Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Χημικοί Δεσμοί – κβαντομηχανική περιγραφή Ενας δεσμός σχηματίζεται ανάμεσα σε δύο άτομα όταν ο συνδυασμός των ατόμων οδηγεί σε μια νέα κατάσταση (δομή)

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "Χημικοί Δεσμοί – κβαντομηχανική περιγραφή Ενας δεσμός σχηματίζεται ανάμεσα σε δύο άτομα όταν ο συνδυασμός των ατόμων οδηγεί σε μια νέα κατάσταση (δομή)"— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 Χημικοί Δεσμοί – κβαντομηχανική περιγραφή Ενας δεσμός σχηματίζεται ανάμεσα σε δύο άτομα όταν ο συνδυασμός των ατόμων οδηγεί σε μια νέα κατάσταση (δομή) που έχει χαμηλότερη ενέργεια από την αρχική ενέργεια των ξεχωριστών ατόμων. Ηλεκτρονική πυκνότητα στο μόριο Η 2

2 Ηλεκτροστατικό πεδίο δυνάμεων σε μόριο Ένα μόριο θεωρούμε οτι αποτελείται από δύο ή περισσότερους πυρήνες που βρίσκονται ακίνητοι σε συγκεκριμένες θέσεις και περιβάλλονται από μια τρισδιάστατη κατανομή αρνητικού φορτίου με σφαιρική συμμετρία. Συνιστώσες ελκτικών δυνάμεων στους πυρήνες F eA F eB Α Β Ο F eA Α Β Ο Προσανατολισμός ελκτικών δυνάμεων

3 Διαίρεση ηλεκτρονικής πυκνότητας F eA F eB Ο χημικός δεσμός είναι το αποτέλεσμα της συγκέντρωσης ηλεκτρονικής πυκνότητας στην δεσμική περιοχή σε τέτοια έκταση που να επαρκεί για την εξισορρόπηση των απωστικών δυνάμεων ανάμεσα στους πυρήνες. Ο χημικός δεσμός λοιπόν αντιπροσωπεύει μια κατάσταση ηλεκτροστατικής ισορροπίας καθώς η συνισταμένη δύναμη που δρα σε κάθε πυρήνα είναι μηδενική για μια συγκεκριμένη απόσταση R ανάμεσα στους πυρήνες.

4 Χημικοί Δεσμοί – κλασική περιγραφή Η ομάδα των ευγενών αερίων (He, Ne, Ar, Kr, Xe, Rn) είναι γνωστή για τη χημική της αδράνεια. Τα μόρια των ευγενών αερίων είναι μονοατομικά και επιπλέον τα άτομα τους δεν αντιδρούν συνήθως με άτομα άλλων στοιχείων. Με άλλα λόγια, τα άτομα των ευγενών αερίων δεν σχηματίζουν χημικούς δεσμούς ούτε μεταξύ τους ούτε με άτομα άλλων στοιχείων. Η απουσία οποιασδήποτε χημικής δραστικότητας οφείλεται στο γεγονός ότι τα άτομα των ευγενών αερίων κατέχουν ήδη χαμηλή ενέργεια την οποία δεν είναι δυνατό να ελαττώσουν περισσότερο σχηματίζοντας χημικές ενώσεις. Η χαμηλή ενεργειακή κατάσταση στην οποία βρίσκονται τα άτομα των ευγενών αερίων σχετίζεται ισχυρά με την ηλεκτρονική δομή τους και συγκεκριμένα με το γεγονός ότι έχουν πλήρως συμπληρωμένη με ηλεκτρόνια την εξωτερική τους στοιβάδα (το εξωτερικό κύριο ενεργειακό τους επίπεδο). Αυτή η δομή είναι μια εξαιρετικά σταθερή ηλεκτρονική δομή γνωστή και ως δομή των ευγενών αερίων. Το κλασικό μοντέλο περιγραφής δεσμών βασίζεται στο γεγονός ότι υπό φυσιολογικές συνθήκες μόνο τα ηλεκτρόνια της εξωτερικής στοιβάδας κάθε ατόμου εμπλέκονται στο σχηματισμό δεσμών και μάλιστα με το σχηματισμό των δεσμών κάθε άτομο αποκτά μια σταθερή ηλεκτρονική δομή. Συνεπώς, τα άτομα έχουν την τάση να σχηματίζουν χημικούς δεσμούς έτσι ώστε να αποκτήσουν ηλεκτρονική δομή ίδια με αυτή των ευγενών αερίων.

5 Είδη Δεσμών Ιοντικός Δεσμός (Ionic bond), που σχηματίζεται πάντα μεταξύ ηλεκτροθετικών και ηλεκτραρνητικών στοιχείων και περιλαμβάνει την πλήρη μεταφορά ενός ή περισσοτέρων ηλεκτρονίων από το ηλεκτροθετικό στο ηλεκτραρνητικό άτομο Ομοιοπολικός Δεσμός (Covalent bond), που σχηματίζεται πάντα μεταξύ ηλεκτραρνητικών στοιχείων με αμοιβαία συνεισφορά ηλεκτρονίων μεταξύ των ατόμων και δημιουργία κοινών ηλεκτρονικών ζευγών Μεταλλικός δεσμός (Metallic bond), που σχηματίζεται πάντα μεταξύ ηλεκτροθετικών στοιχείων, δηλαδή των μετάλλων και στον οποίο τα ηλεκτρόνια σθένους κινούνται ελεύθερα στο χώρο ανάμεσα στα θετικά ιόντα των στοιχείων

6 Ιοντικός Δεσμός – Κλασική θεώρηση Na + Cl - Κρύσταλλος NaCl

7 Ιοντικός Δεσμός – Κβαντομηχανική θεώρηση Διάγραμμα κατανομής ηλεκτρονικής πυκνότητας δεσμού Πόλωση ηλεκτρονικής πυκνότητας εσωτερικής στοιβάδας F Πόλωση ηλεκτρονικής πυκνότητας εσωτερικής στοιβάδας Li Η μεταφορά ηλεκτρονικής πυκνότητας από το ηλεκτροθετικό στο ηλεκτραρνητικό άτομο, η δημιουργία ετερώνυμων ιόντων και η πόλωση των ηλεκτρονικών πυκνοτήτων των πυρήνων των ατόμων, είναι τα τρία θεμελιώδη χαρακτηριστικά του ιοντικού δεσμού ο οποίος οφείλει την ύπαρξη του σε καθαρές ηλεκτροστατικές δυνάμεις

8 Ομοιοπολικός Δεσμός – Κλασική θεώρηση Θεωρία Lewis Τα άτομα σχηματίζουν δεσμούς μέχρι να δημιουργήσουν πλήρως συμπληρωμένη εξωτερική στοιβάδα με οκτώ ηλεκτρόνια (κανών οκτάδας) Εξαιρέσεις από Κανόνα Οκτάδας - Τα άτομα Η και Ηe - Τα στοιχεία που βρίσκονται στην 3 η,4 η,5 η,6 η και 7η περίοδο του περιοδικού πίνακα μπορούν να έχουν περισσότερα από οκτώ ηλεκτρόνια σθένους λόγω των άδειων d ατομικών τροχιακών - Τα άτομα όπως το βόριο (Β) και το βηρύλλιο (Be) που έχουν λιγότερα από τέσσερα ηλεκτρόνια στη στοιβάδα σθένους τους ακόμα και αν χρησιμοποιήσουν όλα τα ηλεκτρόνια τους δεν είναι δυνατό να ικανοποιήσουν τον κανόνα της οκτάδας - Ο κανόνας της οκτάδας δεν ισχύει στα μόρια που έχουν περιττό συνολικό αριθμό ηλεκτρονίων σθένους (πχ ΝΟ, ΝΟ 2 ) Απλοί Δεσμοί Διπλός Δεσμός Τριπλός Δεσμός

9 Πολικός Ομοιοπολικός Δεσμός Αρκετές φορές τα ηλεκτρόνια των κοινών ηλεκτρονικών ζευγών ξοδεύουν περισσότερο χρόνο γύρω από το ένα άτομο του δεσμού σε σχέση με το άλλο. Αυτό συμβαίνει όταν τα άτομα που σχηματίζουν το δεσμό έχουν διαφορετική τιμή ηλεκτραρνητικότητας. Σε αυτή τη περίπτωση, τα ηλεκτρόνια προτιμούν να ξοδεύουν περισσότερο χρόνο γύρω από το ηλεκτραρνητικότερο άτομο με συνέπεια το μοίρασμα ηλεκτρονίων να μην γίνεται ισοδύναμα ανάμεσα στα άτομα του δεσμού. Ένας τέτοιος ομοιοπολικός δεσμός ονομάζεται πολικός ομοιοπολικός δεσμός. Στους πολικούς ομοιοπολικούς δεσμούς παρατηρείται πάντα ανισοκατανομή φορτίου με συνέπεια το ένα άτομο να είναι ελαφρά θετικά φορτισμένο και το άλλο ελαφρά αρνητικά φορτισμένο και ο δεσμός να εμφανίζει διπολική ροπή. Τυπικό παράδειγμα αποτελεί το μόριο του νερού (H 2 O) όπου τα ηλεκτρόνια ξοδεύουν περισσότερο χρόνο γύρω από το ισχυρά ηλεκτραρνητικότερο άτομο του οξυγόνου και γιαυτό το μόριο αποκτά ελαφρά αρνητικό φορτίο προς την μεριά του ατόμου του οξυγόνου.

10 Ημιπολικός Δεσμός Όταν το κοινό ζεύγος ηλεκτρονίων εισφέρεται μονομερώς από το ένα εκ των δύο ατόμων του δεσμού, τότε ο δεσμός ονομάζεται ημιπολικός δεσμός (coordinative covalent bond or dative bond).

11 Θεωρία Sidgwick-Powell Στόχος: Προσδιορισμός γεωμετρικής δομής μορίων που συνθέτονται από απλούς δεσμούς “η γεωμετρική δομή των μορίων μπορεί να προβλεφθεί λαμβάνοντας υπόψη τον αριθμό των ηλεκτρονικών ζευγών (δεσμικών και ασύζευκτων) της στοιβάδας σθένους του κεντρικού ατόμου. Σύμφωνα λοιπόν με αυτή τη θεωρία, το γεωμετρικό σχήμα του μορίου πρέπει να είναι τέτοιο έτσι ώστε να ελαχιστοποιείται η απώθηση ανάμεσα στα ζεύγη ηλεκτρονίων ανεξαρτήτως αν αυτά είναι δεσμικά ή ασύζευκτα. Αυτό επιτυγχάνεται όταν τα ζεύγη ηλεκτρονίων προσανατολίζονται στο χώρο όσο το δυνατό μακρύτερα το ένα από το άλλο” Μειονέκτημα αυτής της θεωρίας είναι ότι τα δεσμικά και τα ασύζευκτα ζεύγη ηλεκτρονίων θεωρούνται ισοδύναμα

12 Θεωρία VSEPR Στόχος: Προσδιορισμός γεωμετρικής δομής μορίων λαμβάνοντας υπόψη όλα τα είδη δεσμών καθώς επίσης και τη διαφοροποίηση ανάμεσα στα δεσμικά και ασύζευκτα ηλεκτρονικά ζεύγη. Βασικές Αρχές 1. 1.Η γεωμετρική δομή των μορίων καθορίζεται αποκλειστικά από την απώθηση των ηλεκτρονικών ζευγών της στοιβάδας σθένους του κεντρικού ατόμου του μορίου 2. 2.Οι τριπλοί δεσμοί προκαλούν μεγαλύτερη απώθηση από τους διπλούς δεσμούς και οι διπλοί από τους απλούς δεσμούς 3. 2 ασύζευκτα ζεύγη > 1 ασύζευκτο και 1 δεσμικό ζεύγος > 2 δεσμικά ζεύγη ηλεκτρονίων 3.Τα ασύζευκτα ζεύγη ηλεκτρονίων καταλαμβάνουν περισσότερο χώρο γύρω από το κεντρικό άτομο σε σχέση με τα δεσμικά ζεύγη ηλεκτρονίων επειδή έλκονται μόνο από τον ένα πυρήνα ενώ τα δεσμικά μοιράζονται ανάμεσα σε δύο πυρήνες. Συνεπώς, το μέγεθος της απώθησης των ζευγών ακολουθεί τη σειρά: 2 ασύζευκτα ζεύγη > 1 ασύζευκτο και 1 δεσμικό ζεύγος > 2 δεσμικά ζεύγη ηλεκτρονίων. Η παρουσία των ασύζευκτων ζευγών στο κεντρικό άτομο προκαλεί ελαφρά παραμόρφωση της γεωμετρικής δομής του μορίου (distortion) αλλάζοντας τις γωνίες ανάμεσα στους άξονες των δεσμών σε σχέση με την ιδανική γεωμετρική δομή Ιδανική γωνία 109,28 ο

13 Θεωρία VSEPR 4. 4.Το μέγεθος των απωστικών δυνάμεων ανάμεσα στα δεσμικά ζεύγη ηλεκτρονίων εξαρτάται από τη διαφορά ηλεκτραρνητικότητας ανάμεσα στο κεντρικό άτομο και τα άλλα άτομα. Τα μόρια NF 3 και NH 3 έχουν τετραεδρική δομή όπου το ασύζευκτο ζεύγος ηλεκτρονίων του κεντρικού ατόμου καταλαμβάνει την μία κορυφή του τετραέδρου. Επειδή όμως το φθόριο είναι πολύ ηλεκτραρνητικό έλκει τα δεσμικά ζεύγη ηλεκτρονίων ισχυρά προς το μέρος του και συνεπώς αυτά βρίσκονται μακρύτερα από το κεντρικό άτομο Ν στο μόριο NF 3 παρά στο μόριο NH 3. Επομένως η απώθηση ανάμεσα στα δεσμικά ζεύγη ηλεκτρονίων είναι ασθενέστερη στο μόριο NF 3 παρά στο μόριο NH 3 και γιαυτό το ασύζευκτο ζεύγος ηλεκτρονίων προκαλεί μεγαλύτερη παραμόρφωση στη γεωμετρική δομή του NF 3 (γωνία F-Ν-F 102,30 o ) παρά στη δομή του μορίου NH 3 (γωνία Η-Ν-Η 107,48 ο ) 5. 5.Τα ισοηλεκτρονικά μόρια, δηλαδή μόρια με ίσο αριθμό ηλεκτρονίων στη στοιβάδα σθένους του κεντρικού ατόμου, έχουν την ίδια γεωμετρική δομή. Για παράδειγμα, τα ιόντα BF 4 - και ΝΗ 4 + έχουν την ίδια τετραεδρική δομή με το μόριο του CH 4 γιατί το κεντρικό άτομο τους έχει οκτώ ηλεκτρόνια (τέσσερα δεσμικά ζεύγη ηλεκτρονίων).

14 Ομοιοπολικός δεσμός – Κβαντομηχανική Θεώρηση Θεωρία Δεσμών Σθένους (VΒ) Δημιουργήθηκε από τον Linus Pauling προσπαθώντας να δώσει εξήγηση για το πότε, πως και γιατί σχηματίζεται ένας δεσμός. Η θεωρία δεσμών σθένους περιγράφει το σχηματισμό ομοιοπολικού δεσμού σαν το αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης ή επικάλυψης των ατομικών τροχιακών (Orbital’s overlap) των ατόμων που συμμετέχουν στο χημικό δεσμό. Η ιδέα του μοιράσματος ηλεκτρονικών ζευγών παραμένει ζωντανή στη θεωρία των δεσμών σθένους μόνο που πλέον δίδεται μια μηχανιστική εξήγηση για αυτή. Το μοίρασμα ηλεκτρονίων επιτυγχάνεται όταν τα ατομικά τροχιακά των ατόμων που σχηματίζουν το χημικό δεσμό επικαλύπτονται μεταξύ τους με τέτοιο τρόπο έτσι ώστε να προκύπτει υψηλή ηλεκτρονική πυκνότητα στην περιοχή ανάμεσα στα άτομα του δεσμού (δεσμική περιοχή) Για να περιγράψουμε σύμφωνα με τη θεωρία δεσμών σθένους το σχηματισμό ομοιοπολικού δεσμού πρέπει να γνωρίζουμε την ηλεκτρονική δομή και τα ατομικά τροχιακά των ατόμων που σχηματίζουν το χημικό δεσμό. Για να σχηματιστεί δεσμός θα πρέπει δύο άτομα να προσεγγίσουν πολύ κοντά μεταξύ τους έτσι ώστε να αλληλοεπικαλυφθούν ατομικά τροχιακά παραπλήσιας ενέργειας που περιέχουν ηλεκτρόνια. Όσο μεγαλύτερη είναι η επικάλυψη των ατομικών τροχιακών τόσο ισχυρότερος είναι ο ομοιοπολικός δεσμός.

15 Θεωρία Δεσμών Σθένους (VΒ) Απλοί δεσμοί σε διατομικά μόρια Αλληλεπίδραση s – s τροχιακών Όλοι οι δεσμοί όπου η περιοχή υψηλής ηλεκτρονικής πυκνότητας περιβάλλει τον άξονα του δεσμού, ονομάζονται σ- δεσμοί. Ανάμεσα σε δύο άτομα μόνο ένας σ-δεσμός μπορεί να σχηματιστεί. Αλληλεπίδραση s – p τροχιακών Σχηματισμός σ-δεσμού Μη σχηματισμός σ-δεσμού Αλληλεπίδραση p – p τροχιακών Σχηματισμός σ-δεσμού Μη σχηματισμός σ-δεσμού

16 Θεωρία Δεσμών Σθένους (VΒ) Απλοί δεσμοί σε πολυατομικά μόρια – Υβριδισμός Τροχιακών Γιατί πρέπει να εισαχθεί η έννοια του υβριδισμού ατομικών τροχιακών; Μόριο Η 2 Ο βάσει Θεωρίας VB Πραγματική γεωμετρική δομή μορίου Η 2 Ο Γωνία Η – Ο – Η = 90 ο Μόριο CΗ 4 Πραγματική γεωμετρική δομή μορίου CΗ 4 Γωνία Η – C – Η = 109,28 ο


Κατέβασμα ppt "Χημικοί Δεσμοί – κβαντομηχανική περιγραφή Ενας δεσμός σχηματίζεται ανάμεσα σε δύο άτομα όταν ο συνδυασμός των ατόμων οδηγεί σε μια νέα κατάσταση (δομή)"

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google