Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Νομικών, Οικονομικών, Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης Τομέας Διοικητικής.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Νομικών, Οικονομικών, Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης Τομέας Διοικητικής."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Νομικών, Οικονομικών, Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης Τομέας Διοικητικής Επιστήμης Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Κράτος και Δημόσια Πολιτική» Ρασούλης Αλκιβιάδης ΑΜ: Χαντζάρας Αθανάσιος ΑΜ: Εργασία για τη μερική εκπλήρωση των υποχρεώσεων του μαθήματος «Τοπική Αυτοδιοίκηση» για το ακαδημαϊκό έτος

2 Διάρθρωση παρουσίασης • 1. Από τη διοικητική... στην οικονομική αυτοτέλεια και … στην οικονομική διαφάνεια • 2. Διακρίσεις δημοσιονομικού ελέγχου • 3. Η δημοσιολογιστική διαδικασία των δημοσίων δαπανών • 4. Προληπτικός δικαστικός ελέγχος • 4.1. Η πορεία καθιέρωσης για τους ΟΤΑ από το ΕΣ • α) ΟΤΑ α΄ βαθμού β) ΟΤΑ β΄ βαθμού • 4.2. Διαδικασία προληπτικού ελέγχου • α) Όργανα, υποκείμενο και αντικείμενο άσκησης του ελέγχου • β) Διαδικασία και έκταση -Διαφωνία με διατάκτη • 5. Προληπτικός έλεγχος : Νομολογιακή επισκόπηση • 6. Κατασταλτικός δικαστικός έλεγχος • 6.1. Η πορεία καθιέρωσης για τους ΟΤΑ από το ΕΣ • α)ΟΤΑ α΄βαθμού β)ΟΤΑ β΄ βαθμού • 6.2. Διαδικασία κατασταλτικού ελέγχου • α) Όργανα, υποκείμενο και αντικείμενο άσκησης του ελέγχου • β). Διαδικασία και έκταση-Έλλειμμα δημόσιου υπολόγου • 7. Σύγκριση προληπτικού και κατασταλτικού ελέγχου • 8. Συμπεράσματα και αξιολόγηση των πρόσφατων ρυθμίσεων • 9. Παραρτήματα

3 1. Από τη διοικητική... στην οικονομική αυτοτέλεια και … στην οικονομική διαφάνεια Συνταγματικό πλαίσιο : άρθρο 98 και 102 και ΕΧΤΑ: ν. 1850/1989  Διοικητική αυτοτέλεια  Η διοίκηση των τοπικών υποθέσεων ανήκει στους ΟΤΑ (εδ α΄ της παρ. 1 αρ 102)  Τεκμήριο αρμοδιότητας για τη διοίκηση των τοπικών υποθέσεων (εδάφια β΄ γ΄δ΄ παρ. 1 αρ 102)  ΕΧΤΑ : αρχή επικουρικότητας  Αυτοτέλεια αυτονομία  Διοικητική αυτοτέλεια: α)θεσμική, β)οργανωτική, γ) υπηρεσιακή, δ)οικονομική  Οικονομική αυτοτέλεια  Ύπαρξη αντικειμενικών προϋποθέσεων εκπλήρωσης της αποστολής τους  Οι ΟΤΑ απολαμβάνουν και οικονομική αυτοτέλεια (εδ α΄ παρ. 2 άρ. 102). Συνίσταται: Περιουσία και έσοδα, τα οποία διαχειρίζονται κατά βούληση, καθορίζοντας και τα έξοδα, στη βάση δικού τους προϋπολογισμού και απολογισμού  Οικονομική αυτοτέλεια: α) αρχή της ισοδυναμίας αρμοδιοτήτων-πόρων (εδ γ΄ παρ 5 αρ 102 & παρ.2 &4 άρ 9 ΕΧΤΑ) β) ύπαρξη τοπικών εσόδων (εδ δ παρ. 5 αρ 102&παρ. 1 άρ 9 ΕΧΤΑ)  Οικονομική διαφάνεια  Οι ΟΤΑ διαχειρίζονται σημαντική δημόσια εξουσία και δημόσιο χρήμα  Αρχή διαφάνειας ως γενική οργανωτική αρχή:Ειδικά για ΟΤΑ: άρ 98 & παρ. 5 αρ 102

4 2. Διακρίσεις δημοσιονομικού ελέγχου Ο δημοσιονομικός έλεγχος διακρίνεται σε: • Α) Διοικητικό και δικαστικό, όπου ο διοικητικός ασκείται από την εκτελεστική εξουσία και τα αρμόδια διοικητικά όργανα, και ο δικαστικός από το Ελεγκτικό Συνέδριο(ΕΣ). • Β) Προληπτικό και κατασταλτικό, όπου ο προληπτικός πραγματοποιείται πριν την εκταμίευση του δημοσίου χρήματος, ενώ ο κατασταλτικός μετά την εκτέλεση των χρηματικών ενταλμάτων πληρωμής και την εξόφληση των δαπανών και την είσπραξη των εσόδων. • Γ) Εσωτερικός και εξωτερικός, όπου ο εσωτερικός διεξάγεται από ιδίους ελεγκτικούς μηχανισμούς των ΟΤΑ, και ο εξωτερικός από εντεταλμένα όργανα για τους ΟΤΑ(Αυτοτελής Υπηρεσία Εποπτείας, Οικονομικοί Επιθεωρητές του ΥΠΟΙΚ, ΕΣ, κ.λπ.) • Δ) Τακτικός και έκτακτος, όπου ο τακτικός ασκείται σε τακτά χρονικά διαστήματα, και ο έκτακτος όταν αυτό κρίνεται σκόπιμο, αιτία ιδιαίτερου λόγου

5 3. Η δημοσιολογιστική διαδικασία των δημοσίων δαπανών  Δημόσια δαπάνη είναι η γενόμενη χρησιμοποίηση πιστώσεως για την εκπλήρωση των λειτουργικών δραστηριοτήτων ή των σκοπών του Δημοσίου  Η διαδικασία διενέργειας μιας δημόσιας δαπάνης αποτελεί σύνθετη διοικητική ενέργεια και περιλαμβάνει τα εξής στάδια: 1.Ανάληψη και αναγνώριση της δαπάνης.  Ανάληψη υποχρέωσης είναι η διοικητική πράξη, κατόπιν απόφασης του διατάκτη με την οποία γεννάται ή βεβαιώνεται υποχρέωση του Δημοσίου έναντι τρίτων.  Έννοια του διατάκτη: Κρατικά όργανα, τα οποία έχουν την εκ του νόμου αρμοδιότητα διάθεσης των πιστώσεων που έχουν αναγραφεί στο προϋπολογισμό, και μέσα στα όρια διάθεσής αυτών. Κύριοι και δευτερεύοντες  Η αναγνώριση συνίσταται στη διαπίστωση της πραγματοποίησης της δαπάνης, και εγγράφεται το σχετικό ποσό της δαπάνης στα σχετικά λογιστικά βιβλία. 2. Έλεγχος της δαπάνης  Προληπτικός έλεγχος από τις ΥΔΕ. Έλεγχο νομιμότητας και κανονικότητας 3. Εκκαθάριση της δαπάνης  Με την εκκαθάριση, προσδιορίζεται η συγκεκριμένη οφειλή του κράτους, το ακριβές ποσό και η δικαιολογημένη απαίτηση.  Οι δαπάνες ελέγχονται, εκκαθαρίζονται και εντέλλονται από τις ΥΔΕ, βάσει νομίμων δικαιολογητικών που αποστέλλονται από τους διατάκτες

6 4. Εντολή πληρωμής της δαπάνης  Εντολή πληρωμής : η έγγραφος εντολή της αρμόδιας υπηρεσίας προς τα αρμόδια όργανα για την πληρωμή των δαπανών που έχουν αναληφθεί και εκκαθαρισθεί. Αυτή η εντολή έχει τη μορφή διοικητικής πράξης, και καλείται χρηματικό ένταλμα πληρωμής • Τα χρηματικά εντάλματα διακρίνονται σε: α) Τακτικά χρηματικά εντάλματα, τα οποία συνιστούν κανονικούς τίτλους πληρωμής, εκδίδονται στο όνομα του δικαιούχου. β) Εντάλματα προπληρωμής. Με την έκδοση αυτών των ενταλμάτων το χρηματικό ποσό προκαταβάλλεται στον υπόλογο για την εξυπηρέτηση αναγκών, που λόγω της φύσης τους ή του επείγοντος, είναι δυσχερής η τήρηση των διατυπώσεων του τακτικού χρηματικού εντάλματος, καθώς και για μικροδαπάνες, χωρίς αιτιολόγηση. γ) Προπληρωμές, οι οποίες επιτρέπονται να πληρώνονται χωρίς προηγούμενη έκδοση χρηματικών ενταλμάτων και αφορούν δαπάνες, των οποίων η φύση επιβάλλει την ταχεία και άμεση πληρωμή τους, όπως η απόδοση των εισφορών των ΟΤΑ προς τους Συνδέσμους των οποίων αποτελούν μέλη. δ) Πάγιες προκαταβολές, που είναι χρηματικά ποσά που τίθενται στη διάθεση δημοσίων υπηρεσιών με χρηματικά εντάλματα στο όνομα δημοσίων υπολόγων, για την άμεση αντιμετώπιση δαπανών, η πληρωμή των οποίων λόγω της φύσεώς τους δε μπορεί να αναβληθεί μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας δικαιολόγησης αυτών. •Με αποφάσεις του Υπουργού Οικονομικών επιτρέπεται η έκδοση και άλλου είδους χρηματικών ενταλμάτων. •Ο προληπτικός έλεγχος γίνεται από το ΕΣ 5. Η πληρωμή της δαπάνης

7 4. Προληπτικός δικαστικός έλεγχος. 4.1 Η πορεία καθιέρωσης για τους ΟΤΑ από το ΕΣ  Άρ 98 περ. α΄ & β΄ παρ. 1 του Σ.: Στις αρμοδιότητες του ΕΣ, ανήκουν, μεταξύ άλλων, ο προληπτικός έλεγχος των δαπανών των ΟΤΑ ή άλλων νομικών προσώπων που υπάγονται με ειδική διάταξη νόμου στο καθεστώς αυτό 1.Α΄ βαθμού: •π.δ. 172/1997: Εντάχτηκαν οι δήμοι Αθηνών, Πειραιώς και Θεσσαλονίκης •π.δ. 133/2001: Επεκτάθηκε στους δήμους Ηλιούπολης και Περιστερίου •ν. 3202/2003: ( )Πληθυσμιακό κριτήριο «με πληθυσμό πάνω από 5.000» •ν. 3463/2006: Επιτρέπεται κατόπιν αίτησης και για κάτω των 5000 κατοίκων •ν. 3852/2010: Όλοι οι δήμοι, τα νομικά πρόσωπα & κοινωφελείς επιχειρήσεις τους 2.Β΄ βαθμού: •ν. 2362/1995 : Η εκκαθάριση, ο έλεγχος νομιμότητας και η εντολή πληρωμής των εξόδων των ΝΑ ενεργείται από τις Υπηρεσίες Εντελλομένων Εξόδων, νυν ΥΔΕ •Αντισυνταγματικότητα της διάταξης, κατά το ΕΣ, με την οποία οι ΝΑ εξαιρούνται από τον προληπτικό δικαστικό έλεγχο, καθότι οι δαπάνες των ΝΑ θεωρούνται λειτουργικά κρατικές προεχόντως δαπάνες(ΕΣ. Τμ. IV πράξεις 90, 105, 133/1995) • ν. 3852/2010: Εντάσσονται οι Περιφερειακές Αυτοδιοικήσεις τα νομικά πρόσωπα & κοινωφελείς επιχειρήσεις τους στον έλεγχο του ΕΣ, με την επιφύλαξη του άρ. 282, για το διάστημα εφαρμογής των μέτρων σταθεροποίησης και ανάπτυξης της οικονομίας, οπότε και η εκκαθάριση, ο έλεγχος νομιμότητας και η εντολή πληρωμής των δαπανών των περιφερειών διενεργείται από τις ΥΔΕ του ΥΠΟΙΚ που λειτουργούν σε κάθε περιφέρεια.

8 4.2. Διαδικασία προληπτικού ελέγχου α) Όργανα, υποκείμενο και αντικείμενο άσκησης του ελέγχου  Αρμόδια όργανα για την άσκηση του προληπτικού ελέγχου είναι οι Υπηρεσίες Επιτρόπων του ΕΣ. Δικαστικοί λειτουργοί  Αφορά στους αρμόδιους διατάκτες  Αντικείμενο τα χρηματικά εντάλματα, ενώ εξαιρούνται οι: α) Δαπάνες πληρωμής κάθε είδους αποδοχών καθώς και των κατ’ αποκοπή εξόδων κίνησης των τακτικών υπαλλήλων (πλην των πρόσθετων αμοιβών τούτων και της μισθοδοσίας του πρώτου μηνός εκείνων που πρωτοδιορίζονται ή μονιμοποιούνται) β) Δαπάνες απόδοσης των υπέρ τρίτων ενεργούμενων κρατήσεων (ασφαλιστικών εισφορών, φόρων κ.λπ.). γ) Περιοδικές δαπάνες μισθωμάτων ακινήτων και εγκαταστάσεων, εκτός από εκείνες που καταβάλλονται για πρώτη φορά δ) Δαπάνες καταναλώσεως ηλεκτρικού ρεύματος, νερού και σταθερής τηλεφωνίας. ε) τα έξοδα βεβαίωσης και είσπραξης, τα τοκοχρεολύσια των δανείων, τα έξοδα υποχρεωτικής από το νόμο ασφάλισης οχημάτων και οι δαπάνες για την εκτέλεση των τελεσίδικων δικαστικών αποφάσεων και για την εξόφληση των εκκαθαρισμένων οφειλών, καθώς και δαπάνες απομαγνητοφώνησης των πρακτικών συνεδριάσεων των δημοτικών και κοινοτικών συμβουλίων και των δημαρχιακών επιτροπών στ) Δαπάνες κατ’ είδος μικρότερες των χιλίων ευρώ ετησίως. • Επίσης, εξαιρούνται τα προσωρινά χρηματικά εντάλματα και ο έλεγχος των μισθοδοτικών καταστάσεων ή άλλων τίτλων πληρωμής, που «αναφέρονται σε πάγιες και σταθερές δαπάνες, όπως μισθοί και συντάξεις δημοσίων υπαλλήλων ήμισθώματα για τη στέγαση δημοσίων υπηρεσιών

9 β) Διαδικασία και έκταση-Διαφωνία με διατάκτη  Πριν την εξόφληση απαραίτητη η θεώρηση από τον Επίτροπο  Έλεγχο νομιμότητας, κανονικότητας και ουσιαστικό έλεγχο. 1. Ο έλεγχος νομιμότητας συνίσταται αθροιστικώς στον έλεγχο: Α) ύπαρξης πρόβλεψης της δαπάνης από ουσιαστική διάταξη νόμου ή κανονιστικής διοικητικής πράξης ή εξυπηρετεί τους σκοπούς του οικείου φορέα(έννοια λειτουργικής δαπάνης) Β) ύπαρξης εγγραφής στον προϋπολογισμό σχετικής πίστωσης. και ύπαρξης επαρκούς πίστωσης 2. Ο έλεγχος κανονικότητας συνίσταται ειδικότερα σε έλεγχο: Α) Περί της νόμιμης ανάληψης της δαπάνης, όπου ελέγχεται ιδίως η τήρηση των νομίμων διαδικασιών διενέργειας των διαγωνισμών, η τήρηση των χρηματικών ορίων απευθείας ανάθεσης εκτέλεσης έργων, η τήρηση της νόμιμης διαδικασίας απευθείας αναθέσεων ανεξαρτήτως ποσού κ.λπ. Β)Περί της επισύναψης των νόμιμων δικαιολογητικών, όπου ελέγχονται τα προσκομισθέντα δικαιολογητικά ως προς την πληρότητά τους, τη νόμιμη σύνταξή τους, καθώς και η διαπίστωση ότι είναι ακριβή Γ)Περί της μη παραγραφής της απαίτησης/αξίωσης. 3. Ο ουσιαστικός έλεγχος αφορά κάθε ζήτημα που δεν μπορεί να αναχθεί σε ζήτημα ελέγχου της λογιστικής ακρίβειας των αριθμητικών δεδομένων, όπως τα σχετικά με την τήρηση των ακραίων ορίων της διακριτικής ευχέρειας των διοικητικών οργάνων, καθώς και η ακρίβεια των πραγματικών στοιχείων

10  Ο έλεγχος σκοπιμότητας των οικείων διοικητικών πράξεων εκφεύγει του ΕΣ. •Περίπτωση περί της μη νομιμότητας δαπανών που αφορούν αρμοδιότητες της κεντρικής διοίκησης, και όχι τοπικές υποθέσεις. •Περιβαλλοντικός έλεγχος.  Η θεώρηση δεν υπόκειται σε χρονικό περιορισμό. Σε περίπτωση θεώρησης, δεν είναι δυνατή η μεταγενέστερη αμφισβήτηση της σχετικής κρίσης κατά το στάδιο του κατασταλτικού ελέγχου, και η σχετική πράξη δε μπορεί να ανατραπεί από οποιαδήποτε άλλη αρχή ή ΔΔ  Διαφωνία με διατάκτη •Περίπτωση διαπίστωσης έλλειψης : πράξη επιστροφής, με την οποία ζητείται η διόρθωση, και εφόσον αρθούν οι σχετικοί λόγοι, το ένταλμα θεωρείται. •Περίπτωση διαπίστωσης μη σύννομης πράξης, συντάσσεται αιτιολογημένη άρνηση θεώρησης. Η ελεγχόμενη υπηρεσία δύναται: Α) να συμφωνήσει, οπότε ή συμμορφώνεται προς ή το χρηματικό ένταλμα ακυρώνεται, Β) να διαφωνήσει, οπότε αποστέλλεται εκ νέου προς θεώρηση με τις αντιρρήσεις επί των παρατηρήσεων του Επιτρόπου. Εφόσον ο Επίτροπος εμμένει στην άρνηση θεώρησης, υποχρεούται να υποβάλλει το φάκελο της υπόθεσης στο αρμόδιο τμήμα του ΕΣ, για την οριστική επίλυση της σχετικής διαφωνίας με τον διατάκτη. •Η πράξη του τμήματος του ΕΣ είναι δικαστική απόφαση και υποχρεωτική τόσο για τον Επίτροπο, όσο και για τον διατάκτη

11  Σε περίπτωση μη νόμιμης δαπάνης, το χρηματικό ένταλμα να θεωρηθεί μέσω συγγνωστής πλάνης, αδικαιολόγητου πλουτισμού & πολιτικής απόφασης του Υπουργού  Συγγνωστή πλάνη: Έχει προκύψει νομολογιακά και αφορά περιπτώσεις στις οποίες η ελεγχόμενη υπηρεσία υπέβαλε ότι μπορούσε να πράξει κατά τον συγκεκριμένο τρόπο, οδηγήθηκε από μια υποστηρίξιμη ερμηνευτική εκδοχή στην πράξη της, και αυτό συνέβη δικαιολογημένα για κάποιον λόγο, ο οποίος εκτίθεται στην πράξη της. Απαιτείται συγκεκριμένα σοβαρός λόγος(ΕΣ πράξη Τμ. IV 63, 68/2001, 56, 97/2000 κ.ά.), ο οποίος δύναται να αφορά το δυσερμήνευτο των διατάξεων ή προηγούμενη, και για μακρό χρονικό διάστημα, μη άρνησης θεωρήσεως από τον Επίτροπο του ΕΣ όμοιων χρηματικών ενταλμάτων. Δεν εξετάζεται αυτεπαγγέλτως.  Αδικαιολόγητος πλουτισμός: Ο διατάκτης εντέλλει δαπάνη καθ’ υπέρβαση των σχετικών πιστώσεων, η οποία και δεν εγκρίνεται από το ΕΣ κατά τον προληπτικό έλεγχο, ενώ ο αποδέκτης του χρηματικού εντάλματος έχει ήδη προβεί σε κάποιου είδους παροχή προς το δημόσιο φορέα. Κατόπιν τούτου, δύναται να προχωρήσει στη σχετική αγωγή αναζητώντας το προσήκον τίμημα μετατρέποντας σε ενοχική αξίωση το σχετικό χρηματικό ένταλμα. Ο νομοθέτης προστατεύει τον ευρισκόμενο σε καλή πίστη πολίτη, ο οποίος προβαίνει σε συναλλαγή με το κράτος, θεωρώντας ότι υπάρχει σχετική νόμιμη αρμοδιότητα από μέρους των ΟΤΑ(βλ. εδ β΄ παρ. 11 αρ. 21 ν. 2362/1995, όπως αντικαταστάθηκε με άρ. 21 ν. 3871/2010)  Πολιτική απόφαση: Ο αρμόδιος Υπουργός δύναται να αιτηθεί την υπ' ευθύνη του θεώρηση του μη θεωρούμενου χρηματικού εντάλματος, η οποία πολιτική απόφαση κυρώνεται από τη Βουλή κατά την πρώτη σύνοδό της, κατόπιν υποβολής του σχετικού θέματος από το ΕΣ προς αυτήν (Άρ. 21 π.δ. 774/1980)  Άρ. 277 ν. 3852/2010 εισάγει τον έλεγχο είσπραξης εσόδων

12 5. Προληπτικός έλεγχος: Νομολογιακή επισκόπηση • Σύνδεση με εδαφική περιφέρεια Δήμου : ΠΡΞ. 11/2007 Δαπάνες για εορτασμό τοπικού Αγίου (Νόμιμη), ΠΡΞ. 101/2007 Δαπάνες για τέλεση εκδήλωσης «Βαλκανική Πλατεία» (Νόμιμη) • Εξυπηρέτηση οριζόμενου σκοπού οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης: ΠΡΞ. 19/2003 Δαπάνες συλλόγου εργαζομένων ΟΝΑ (μη νόμιμες), ΠΡΞ. 21/2005 Δαπάνη για διενέργεια προληπτικών ιατρικών εξετάσεων υπαλλήλων ΟΤΑ (μη νόμιμες) • Λειτουργική Δαπάνη : ΠΡΞ 83/2000 Δαπάνη για φιλοξενία συγγραφέα στα πλαίσια εκδήλωσης (Νόμιμη), 72/2007 Δαπάνη για φιλοξενία μουσικών εν όψει εκδήλωσης (Μη νόμιμη) • Προσήκον μέτρο : ΠΡΞ. 392/2007 Δαπάνες για εκδήλωση αθλητικού Συλλόγου (Νόμιμη κατά το προσήκον ποσό, έγκριση λόγω συγγνωστής πλάνης), ΠΡΞ. 59/2001 Δαπάνες για αγορά βιβλίων (Νόμιμη) • Σύνδεση πράξης – Δήμου : ΠΡΞ. 235/2007 Δαπάνη για αγορά βιβλίου ως δώρου σε επισκέπτες του Δήμου (ειδικό περιεχόμενο βιβλίου – σύνδεση με Δήμο, Νόμιμη), ΠΡΞ. 26/2005 Δαπάνη για αγορά βιβλίου ως δώρου σε επισκέπτες (γενικό περιεχόμενο – ανυπαρξία σύνδεσης με Δήμο, Μη νόμιμη)

13 5. Προληπτικός έλεγχος: Νομολογιακή επισκόπηση (συνέχεια) • Πρόβλεψη στα πλαίσια ρητής διάταξης νόμου: ΠΡΞ. 116/2001 Δαπάνη για επιπλέον αμοιβή ομάδας εργασίας υπαλλήλων δήμου (Μη νόμιμη) • Χάραξη γενικής πολιτικής της Χώρας : ΠΡΞ 7/2006 Δαπάνη για τουριστική προβολή Δήμου μέσω «σποτ» διαφημιστικού (Μη νόμιμη), ΠΡΞ 52/2007 Δαπάνη για τουριστική προβολή του Δήμου μέσω δώρων με διαφημιστικό χαρακτήρα σε επισκέπτες (χάραξη γενικής πολιτικής, Μη νόμιμη) • Κοινωνικός Χαρακτήρας Δήμου : ΠΡΞ. 202/2007 Δαπάνη για ιατρικό υλικό για διενέργεια εξετάσεων στα ΚΑΠΗ (Νόμιμη), ΠΡΞ. ΚΛΒ 21/2005 Δαπάνη για διενέργεια προληπτικών ιατρικών εξετάσεων υπαλλήλων ΟΤΑ (Μη νόμιμη) • «Προσωπικότητα» Δήμου και όχι δημαρχιακών αρχόντων : ΠΡΞ. 40/2007 Δαπάνες για φακέλους αλληλογραφίας για επικοινωνία δήμου (απρόσωπος χαρακτήρας ενδείξεων σφραγίδας, Νόμιμη)

14 6. Κατασταλτικός δικαστικός έλεγχος 6.1. Η πορεία καθιέρωσης για τους ΟΤΑ από το ΕΣ  Άρ 98 παρ. 1 περ. γ΄ του Σ: Στις αρμοδιότητες του ΕΣ ανήκει ο κατασταλτικός έλεγχος των ΟΤΑ, καθώς και των Ν.Π.Δ.Δ. που ανήκουν σε αυτούς, και συνίσταται στο έλεγχο των λογαριασμών των δημόσιων υπολόγων. Δεν απαιτείται ειδική νομοθετική πρόβλεψη για την υπαγωγή τους στον κατασταλτικό έλεγχο. 1.Α΄ βαθμού: •Μέχρι ν. 2539/1997: Συγκεντρωτικός, καθολικός, τακτικός •ν. 2539/1997: Δειγματοληπτικός, εκτός αν ειδικοί λόγοι επιβάλλουν τη γενίκευσή του, τακτικός ή έκτακτος, ειδικός ή θεματικός, μπορεί να καλύπτει περισσότερα του ενός οικονομικά έτη, ενεργείται δε επιτοπίως. Διεύρυνση αντικειμένου, περιλαμβάνοντας και τα έσοδα, τη λήψη των δανείων και την παροχή των εγγυήσεων, κ.ά.. •ν. 3202/2003: Δειγματοληπτικός, τακτικός(ετήσιος) και επιτόπιος, ενώ ασκείται από Υπηρεσία Επιτρόπου του ΕΣ. •ν. 3852/2010: Έλεγχος των λογαριασμών των δήμων και των Ν.Π.Δ.Δ. τους, καθώς και των κοινωφελών επιχειρήσεων, των επιχειρήσεων ύδρευσης αποχέτευσης και των δημοτικών ανωνύμων εταιρειών. Είναι ετήσιος τακτικός, δειγματοληπτικός, εκτός εάν προέκυψαν λόγοι που επιβάλλουν τη γενίκευση του, μετά το τέλος κάθε οικονομικής χρήσης ή είναι έκτακτος γενικός ή ειδικός ή θεματικός και συνίσταται στον έλεγχο νομιμότητας και κανονικότητας 2.Β΄ βαθμού: •ν. 2362/1995: Όλες οι δαπάνες των ΝΑ υπόκεινται στον κατασταλτικό έλεγχο του ΕΣ •ν. 3202/2003: Ρυθμίζει για τις ΝΑ ως και για τους πρωτοβάθμιους ΟΤΑ •ν. 3852/2010: Ως άνω και για τις Περιφερειακές Αυτοδιοικήσεις

15 6.2. Διαδικασία κατασταλτικού ελέγχου α) Όργανα, υποκείμενο και αντικείμενο άσκησης του ελέγχου  Αρμόδιο όργανο, ο ίδιος Επίτροπος που ασκεί τον προληπτικό έλεγχο  Αφορά τους δημοσίους υπολόγους  Δημόσιοι υπόλογοι είναι όσοι διαχειρίζονται δημόσια περιουσία(χρήματα, αξίες, υλικά) και έχουν νόμιμη υποχρέωση απόδοσης λογαριασμού της διαχείρισής τους». Βασικό προσδιοριστικό στοιχείο η πράξη διαχείρισης δημοσίου χρήματος, είτε αυτή απονέμεται από το νόμο, είτε ασκείται de facto. •Διακρίνονται σε: α) Υπολόγους ενταλμάτων προπληρωμής και προσωρινών, β)διαχειριστές πάγιων προκαταβολών, γ)φοροτεχνικούς και τελωνειακούς υπολόγους, δ)ειδικούς ταμίες, ε)υπολόγους Ν.Π.Δ.Δ. και ΟΤΑ, και στ) Διαχειριστές έργων του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων  Αντικείμενο του κατασταλτικού ελέγχου είναι το σύνολο των διαχειριστικών στοιχείων, δηλαδή, εκτός από τον έλεγχο των δαπανών, περιλαμβάνει και τον έλεγχο της βεβαίωσης και είσπραξης των εσόδων, καθώς και της διαχείρισης της περιουσίας του ΟΤΑ. •Στο ΕΣ υποβάλλονται προς έλεγχο οι λογαριασμοί και οι απολογισμοί των δημοσίων υπολόγων. Οι εισπράξεις και πληρωμές που διενεργούν οι δημόσιοι υπόλογοι για ορισμένη χρονική περίοδο συνθέτουν την έννοια του λογαριασμού, ενώ οι αντίστοιχες που διενεργούν οι υπόλογοι των Ν.Π.Δ.Δ. και των ΟΤΑ συνθέτουν την έννοια του απολογισμού. ( Το Σύνταγμα χρησιμοποιεί ενιαία ορολογία)

16 β) Διαδικασία και έκταση του ελέγχου-Έλλειμμα δημοσίου υπολόγου  Ο υπόχρεος προς έλεγχο φορέας υποχρεούται να υποβάλλει κάθε χρόνο, ή μετά την με οποιοδήποτε τρόπο λήξη της διαχείρισής τους, στο ΕΣ αντίγραφο του απολογισμού ή ισολογισμού του, τα οποίο πρέπει να συνοδεύεται α) από τις σχετικές εκθέσεις και πράξεις των αρμοδίων οργάνων του, β) την έκθεση των ορκωτών λογιστών ελεγκτών και γ) από κάθε σχετικό με τον έλεγχο στοιχείο, που καθορίζεται με απόφαση της Ολομέλειας του ΕΣ  Με την αποστολή των παραπάνω αρχίζει η προθεσμία των έξι μηνών για την περάτωση του κατασταλτικού ελέγχου  Είναι δειγματοληπτικός. Το περιεχόμενό του καθορίζεται από την Επιτροπή Προγραμματισμού και Παρακολούθησης Ελέγχων. •Μπορεί να διενεργηθεί εκτάκτως είτε μετά από αίτηση του Υπουργού Εσωτερικών ή ΓΓΑΔ είτε με απόφαση του Προέδρου του ΕΣ •Ο έλεγχος εκτελείται επιτοπίως τουλάχιστον μια φορά κάθε τρία χρόνια σε κάθε ΟΤΑ  Ο κατασταλτικός έλεγχος συνίσταται σε έλεγχο νομιμότητας και κανονικότητας, αποκλειόμενου του ελέγχου σκοπιμότητας, των διαχειριστικών στοιχείων που δεν έχουν ελεγχθεί προληπτικώς • Ελέγχονται ιδίως: α) η τήρηση της αρχής της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, β) η ορθή τήρηση του κατά περίπτωση ισχύοντος λογιστικού ή διαχειριστικού συστήματος, γ) η τήρηση και ενημέρωση των λογαριασμών, ώστε να απεικονίζουν με ακρίβεια το περιεχόμενο των οικονομικών πράξεων και δημοσιονομικών ενεργειών, δ) η νόμιμη καταβολή του μεριδίου τυχόν συμμετοχής ενός ή περισσοτέρων Ο.Τ.Α. σε κάθε φύσεως νομικά πρόσωπα αυτών ή σε προγραμματικές συμβάσεις, ε) η νόμιμη λήψη δανείων, η παροχή εγγυήσεων και η τήρηση των όρων των σχετικών συμβάσεων, στ) η νόμιμη διαχείριση της κινητής και ακίνητης περιουσίας και ζ) η έγκαιρη και κανονική απόδοση των υπέρ τρίτων εισπραττόμενων νομίμων δικαιωμάτων και η είσπραξη και η διαχείριση των ανταποδοτικών τελών ή άλλων ειδικών εσόδων ή των εσόδων από δάνεια ή των βεβαιωθέντων εσόδων από οφειλές και πρόστιμα σε βάρος τρίτων.

17  Τα αρμόδια όργανα του ΕΣ συντάσσουν έκθεση, όπου α)είτε αποφαίνονται περί του ορθώς έχειν των λογαριασμών, β) είτε ο αρμόδιος Επίτροπος του ΕΣ συντάσσει σχετικό Φύλλο Μεταβολών και Ελλείψεων (ΦΜΕ), το οποίο και αποστέλλει, στον υπόλογο προκειμένου αυτός να αναπληρώσει το έλλειμμα. Εφόσον το ΦΜΕ δεν εκτελεστεί, ο Επίτροπος αποστέλλει το ένταλμα στο αρμόδιο Κλιμάκιο μαζί με σχετική πρόταση για καταλογισμό. •Έλλειμμα νοείται: «η επί το έλαττον αδικαιολόγητη διαφορά μεταξύ της ποσότητας των χρημάτων που έπρεπε να υπάρχει, σε μία δεδομένη στιγμή, σύμφωνα με τους τηρούμενους λογαριασμούς και με βάση νόμιμα διαχειριστικά στοιχεία, και εκείνης που πράγματι υπάρχει, καθώς δε και κάθε ανοίκεια πληρωμή, πληρωμή δηλαδή μη προβλεπόμενη από το νόμο». •Το ΕΣ έχει κρίνει ότι έλλειμμα συνιστά και η παράλειψη εισπράξεως νομίμως οφειλομένων εσόδων.

18 7. Σύγκριση προληπτικού και κατασταλτικού ελέγχου • Ο προληπτικός έλεγχος είναι επίκαιρος, διότι προλαμβάνεται η εκταμίευση του δημοσίου χρήματος, ενώ κατοχυρώνεται και η ασφάλεια των συναλλαγών με τη βεβαίωση της νομιμότητας της δαπάνης. Ο κατασταλτικός, αντίθετα, ασκείται μετά την παρέλευση μεγάλου χρονικού διαστήματος από την πραγματοποίηση της δαπάνης κατά τρόπο όπου ελάχιστη απήχηση έχουν οι όποιες κυρωτικές συνέπειες του στην πρόληψη της παράνομης δημοσιονομικής διαχείρισης. Παράλληλα, εξασφαλίζεται η προστασία των διατακτών και των δημοσίων υπολόγων, καθότι δε δύναται η μεταγενέστερη της αρχικής θεώρησης του χρηματικού εντάλματος αμφισβήτησής της σχετικής κρίσης κατά τον κατασταλτικό έλεγχο. • Επίσης, ο προληπτικός έλεγχος είναι αποτελεσματικός, γιατί καθιστά ανενεργό το χρηματικό ένταλμα και αποτρέπεται η δαπάνη, ενώ στον κατασταλτικό έλεγχο μόνο σε ελάχιστες περιπτώσεις μπορεί να αποκατασταθούν τα ελλείμματα. • Τέλος, ο προληπτικός έλεγχος είναι επιεικής, διότι είτε με το θεσμό της συγγνωστής πλάνης του διατάκτη, είτε με την άσκηση αγωγής περί αδικαιολογήτου πλουτισμού σε βάρος του Δημοσίου είτε με την πολιτική απόφαση του Υπουργού που κυρώνεται από τη Βουλή, μπορεί να πραγματοποιηθεί η δαπάνη. Στον κατασταλτικό έλεγχο σε περίπτωση θανάτου του υπολόγου καταλογίζονται οι κληρονόμοι του.

19 8. Συμπεράσματα & αξιολόγηση των πρόσφατων ρυθμίσεων  Προβλήματα προς επίλυση: 1.Προληπτικός •Επικαιροποίηση της καταγραφής των δαπανών και πιστώσεων των ΟΤΑ •Ειδικότερη και σαφέστερη καταγραφή των πράξεων που εξαιρούνται από τον προληπτικό έλεγχο. Επανεξέταση του πληθυσμιακού κριτηρίου υπαγωγής των ΟΤΑ στον προληπτικό έλεγχο, καθώς και έλεγχος των δαπανών και των δημοτικών επιχειρήσεων. •Σαφής καθορισμός των αρμοδιοτήτων που περιλαμβάνει η άσκηση του προληπτικού ελέγχου •Ανάγκη ενίσχυσης των Υπηρεσιών Επιτρόπων, τόσο σε επίπεδο απασχολούμενου δυναμικού, όσο και σε επίπεδο επιμόρφωσης και εξειδίκευσης στα θέματα των ΟΤΑ. Πρόταση για τη δημιουργία στο ΕΣ ενός ειδικού τμήματος για τα ΟΤΑ. Επίσης, ανάγκη διαδικτύωσης των υπηρεσιών θα επιτρέψει την ενοποίηση της «νομολογίας». •Πλήρης τυποποίηση από τους ΟΤΑ της διαδικασίας διενεργείας των δαπανών, καθώς και τη θέσπιση νομοθετικά αποκλειστικών προθεσμιών 2.Κατασταλτικός: •Να είναι επίκαιρος, & το ΕΣ να ξεκινά τους ελέγχους από πιο πρόσφατα έτη, καθότι στην πράξη, ο ασκείται χωρίς περιοδικότητα, ανατρέχοντας σε μακρινές περιόδους. •Να είναι δειγματοληπτικός. Στη συνέχεια και σε αποκλειστική προθεσμία ενός έτους θα πρέπει για το σύνολο των απολογισμών να ελέγχονται δειγματοληπτικά οι σχετικές δαπάνες και τα έσοδα, ακόμα και επιτοπίως εάν αυτό κρίνεται απαραίτητο για κάποιες ή και όλες τις περιπτώσεις. •Να υπάρχει ηλεκτρονική διασύνδεση ελεγκτή – ελεγχόμενου •Επέκταση του κατασταλτικού ελέγχου στις δημοτικές επιχειρήσεις.

20  Με τις νέες ρυθμίσεις του ν. 3852/2010, • ο προληπτικός έλεγχος των δαπανών των ΟΤΑ όχι μόνο απαγκιστρώθηκε από το πληθυσμιακό κριτήριο, αλλά πλέον καλύπτει και τους ΟΤΑ β΄ βαθμού. Πρόκειται για μια επιλογή προς κατεύθυνση της ενίσχυσης της οικονομικής διαφάνειας των ΟΤΑ, στην οποία συμβάλλει και η επέκταση προς τις επιχειρήσεις που ανήκουν στους ΟΤΑ, ενώ & ο κατασταλτικός έλεγχος επεκτείνεται στις ελεγχόμενες από τους ΟΤΑ επιχειρήσεις. • Σημαντική, επίσης, η πρόβλεψη ελέγχου και των εσόδων, πέρα από τις δαπάνες, η οποία στοχεύει στην εξασφάλιση δημοσιονομικής διαφάνειας και χρηστής οικονομικής διαχείρισης. • Ωστόσο, η εισαγωγή του προληπτικού ελέγχου δαπανών είχε δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στους δήμους, λόγω των καθυστερήσεων στις πληρωμές, με τη μη θεώρηση των ΧΕΠ από το ΕΣ. Τα προβλήματα συνδέονταν με την ελλιπή ενημέρωση των Επ. για το νομοθετικό πλαίσιο των ΟΤΑ, τη διαφορετική αντιμετώπιση ομοειδών περιπτώσεων από διαφορετικές Υπ. Επ. τη χρονοβόρο διαδικασία, που οφείλεται στην έλλειψη προσωπικού στα γραφεία των Επι., τις πολυήμερες μετακινήσεις των δημοτικών υπαλλήλων στις έδρες των Επ

21 • Με τη σχετική διεύρυνση των ελεγχόμενων φορέων, τα παραπάνω προβλήματα αναμένονται να επιταθούν. Ωστόσο, η μείωση του αριθμού των νομικών προσώπων με τη συγχώνευση των δήμων και τη δημιουργία Π.Α., και με τον περιορισμό των επιχειρήσεων που μπορούν να ανήκουν στους ΟΤΑ, ο παραπάνω κίνδυνος αμβλύνεται. Επίσης, ο ν.3871/2010 δίδει τη δυνατότητα να οριστεί κατώτατο όριο για τις δαπάνες που υπόκεινται σε προληπτικό έλεγχο, και ως εκ τούτου να περιοριστεί ο αριθμός αυτών που ελέγχονται. • Ωστόσο, η μη θέσπιση νομοθετικά αποκλειστικών προθεσμιών άσκησης του προληπτικού ελέγχου, θα συνεχίζει να επιτρέπει υπέρμετρες καθυστερήσεις. Η ανάγκης ενίσχυσης των Υπ Επ κατά των ως άνω φαίνεται επιτακτική. • Επίσης, αναγκαία η διαδικτύωση των υπηρεσιών θα επέτρεπε την επιτάχυνση του ελέγχου, και η δημιουργία μιας βάσης ανοιχτής βάσης νομολογίας, θα ελαχιστοποιούσε διαφορετικούς χειρισμούς

22 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ Συγκεντρωτικά αποτελέσματα προληπτικού ελέγχου για το οικονομικό έτος 2007 (πηγή: Ετήσια Έκθεση ΕΣ 2007)

23

24

25

26 Βιβλίο Μητρώου Δεσμεύσεων Η απόφαση ή πρόταση ανάληψης της υποχρέωσης, μετά την υπογραφή της, καταχωρείται στο βιβλίο Μητρώου Δεσμεύσεων και λαμβάνει αύξοντα αριθμό με την καταχώρηση αυτή (άρθρο 4 παρ. 1α ΠΔ 113/2010) ΒΙΒΛΙΟ ΜΗΤΡΩΟΥ ΔΕΣΜΕΥΣΕΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΕΣΜΕΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ …….. (1) ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ …………………...ΦΟΡΕΑΣ …………………… ΥΠΟΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ……………………ΕΙΔΙΚΟΣ ΦΟΡΕΑΣ …………………… ΚΑΕ …………………… Κατονομασία …………………… (2) α/α ΗΜΕΡΟΜΗ ΝΙΑ ΕΓΓΡΑΦΗΣ (3) Εγκεκριμέν η Πίστωση Π/Υ (4) Αναμόρφω ση Π/Υ (+ -) (5) Διαμόρφωσ η Π/Υ (4)+(5) (6) Ποσοστό διάθεσης πιστώσεων (7) Αριθμός Απόφασης Ανάληψης (8) Ημερομηνία Ανάληψης Υποχρέωσης (9) Ανειλημμένη Δέσμευση (Ποσό Δέσμευσης) (10) Υπολειπόμενη προς Διάθεση Πίστωση (11) Αριθμός τιμολογίου ή άλλου ισοδύναμου εγγράφου (12) Σειρά Τιμολογίο υ (13) Ημ/νία τιμολογίου (14)ΑΦΜ (15) Ποσό τιμολογίου ή άλλου ισοδύναμου εγγράφου (16) Αριθμός παραστατικού πληρωμής (17) Ποσό πληρωμής (18) Ημ/νία εξόφλησης (19) Είδος παραστατικο ύ πληρωμής (20)

27 Βιβλίο Μητρώου Δεσμεύσεων(συνέχεια) Εκκρεμείς Δεσμεύσεις (21) Απλήρωτες Υποχρεώσεις (22) Ημερομηνία υποχρέωσης εξόφλησης (23) Εκκρεμείς Οφειλές <=90 ημερών Ληξιπρόθεσμες Οφειλές >90 ημερών Σχόλια (32) από 1-30 ημέρεςαπό ημέρεςαπό ημέρες προς Γενική Κυβέρνηση (24) προς Τρίτους (25) προς Γενική Κυβέρνηση (26) προς Τρίτους (27) προς Γενική Κυβέρνηση (28) προς Τρίτους (29) προς Γενική Κυβέρνησ η (30) προς Τρίτους (31)


Κατέβασμα ppt "ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Νομικών, Οικονομικών, Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης Τομέας Διοικητικής."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google