Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Πρόσφυγες, Παλιννοστούντες, Μετανάστες: Από τον «Αναγκαίο Ξένο» στον «Ανεπιθύμητο Άλλο» Ε. Βουτυρά, Καθηγήτρια Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών κι Ανατολικών.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "Πρόσφυγες, Παλιννοστούντες, Μετανάστες: Από τον «Αναγκαίο Ξένο» στον «Ανεπιθύμητο Άλλο» Ε. Βουτυρά, Καθηγήτρια Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών κι Ανατολικών."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 Πρόσφυγες, Παλιννοστούντες, Μετανάστες: Από τον «Αναγκαίο Ξένο» στον «Ανεπιθύμητο Άλλο» Ε. Βουτυρά, Καθηγήτρια Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών κι Ανατολικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας,

2 Η έννοια του ‘πρόσφυγα’ στα ελληνικά και η ελληνική εμπειρία •Κατεξοχήν παράδειγμα: Μικρασιάτες (1922-…) •Γιατί είναι πρόσφυγες; •Με τίνος τα κριτήρια; •Ελληνικό κράτος – Κοινωνία των Εθνών •Πολιτισμική ιδιαιτερότητα: «Όλοι οι πρόσφυγες είναι Έλληνες» •Ελληνική πολιτική για τους πρόσφυγες στο Μεσοπόλεμο: «Το ανεπανάληπτο επίτευγμα» (π.χ. έργο της Επιτροπής Αποκατάστασης Προσφύγων /12/1930: από το σύνολο πρόσφυγες που αποκαταστάθηκαν αγροτικά στη χώρα, οι εγκαταστάθηκαν στη Μακεδονία) •Βασική τομή στον κοινωνικό ιστό στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου: •Ντόπιοι – Πρόσφυγες •Βασιλικοί - Βενιζελικοί •Πότε οι πρόσφυγες γίνονται ντόπιοι; (έρευνα της R. Hirschon για τους Μικρασιάτες πρόσφυγες στην Κοκκινιά, «Οι κληρονόμοι της Μικρασιατικής Καταστροφής», 2004, ΜΙΕΤ)

3 Οι ορισμοί της έννοιας του πρόσφυγα στο διεθνές επίπεδο •Α) Κοινωνία των Εθνών: πρόσφυγες= μέλη συγκεκριμένων ομάδων που διώκονται λόγω της ‘εθνικής τους ταυτότητας’ ή της ανιθαγένειας τους (π.χ. Ανιθαγενείς: Λευκοί Ρώσοι, Χαλδαίοι, Αρμένιοι, Σιρκάσιοι κι όσοι δεν μπορούν να ανήκουν ως εθνικές μειονότητες στο πλαίσιο των νεοσύστατων κρατών) •Β) 1951: Πρόσφυγας ως άτομο που διώκεται λόγω της φυλής, ‘έθνους’, απόψεων / τι μετράει ως κριτήριο προσδιορισμού της προσφυγικής ταυτότητας. •Ο Ορισμός του ‘πρόσφυγα’: «Αυτός/η που φεύγει διότι διώκεται, ή έχει τον φόβο ότι θα διωχθεί, λόγω της φυλής του, των πεποιθήσεων, της θρησκείας ή της εθνικότητας του και βρίσκεται εκτός της χώρας της εθνικότητας του και που λόγω αυτού του φόβου της δίωξης αδυνατεί να επιστρέψει στη χώρα του» (Άρθρο 1 της Συνθήκης του 1951 για τους πρόσφυγες). ]Κριτήρια: •Ανιθαγένεια- alienage •Δίωξη/ φόβος δίωξης (genuine risk)= πρέπει να υπάρχει αντικειμενικό τεκμήριο που να δείχνει ότι ο αιτών άσυλο βρίσκεται σε κίνδυνο λόγω παραβίασης των δικαιωμάτων του από το κράτος. 4 τύποι δικαιωμάτων –Δικαίωμα στην ατομική ελευθερία, σκέψης, συνείδησης, θρησκείας –Δικαίωμα στην ίση μεταχείριση απέναντι στο νόμο, ελευθερία μετακίνησης –Δικαίωμα στην εργασία, τροφή, περίθαλψη, εκπαίδευση και πολιτισμική έκφραση –Δικαίωμα στην ατομική ιδιοκτησία •Δέσμευση του κράτους ασύλου να μην ‘επιστρέψει’ τον αιτούντα άσυλο σε χώρα που έχει φόβο δίωξης στο κράτος κατοικίας του (‘non refoulement’).

4 Η πρώτη μεταπολεμική προσφυγική κρίση στην Ευρώπη •1956: Ουγγαρία μετά από τη Σοβιετική επέμβαση – Ούγγροι στην Αυστρία, Γερμανία, Γιουγκοσλαβία –Η διεθνής «λύση» στο πρόβλημα των προσφύγων: μετεγκατάσταση σε τρίτη χώρα (ΗΠΑ, Αυστραλία, Καναδάς) •Το τέλος της αποικιοκρατίας στην Αφρική –Ορισμός του όρου ‘πρόσφυγας’ σύμφωνα με τη Σύμβαση του 1969 του Οργανισμού Αφρικανικής Ενότητας για το καθεστώς των προσφύγων στην Αφρική –Χαρακτηριστικά: ορισμός του πρόσφυγα με κριτήριο «εξωτερική επιδρομή, κατοχή, ξένη κυριαρχία ή γεγονότα που διαταράσσουν σοβαρά τη δημόσια τάξη σε ένα τμήμα ή σε ολόκληρη τη χώρα καταγωγής του πρόσφυγα ή ιθαγένειας του» –Η Σύμβαση αναφέρεται ρητά στην υποχρέωση των χωρών ασύλου να δέχονται και να επιτρέπουν την είσοδο στους πρόσφυγες, οι οποίοι βρίσκονται στα σύνορά τους. Ορίζονται οι χώροι υποδοχής και πρώτης εγκατάστασης, ως «προσφυγικοί καταυλισμοί». –Απώτερος στόχος του ανθρωπιστικού συστήματος είναι η επίτευξη της βέλτιστης λύσης που είναι ο επαναπατρισμός

5 Επαναπατρισμός ή Παλιννόστηση. Η μετά-Ψυχροπολεμική Ευρωπαϊκή λύση για τη σχέση Ανατολής-Δύσης • Το οξύμωρο της μετανάστευσης ως παλιννόστηση • Τυπικά •Μετανάστευση = απομάκρυνση από την πατρίδα •Παλιννόστηση = μετανάστευση στην πατρίδα • Το θεωρητικό πρόβλημα της παλιννόστησης •Μετανάστευση στην ιστορική πατρίδα • «Παλιννοστούντες» / «Επαναπατριζόμενοι»: Ομοιότητες και Διαφορές •Έλληνες από την Ανατ. Ευρώπη πριν και μετά το 1989 •Το συγκριτικό ευρωπαϊκό πλαίσιο: Γερμανία- Ελλάδα-Ισραήλ και "Οι δικοί μας ξένοι‘ •Μετανάστες ως «οι δικοί μας- το γένος» •Aussiedler / Παλιννοστούντες • : Κοινή Ευρωπαϊκή πολιτική για τυπικό αριθμητικό όριο παλλινοστούντων ( > )

6 Βασικές Τάσεις •Από τον Gastarbeiter στον λαθρομετανάστη («ο φιλοξενούμενος εργαζόμενος είναι αρχικά ευπρόσδεκτος. Στη συνέχεια, συχνά, μέσω της μη ανανέωσης της άδειας παραμονής του, γίνεται ‘λαθραίος’ δηλ. ‘παράνομος’) •Πρόσφυγας αυτός που δικαιούται άσυλο •Μετανάστης = αλλοδαπός εργαζόμενος/ νόμιμος κάτοικος

7 ΑΦΙΞΕΙΣ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΟΜΟΓΕΝΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΩΗΝ Ε.Σ.Σ.Δ. ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΤΑ ΕΤΟΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΗΣΗ ΔΙΑΒΑΤΗΡΙΟΥ Α/ΑΕΤΟΣΣΥΝΟΛΟ ΑΤΟΜΑ ΣΥΝΟΛΟ % ΠΑΛΛΙΝΟΣΤΗΣΗ ΑΤΟΜΑ ΠΑΛΛΙΝΟΣΤΗΣΗ % ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΑΤΟΜΑ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ % , ,108133, , ,40810, , ,608162, , ,152961, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,841715, ,568 16Δ/Α1.5931, , ,849 ΣΥΝΟΛΟ , , ,443

8 Τρεις φάσεις της ελληνικής πολιτικής της μετανάστευσης ως παλιννόστηση Α’ ΦΑΣΗ • : Πολιτική «αγροτικού εποικισμού» –Λιγότερο προνομιούχες περιοχές με επίκεντρο τη Β. Ελλάδα –Ονομασία « Ομογενείς » που θεωρούνται ομοεθνείς κι αποκαλούνται « παλιννοστούντες » –Νομικό καθεστώς: βίζα παλιννόστησης ή τουρισμού –Τομή: όπου το 1993 οι εισερχόμενοι με βίζα παλιννόστησης ήταν άτομα (64%) και με τουριστική βίζα (35%), επί του συνόλου των , ενώ το 1999 η αναλογία είναι 536 με βίζα παλιννόστηση (11%) και (88,5%) με τουριστική βίζα, επί συνόλου αφίξεων από χώρες της πρώην ΕΣΣΔ • Πώς εξηγείται αυτό; Αλλαγή στρατηγικής εισόδου στη χώρα, ως «τουρίστες» (χωρίς βεβαίωση ελληνικής καταγωγής)

9 Β’ ΦΑΣΗ • : Η διαχείριση της παλιννόστησης ως μετανάστευση  Στοχευμένη επιδότηση οικογενειών που δέχονται την αγροτική αποκατάσταση (Ανατ. Μακεδονία και Θράκη) π.χ. 11 εκ. δρχ./ οικογένεια και για κάθε παιδί και εξαρτημένο ενήλικα. Οι όροι του δανείου είναι 30% άτοκα και με προθεσμία επιστροφής 15 χρόνια  Κριτήριο επιδότησης είναι η απόδειξη ελληνικής καταγωγής (από τις ελληνικές προξενικές αρχές στις χώρες προέλευσης) Τρεις φάσεις της ελληνικής πολιτικής της μετανάστευσης ως παλιννόστηση

10 Γ’ ΦΑΣΗ : Μετά-παλιννόστηση/ μετανάστευση •Νομοθεσία:  Νόμος 2910/2000 περί κτήσης της ελληνικής ιθαγένειας με πολιτογράφηση  Τροποποίηση του Νόμου 2910/2001: τα κριτήρια επάρκειας για την κτήση της ελληνικής ιθαγένειας καθορίζονται εντός της ελληνικής επικράτειας  Δημιουργία ειδικών επιτροπών καθορισμού «ελληνικής εθνικής συνείδησης» ‘Το κρίσιμο σημείο για τον χαρακτηρισμό ενός προσώπου ως ομογενούς δεν είναι μόνο η ελληνική καταγωγή αλλά η ύπαρξη στο πρόσωπό του ελληνικής εθνικής συνείδησης’ •Πώς βεβαιώνεται η ελληνική εθνική συνείδηση;  Συνέντευξη με την ειδική επιτροπή τεκμηρίωσης (κριτήρια: γλώσσα, θρησκεία, οικογένεια/ βαφτιστικά ονόματα) Τρεις φάσεις της ελληνικής πολιτικής της μετανάστευσης ως παλιννόστηση

11 Πρόσφυγες από το Σοχούμι ( ) σε προσωρινή εγκατάσταση στη Βέροια Κρίση στην Απχαζία 1993

12 Προσωρινή εγκατάσταση στον Ζυγό Καβάλας

13 Η καθημερινή ζωή στον Ζυγό Καβάλας

14 Οικισμός Παλλινοστούντων στις Σάππες 1997-

15 Χώρες Προέλευσης των παλιννοστούντων ΧΩΡΑ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣΑΡΙΘΜΟΣ ΑΤΟΜΩΝ% Αζερμπαϊτζάν2040,131 ΑΡΜΕΝΙΑ8.8105,672 ΓΕΩΡΓΙΑ ,922 ΕΣΘΟΝΙΑ100,006 ΚΑΖΑΚΣΤΑΝ ,134 ΚΙΡΓΙΖΙΑ8440,543 ΛΕΤΟΝΙΑ320,021 ΛΕΥΚΟΡΩΣΙΑ500,032 ΛΙΘΟΥΑΝΙΑ50,003 ΜΟΛΔΑΒΙΑ1820,117 ΟΣΕΤΙΑ 140,009 ΟΥΚΡΑΝΙΑ4.6603,000 ΟΥΖΜΠΕΚΙΣΤΑΝ3.4422,216 ΡΩΣΙΑ ,479 ΤΑΤΖΙΚΙΣΤΑΝ600,039 ΤΟΥΡΚΜΕΝΙΣΤΑΝ790,051 Δ/Α9700,625 ΣΥΝΟΛΟ ,000

16 Συμπεράσματα •Σε μία 15ετία τρεις φάσεις στη διαμόρφωση πολιτικής για τη μετανάστευση ως παλιννόστηση: –εποικιστική πολιτική στην Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη ( ), περνάει σε μία πιο ευέλικτη πολιτική –‘αυτό-διαχειριζόμενης' εγκατάστασης ( ) –'laissez faire' πολιτική παλιννόστησης που στοχεύει στην τελική πολιτική ένταξη των παλιννοστούντων στη χώρα υποδοχής •Αλλαγή του μοντέλου παλιννόστησης από μετεγκατάσταση σε « πήγαινε - έλα » •Αλλαγή του θεσμικού πλαισίου από μία ιθαγένεια σε δύο (διπλή ιθαγένεια) •Το μοντέλο της δια-εθνικότητας (transnationalism) •Ποιοι είναι σήμερα οι «ανεπιθύμητοι ΄Αλλοι»;

17 Ευχαριστώ πολύ


Κατέβασμα ppt "Πρόσφυγες, Παλιννοστούντες, Μετανάστες: Από τον «Αναγκαίο Ξένο» στον «Ανεπιθύμητο Άλλο» Ε. Βουτυρά, Καθηγήτρια Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών κι Ανατολικών."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google