξενοδοχείου», σωματείου με εκπαιδευτικούς και πατριωτικούς στόχους. Στη συνέχεια μεταβαίνει στη Βιέννη της Αυστρίας, όπου έρχεται σε επαφή με τον Ιωάννη Καποδίστρια, ο οποίος ήταν τότε υπουργός Εξωτερικών του Τσάρου. Τελικώς, καταλήγει στη Μόσχα, όπου γνωρίζει το Νικόλαο Σκουφά και θέτει τις βάσεις για τη δημιουργία της Φιλικής Εταιρείας.Ιωάννινα [1]ΕλλάδαΡωσίαΠαρίσιΕλληνόγλωσσου ΞενοδοχείουΒιέννηΑυστρίαςΙωάννη ΚαποδίστριαΜόσχαΝικόλαο ΣκουφάΦιλικής Εταιρείας Ένα από τα πρωταρχικά μέλη της Φιλικής Εταιρείας, ο Νικόλαος Γαλάτης, είχε αρχίσει να έχει αποκλίνουσα συμπεριφορά και σύντομα απέκτησε προδοτική διαγωγή, φροντίζοντας πάντα να ασκεί ένα είδος εκβιασμού στα υπόλοιπα μέλη. Η απειλή αυτή υποχρέωσε τους επικεφαλής της οργάνωσης να αναθέσουν στον Τσακάλωφ την εξουδετέρωσή του. Σύμφωνα με τη διαταγή αυτή, ο Τσακάλωφ, συνοδευόμενος από το Δημητρόπουλο, παρέλαβε το Γαλάτη και στο ταξίδι τους στην Πελοπόννησο, πλησιάζοντας την Ερμιόνη, τον εκτέλεσαν. Ήταν Νοέμβριος του Ο Τσακάλωφ αναγκάζεται να δραπετεύσει, καθότι ένοχος για τη δολοφονία, και από τη Μάνη περνάει στην Πίζα της Ιταλίας, όπου και παρέμεινε έως και την έναρξη της Ελληνικής Επαναστάσεως το 1821 Το καλοκαίρι του 1832 έφυγε από την Ελλάδα και εγκαταστάθηκε στη Ρωσία, στη Μόσχα, όπου και έζησε μέχρι το 1851.Φιλικής Εταιρείας Νικόλαος ΓαλάτηςΠελοπόννησο1819ΠίζαΙταλίαςΕλληνικής Επαναστάσεως1821ΕλλάδαΡωσία Μόσχα1851

29 Τούρκοι Πασάδες Κιουταχής Μεχμέτ Ρεσήτ Πασάς Ικανότατος Τούρκος στρατιωτικός, βαλής της Κιουτάχειας, συμμετείχε στην κατάπνιξη της ανταρσίας του Αλή Πασά. Το 1822 κατέστρεψε το σώμα των Φιλελλήνων στη μάχη στο Πέτα. Υπέταξε τη δυτική Στερεά Ελλάδα και κατά τη δεύτερη πολιορκία του Μεσολογγίου ανάγκασε με την τακτική του τους ηρωικούς υπερασπιστές της πόλης να πραγματοποιήσουν την Έξοδο (10 Απριλίου 1826). Το 1827 κατέλαβε την Ακρόπολη των Αθηνών. Το 1832 ηττήθηκε από τον Ιμπραήμ, ο οποίος είχε εισβάλει στη Συρία, και αιχμαλωτίστηκε Μαχμούτ Δράμαλης Πασάς Οθωμανός πασάς της Δράμας. Μετείχε στην εκστρατεία κατά του Αλή Πασά της Ηπείρου και το 1822 εκστράτευσε κατά της Πελοποννήσου για να καταπνίξει την Επανάσταση. Επικεφαλής πολυάριθμου στρατού έφτασε μέχρι το Αργος χωρίς να συναντήσει αντίσταση. Καθυστερήσεις όμως στην πολιορκία του Αργους έδωσαν την ευκαιρία στους Έλληνες να προετοιμάσουν την αντίδραση τους και, εφαρμόζοντας ένα στρατηγικό σχέδιο του Κολοκοτρώνη, να εγκλωβίσουν τη στρατιά του στα Δερβενάκια και να την αποδεκατίσουν (26 Ιουλίου 1822). Ο Δράμαλης πέθανε τον Οκτώβριο του ίδιου έτους.

30 Μαχμούτ Δράμαλης Πασάς Οθωμανός πασάς της Δράμας. Μετείχε στην εκστρατεία κατά του Αλή Πασά της Ηπείρου και το 1822 εκστράτευσε κατά της Πελοποννήσου για να καταπνίξει την Επανάσταση. Επικεφαλής πολυάριθμου στρατού έφτασε μέχρι το Αργος χωρίς να συναντήσει αντίσταση. Καθυστερήσεις όμως στην πολιορκία του Αργους έδωσαν την ευκαιρία στους Έλληνες να προετοιμάσουν την αντίδραση τους και, εφαρμόζοντας ένα στρατηγικό σχέδιο του Κολοκοτρώνη, να εγκλωβίσουν τη στρατιά του στα Δερβενάκια και να την αποδεκατίσουν (26 Ιουλίου 1822). Ο Δράμαλης πέθανε τον Οκτώβριο του ίδιου χρόνου. Αλή Πασάς Στα 1787, ο Αλή -ο Τεπελενλής, γίνεται μουτεσαρίφης των Ιωαννίνων, και για να εδραιώσει την θέση του, μετά την θεαματική άνοδό του απέναντι στους ισχυρούς αντιπάλους του -μπέηδες της Αλβανίας, φορά το προσωπείο του προστάτη των υποδούλων και συντελεί στην ιστορική αναβίωση της μνήμης του Κοσμά του Στα 1787, ο Αλή -ο Τεπελενλής, γίνεται μουτεσαρίφης των Ιωαννίνων, και για να εδραιώσει την θέση του, μετά την θεαματική άνοδό του απέναντι στους ισχυρούς αντιπάλους του -μπέηδες της Αλβανίας, φορά το προσωπείο του προστάτη των υποδούλων και συντελεί στην ιστορική αναβίωση της μνήμης του Κοσμά του Αιτωλού, ώστε να αποκτήσει λαϊκά ερείσματα, με τελικό σκοπό την αυτονόμησή του από την Πύλη. Υποτάσσει τη Στερεά Ελλάδα και την Πελοπόννησο, κτίζει ανάκτορα, ιδρύει στρατιωτική σχολή με Γάλλους καθηγητές, στην οποία έμελλε να φοιτήσουν οι επισημότεροι οπλαρχηγοί της ελληνικής Επανάστασης και ευνοεί την ανάπτυξη των εμπορευματικών σχέσεων.Στα 1787, ο Αλή -ο Τεπελενλής, γίνεται μουτεσαρίφης των Ιωαννίνων, και για να εδραιώσει την θέση του, μετά την θεαματική άνοδό του απέναντι στους ισχυρούς αντιπάλους του -μπέηδες της Αλβανίας, φορά το προσωπείο του προστάτη των υποδούλων και συντελεί στην ιστορική αναβίωση της μνήμης του Κοσμά του Αιτωλού, ώστε να αποκτήσει λαϊκά ερείσματα, με τελικό σκοπό την αυτονόμησή του από την Πύλη. Υποτάσσει τη Στερεά Ελλάδα και την Πελοπόννησο, κτίζει ανάκτορα, ιδρύει στρατιωτική σχολή με Γάλλους καθηγητές, στην οποία έμελλε να φοιτήσουν οι επισημότεροι οπλαρχηγοί της ελληνικής Επανάστασης και ευνοεί την ανάπτυξη των εμπορευματικών σχέσεων.

31 Χουρσίτ Πασάς ΓεωργιανόςΓεωργιανός στην καταγωγή γενίτσαρος[2][3], υπήρξε υψηλόβαθμος αξιωματούχος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, χάριν ευνοίας του σουλτάνου Μαχμούτ Β'. Στην ελληνική ιστορία έγινε γνωστός από την ανάμιξή του στα πρώτα στάδια της Ελληνικής επανάστασης. Διορίστηκε δήμαρχος της Αλεξάνδρειας μετά την αποχώρηση των Γάλλων το 1801[4] και αργότερα έγινε κυβερνήτης της Αιγύπτου[5]. Καταστέλλοντας τις σερβικές εξεγέρσεις ορίστηκε Μέγας Βεζίρης και εστάλη στην Πελοπόννησο στην Τριπολιτσά, προκειμένου ως πασάς του Μορέα να εκστρατεύσει κατά του Αλή Πασά. Πεπεισμένος από την υποδοχή των προκρίτων ότι δεν ευσταθούσαν οι φήμες περί της εξέγερσης εκστράτευσε στα Ιωάννινα τον Ιανουάριο του 1821 κατά του Αλή Πασά, αφήνοντας πίσω του στη διοίκηση τον Μεχμέτ Σαλίχ και σώμα 1500 Αλβανών. Μετά τη σύλληψη και την εκτέλεση του Αλή Πασά, που είναι και η τελευταία επιτυχία του, η σφαγή της Τριπολιτσάς και οι ραδιουργίες ανταγωνιστών του στην Υψηλή Πύλη του στέρησαν τη δυνατότητα να καταπνίξει την ελληνική επανάσταση και ταυτόχρονα έπεισαν τον Σουλτάνο να τον θανατώσει[6]. Προκειμένου να αποφύγει την ταπείνωση, στις 30 Νοεμβρίου 1822 αυτοκτόνησε με δηλητήριο, εντολή την οποία ούτως ή άλλως επρόκειτο να λάβει από τον σουλτάνο.γενίτσαροςΟθωμανικής ΑυτοκρατορίαςΜαχμούτ Β' ελληνική ιστορίαΕλληνικής επανάστασηςΑιγύπτουσερβικέςΠελοπόννησο ΤριπολιτσάΑλή ΠασάΙωάννινασφαγή της ΤριπολιτσάςΥψηλή Πύλησουλτάνο

32 Η Μεταεπαναστατική Τύχη Των Αγωνιστών Του 1821 Είναι σε όλους γνωστό, ότι οι πρόγονοί μας άρχισαν την επανάσταση του ‘21 κάτω από ιδιαίτερα αντίξοες συνθήκες. Με προοπτικές που θα μπορούσαμε να τις χαρακτηρίσουμε ως «απαίσιες». Οι Έλληνες του 1821 ξεκίνησαν, βέβαια, τον αγώνα τους κάτω από την ευεργετική επιρροή των ιδεών της γαλλικής επαναστάσεως. Στην προετοιμασία και την εκδήλωση της επαναστάσεως του ‘21 υπήρχε, αναμφισβήτητα, ισχυρή η δική της ιδεολογική επίδραση, που διακρίνεται και μέσα στο κλίμα των εθνικών συνελεύσεων του Αγώνα, διασταυρωμένη με τον λαϊκό-παραδοσιακό φιλελευθερισμό. Στο επίπεδο όμως των πρακτικών συνθηκών του παρόντος, οι όροι είχαν αντιστραφή: η γαλλική επανάσταση ειχεν ήδη ηττηθή στην Ευρώπη, με την συντριβή του Ναπολέοντα και την ίδρυση της αντιδραστικής Ιεράς Συμμαχίας (1815), της οποίας έργο ήταν να καταπνίγη τα εθνικά απελευθερωτικά κινήματα. Τα μέλη της Ιεράς Συμμαχίας θα διαδραματίσουν στην ελληνική υπόθεση τον ρόλο των «προστατίδων» δυνάμεων. Όχι, βέβαια, για ανθρωπιστικούς σκοπούς, αλλά για να εφαρμόσουν την δική τους πολιτική, τα δικά τους δηλαδή επεκτατικά σχέδια. Έτσι, μετά την απελευθέρωση της Ελλάδας από την τουρκική τυραννία και την αποκατάσταση του νεοελληνικού κράτους -με ενδιάμεση φάση ( ) την διακυβέρνηση από τον Ιωάννη Καποδίστρια (που η τακτική του στάθηκε, τραγικά ίσως, αντιφατική από την άποψη του θέματος που μελετούμε)-, ο τόπος θα οδηγηθή σε μιαν άλλη τυραννία, σε μια νέα και εσωτερική κατοχή, την Βαυαροκρατία, την οποία ο ελληνικός λαός θα μισήση και θα πολεμήση έντονα και αποφασιστικά όπως το είχε πράξει και με την προηγούμενή της, την Τουρκοκρατία.

33 Μέχρι την άφιξη του ανήλικου βασιλιά Οθωνα, στις 25 Γενάρη 1833,στη καθημαγμένη από τον πόλεμο Ελλάδα, όλοι οι αγωνιστές, μαζί και οι Μοραΐτες, που είχαν προσφέρει τα πάντα στον υπέρ ανεξαρτησίας Αγώνα, ζούσαν με την ελπίδα ότι θα ανταμειφθούν έστω με ένα μικρό κομμάτι γης, για να ξαναχτίσουν το κατεστραμμένο από τους Τούρκους και τον Ιμπραήμ σπίτι τους, και να μπορέσουν να εξασφαλίσουν τα στοιχειώδη για την επιβίωση τους. Αντί για ανταμοιβή όμως, οι Βαυαροί, αντιμετώπισαν τους αγωνιστές σαν εχθρούς του νέου καθεστώτος. Μια από τις πρώτες ενέργειες της Αντιβασιλείας, δηλαδή των κηδεμόνων του ανήλικου Οθωνα, ήταν να αφοπλίσει το στρατό του Αγώνα, διότι αισθάνονταν την ύπαρξη των ενόπλων αγωνιστών ως απειλή. “Οι βαυαροί, οι τρόφιμοι γραφειοκράτες του ισχνού ελληνικού προϋπολογισμού Φαναριώτες, οι γαιοκτήμονες που αποτελούσαν το κατεστημένο της εποχής- γράφει ο Μέδελσον- πίστευαν ότι κινδύνευαν “εν 'οσω οι άγριοι εκείνοι πολεμισταί διετήρουν εξουσίαν τινά”. Χιλιάδες παλαίμαχοι αγωνιστές, ορφανά και χήρες, πεινασμένοι και γυμνοί, εγκαταλείφθηκαν στην τύχη τους από το επίσημο κράτος. Οι άνθρωποι που με το αίμα τους λευτέρωσαν τον τόπο πετάχτηκαν “σαν τη τρίχα απ' το ζυμάρι” από τους Βαυαρούς και την Κυβέρνηση τους. Έτσι τον ενθουσιασμό και τους εορτασμούς των πρώτων ημερών, διαδέχτηκε θύελλα διαμαρτυριών, όταν λίγο καιρό μετά δημοσιεύτηκε το Διάταγμα για την διάλυση του Στρατού της Επανάστασης, ( Β.Δ της 2/14 Μαρτίου 1833). Το Διάταγμα όριζε μάλιστα και τα σημεία στα οποία έπρεπε να προσέλθουν οι αγωνιστές για να παραδώσουν τα όπλα τους.. Όμως αν και ο στρατός του '21 διαλύθηκε, το πρόβλημα της εξοικονόμησης των απαραίτητων για τους εξαθλιωμένων αγωνιστών παρέμενε άλυτο. Μέσα στα πρώτα είκοσι χρόνια της βασιλείας, ξεσπούν σε όλη τη χώρα εξεγέρσεις. Πρώτα η Μάνη, μετά η Ρούμελη και ο Μοριάς. Το σύνθημα της Επανάστασης “γη και ελευθερία” παρέμενε ανεκπλήρωτο.

34 Ο κατατρεγμός δεν περιορίστηκε στους απλούς αγωνιστές, αλλά συνέλαβαν ακόμα και το Γέρο του Μοριά και τους πρωτοκαπεταναίους της Επανάστασης, τους καταδίκασαν και τους φυλάκισαν σαν προδότες και εχθρούς της Πατρίδας! Όμως παρά το σκληρό πρόσωπο που έδειξε απέναντι τους η Αντιβασιλεία, οι περισσότεροι αγωνιστές, δεν καταδέχτηκαν να πάρουν τ’ άρματα εναντίον της Πατρίδας την οποία λευτέρωσαν με τόσο αίμα και θυσίες. Συνέχιζαν να ελπίζουν και να γράφουν στον Οθωνα, για την άθλια κατάσταση πενίας στην οποία είχαν περιέλθει. Αντίθετα οι τυχοδιώκτες Γερμανοί αξιωματικοί που έφταναν στην Ελλάδα, προβιβάζονταν σε βαθμούς ανώτερους των Ελλήνων και των Φιλελλήνων που το σώμα τους ήταν γεμάτο ουλές από τις μάχες με τον εχθρό. Την ίδια σκληρή αντιμετώπιση είχαν και πολλοί από τους πρωτεργάτες της Επανάστασης, κι ανάμεσα τους ο Νικηταράς, ο Καραβόγιαννος, ο Ανδραβιδιώτης, κ.α. Ο Διονύσιος Σολωμός, σε ένα επίγραμμά του με τον τίτλο «Προς τους Επτανησίους», θέλησε έτσι να εκφράση -στο επίπεδο μιας καθολικής αλήθειας- τον ενθουσιασμό και την απογοήτευση του λαού του από τα ίδια του τα ιδανικά, την προδοσία του από τους ανθρώπους στους οποίους στήριξε τις ελπίδες του:

35 «Δυστυχισμένε μου λαέ, καλέ και ήγαπημένε, Πάντοτ’ ευκολοπίστευτε και πάντα προδομένε.» Έτσι οι Βαυαροί, που ήρθαν με τον Όθωνα και κυβέρνησαν την Ελλάδα απολυταρχικά επί τριάντα ολόκληρα χρόνια ( ), θα περιφρονήσουν και θα αγνοήσουν και τους φτωχούς λαϊκούς αγωνιστές του '21, που είχαν ποτίσει με ποταμούς αιμάτων το δέντρο της λευτεριάς και που τώρα ζητούσαν αποκατάσταση. Ορισμένες φορές η περιφρόνηση αυτή θα λάβη την μορφή ωμής καταδίωξης και φυσικής εξόντωσης. Κραυγαλέες περιπτώσεις οι θανατικές καταδίκες των πατριωτών στρατηγών Θεοδώρου Κολοκοτρώνη (25 Μαΐου 1834) και Γιάννη Μακρυγιάννη (16 Μαρτίου 1853), του Νικολάου Πλαπούτα κ.α.π. «Έτσι δυσαρεστημένη και αγανακτισμένη έσβησε η τάξη των αγωνιστών με το πέρασμα του χρόνου».

36 Την διατύπωση των κειμένων που ακολουθούν υπαγόρευσε στον Μακρυγιάννη από την μια μεριά η δυσφορία των Ελλήνων άτακτων στρατιωτών εναντίον του Καποδίστρια και από την άλλη η εν γένει άδικη στάση των Βαυαρών προς τους τίμιους και ηρωικούς αγωνιστές του '21. Το θέμα, βέβαια, στην καθαρά ιστορική του πλευρά, διαφοροποιείται. (Τα αίτια, δηλαδή, της συμπεριφοράς, στις δύο αυτές περιπτώσεις, ήταν διαφορετικά). Ο Κυβερνήτης ( ) ζητούσε από τους αγωνιστές να ενταχθούν στον τακτικό στρατό που φιλοδοξούσε να δημιουργήση. Ενώ η Αντιβασιλεία στηριζόταν (1833 κ.έ.) στον βαυαρικό μισθοφορικό στρατό, ο οποίος πληρωνόταν από την ελληνική κυβέρνηση. Στους Βαυαρούς αξιωματικούς παραχωρήθηκε η ανωτάτη διοίκηση, γεγονός που δυσαρέστησε τους Έλληνες συναδέλφους τους και αύξησε την εναντίον τους αντιπάθεια. Οι οπλισμένοι ντόπιοι αγωνιστές (= τα άτακτα ελληνικά στρατεύματα) της Επαναστάσεως είχαν ήδη διαλυθή. με βασιλικό διάταγμα της 2/14 Μαρτίου 1833, που δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 8/20 Μαρτίου 1833 και «που κατά τον Κασομούλη κατασπάραξε τις καρδιές όλων των αγωνιστών». Οι τελευταίοι αυτοί, αφού μάταια ζητούσαν να αποκατασταθούν στα λεγόμενα εθνικά κτήματα -δηλαδή στα κτήματα εκείνα που τα εγκατέλειψαν φεύγοντας οι Τούρκοι τσιφλικάδες και τα μισά από τα οποία τα είχαν τώρα ιδιοποιηθή οι Έλληνες κοτζαμπάσηδες-, αναγκάζονταν να γίνουν ληστές -γεγονός που οδηγούσε τελικά στην εξόντωση τους-, ξεσηκώνοντας τους αγρότες εναντίον των Βαυαρών, ή να καταφύγουν στις τουρκοκρατούμενες περιοχές. Οι στόχοι επομένως της επαναστάσεως του '21, οι προσδοκίες και τα ιδανικά της είχαν προδοθή, και η απαράδεκτη αυτή κατάσταση εξώθησε τον Μακρυγιάννη στην αναθεώρηση της πολιτικής του τοποθέτησης απέναντι στην Αντιβασιλεία, στην αναίμακτη επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου 1843 και στην κατάλυση της απολυταρχίας. Ας δούμε όμως τα ίδια τα κείμενα του Μακρυγιάννη, που μιλούν για την τύχη των αγωνιστών του Εικοσιένα και για την τύχη των γυναικών και των παιδιών τους. Περιορίζομαι σε λίγα μόνο παραδείγματα.

37 Ένα ολοκληρωμένο δείγμα του ηθικού ζητήματος που μας απασχολεί βρίσκουμε στην ρεαλιστική περιγραφή ενός περιστατικού του Αγώνα, που μας δίνει ο Μακρυγιάννης στην αρχή περίπου των «Απομνημονευμάτων»’ του: «Θα σας ειπώ κι’ ένα γενναίον πολύ περιστατικόν: Ένας ατρόμητος άντρας από τους Κολοβάτες (είναι του Σαλώνου χωριόν), τον λένε Μήτρο Καθάριον (αλήθεια καθάριος κι ατίμητος είναι), αφού τζακιστήκαμε στην χώρα και τραβηχτήκαμε εις το ψήλωμα, οι εδικοί μας όλοι κι’ εμείς φκιάσαμε ταμπούρι και πολεμούσαμε. Αυτός ο δυστυχής ήταν μέσα εις την χώρα σε σπίτι μπασμένος. Αφού φύγαμε εμείς, αυτός έμεινε μόνος του κλεισμένος τόφυγαν οι συντρόφοι του κι’έμεινε μόνος του. Του ρίχτηκαν οι Τούρκοι απάνου του, παίρνει ένα γιαταγάνι τούρκικον και σκοτώνει τέσσερους κι εκεί οπού τον πολεμούσαν του δίνουν μίαν μαχαιριά εις την κοιλιά και σκοτώνει τον Τούρκον και με το μαχαίρι εις την κοιλιά ήρθε εκεί οπού ήμαστε εμείς, εις το ταμπούρι. Και δεν του πειράξαμεν το μαχαίρι με τούτο εις την κοιλιά τον πήγαμε εκεί οπούταν οι εδικοί μας και ήταν ο γιατρός και τόβγαλε το μαχαίρι και με των μερμήγκων τα κεφάλια τόραψε την κοιλιά. Και τράβησε ο καημένος κοντά ένα χρόνον να γιατρευτή. Γέρευε και πάλε ξηλώνεταν, κι’έβγαιναν οι κοπριές από την κοιλιά οπούταν η πληγή. Και ζη τώρα και δεν έχει ψωμί να φάγη». Κρίνοντας την πολιτική συμπεριφορά του Ιωάννη Καποδίστρια -και των αδελφών του Βιάρου και Αυγουστίνου (1828 κ.ε.)-, απέναντι στους πολεμιστές του '21, ο Μακρυγιάννης προσθέτει και τα επόμενα: «... Και τέλος πάντων, πατρίδα, αυτήνοι κατατρέχονται από τους Εκλαμπρότατους, από τους Εξοχώτατους, από τον Κυβερνήτη σου κι’ αδελφούς του. Ο Αγουστίνος κι’ ο Βιάρος αυτήνων των σκοτωμένων τις γυναίκες και κορίτζα κυνηγούν. Αυτούς τους αγωνιστάς κατατρέχουν και τους λένε να πάνε να διακονέψουν

38 «Ποιος σας είπε, τους λένε, να σηκώσετε άρματα να δυστυχήσετε;» (...). Έμειναν οι αγωνισταί διακονιαραίοι, τους κατατρέχει ο Κυβερνήτης μας κι’ο Αυγουστίνος κι’ ο Βιάρος καταφρονούν όλους αυτούς και βαθμολογούνε πολλούς, οπούπαιζαν το μπιλιάρδο μέσα στους καφενέδες και τώρα είναι σπιγούνοι του Κυβερνήτη και των αλλουνών. Αυτήνοι βαθμολογώνται, αυτήνοι πλερώνονται βαριούς μιστούς. Οι αγωνισταί δυστυχούν. Των σκοτωμένων τις φαμελιές όποια είναι νέα την θέλει ο τάδε, σα να λέμε ο Βελήπασας, ο Μουχτάρ-πασάς, ότι δεν έχει η φτωχή να φάγη. Λευτερώθηκαν κάμποσες σκλάβες Μισολογγίτισσες κι’ από άλλα μέρη (τις λευτέρωσαν οι φιλάνθρωποι) και διακονεύουν εδώ εις τ’ Άργος και εις τ’ Αναπλιού τους δρόμους. Των αγωνιστών οι άνθρωποι διακονεύουν και γυρεύουν να πάνε πίσου εις τους Τούρκους. Τους είχανε αυτήνοι σκλάβους, τους ντύνανε, τους συγυρίζανε και τρώγαν. Εις την πατρίδα τους ξυπόλυτοι και γυμνοί διακονεύουν. Από όλα αυτά, καημένη πατρίδα, δεν θα σωθούνε τα δεινά σου, ότι σιδερώνουν την αρετή [= «βάνουν την αρετή στα σίδερα», καταδυναστεύουν τους αγαθούς] εκείνοι οπού σε κυβερνούσαν και σε κυβερνούν, και τώρα κατατρέχουν το δίκαιον και την αλήθειαν και με ψέματα θέλουν και με σπιγούνους να σε λευτερώσουνε μήτε τώρα είσαι καλά, μήτε δια τα μέλλοντά σου, με τους ανθρώπους οπού σε τριγυρίζουν, πολιτικούς, σπιγούνους και τοιούτους αξιωματικούς».

39 Ότι οι ηθικές εκτροπές δεν αποτελούν τυχαία φαινόμενα, αλλά γεννιούνται από τις συγκεκριμένες κοινωνικές συνθήκες και από τα πρότυπα ζωής που παρέχει στο λαό η συμπεριφορά της εξουσίας είναι απόλυτα συνειδητό στον Μακρυγιάννη όπως και το ότι ο αμοραλισμός στο κοινωνικό επίπεδο υπονομεύει την εθνική ανεξαρτησία: «Όλα τα είχαμεν, σπιγούνους δεν είχαμεν τώρα έγιναν οι περισσότεροι Έλληνες. Και δεν έγιναν μόνοι τους, τους κάνεις η Εξοχότη σου, ο Βιάρος, ο Αγουστίνος δίνοντάς τους βαθμούς, θέσες, χρήματα, βαργιές πλερωμές ανθρώπων οπού δεν έχουν δικαιώματα. Των αγωνιστών πολλών τους λέτε «Σύρτε διακονέψετε». Τότε όλοι θα γενούν σπιγούνοι. Κι αυτό το σκολείον θα φάγη την λευτεριά μας κι αυτήνη την λευτερίαν, Κυβερνήτη μου, δεν την ηύραμεν εις το σοκάκι και δεν θα μπούμεν εύκολα πίσου εις του αυγού το τζόφλιο, ότι δεν είμαστε πουλάκι να χωρέσουμεν πίσου, εγίναμε πουλί και δεν χωρούμεν». Σε άλλο σημείο ο Μακρυγιάννης προσδιορίζει με λίγες καίριες λέξεις την κοινωνική αντίθεση που είχε δημιουργηθή αργότερα (στα 1833) ανάμεσα στους άρχοντες και στους αγωνιστές του '21 με τα ακόλουθα λόγια: «-και σ’ αυτήνη την γης οπού ζυμώσαμεν με το αίμα μας θέλουν να μας θάψουν αδίκως και παράωρα όσοι μας κάναν σίγρι [=μας κοίταζαν] από μακριά, όταν κιντυνεύαμεν.

40 Μας πήραν την ματοκυλισμένη μας γης, την αγόρασαν από ΄να γρόσι το στρέμμα, και βάλαν εμάς με τ’ αλέτρι και τραβούμεν το γενί [=το υννί] και βγάνομεν των συγγενών μας τα κόκαλα, και οι αφεντάδες μας περπατούνε με τις καρότζες τους, και οι αγωνισταί δεν έχουν ούτε γουμάρι, και ξυπόλυτοι και γυμνοί διακονεύουν εις τα σοκάκια». Την ίδια κατάσταση, στην οποία βρίσκονταν οι αγωνιστές του '21, θα διεκτραγωδήση ο Μακρυγιάννης και στον Όθωνα, όταν θα τον επισκεφθή λίγες μέρες μετά από την επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου του 1843; «Αυτός ο τόπος, η πατρίδα μας, οπού βασιλεύεις, ήταν πρώτα ρουμάνι, ότ’ είχε γίνει βάλτος τόσα χρόνια, κι’ έκαμεν πολλά άγρια δέντρα και παλιοχόρταρα, κι’ ένα μέρος από μας τους ντόπιους κι’ από τα έξω μέρη πολλοί αγαθοί άνθρωποι πήραν τα τζαπιά, τα τζεκούρια, τα φτυάρια κι’ έκοψαν όλες αυτές τις ακαθαρσίες και δούλεψαν αυτόν τον τόπο και δίνει τώρα σοδήματα, καρπούς και φρούτα αξιόλογα. Εκείνοι οπού αγωνίστηκαν, από μέσα κι’ απ' όξω, λίγοι ήταν και χάθηκαν οι περισσότεροι, κι’ όσοι μείναν πολλοί από αυτούς γκεζερούν [=«πλανώνται ασκόπως»] ξυπόλυτοι και γυμνοί μέσα στα σοκάκια αυτηνής της πατρίδας τους και οι χήρες κι’ αρφανά των αγωνιστών διακονεύουν και οι νιές τους πατούνε οι διαφταρμένοι την τιμή τους στανικώς να φάνε κομμάτι ψωμί. Λίγοι αγωνιστήκαμεν -εις τον καρπόν πολλοί πλάκωσαν και παίρνουν το ξύλο και βαρούνε τους αγωνιστάς. »

41 Ποτές δικαιοσύνη δεν είδαμεν -κι όλο συχνούς εφύλιους πολέμους και σκοτωμούς. Χάθηκαν δι’ αυτά τα καλύτερα παλληκάρια κι έπαθε και παθαίνει η πατρίδα όσα δεν έπαθε από του Τούρκους...» Τελειώνω, όμως, εδώ την σημερινή αναδρομή, για να παρατηρήσω ότι η άδικη τύχη των αγωνιστών του '21 στα μετεπαναστατικά χρόνια παρουσιάζει πολλές ομοιότητες με την μεταχείριση που βρήκαν οι Έλληνες αγωνιστές σε μεταγενέστερες φάσεις της νεοελληνικής ιστορίας. Ενώ όμως για τους επιζώντες από τους τελευταίους αυτούς ήλθε επιτέλους η πολυπόθητη αποκατάσταση, για τους ήρωες και τους μάρτυρες του Εικοσιένα -τους επώνυμους και τους ανώνυμους αγωνιστές- η δικαίωση έγινε μονάχα από ορισμένους, όπως είδαμε, φωτισμένους συγγραφείς και παρέμεινε αποκλειστικά στις σελίδες των βιβλίων τους... Τώρα, όμως, ευτυχώς και στις καρδιές όλων των Ελλήνων. Διότι ποιος από τους συγχρόνους Έλληνες αγνοεί σήμερα τον Κολοκοτρώνη και τον Μακρυγιάννη; Ενώ τα ονόματα των άλλοτε επιφανών αξιωματούχων της Βαυαροκρατίας -δικών μας και ξένων- έχουν πλέον οριστικά λησμονηθή...

42 Πώς ο βίος και οι πράξεις των ιστορικών μορφών ερμηνεύονται στη σύγχρονη Ελλάδα. Η ανάμνηση της Επανάστασης του 1821 αποτελεί ένα πολύ σημαντικό σημείο αναφοράς για την εποχή μας, την εποχή του υπερβολικού ατομισμού. Άνθρωποι από όλα τα κοινωνικά στρώματα και επαγγέλματα, φτωχοί και πλούσιοι, αγρότες, τεχνίτες, λόγιοι, κληρικοί, κλεφταρματολοί, πλοιοκτήτες, ακόμη και πρόκριτοι, παραμερίζοντας αίφνης τα στενά προσωπικά συμφέροντα, ενώθηκαν σε κοινό αγώνα κατά του ξένου δυνάστη, ριψοκινδυνεύοντας να χάσουν εντελώς τα όποια κεκτημένα τους –για άλλους αυτό ήταν κάποια περιουσία ή αξίωμα, για άλλους πάλι η ίδια η ζωή τους. Κορυφαία λοιπόν εκδήλωση του ελληνικού λαού η Επανάσταση του 1821, σηματοδοτεί την έκφραση της σύγχρονης εθνικής συνείδησης των Νεοελλήνων. Αποτέλεσε αντικείμενο θαυμασμού όλων των πολιτισμένων λαών της γης, οι οποίοι, ανεξαρτήτως της πολιτικής των κυβερνήσεών τους, έσπευσαν να συνδράμουν τον επαναστατημένο Ελληνισμό με κάθε τρόπο, με την υλική και την ηθική στήριξη, ακόμη και με την ίδια τους τη ζωή.. Παράλληλα λειτούργησε ως πρότυπο για άλλους μικρούς γειτονικούς λαούς, οι οποίοι διδάχθηκαν τον τρόπο διεκδίκησης των ανθρώπινων δικαιωμάτων και της εθνικής τους ανεξαρτησίας: Σέρβοι, Βούλγαροι και Ρουμάνοι –για να αναφέρω κάποια παραδείγματα- ακολούθησαν το ελληνικό πρότυπο. Η Επανάσταση του 1821 ήταν μια μάχη ζωής και θανάτου για εθνική αναγέννηση και ελευθερία. H Επανάσταση του 1821 είναι πηγή εμπνεύσεως για δύναμη, ομόνοια και επιμονή. Οφείλουμε να εμπνεόμαστε και να διδασκόμαστε από τους ήρωες του 1821, να προτάσσουμε το «εμείς» κι όχι το «εγώ», να είμαστε ομονοούντες και αποφασισμένοι, να αγωνιζόμαστε για τα ιδανικά, τις αρχές και τις αξίες με βάση τις οποίες μεγαλούργησε ο Ελληνισμός στο διάβα του χρόνου. Και μας μένει ιερή παρακαταθήκη, εγγύηση της ελευθερίας και της ελπίδας μας, η ρήση του πρωτομάρτυρα του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα, του Ρήγα Βελεστινλή, «όποιος ελεύθερα συλλογάται, συλλογάται καλά», όποιος σκέφτεται ελεύθερα σκέφτεται σωστά.  ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΑ PROJECTS


Κατέβασμα ppt "«ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ ΣΤΟΝ ΑΓΩΝΑ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ» Σκοπός της έρευνας είναι να αντιληφθούν οι μαθητές την αναγκαιότητα της μάθησης των."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google