Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Εισαγωγή 1.  Δίκαιο:  Δεν είναι έννοια στατική  Σύνολο κανόνων κοινωνικής συμπεριφοράς που ισχύει σε συγκεκριμένο τόπο σε δεδομένη ιστορική στιγμή.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "Εισαγωγή 1.  Δίκαιο:  Δεν είναι έννοια στατική  Σύνολο κανόνων κοινωνικής συμπεριφοράς που ισχύει σε συγκεκριμένο τόπο σε δεδομένη ιστορική στιγμή."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 Εισαγωγή 1

2  Δίκαιο:  Δεν είναι έννοια στατική  Σύνολο κανόνων κοινωνικής συμπεριφοράς που ισχύει σε συγκεκριμένο τόπο σε δεδομένη ιστορική στιγμή  Βυζαντινό δίκαιο:  Δυσκολία οριοθέτησης  «Ύστερη ρωμαϊκή περίοδος» ή «πρώιμη βυζαντινή»; 2

3 Ρωμαϊκό χρονολόγιο: έως 500 μ.Χ., αυτ. Ζήνων Βυζαντινό χρονολόγιο: από 400 μ.Χ., αυτ. Θεοδόσιος ΙΙ 3

4  Χωρισμός κράτους επί Διοκλητιανού 4

5  Οικονομική κρίση & βαρβαρικές επιδρομές  293 μ.Χ.: διαίρεση σε ανατολική και δυτική ρωμαϊκή αυτοκρατορία  ΤΕΤΡΑΡΧΕΣ  2 Αύγουστοι (συναυτοκράτορες) Διοκλητιανός: Ανατολή, Μαξιμιανός: Δύση  2 Καίσαρες Γαλέριος: Ανατολή, Κωνστάντιος Χλωρός: Δύση Ναός Αγ. Μάρκου Βενετία 5

6  Διοκλητιανός: μεγαλύτερος διώκτης του Χριστιανισμού  Μ. Κωνσταντίνος: ο Χριστιανισμός εξελίσσεται σε επίσημη θρησκεία του κράτους.  Χριστιανισμός: στοιχείο συνοχής του κράτους  Προϋπόθεση: δογματική ενότητα  Προσπάθειες αυτοκρατόρων για καταπολέμηση αιρέσεων  Εκκλησία = θεσμός «κρατικός» 6

7  Εσωτερική επιρροή  Ενδιαφέρον αυτοκρατόρων για οργανωτικά θέματα Εκκλησίας (από 320 μ.Χ.)  Εκδίδονται πολλοί σχετικοί νόμοι  Εξωτερική επιρροή  Επηρεάζεται το περιεχόμενο των νόμων  Ουσιαστικό δίκαιο  Δικονομικό δίκαιο 7

8  Θεός = πηγή του δικαίου  Αυτοκράτορας = δημιουργός του δικαίου  Αυτοκρατορική ιδεολογία = σχέση ηγεμόνα με το θείον  Ηθική αξιολόγηση νόμων = αν συμπορεύονται με το θείο δίκαιο  Εσχατολογική θεώρηση: παγκόσμια επικράτηση Χριστιανισμού  Αυτοκράτορας = «δίκαιος»  Επικαλείται εκκλησιαστικούς κανόνες για να θεμελιώσει τους νόμους του 8

9  Ουσιαστικό δίκαιο: επιρροή στο οικογενειακό δίκαιο  Δικονομία: τα όργανα διοίκησης της Εκκλησίας αναλαμβάνουν την επίλυση ορισμένων διαφορών αστικών & ποινικών  Επισκοπικά δικαστήρια (audientia episcopalis), επιλύουν και ιδιωτικές διαφορές  Privilegium fori κληρικών: κρίνονται από εκκλησιαστικές δικαστικές αρχές 9

10  Τέλη 3 ου αι. μ.Χ. = πολιτική αστάθεια, βαρβαρικές επιδρομές, οικονομική κρίση  Ανάγκη διοικητικών μεταβολών = διαίρεση του κράτους σε ανατολικό – δυτικό  Ενισχύονται οι πολιτισμικές, δημογραφικές, κοινωνικές διαφορές των δύο περιοχών  Ενισχύεται η εξουσία του ηγεμόνα  Από Principatus – σε Dominatus  Dominatus: o αυτοκράτορας καθίσταται ανεξέλεγκτος νομοθέτης. 10

11  Γλωσσικές – ουσιαστικές  Κρίση = ανάγκη λήψης δραστικών μέτρων = ανάγκη «νομιμοποίησης» της εξουσίας του αυτοκράτορα  Αναδιάρθρωση της αυτοκρατορικής γραμματείας, 4 ος αι. μ.Χ.  Scrinium libellorum = αρμόδια για επεξεργασία των νόμων  Έχουν ρητορικές, όχι νομικές γνώσεις 11

12  Άφθονα ρητορικά σχήματα  Εξαίρεται ο αυτοκράτορας ως «γενικός νομοθέτης»  Σκοπός του = το δημόσιο συμφέρον του λαού  «Εκρητορίκευση» πρώιμων βυζαντινών νομοθετικών κειμένων, ήδη από Ιουστινιανό, παρά κλασικιστικές τάσεις  Καθιερώνεται η προπαγάνδα ως στοιχείο των νομοθετικών κειμένων  «Κοινοί τόποι» 12

13  Πριν: Constitutiones Principis  Edicta (γενικοί νόμοι)  Decreta (επιλύσεις διαφορών)  Mandata (υπηρεσιακές οδηγίες προς υπαλλήλους για την εφαρμογή των νόμων)  Rescipta (γνωμοδοτήσεις)  Επί Δεσποτείας  Ενοποίηση των κατηγοριών  Leges generales, ή sacrae, ή constitutiones, ή novellae constitutiones = Νεαρές (διατάξεις)  Rescripta (ειδικοί νόμοι, προνομιακό περιεχόμενο) 13

14  Έκδοση μεγάλου αριθμού νόμων για την αντιμετώπιση της κρίσης & για εκκλησιαστικά θέματα  Πρακτικώς αδύνατη η εποπτεία του δικαίου  Codex = «βιβλίο» (με ράχη)  Ιδιωτικοί κώδικες  Γρηγοριανός Κώδικας: αυτοκρατορικές διατάξεις μ.Χ.  Ερμογενειανός Κώδικας: διατάξεις των τετραρχών ( μ.Χ.) 14

15  Πρώτη επίσημη προσπάθεια κωδικοποίησης του δικαίου ( μ.Χ.)  Αυτοκράτορας Θεοδόσιος Β’  Κωδικοποίηση νόμων Χριστιανών Αυτοκρατόρων, από 312 μ.Χ. (στα λατινικά)  Έγιναν αλλαγές μεγάλης έκτασης στα αρχικά κείμενα  Αιτίες: περιπτωσιολογικός χαρακτήρας των κωδικοποιούμενων decreta, mandata, rescripta – αμφιβολία για τη γενική ισχύ τους  Ανάγκη ενοποίησης αντιφάσεων  Ανάγκη απλοποίησης, ώστε τα κείμενα να είναι κατανοητά από μη νομικούς 15

16  Επί Ιουστινιανού (νομομαθής Τριβωνιανός) 1. Πανδέκτης (Digesta)= συλλογή έργων Ρωμαίων Νομικών 2. Κώδικας (Codex)= διατάξεις αυτοκρατόρων από Αδριανό έως Ιουστινιανό 3. Εισηγήσεις (Institutiones) = επιτομή του δικαίου για τους φοιτητές του Πανεπιστημίου Κωνσταντινούπολης 4. Νεαρές (Novellae)= νέες διατάξεις Ιουστινιανού, μετά το 534 μ.Χ. 16 Littera Florentina

17  «Παρεμβλήματα» = Interpolationes  Aλλαγές στο αυθεντικό κείμενο, προσθήκη ή παράλειψη λέξεων  Εκσυγχρονισμός της νομοθεσίας  Διατηρούνται όμως και κάποιοι αναχρονισμοί  Συγκερασμός: «κλασικισμός» (πατροπαράδοτο δίκαιο του imperium romanum) & νέα μέτρα για το συμφέρον των υπηκόων  Ο αυτοκράτορας νομιμοποιείται να νομοθετεί λόγω της σχέσης του με το θείο  Για την ανασύσταση της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας δεν αρκούν οι πόλεμοι, χρειάζεται και το δίκαιο. 17

18  Το δίκαιο του Ιουστινιανού είναι ρωμαϊκό ή ελληνορωμαϊκό ή βυζαντινό;  Ιστορική «συνέχεια»;  Συνέχεια ιδεολογίας Κων/νος Μονομάχος, «πιστός βασιλεύς Ρωμαίων», & Ζωή μ.Χ., Αγ. Σοφία 18

19  Η ρωμαϊκής προέλευσης νομοθεσία είναι γραμμένη στα λατινικά  Οι κάτοικοι της Ανατολικής Αυτοκρατορίας είναι κυρίως ελληνόφωνοι  Δεν κατανοούν τους νόμους!  Αρχές του 5 ου αι. μ.Χ., οι πρώτες αυτοκρατορικές διατάξεις στα ελληνικά (Θεοδόσιος Β’ & Ουαλεντινιανός Γ’)  Από Ιουστινιανό: όλοι οι νέοι νόμοι, στα ελληνικά (534 μ.Χ.)  Η Ιουστινιάνεια Κωδικοποίηση: στα λατινικά 19

20  Constitutio Omnem, 533 μ.Χ., Ιουστινιανός: aναμορφώνονται οι νομικές σπουδές  Ανατίθενται στους αντικήνσορες (antecessores) = νομοδιδάσκαλοι  Antecessor (ετυμ.) = «ανιχνευτής» στο στρατό  Προλειαίνουν το έδαφος για τους φοιτητές  Μεταφράζουν τα λατινικά κείμενα της νομοθεσίας, προβαίνοντας σε ερμηνεία τους  Σχολαστικοί: κάνουν περιλήψεις Νεαρών του Ιουστινιανού  Παύει η αντιγραφή των λατινικών πρωτοτύπων  Από 7 ο αι., χρησιμοποιείται σε μεταγενέστερες κωδικοποιήσεις η διατύπωση των διατάξεων από τους αντικήνσορες 20

21  Το νομοθετικό έργο του Ιουστινιανού επηρεάζει και μεθοδολογικά την επιστήμη του δικαίου  Έντονη συλλεκτική/κωδικοποιητική δραστηριότητα μέσων βυζαντινών χρόνων  Ίδια πρώτη ύλη (Ιουστινιάνεια Κωδικοποίηση), νέες μορφές  Λόγοι: πρακτικές-επαγγελματικές ανάγκες, διδασκαλίας & εφαρμογής δικαίου, προσωπική φιλοδοξία  Τα έργα αυτά, αν και όχι πρωτότυπα, συχνά είναι τα μόνα στα οποία έχουν πρόσβαση οι δικαστές 21 Καπιτώλιο, ΗΠΑ

22  Ιουστινιανός: πατροπαράδοτο δίκαιο = ανασύσταση του Imperium Romanum  Πλέον, Imperium Christianum  Κωνσταντινούπολη = νέα πρωτεύουσα, όχι νέο κράτος  Κωνσταντινούπολη = Νέα Ρώμη  Βασικό στοιχείο πολιτικής θεωρίας Βυζαντινών = η ενότητα δικαίου μεταξύ Παλαιάς & Νέας Ρώμης  Όχι συνέχεια θεσμών, αλλά το ίδιο σύστημα ρύθμισης νομικών σχέσεων, ως πολιτισμικό αγαθό  Κοινός τόπος βυζαντινών νομικών κειμένων: το ανέκαθεν ισχύον «ρωμαϊκό δίκαιο» διατηρείται ανέπαφο 22


Κατέβασμα ppt "Εισαγωγή 1.  Δίκαιο:  Δεν είναι έννοια στατική  Σύνολο κανόνων κοινωνικής συμπεριφοράς που ισχύει σε συγκεκριμένο τόπο σε δεδομένη ιστορική στιγμή."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google