Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ 1.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ 1."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ 1

2 Ατομικές επιχειρήσεις • Η πιο βασική μορφή ιδιοκτησιακού καθεστώτος επιχείρησης είναι η ατομική επιχείρηση χωρίς περιορισμένη ευθύνη. Ο ιδιοκτήτης της ατομικής επιχείρησης τη διευθύνει προσωπικά και είναι υπεύθυνος για όλα τα χρέη που προκύπτουν από την άσκηση της δραστηριότητας της. Σε περίπτωση χρεοκοπίας της ατομικής επιχείρησης, εκποιείται η προσωπική περιουσία του ιδιοκτήτη για να συγκεντρωθούν τα χρήματα που χρειάζονται για να διευθετηθούν οι εκκρεμείς λογαριασμοί. Τα κέρδη καταλήγουν εξ ολοκλήρου στον ιδιοκτήτη. 2

3 Τα πλεονεκτήματα της ατομικής επιχείρησης • Τα πλεονεκτήματα της ατομικής επιχείρησης είναι τα εξής: • (α) ο ιδιοκτήτης έχει άμεσο, προσωπικό συμφέρον για την επιχείρησή του και συνεπώς θα επιδιώξει να είναι όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματική η δραστηριότητα της. • (β) οι αποφάσεις λαμβάνονται γρήγορα • (γ) υπάρχουν στενές προσωπικές σχέσεις με το προσωπικό και τους πελάτες 3

4 Τα πλεονεκτήματα της ατομικής επιχείρησης • (δ) η λειτουργία της ατομικής επιχείρησης ξεκινάει εύκολα και με ελάχιστες επισημότητες ή γραφειοκρατικές διαδικασίες • (ε) έχει χαμηλά γενικά έξοδα • (στ) υπάρχει εχεμύθεια (δεν υπάρχει υποχρέωση για δημοσίευση ισολογισμών) 4

5 Τα πλεονεκτήματα της ατομικής επιχείρησης • (ζ) είναι ελεύθερη να διαφοροποιηθεί όπως εκείνη επιθυμεί χωρίς να χρειάζεται να τροποποιήσει το καταστατικό λειτουργίας της • (η) έχει τη δυνατότητα να ανταποκρίνεται γρήγορα στις συνθήκες αγοράς που αλλάζουν. 5

6 Τα προβλήματα της ατομικής επιχείρησης • Το σημαντικότερο μειονέκτημα είναι το γεγονός ότι ο ιδιοκτήτης ευθύνεται απεριόριστα για τα χρέη της επιχείρησής του. • H ατομική επιχείρηση αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα επέκτασης λόγω έλλειψης κεφαλαίων και λόγω περιορισμένης πρόσβασης στις κεφαλαιαγο­ρές. • Οι μικρές επιχειρήσεις δεν μπορούν να πετύχουν οικονομίες λόγω παραγωγής σε μεγάλη κλίμακα, ενώ η έλλειψη οικονομιών κλίμακας μπορεί να κάνει τις τιμές των προϊόντων της μικρής επιχείρησης υψηλότερες από τις τιμές των μεγαλύτερων επιχειρήσεων. 6

7 Τα προβλήματα της ατομικής επιχείρησης • Η έλλειψη κεφαλαίου μπορεί να σημαίνει ότι ο ιδιοκτήτης της ατομικής επιχείρησης δεν είναι σε θέση να διαθέτει υψηλής ποιότητας εγκαταστάσεις, εξοπλισμό, έπιπλα, κλπ. ή να δια­φημιστεί επαρκώς. • Συχνά δεν μπορεί να εξασφαλίστούν εκπτώσεις λόγω αγοράς μεγάλης ποσότητας, ή εκπτώσεις λόγω άμεσης πληρωμής. 7

8 Τα προβλήματα της ατομικής επιχείρησης • Επίσης ο φόβος μήπως μείνουν απούλητα κάποια προϊόντα για μεγάλα χρονικά διαστήματα μπορεί να μειώσει το πλήθος των προσφερόμενων αγαθών. • Ο ιδιοκτήτης της ατομικής επιχείρησης που πουλάει επί πιστώσει μπορεί να δυσκολευτεί να εισπράξει τα χρήματα που του οφείλουν, αφού συνήθως δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να πληρώσει δικηγόρους, εισπράκτορες ή να εφαρμόσει περίπλοκες μεθόδους είσπραξης οφειλών. 8

9 Κατάλληλοι τομείς για ατομικές επιχειρήσεις • Η ατομική επιχείρηση συναντάται κυρίως σε κλάδους όπου παίζουν ουσιαστικό ρόλο οι γρήγορες αποφάσεις και η προσωπική επαφή, και όπου η αγοραία ζήτηση είναι κυρίως τοπική. • Το λιανεμπόριο είναι η κατ' εξοχήν κατάλληλη δραστηριότητα για μία ατομική επιχείρηση. • Άλλοι κατάλληλοι τομείς είναι ο τομέας της παροχής συμβουλών, η μικρής κλίμακας μεταποίηση (π.χ. αγαθά μόδας), το εμπόριο κινητήρων, και οι παροχή εξειδικευμένων υπηρεσιών. 9

10 Προσωπικές εταιρείες • Μεγαλύτερου μεγέθους επιχειρήσεις οι οποίες είναι δυνατό να δημιουργηθούν μέσω συνεργασίας δύο ή περισσοτέρων ατόμων. • Κάθε εταίρος συνεισφέρει συνήθως κάποιο κεφάλαιο, ενώ συχνά διαθέτει δεξιότητες και ταλέντα που δε διαθέτουν οι άλλοι εταίροι. 10

11 Προσωπικές εταιρείες • Όλοι οι εταίροι είναι από κοινού υπεύθυνοι για τα χρέη της επιχείρησης. Γι' αυτό είναι σύνηθες φαινόμενο να συντάσσεται ένα γραπτό συμφωνητικό που ρυθμίζει τις δραστηριότητες της εταιρείας. • Το συμφωνητικό αυτό πρέπει να καθορίζει τις αρμοδιότητες και τις ευθύνες των εταίρων, ποια και πόση εργασία θα πρέπει να κάνει κάθε εταίρος, πώς θα διανέμονται τα κέρδη, καθώς και τυχόν τροποποιήσεις. 11

12 Προσωπικές εταιρείες • Η εταιρεία στηρίζεται σε συμφωνητικά που υπογράφουν όλοι οι εταίροι, εκτός αν το συμφω­νητικό δεν αφορά την εμπορική πτυχή της επιχείρησης ή αν αφορά σαφώς το προσωπικό όφελος του εταίρου. • Τα καθήκοντα της διοίκησης τα μοιράζονται όλοι οι εταίροι, παρόλο που μερικές φορές υπάρχει και κάποιος αφανής εταίρος που συνεισφέρει κεφάλαιο και απαλλάσσεται από διοικητικά καθήκοντα. Ο αφανής εταίρος μπορεί να εξασφαλίσει προστασία από τυχόν ευθύνη για χρέη που θα δημιουργήσει η εταιρεία, οπότε η εταιρεία γίνεται "ετερόρρυθμη". Σε αυτήν την περίπτωση ο ετερόρρυθμος εταίρος απαγορεύεται διά νόμου να μετέχει στη διοίκηση της επιχείρησης και δε δικαιούται να εκδίδει επιταγές ή να συνάπτει συμφωνίες για λογαριασμό της επιχείρησης. 12

13 Τα πλεονεκτήματα της προσωπικής εταιρείας • Τα πλεονεκτήματα της προσωπικής εταιρείας είναι ανάλογα με εκείνα της ατομικής επιχείρησης: – η απλότητα, – η εχεμύθεια, – τα χαμηλά γενικά έξοδα, – τα υψηλά κίνητρα. 13

14 Τα πλεονεκτήματα της προσωπικής εταιρείας • Επίσης η εταιρεία έχει – μία ευρύτερη ποικιλία εμπειριών στις οποίες μπορεί να στηριχτεί όταν πρόκειται να αποφασίσει, – τα διοικητικά καθήκοντα μπορούν να επιμερισθούν, – ενώ υπάρχει περισσότερο κεφάλαιο για διεύρυνση των δραστηριοτήτων της. 14

15 Τα μειονεκτήματα της προσωπικής εταιρείας • Μπορεί να παρουσιαστούν προβλήματα λόγω προσωπικών συγκρούσεων και διαφωνιών μεταξύ εταίρων όσον αφορά την πολιτική. • Η διοίκηση μπορεί να είναι βραδυκίνητη και αναποτελεσματική. 15

16 Τα μειονεκτήματα της προσωπικής εταιρείας • Παρόλο που κεφάλαιο συνεισφέρουν περισσότερα του ενός άτομα, η επιχείρηση μπορεί να συνεχίσει να έχει λίγα κεφάλαια, • Η συνέχεια της άσκησης επιχειρηματικής δραστηριότητας επηρεάζεται όταν οι εταίροι αποβιώσουν ή αποσυρθούν από την ενεργό δράση. (Η υπάρχουσα εταιρεία διαλύεται αυτόματα και πρέπει να δημιουργηθεί κάποια καινούργια). 16

17 Νομικές υποχρεώσεις εταιριών • Οι νόμοι που διέπουν τις εταιρείες έχουν καθοριστεί από την Εμπορική Νομοθεσία και τον Αστικό Κώδικα. • Σύμφωνα με τη νομοθεσία, δεν απαιτείται καμία γραπτή συμφωνία για να υπάρχει μία εταιρεία. • Η εταιρεία δημιουργείται απλώς μέσω της συμφωνίας των ενδιαφερομένων πλευρών για από κοινού άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας και τη δίκαια μοιρασιά των κερδών της. 17

18 Νομικές υποχρεώσεις εταιριών • Η ύπαρξη μιας εταιρείας μπορεί να υπονοείται από τη συμπεριφορά μιας ομάδας ατόμων που συνεργάζονται, ενώ ο βίος μιας εταιρείας μπορεί να τερματιστεί μετά από μία και μόνη συναλλαγή. • Ωστόσο, πρέπει να σημειώσουμε ότι ένας σύλλογος που δημιουργείται για να ασκήσει κοινωνικού ή ψυχαγωγικού χαρακτήρα δραστηριότητες δεν αποτελεί εταιρεία, εκτός αν προκύπτουν κέρδη. • Η ταυτόχρονη κατοχή περιουσιακών στοιχείων από πολλά άτομα δεν αρκεί για να αποδείξει κάποιος ότι υπάρχει κάποια εταιρεία. 18

19 Νομικές υποχρεώσεις εταιριών • Οι προσωπικές εταιρείες δεν είναι οργανισμοί περιορισμένης ευθύνης, ενώ η ύπαρξή τους δεν είναι ξεχωριστή από εκείνη των μελών της. Συνεπώς ένα συμφωνητικό που έχει υπογραφεί με κάποια εταιρεία είναι ένα συμφωνητικό με όλα τα μέλη της που είναι εξίσου υπεύθυνα για την τήρηση του συμφωνητικού. 19

20 Νομικές υποχρεώσεις εταιριών • Ένας αποσυρόμενος λόγω συνταξιοδότησης εταίρος ευθύνεται για όσα χρέη έχουν συσσωρευτεί όσο καιρό συνεργαζόταν με την εταιρεία, εκτός αν υπάρχει κάποια ειδική ρητή συμφωνία ανάμεσα στον αποσυρόμενο λόγω συνταξιοδότησης εταίρο, τους υφιστάμενους εταίρους, τους πιστωτές, και ένα νεοεισερχόμενο εταίρο της εταιρείας. Η ρητή συμφωνία αφορά την αντικατάσταση μιας παλιάς με μία νέα συμφωνία με τη σύμφωνη γνώμη όλων των ενδιαφερομένων πλευρών. 20

21 Νομικές υποχρεώσεις εταιριών • Μία σημαντική επίπτωση της κοινής προσωπικής ευθύνης για χρέη είναι η εξής: αν κάποιοι εταίροι δεν μπορούν να συνεισφέρουν για την κάλυψη κάποιου χρέους της εταιρείας, οι υπόλοι­ποι εταίροι είναι υπεύθυνοι (στο βαθμό που καθορίζεται από το ύψος της προσωπικής τους περιουσίας) να καλύψουν ολόκληρο το οφειλόμενο ποσό. Αυτή η υποχρέωση αναφέρεται ως "κοινή και αλληλέγγυα" ευθύνη των συνεταίρων. Συνήθως οι εταιρείες δε διαθέτουν περισσότερους από 20 εταίρους. Στην περίπτωση τραπεζικής επιχείρησης δεν πρέπει να είναι περισσότεροι από

22 Κανονιστικές διατάξεις εταιριών • Παρόλο που κατ' αρχήν πρέπει να συνταχθεί ένα γραπτό συμφωνητικό, συχνά οι εταιρείες δεν μπαίνουν στον κόπο να το πράξουν. Η νομοθεσία αναφέρει κανόνες οι οποίοι ισχύουν σε πε­ρίπτωση που δεν υπάρχει ένα γραπτό συμφωνητικό. Οι διατάξεις αυτές ορίζουν ότι: 22

23 Κανονιστικές διατάξεις εταιριών • (α) Όλοι οι εταίροι θα μοιράζονται εξίσου τα κέρδη και τις ζημίες της επιχείρησης, και θα λαμβάνουν ίσα μερίδια από τα κεφαλαιουχικά περιουσιακά στοιχεία της εταιρείας σε πε­ ρίπτωση διάλυσής της. • (β) Οι εταίροι είναι εξίσου υπεύθυνοι για τα χρέη της επιχείρησης. • (γ) Οι συνεισφορές κεφαλαίου πέραν του ποσού που συμφώνησαν αρχικώς να καταβάλουν οι εταίροι, πρέπει να αποκομίζουν τόκο 5%. 23

24 Κανονιστικές διατάξεις εταιριών • (δ) Οι εταίροι πρέπει να συμμετέχουν εξίσου στη διοίκηση και να αμείβονται με ποσοστό από τα κέρδη της επιχείρησης (αφού δεν καταβάλλονται μισθοί). • (ε) Νέοι εταίροι δε γίνονται δεκτοί παρά μόνο αν συμφωνούν όλοι οι υφιστάμενοι εταίροι. • (στ) Η επίλυση των διαφορών πρέπει να γίνεται με τον κανόνα της πλειοψηφίας, εκτός αν πρό­ κειται για κάποια αλλαγή στο χαρακτήρα της εταιρείας, οπότε απαιτείται ομόφωνη απόφαση. 24

25 Κανονιστικές διατάξεις εταιριών • Μία ή και όλες αυτές οι διατάξεις μπορούν να τροποποιηθούν μέσω κάποιου συμφωνητικού που αφορά την εταιρεία. • Ωστόσο, ορισμένες νομικές υποχρεώσεις δεν μπορούν να αλλαχτούν ή να καταργηθούν. • Συνεπώς κάθε εταίρος που συμμετέχει ενεργά στη διοίκηση της εταιρείας είναι εκπρόσωπος της και τη δεσμεύει επισήμως ανεξάρτητα από τη συμφωνία που υπάρχει ανάμεσα στους εταίρους. • Συνεπώς οι εταίροι μπορούν να αγοράζουν αγαθά για την επιχείρηση ή να πωλούν τα περιουσιακά της στοιχεία, να εκδίδουν επιταγές, ή να δανείζονται χρήματα για λογα­ ριασμό της επιχείρησης. 25

26 ΜΟΡΦΕΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • Ανώνυμες εταιρείες: Οι ιδιοκτήτες (οι μέτοχοι) μιας ανώνυμης εταιρείας είναι υπεύθυνοι για τα χρέη της μόνο στο βαθμό συμμετοχής τους στο μετοχικό κεφάλαιο της. Έτσι, κάποιος που έχει μετοχές μιας εται­ρείας που η αξία τους είναι 10 Ευρώ, θα χάσει μόνο 10 Ευρώ ακόμα κι αν η εταιρεία οφείλει εκατομμύρια Ευρώ κατά την διάλυσή της. Μία ανώνυμη εταιρεία έχει δική της νομική οντότητα. Μπορεί να έλθει σε συμφωνίες επ' ονόματι της, και μπορεί να υποβάλει μηνύσεις ως μία οντότητα εντελώς ξεχωριστή από τους ιδιοκτήτες της. 26

27 Ανώνυμες εταιρείες • Οι ιδιωτικές ανώνυμες εταιρείες δεν μπορούν να καλέσουν το κοινό να αγοράσει μετοχές ή ομολογά τους. • Η συντριπτική πλειοψηφία των ανώνυμων εται­ρειών είναι ιδιωτικές. Υφίστανται κυρίως για να μην υποχρεούνται οι ιδιοκτήτες τους να αναλά­βουν προσωπικά την ευθύνη για τα χρέη της εταιρείας, και γι' αυτό το πλήθος των εκδιδομένων μετοχών δεν παίζει σημαντικό ρόλο. • Πολλές ιδιωτικές εταιρείες έχουν ονομαστικό μετοχικό κεφάλαιο 100 Ευρώ, από το οποίο ένα μικρό μόλις μέρος κατατίθεται. • Οι δημόσιες ανώνυμες εταιρείες μπορούν να συγκεντρώσουν κεφάλαιο από το κοινό. Δεν είναι υποχρεωμένες να το κάνουν αυτό, αλλά στην πράξη η περισσότερες ανώνυμες εταιρείες καλούν στην ουσία τους ιδιώτες επενδυτές να επενδύσουν τα χρήματά τους. 27

28 Εταιρείες συμμετοχών • Εταιρεία συμμετοχών είναι η εταιρεία που διαθέτει την πλειοψηφία των μετοχών σε πολλές άλλες εταιρείες τις οποίες είτε ίδρυσε η ίδια, είτε εξαγόρασε. Συχνά κάθε θυγατρική εταιρεία επιτελεί μία εξειδικευμένη λειτουργία η οποία ωφελεί τον όμιλο συνολικά (π.χ. διανομή, κατασκευή εξαρτημάτων, εξόρυξη πρώτων υλών). 28

29 Εταιρείες συμμετοχών • Οι θυγατρικές εταιρείες διατηρούν την εταιρική τους ταυτότητα, την εικόνα μάρκας, κλπ. αλλά ελέγχονται σύμφωνα με ένα εταιρικό σχέδιο που έχει καταστρωθεί για ολόκληρο τον όμιλο. Έτσι η άσκηση της επιχειρηματικής δραστηριότητας γίνεται σε σφαιρική βάση, παρόλο που η συνέχιση της λειτουργίας των μεμονωμένων εταιρειών-μονάδων διευκολύνει την πώληση των μελών του ομίλου που έπαψαν να είναι κερδοφόρα. Ως εκ τούτου είναι αναπόφευκτη η επανάληψη μερικών δραστηριοτήτων μέσα στο πλαίσιο του ομίλου. 29

30 Τα πλεονεκτήματα των ανωνύμων εταιρειών • Οι ανώνυμες εταιρείες παρουσιάζουν τα εξής πλεονεκτήματα: • (α) Δεδομένου ότι διαθέτουν ανεξάρτητη νομική οντότητα, συνεχίζουν να υφίστανται και μετά το θάνατο ή την αποχώρηση των μετόχων τους από την ενεργό δράση. • (β) Κατά κανόνα άλλοι είναι οι ιδιοκτήτες και άλλοι οι ασκούντες τη διοίκηση. Μπορεί να προσληφθούν επαγγελματίες διοικητικά στελέχη. • (γ) Οι ανώνυμες εταιρείες μπορούν να συγκεντρώσουν κεφάλαιο μέσω πώλησης μετοχών και συνεπώς να επεκταθούν προκειμένου να εξασφαλίσουν οικονομίες κλίμακας. 30

31 Τα μειονεκτήματα των ανωνύμων εταιρειών • Μερικά από τα μειονεκτήματα της ίδρυσης μιας ανώνυμης εταιρείας είναι τα εξής: • (α) Η προβλεπόμενη από το νόμο (και πολυδάπανη) υποχρέωση της εταιρείας να υπόκειται κάθε χρόνο σε έλεγχο των λογαριασμών της από τρίτο, ανεξάρτητο φορέα. • (β) Η έλλειψη εχεμύθειας (κάθε χρόνο πρέπει να δημοσιεύονται οι ισολογισμοί), παρόλο που οι εταιρείες που έχουν μικρό κύκλο εργασιών ή απασχολούν λιγότερους από 50 υπαλλήλους υποχρεούνται να δημοσιεύουν πολύ γενικές πληροφορίες. 31

32 Τα μειονεκτήματα των ανωνύμων εταιρειών • (γ) Στην περίπτωση των ιδιωτικών ανώνυμων εταιρειών, μειονέκτημα είναι το γεγονός ότι οι μέτοχοι (ιδιοκτήτες) που εργάζονται στην εταιρεία είναι υπόχρεοι για καταβολή των σχε­τικών ασφαλιστικών εισφορών ως εργαζόμενοι, αλλά και ως εργοδότες καταβάλλουν ένα άλλο κομμάτι ασφαλιστικών εισφορών. • (δ) Στην περίπτωση των δημόσιων ανωνύμων εταιρειών το μειονέκτημα είναι η τάση για αργή λήψη αποφάσεων που οφείλεται στο γεγονός ότι άλλοι είναι οι ιδιοκτήτες και άλλοι οι διοικούντες την εταιρεία. • (ε) Οι απρόσωπες σχέσεις ανάμεσα σε ιδιοκτήτες, στελέχη, πελάτες και εργαζομένους μιας μεγάλης εταιρείας. 32

33 Επωνυμία επιχείρησης • Οι ατομικές επιχειρήσεις και οι εταιρείες δεν είναι πλέον υποχρεωμένες να δηλώσουν την επωνυμία τους (δηλ. την επωνυμία με την οποία ασκούν τη δραστηριότητά τους και δεν συμπίπτει με το επώνυμο του ιδιοκτήτη), • Συνεχίζουν όμως να υπάρχουν ορισμένοι περιορισμοί σχετικά με την επωνυμία, ενώ το όνομα και η διεύθυνση του ιδιοκτήτη πρέπει πάντα να αναφέρεται. 33

34 Επωνυμία επιχείρησης • Σύμφωνα με τη νομοθεσία, είναι παράνομη η επιλογή μιας επωνυμίας η οποία υπονοεί ότι η επιχείρηση έχει κάποια σχέση με την κυβέρνηση ή κάποια τοπική αρχή ή να περιέχει κάποια λέξη από ένα κατάλογο με απαγορευμένες λέξεις (εκτός αν ληφθεί σχετική άδεια). Μερικές από τις απαγορευ­μένες λέξεις είναι η "Βασιλική", "Βρετανική", "Εθνική" και "Υπηρεσία". • Οι εταιρείες μπορούν να επιλέξουν μία επωνυμία την οποία το Μητρώο Εταιρειών δε θεωρεί προσβλητική ή παράνομη, και υπό την προϋπόθεση ότι δεν την έχει ήδη χρησιμοποιήσει καμία άλλη εταιρεία. 34

35 Ίδρυση εταιρείας • Για να ιδρυθεί μία εταιρεία πρέπει να υποβάλει ορισμένα δικαιολογητικά στο Μητρώο Εται­ ρειών. Τα σημαντικότερα από αυτά είναι τα εξής: – (α) Το καταστατικό της εταιρείας, όπου αναφέρεται ο σκοπός και το εύρος των δραστηριοτήτων της. Αν μία εταιρεία υπογράψει συμφωνίες σε τομείς που δεν αναφέρονται στο καταστατικό, οι συμφωνίες αυτές μπορεί να μην έχουν νομική ισχύ. Το καταστατικό της εταιρείας περι­λαμβάνει επίσης κάποιες συνήθεις πληροφορίες για την εταιρεία, όπως η επωνυμία και η ταχυδρομική διεύθυνσή της, καθώς και πληροφορίες για το μετοχικό της κεφάλαιο. 35

36 Ίδρυση εταιρείας • (β) Τα άρθρα του καταστατικού, τα οποία καθορίζουν τους εσωτερικούς κανονισμούς της εται­ρείας σε σχέση με τα δικαιώματα ψήφου των μετόχων, την περιοδικότητα των γενικών συνελεύσεων της εταιρείας, κλπ. Αν τα άρθρα του καταστατικού δεν κατατεθούν, τότε τα δικαστήρια θα θεωρήσουν ότι τα άρθρα που ισχύουν στη συγκεκριμένη εταιρεία είναι αυτά που προβλέπονται στην γενική νομοθεσία για εταιρείες. 36

37 Ίδρυση εταιρείας • (γ) Η δήλωση του κεφαλαίου της εταιρείας, δηλ. η συνολική αξία των μετοχών που πιθανόν να εκδώσει. 37

38 Ίδρυση εταιρείας • Οι δημόσιες ανώνυμες εταιρείες πρέπει να έχουν δύο τουλάχιστον μετόχους και μετοχικό κεφάλαιο μεγαλύτερο από Ευρώ. Πρέπει να διαθέτουν δύο τουλάχιστον μέλη διοικητικού συμβουλίου και ένα γραμματέα εταιρείας (ο οποίος μπορεί επίσης να είναι και μέλος του διοι­κητικού συμβουλίου). • Οι ιδιωτικές ανώνυμες εταιρείες χρειάζονται ένα μόνο μέτοχο, ένα μέλος διοίκησης και ένα γραμματέα (ο οποίος δεν μπορεί να είναι το μοναδικό μέλος της διοίκησης) 38

39 Εταιρείες περιορισμένης ευθύνης με βάση εγγυήσεις • Αυτές είναι εταιρείες περιορισμένης ευθύνης που δε διαθέτουν μετοχικό κεφάλαιο και τα μέλη τους εγγυώνται ότι αν η εταιρεία πάψει να ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα τότε κάθε εγγυητής θα καταβάλλει ένα μικρό ποσό ως εγγύηση (συνήθως 1 Ευρώ) για να καλυφθούν τα χρέη της εταιρείας. Τέτοιες εταιρείες χρησιμοποιούνται ευρύτατα για εκπαιδευτικούς και άλ­λους μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς, οι οποίοι παρόλα αυτά προϋποθέτουν περιορισμένη ευθύνη. 39

40 Μετατροπή μιας ιδιωτικής ανώνυμης εταιρείας σε δημόσια • Μόνο μία ανώνυμη εταιρεία μπορεί να εισαχθεί στο Χρηματιστήριο και να πουλήσει μετοχές απευθείας στο κοινό. • Υπάρχουν και άλλοι λόγοι για τους οποίους μία εταιρεία μπορεί να επιλέξει τη δημόσια διάθεση μετοχών: 40

41 Μετατροπή μιας ιδιωτικής ανώνυμης εταιρείας σε δημόσια • (α) Το κύρος. Οι ανακοινώσεις ότι κάποια εταιρεία θα διαθέσει μετοχές — συνοδευόμενη από εντυπωσιακά δημοσιεύματα στον Τύπο όπου περιγράφονται οι αγορές, τα προϊόντα, οι προοπτικές, και οι λειτουργίες της — μπορούν να δημιουργήσουν εντυπώσεις επιτυχίας, αξιοπιστίας και ικανότητας οι οποίες ενισχύουν σημαντικά την εικόνα της. Αυτό θα μπο­ρούσε να ήταν σημαντικό όταν ασχολείται με ξένους πελάτες. 41

42 Μετατροπή μιας ιδιωτικής ανώνυμης εταιρείας σε δημόσια • (β) Η δυνατότητα εξασφάλισης πίστωσης από τους προμηθευτές. Το υψηλότερο μετοχικό κεφάλαιο μιας ανώνυμης εταιρείας ενθαρρύνει τους προμηθευτές, τους ιδιοκτήτες του κτιρίου στο οποίο στεγάζεται η επιχείρηση, κλπ. να δώσουν περισσότερη πίστωση στις δημόσιες ανώνυμες εταιρείες από ότι στις ιδιωτικές. 42

43 Τα μειονεκτήματα της μετατροπής μιας εταιρείας σε δημόσια • Η μετατροπή μιας εταιρείας σε δημόσια ανώνυμη δημιουργεί μία σειρά από διαχειριστικούς περιορισμούς. Ο πιο σημαντικός από αυτούς είναι ίσως το γεγονός ότι μία δημόσια ανώνυμη εταιρεία (σε αντίθεση με μία ιδιωτική) δεν μπορεί να αγοράσει δικές της μετοχές παρά μόνο αν χρησιμοποιήσει χρήματα από τα διανεμόμενα κέρδη της. (Οι ιδιωτικές εταιρείες μπορούν να πάρουν τις μετοχές τους χρησιμοποιώντας άλλα συστατικά του κεφαλαίου τους). Μερικά άλλα προβλήματα που δημιουργούνται από τη μετατροπή μιας εταιρείας σε δημόσια ανώνυμη είναι τα εξής: 43

44 Τα μειονεκτήματα της μετατροπής μιας εταιρείας σε δημόσια • (α) Η νομική υποχρέωση για διορισμό ενός «έμπειρου και καλά ενημερωμένου» γραμματέα της εταιρείας. Στο Εμπορικό Δίκαιο αναφέρονται ποια πρόσωπα ικανοποιούν τα επαγγελματικά και τα νομικά κριτήρια (π.χ. δικηγόροι ή ορκωτοί λογιστές) για να παίξουν ρόλο γραμματέα σε ανώνυμες εταιρείες, παρόλο που μία επιχείρηση επιτρέπεται να επιλέξει και από άλλους χώρους. Όμως, στη δεύτερη περίπτωση ίσως χρειαστεί να αιτιολογήσει την απόφασή της. • (β) Οι περιορισμοί όσον αφορά τα δάνεια προς τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου είναι πιο αυστηροί για μία δημόσια ανώνυμη εταιρεία από ότι για μια ιδιωτική. 44

45 Συγχωνεύσεις και εξαγορές • Η συγχώνευση είναι ένας εκούσιος και μόνιμος συνδυασμός επιχειρήσεων όπου μία ή περισσότερες επιχειρήσεις συνενώνουν τις λειτουργίες και την ταυτότητά τους με εκείνες κάποιας άλλης και στο εξής λειτουργούν με μία ενιαία επωνυμία και για το συμφέρον του νεοπαγούς σχήματος. 45

46 Συγχωνεύσεις και εξαγορές • Κατά κανόνα οι εταιρείες που συγχωνεύονται εκδίδουν από κοινού νέες μετοχές επ' ονόματι του νεοδημιουργηθέντος οργανισμού για να αντικαταστήσουν τις υφιστάμενες μετοχές των συγ­χωνευθέντων οργανισμών. Αυτό διαφέρει από την περίπτωση της "επιθετικής" εξαγοράς όπου μία επιχείρηση αγοράζει την πλειοψηφία των μετοχών κάποιας άλλης, παρά τις αντιρρήσεις της διοίκησης της δεύτερης επιχείρησης. 46

47 Συγχωνεύσεις και εξαγορές • Μερικοί από τους λόγους για τους οποίους συμβαίνουν συγχωνεύσεις και εξαγορές είναι οι εξής: • (α) εξασφαλίζονται οικονομίες κλίμακας μέσω της πιο εντατικής άσκησης της επιχειρηματικής δραστηριότητας • (β) η επιθυμία για απόκτηση επιχειρήσεων που ήδη δραστηριοποιούνται σε ορισμένες αγορές και απόκτηση ορισμένων ειδικών μηχανημάτων και ειδικευμένων στελεχών • (γ) η εξάλειψη ανταγωνιστών 47

48 Συγχωνεύσεις και εξαγορές • (δ) η απόκτηση εδαφικών εκτάσεων, κτιριακών εγκαταστάσεων, και άλλων παγίων περιουσιακών στοιχείων τα οποία μπορούν να πωληθούν και να προκύψει κέρδος • (ε) η δυνατότητα για έλεγχο επί των προμηθειών των πρώτων υλών • (στ) η έμπειρη αξιοποίηση πόρων, π.χ. αν μία επιχείρηση διαθέτει μεγάλες εδαφικές εκτάσεις και κτίρια, ενώ η άλλη διαθέτει μεγάλη εμπειρία στη διαχείριση ακίνητης περιουσίας 48

49 Συγχωνεύσεις και εξαγορές • (ζ) η μείωση της πιθανότητας χρεοκοπίας της εταιρείας μέσω διασποράς των κινδύνων σε ένα ευρύτερο φάσμα δραστηριοτήτων • (η) η πλήρης αξιοποίηση της παραγωγικής δυναμικότητας και του αδρανούς χρηματικού κεφα­λαίου, και μία αύξηση της ικανότητας για λήψη δανείου • (θ) επιπλέον οικονομικοί και λοιποί πόροι, μεταξύ των οποίων η μεγαλύτερες δυνατότητες για διεξαγωγή έρευνας 49

50 Συγχωνεύσεις και εξαγορές • (ι) αντιμετώπιση προβλημάτων φορολογικής φύσεως, π.χ. η μεταφορά ζημιών παρελθουσών χρήσεων στη νεοδημιουργηθείσα επιχείρηση • (κ) η πιθανότητα πιο εύκολου επηρεασμού της τοπικής και της εθνικής κυβέρνησης από ένα μεγαλύτερο οργανισμό • (λ) η επιθυμία για ενασχόληση με νέες τεχνολογίες και μεθόδους μάνατζμεντ, ειδικότερα σε κλάδους υψηλού κινδύνου. 50

51 Τα προβλήματα που παρουσιάζουν οι εξαγορές και οι συγχωνεύσεις • Μερικά από τα πολλά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι πρόσφατα συνενωθείσες επιχειρήσεις είναι και τα εξής: – (α) Οι συνθήκες της αγοράς μπορεί να αλλάξουν ξαφνικά μετά από μία εξαγορά που κόστισε πολλά χρήματα. – (β) Μπορεί να εμφανιστούν καινούργιοι ανταγωνιστές (τους οποίους πιθανόν να προσέλκυσε η δημοσιότητα γύρω από την αρχική συγχώνευση ή εξαγορά). – (γ) Οι παραιτήσεις σημαντικών στελεχών της εξαγορασθείσας επιχείρησης. 51

52 Τα προβλήματα που παρουσιάζουν οι εξαγορές και οι συγχωνεύσεις • (δ) Οι δυσκολίες άσκησης ελέγχου που προκύπτουν από την υποχρέωση διοίκησης ενός μεγάλου και πολύμορφου οργανισμού. Σημειώστε ειδικότερα την ανάγκη για συγκέντρωση, ανάλυση και ερμηνεία τεραστίων ποσοτήτων πληροφοριών που αφορούν το μάνατζμεντ. • (ε) Οι δραστηριότητες, οι μέθοδοι εργασίας και οι οργανωτικές δομές των συγχωνευθεισών επιχειρήσεων μπορεί να αποδειχθεί ότι είναι στην ουσία ασυμβίβαστες. • (στ) Ακόμα κι αν η μικρότερη από τις συγχωνευόμενες επιχειρήσεις είναι πιο αποτελεσματική από τη μεγαλύτερη, αυτό μπορεί να έχει ελάχιστη ή και καμία επιρροή στις αποφάσεις που λαμβάνει η εταιρεία που προέκυψε από τη συγχώνευση. 52

53 Τα προβλήματα που παρουσιάζουν οι εξαγορές και οι συγχωνεύσεις • (ζ) Μία επιχείρηση η οποία εξαγοράζει κάποια άλλη και η οποία πληρώνει με μετρητά την ενέργεια αυτή, μπορεί στη συνέχεια να αντιμετωπίζει πολύ σημαντικό πρόβλημα ρευστότη­τας, ενώ μία εταιρεία που πληρώνει για μία άλλη επιχείρηση με μετοχές (π.χ. δύο μετοχές της εταιρείας που ενδιαφέρεται να κάνει την εξαγορά σε αντάλλαγμα με μία μετοχή της εξαγοραζόμενης) μπορεί να γνωρίσει μείωση των κερδών ανά μετοχή, γεγονός που ενοχλεί τους υφιστάμενους μετόχους. • (η) Τα ανώτερα στελέχη μιας από τις εξαγορασθείσες επιχειρήσεις μπορεί να μην αξίζει να απασχοληθούν στη νέα, μεγαλύτερη εταιρεία, με αποτέλεσμα να γίνουν απολύσεις και να πρέπει να καταβληθούν αποζημιώσεις. • (θ) Η αύξηση μεγέθους μπορεί να οδηγήσει σε αρνητικές οικονομίες κλίμακας παρά σε αύξηση της αποτελεσματικότητας, αφού αυξάνεται η γραφειοκρατία και οι εσωτερικές επικοινωνίες γίνονται πιο δύσκολες. 53

54 Πώς επιλέγεται η προς εξαγορά επιχείρηση • Μεταξύ των άλλων παραγόντων που επηρεάζουν την επιλογή της προς εξαγορά επιχείρησης είναι και οι εξής: • (α) Η αξία της περιουσίας και των λοιπών περιουσιακών στοιχείων (μεταξύ των οποίων οι μάρκες, η φήμη και πελατεία, και τα εμπορικά σήματα) της προς εξαγορά επιχείρησης. • (β) Η τιμή της μετοχής της προς εξαγορά επιχείρησης. • (γ) Το πλήθος των μετόχων της προς εξαγορά επιχείρησης. Σε μία επιχείρηση με μικρό αριθμό βασικών μετόχων οι οποίοι αγωνιούν να πωλήσουν τις μετοχές τους, θα είναι εύκολο να γίνει η εξαγορά, και αντίστροφα. 54

55 Πώς επιλέγεται η προς εξαγορά επιχείρηση • (δ) Το "όνομα" του μάνατζμεντ της προς εξαγορά επιχείρησης και το αν το υφιστάμενο μάνα­τζμεντ θα συστήσει στους μετόχους να αποδεχθούν ή να απορρίψουν μία προσφορά για εξαγορά. • (ε) Οι μακροπρόθεσμες προοπτικές της προς εξαγορά επιχείρησης. Μία εταιρεία που αντιμετωπίζει βραχυχρόνια οικονομικά προβλήματα θα πληρώνει μικρό μέρισμα και συνεπώς η αγοραία τιμή των μετοχών της θα μειωθεί. Παρόλα αυτά η επιχείρηση μπορεί στην ουσία να είναι υγιής και συνεπώς να αποτελεί μία καλή ευκαιρία για εξαγορά. 55

56 Πώς μπορεί να αποφευχθεί μία εξαγορά • Μεταξύ των άλλων στρατηγικών που έχουν στη διάθεσή τους οι εταιρείες που δε θέλουν να εξαγοραστούν είναι και οι εξής: – (α) Η σκόπιμη παρουσίαση της εταιρείας ως μη ελκυστικής επιλογής για τους υφιστάμενους ή τους πιθανούς αγοραστές που καραδοκούν για να την εξαγοράσουν. 56

57 Πώς μπορεί να αποφευχθεί μία εξαγορά – (β) Η άμεση αντίδραση προς τις προσπάθειες για εξαγορά. – (γ) Η χρηματοδότηση της αύξησης του κεφαλαίου με έκδοση μετοχών χωρίς ψήφο. 57

58 Πώς μπορεί να αποφευχθεί μία εξαγορά • Πώς μπορεί να εμφανιστεί μία εταιρεία μη ελκυστική στα μάτια εκείνων που καραδοκούν να την αγοράσουν ; • Παρόλο που μία επιχείρηση είναι εύκολο να εμφανιστεί μη ελκυστική στα μάτια των πιθανών αγοραστών της, οι ενέργειες που θα γίνουν θα βλάψουν μακροχρονίως την εταιρεία. Παρόλα αυτά κάποιες απελπισμένες διοικήσεις καταφεύγουν μερικές φορές σε αυτήν την τακτική. 58

59 Πώς μπορεί να αποφευχθεί μία εξαγορά • Μεταξύ των άλλων μέτρων είναι και τα εξής: • (α) Η πώληση γηπέδων, κτιρίων και άλλων παγίων περιουσιακών στοιχείων και η χρησιμοποί­ηση των εσόδων για την καταβολή υψηλότερων μερισμάτων στους υφιστάμενους μετόχους. Τα αυξημένα μερίσματα μπορεί προσωρινά να αυξήσουν την αγοραία τιμή των μετοχών της εταιρείας και με αυτόν τον τρόπο να κάνουν πιο ακριβή την αγορά του πλειοψηφικού πακέτου των μετοχών από ένα καραδοκούντα αγοραστή. Η μέθοδος αυτή είναι η πλέον κατάλληλη αν το κίνητρο που υπάρχει πίσω από την επιχειρούμενη εξαγορά είναι η επιθυ­μία του αγοραστή να αποκτήσει τα πάγια περιουσιακά στοιχεία της επιχείρησης που έχει βάλει στο στόχαστρο του. Μία άλλη πιθανή λύση είναι η συμφωνία για πώληση και εκ νέου ενοικίαση. 59

60 Πώς μπορεί να αποφευχθεί μία εξαγορά • (β) Η εμπλοκή της επιχείρησης σε μακροπρόθεσμες συμφωνίες με προμηθευτές και πελάτες, γεγονός το οποίο δε θα αρέσει στην επιχείρηση του καραδοκούντος αγοραστή. • (γ) Η έκδοση πολλών προσωρινών αποδείξεων αύξησης μετοχικού κεφαλαίου προς τους υφιστάμενους μετόχους για να αυξηθεί για τον καραδοκούντα αγοραστή το κόστος και η προσπάθεια που πρέπει να καταβάλει για να αποκτήσει την πλειοψηφία των μετοχών. • (δ) Η εκτεταμένη σύναψη δανείων και στη συνέχεια η αναδιάταξη των οικονομικών της εται­ρείας, έτσι ώστε να είναι σε θέση να χρησιμοποιήσει τα χρήματα για να πληρώσει μεγαλύ­τερα μερίσματα στους υφιστάμενους μετόχους. Οι τιμές των μετοχών θα αυξηθούν προσω­ρινά και, αν η εξαγορά πραγματοποιηθεί, ο καραδοκών αγοραστής θα επωμιστεί το μεγάλο βάρος ενός χρέους με υψηλό επιτόκιο. 60

61 Άμεσες ενέργειες • Το διοικητικό συμβούλιο της προς εξαγορά εταιρείας μπορεί να στείλει εγκυκλίους στους μετόχους και να τους συμβουλεύσει να μη δεχθούν την πρόταση για εξαγορά. • Αν ο καραδοκών αγοραστής προσφέρθηκε να πληρώσει την εξαγορά με μετοχές της εταιρείας του, στην εγκύκλιο της προς εξαγορά εταιρείας μπορεί να αναφερθεί ότι η τυχόν αποδοχή αυτού του όρου θα είναι κατά των συμφερόντων των μετόχων, επειδή τα μερίσματα που θα δίνουν οι μετοχές της εταιρείας του αγοραστή μπορεί να μικρύνουν μετά την πραγματοποίηση της εξαγοράς. Αυτό θα οδηγήσει σε μείωση της αξίας των μετοχών και σε μείωση της συνολικής κερδοφορίας που οφείλεται στην αδυναμία του καραδοκούντος αγοραστή να ασκήσει σωστά μάνατζμεντ στην εξαγορασθείσα επιχείρηση (λόγω έλλειψης εμπειρίας στον κλάδο, λόγω ανε­παρκών τεχνικών γνώσεων, λόγω περιορισμένης πρόσβασης σε οικονομικούς πόρους, κλπ.) 61

62 Άμεσες ενέργειες • Η υφιστάμενη διοίκηση θα απαριθμήσει τα επιτεύγματά της — ειδικότερα τη μακροχρόνια ανάπτυξη της εταιρείας, την κυρίαρχη θέση της σε διάφορες αγορές, την επιτυχία της στην ανάπτυξη νέων προϊόντων και ούτω καθεξής — και θα εξηγήσει τις μελλοντικές προοπτικές κάτω από την υφιστάμενη διοίκηση με ένα ελκυστικό τρόπο. Μεταξύ των άλλων άμεσων μέτρων που μπορούν να ληφθούν για να αποφευχθεί μία εξαγορά είναι και τα εξής: 62

63 Άμεσες ενέργειες • (α) Η ενθάρρυνση μιας φιλικής τρίτης επιχείρησης — η οποία δεν σχετίζεται με τον καραδοκούντα αγοραστή — να αγοράσει ένα μεγάλο αριθμό μετοχών στην προς εξαγορά εταιρεία, δυσκολεύοντας με αυτόν τον τρόπο τον καραδοκούντα αγοραστή να αγοράσει το πλειοψη­φικό πακέτο των μετοχών. Μερικές φορές αυτού του είδους τις φιλικές επιχειρήσεις τις αποκαλούν "Λευκούς Ιππότες". • Η συμφωνία μπορεί να προβλέπει την ανταλλαγή μετοχών του "Λευκού Ιππότη" με μετοχές της προς εξαγορά εταιρείας, ή μία απευθείας προσφορά μετρητών προς τους μετό­χους της δεύτερης — κίνηση που έχει την απόλυτη έγκριση της υφιστάμενης διοίκησης. Επίσης η προς εξαγορά επιχείρηση μπορεί να δώσει ένα μεγάλο πακέτο νέων εκδοθεισών μετοχών στον "Λευκό Ιππότη", υπό την προϋπόθεση ότι αυτό δεν το απαγορεύει το καταστατικό της εταιρείας. Αναπόφευκτα όμως η μείωση της αξίας των μετοχών θα οδηγήσει στην τελευταία περίπτωση, και οι σημερινοί μέτοχοι μπορεί να προ­βάλουν αντίρρηση για να μη συμβεί αυτό. 63

64 Άμεσες ενέργειες • (β) Η συγχώνευση με μία άλλη εταιρεία που είναι πιο αποδεκτή από την υφιστάμενη διοίκηση. Φυσικά ο καραδοκών αγοραστής μπορεί στη συνέχεια να επιχειρήσει να εξαγοράσει ολόκληρο τον νέο σχηματισθέντα όμιλο, αλλά αυτό θα είναι πιο δύσκολο λόγω του ότι απαι­τούνται αυξημένες δαπάνες για να αγοραστεί το πλειοψηφικό πακέτο των μετοχών της μεγαλύτερης επιχείρησης. Η πρακτική αυτή ονομάζεται "αμυντική συγχώνευση". 64

65 Έκδοση μετοχών χωρίς ψήφο • Οι μετοχές που δεν έχουν δικαίωμα ψήφου δεν αποτελούν πόλο έλξης για τους επενδυτές (αφού οι τιμές τους δεν αυξάνονται την εποχή που καταβάλλονται προσπάθειες για εξαγορά της εταιρείας) - και συνεπώς η τιμή έκδοσής τους είναι χαμηλή, ενώ ακόμα και τότε οι αγοραστές μπορεί να είναι ελάχιστοι. Παρόλα αυτά οι μετοχές χωρίς ψήφο που πωλούνται με έκπτωση δίνουν τη δυνατό­τητα στις διοικήσεις να αυξήσουν το κεφάλαιο της εταιρείας χωρίς πιθανότητα να χάσουν τον έλεγχο της. Σημειώστε ότι οι μεγάλοι θεσμικοί επενδυτές συνήθως δεν ενδιαφέρονται να αγορά­σουν μετοχές χωρίς ψήφο, και αυτό το γεγονός μειώνει ακόμα πιο πολύ την εμπορευσιμότητά τους. 65

66 Εξαγορές λόγω αφερεγγυότητας • Μία ενδιαφέρουσα εναλλακτική λύση αντί για τη συμβατική συγχώνευση / εξαγορά είναι η εξαγορά επιχειρήσεων υπό εκκαθάριση. Στην προκειμένη περίπτωση έχουμε την αγορά μιας έτοιμης επιχείρησης από εκκαθαριστή της. Συχνά οι εγκα­ταστάσεις παραγωγής, τα μέσα μεταφοράς, τα κτίρια, τα συστήματα διανομής και ούτω καθεξής μπορούν να αποκτηθούν μέσω αγοράς μιας εταιρείας υπό εκκαθάριση έναντι ενός μέρους του κόστους που συνεπάγεται είτε η ανάπτυξή τους από του μηδενός, είτε αγοράζοντάς τα από κάποια επιχείρηση που βρίσκεται σε λειτουργία. Οι αγοραστές διαφημίζουν αυτές τις εταιρείες σε οι­κονομικές εφημερίδες. Επίσης η είδηση της πώλησής τους γίνεται γνωστή μέσω των δικαστικών αρχών. 66

67 Εξαγορές λόγω αφερεγγυότητας • Οι επιχειρήσεις που εξαγοράζονται λόγω αφερεγγυότητας πωλούνται "όπως ακριβώς είναι". Δεν παρέχονται εγγυήσεις για την ποιότητα των περιουσιακών στοιχείων της εταιρείας, ενώ ο αγοραστής είναι πλέον υπόλογος για όλα τα μετέπειτα προβλήματα. Αυτό μειώνει την τιμή στην οποία πωλείται μία τέτοια επιχείρηση, όπως επίσης και το γεγονός ότι ο εκκαθαριστής της θα επιδιώξει μία γρήγορη και βολική πώληση. Ο εκκαθαριστής της θα πρέπει να "καθαρίσει" ότι απέμεινε από μία εταιρεία που έχει καταρρεύσει, ενώ η ενασχόλησή του με αυτήν την επιχείρηση δε θα είναι αποτελεσματική από άποψη κόστους αν συνεπάγεται απλώς την είσπραξη μερικών χρεών που εκκρεμούν. 67

68 Εξαγορές λόγω αφερεγγυότητας • Μεταξύ των άλλων μειονεκτημάτων που έχει η εξαγορά μιας επιχείρησης λόγω αφερεγγυότητας είναι και τα εξής: • (α) Όταν ο αγοραστής αγοράζει την επιχείρηση αναλαμβάνει την πλήρη ευθύνη για να αντα­ποκριθεί στις δια νόμου οριζόμενες και τις λοιπές εγγυήσεις που αφορούν τα προϊόντα της εταιρείας. Κι όμως τα τυχόν ελαττώματα που παρουσιάζονται σε αυτά τα προϊόντα μπορεί να ήταν η αιτία που χρεοκόπησε η επιχείρηση αυτή! Ο αγοραστής οφείλει να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις για παροχή σέρβις, την προμήθεια ανταλλακτικών, κλπ. 68

69 Εξαγορές λόγω αφερεγγυότητας • (β) Ο εκκαθαριστής κανονικά αναμένει ότι ο τελικός αγοραστής θα πληρώσει με μετρητά την αγορά. • (γ) Επειδή η εταιρεία αγοράζεται "όπως ακριβώς είναι", ο αγοραστής αναλαμβάνει την ευθύνη για την καταβολή των όποιων ειδικών μερισμάτων και/ή την εξόφληση των όποιων υποχρεώσεων προς τους μετόχους που απορρέουν από το καταστατικό της εταιρείας και τα άρθρα του. 69

70 Εξαγορές λόγω αφερεγγυότητας • (δ) Η αγορασθείσα εταιρεία δε θα έχει ρευστοποιήσιμα στοιχεία ενεργητικού, ενώ τα ρευστά διαθέσιμα μπορεί να απαιτούνται επειγόντως, αν θέλει η εταιρεία να συνεχίσει ή να ξαναρχίσει τη λειτουργία της. Οι μεταβιβάσεις κεφαλαίων λόγω της εξαγοράς από μία άλλη επιχείρηση μπορεί να απορροφήσουν πλήρως το κεφάλαιο κίνησης της τελευταίας. 70

71 ΑΛΛΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΠΤΥΧΕΣ ΤΟΥ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΚΟΥ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ ΜΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ • Εξαγορά μάνατζμεντ: Αυτή η περίπτωση εμφανίζεται όταν οι υφιστάμενοι ιδιοκτήτες μιας επιχείρησης αποσύρονται εντελώς από τη διοίκησή της και φροντίζουν τα περιουσιακά στοιχεία της να τα πάρει μία νέα ομάδα, η οποία αποτελείται κυρίως από υπαλλήλους της επιχείρησης, παρόλο που καθήκοντα γενικού διευθυντή μπορεί να αναλάβει ένα εντελώς καινούργιο πρόσωπο. 71

72 Εξαγορά μάνατζμεντ • Συχνά οι εξαγορές μάνατζμεντ είναι συνέπεια αναδιοργάνωσης σημαντικών εταιρειών, που οδηγεί στην κατάργηση πλεοναζουσών υπηρεσιών ή κλάδων. Αυτές μπορεί να είναι κερδοφόρες, αλλά να είναι περιττές για τις ανάγκες της μητρικής εταιρείας, 72

73 Εξαγορά μάνατζμεντ • Μερικές φορές κάποιες Τράπεζες και εταιρείες παροχής επιχειρηματικών κεφαλαίων προσφέρουν ειδικά πακέτα δανείων για εξαγορά μάνατζμεντ. 73

74 Εξαγορά μάνατζμεντ • Το εξαγοραζόμενο μάνατζμεντ παρουσιάζει πολλά λειτουργικά πλεονεκτήματα: • (α) Το μάνατζμεντ είναι ελεύθερο να εισαγάγει πλουσιοπάροχα συστήματα κινήτρων που συνδέονται με τις επιδόσεις. Η επίτευξη δύσκολων στόχων μπορεί να συνοδευτεί με επίπεδα μισθού υψηλότερα από εκείνα μιας μεγαλύτερης επιχείρησης. 74

75 Εξαγορά μάνατζμεντ • (β) Οι αναποτελεσματικότητες που προηγούμενα αντιμετωπίζονταν με κατανόηση, τώρα κατακρίνονται δριμύτατα. Αυτοί που κρατούν τώρα το "τιμόνι" της επιχείρησης έχουν άμεσο προσωπικό συμφέρον για την επιτυχία της. 75

76 Εξαγορά μάνατζμεντ • (γ) Η νέα επιχείρηση μπορεί να εστιάσει την προσοχή της αποκλειστικά σε αυτό που κάνει καλύτερα, χωρίς να προβληματίζεται για τις περιφερειακές δραστηριότητες της μητρικής εταιρείας. • (δ) Οι δανειστές και οι παρέχοντες επιχειρηματικά κεφάλαια μπορεί να παρέχουν την ειδική εμπειρία των στελεχών του κορυφαίου κλιμακίου διοίκησης (για παράδειγμα, μέσω ενός μέλους του διοικητικού συμβουλίου που δεν κατέχει μόνιμη έδρα) η οποία μπορεί να λείπει από τη νέα ομάδα μάνατζμεντ. 76

77 Τα προβλήματα που παρουσοιάζει το εξαγοραζόμενο μάνατζμεντ • Μεταξύ των άλλων προβλημάτων είναι και τα εξής: • (α) Ο καθορισμός της τιμής αγοράς για τη νέα επιχείρηση. Μία συνήθης μέθοδος για την αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης είναι να εκτεθεί προς πώληση η θυγατρική ή τμήμα της και στη συνέχεια να προσφερθεί στο υφιστάμενο μάνατζμεντ η ευκαιρία να πληρώσει την υψηλότερη προσφορά. • (β) Η λήψη απόφασης για τις κατάλληλες τιμές πώλησης για το προϊόν ή τα προϊόντα του εξαγορασμένου μάνατζμεντ, αφού οι εισροές του, η συναρμολόγηση, η παραγωγή, η διανο­μή και οι λοιπές βοηθητικές υπηρεσίες είναι δική του ευθύνη και όχι της μητρικής εταιρείας. Προηγουμένως ορισμένες μορφές κόστους θα τις επωμίζονταν από κοινού με άλλα τμήματα ή θυγατρικές. 77

78 Τα προβλήματα που παρουσοιάζει το εξαγοραζόμενο μάνατζμεντ • (γ) Δεδομένου ότι ένα σημαντικό μέρος του αρχικού κεφαλαίου του εξαγορασμένου μάνατζμεντ αποτελείται κατά κανόνα από χρήματα δανείου, στα αρχικά βήματά του θα κληθεί να πληρώσει υψηλούς τόκους. Το εξαγορασμένο μάνατζμεντ, συνεπώς, είναι πολύ ευάλωτο σε μη αναμενόμενες αυξήσεις του επιτοκίου και σπάνια είναι κατάλληλο για υψηλών στόχων και γρήγορα αναπτυσσόμενες λειτουργίες με υψηλές και διευρυνόμενες απαιτήσεις για κεφάλαιο κίνησης. • (δ) Η ομάδα μάνατζμεντ μπορεί να έχει αδυναμίες. Οι τεχνικές δυνατότητες που έχουν σχέση με το μάνατζμεντ ενός τμήματος μπορεί να μην αρκούν για να ξεπεραστούν οι στρατηγικές πολυπλοκότητες που παρουσιάζει η λειτουργία μιας πλήρους επιχείρησης. 78

79 Τα προβλήματα που παρουσοιάζει το εξαγοραζόμενο μάνατζμεντ • (ε) Το προϋπάρχον εργοστάσιο και ο μηχανολογικός εξοπλισμός μπορεί να χρειάζεται γρήγορη αντικατάσταση, γεγονός που αφαιρεί σημαντικό χρηματικό ποσό από τη νέα ομάδα μάνατζμεντ. Συνεπώς δεν πρέπει να μας εκπλήσσει το γεγονός ότι το φαινόμενο του εξαγο­ρασμένου μάνατζμεντ είναι λιγότερο σύνηθες στους κλάδους έντασης κεφαλαίου από ότι στους κλάδους όπου απαιτούνται ελάχιστα πάγια στοιχεία ενεργητικού. • (στ) Μπορεί να παρουσιαστούν συγκρούσεις συμφερόντων και αναστάτωση ανάμεσα στους εργαζομένους επειδή δεν εκπληρώνονται τα όνειρα του πρώτου διαστήματος. 79

80 Συμμετοχικό μάνατζμεντ • Yπάρχει και η περίπτωση κατά την οποία καλείται μία ομάδα στελεχών για να συμμετέχει στη διοίκηση της επιχείρησης. • Συχνά τα κεφάλαια που απαιτούνται για να πεισθεί το υφιστάμενο μάνατζμεντ να αποδεχθεί το συμμετοχικό μάνατζμεντ τα προσφέρει μία εταιρεία παροχής επιχειρηματικών κεφαλαίων. • Τα κεφάλαια αυτά θα τεθούν στη διάθεση μιας ομάδας μάνατζμεντ η οποία έχει πετυχημένο ιστορικό σε επιχειρήσεις παρόμοιες με εκείνες με τις οποίες επιχειρεί να συνεργα­στεί, και η οποία φαίνεται ότι είναι σε θέση να συνεργαστεί ικανοποιητικά με την υφιστάμενη διοίκηση της επιχείρησης. 80

81 Συμμετοχικό μάνατζμεντ • Οι επιχειρήσεις που έχουν χαμηλότερες επιδόσεις από εκείνες που θα ήθελαν και θα επιθυμούσαν ισχυρότερο και πιο έμπειρο μάνατζμεντ είναι εκείνες που γίνονται στόχος ομάδων μάνατζερ που αποσκοπούν σε συμμετοχικό μάνατζμεντ. 81

82 Συμμετοχικό μάνατζμεντ • Ανάμεσα στα άλλα προβλήματα που παρουσιάζει το συμμετοχικό μάνατζμεντ είναι και τα εξής: • (α) Οι πιθανές διαφωνίες και διαμάχες ανάμεσα στο υφιστάμενο μάνατζμεντ και την "ξένη" ομάδα. • (β) Η μη καλή γνώση από την πλευρά της "ξένης" ομάδας στελεχών των ιδιαιτεροτήτων όσον αφορά την καθημερινή λειτουργία της εταιρείας. • (γ) Η αρνητική στάση των εργαζομένων της εταιρείας προς την καθιέρωση νέων και αγνώστων μεθόδων εργασίας από την "ξένη" ομάδα στελεχών. 82

83 Συμμετοχικό μάνατζμεντ • Επίσης, οι εταιρείες που επιδιώκουν το συμμετοχικό μάνατζμεντ μπορεί να μην αποκαλύ­πτουν την πραγματική έκταση του προβλήματος τους, και στη συνέχεια να αναμένουν από τους "ξένους" μάνατζερ να θεραπεύσουν στη στιγμή χρονίζοντα προβλήματα. 83

84 Εξαγοραζόμενο μάνατζμεντ από χώρες της Ευρώπης • Το φαινόμενο της εξαγοράς μάνατζμεντ είναι πολύ λιγότερο σύνηθες στις χώρες της δυτικής Ευρώπης από ότι σε άλλες χώρες. Μερικοί από τους λόγους στους οποίους οφείλεται αυτό το σχετικά χαμηλό ποσοστό είναι οι εξής: • (α) Το μεγάλο ύψος αποθεματικού (που επιβάλλεται δια νόμου σε ορισμένες χώρες-μέλη της ΕΕ) που διατηρούν πολλές εταιρείες ευρωπαϊκών χωρών. Τα αποθεματικά αυτά βοηθούν τις επιχειρήσεις να επιβιώσουν παρά την ύφεση και συνεπώς να διατηρήσουν τμήματα και θυγατρικές. 84

85 Εξαγοραζόμενο μάνατζμεντ από χώρες της Ευρώπης • (β) Η έλλειψη χρηματιστηρίου σε χώρες της Ευρώπης ώστε να υπάρχει δυνατότητα χρηματοδότησης της εξαγοράς μάνατζμεντ. • (γ) Οι υψηλοί μισθοί και οι ελκυστικές παροχές που συχνά καταβάλλονται στα στελέχη των ευρωπαϊκών εταιρειών, γεγονός που τους κάνει να μη θέλουν να αναλάβουν τους κινδύνους που σχετίζονται με μία εξαγορά μάνατζμεντ. • (δ) Το γεγονός ότι οι Τράπεζες είναι οι κυριότεροι μέτοχοι σε πολλές ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, πράγμα που σημαίνει ότι οι Τράπεζες (που συνήθως αποφεύγουν τον κίνδυνο) θα έχουν την τάση να αποθαρρύνουν την υπονόμευση εταιρειών στις οποίες έχουν σημαντικό οικονομικό συμφέρον. • (ε) Το φορολογικό καθεστώς των χωρών-μελών της ΕΕ (πλην της Βρετανίας και της Ολλανδίας) που κατά κανόνα δεν βοηθάει την εξαγορά μάνατζμεντ. 85

86 Η μετατροπή μιας δημόσιας ανώνυμης εταιρείας σε ιδιωτική • Ένα φαινόμενο στην ουσία όμοιο με την εξαγορά μάνατζμεντ είναι η μετατροπή μιας ανώνυμης εταιρείας σε εταιρεία περιορισμένης ευθύνης. Ανάμεσα στους λόγους που ευθύνονται γι' αυτό μπορεί να είναι και οι εξής: • (α) Η απέχθεια προς την καταβολή τελών χρηματιστηρίου, το κόστος της χρησιμοποίησης των εμπορικών Τραπεζών, των ασφαλιστών, κλπ. • (β) Το υψηλό διαχειριστικό κόστος για την εκτύπωση ενημερωτικών φυλλαδίων και άλλων εγγράφων που αφορούν την έκδοση μετοχών. 86

87 Η μετατροπή μιας δημόσιας ανώνυμης εταιρείας σε ιδιωτική • (γ) Οι διακυμάνσεις της αγοράς οι οποίες κατά καιρούς μειώνουν την τιμή της μετοχής της εταιρείας σε επίπεδα όπου η εταιρεία γίνεται ευάλωτη σε μία επιθετική εξαγορά. • Το ιδιοκτησιακό καθεστώς της αναδιαρθρωμένης ιδιωτικής ανώνυμης εταιρείας θα εστια­στεί σε μερικά μόνο πρόσωπα και συνεπώς θα υπάρξει μία σκόπιμη έμφαση στη χρηματοδότηση από δανειακά κεφάλαια για να αποφευχθεί η παρέμβαση "ξένων" επενδυτών. • Η διαδικασία μετατροπής είναι απλή, και η αντίστροφη από εκείνη για το σχηματισμό μιας δημόσιας ανώνυμης εταιρείας. Σημειώστε πάντως ότι η απαιτούμενη χρημα­τοδότηση για την εκ νέου αγορά των μετοχών που τώρα έχουν στα χέρια τους τρίτοι, πρέπει να προέρχεται από διανεμόμενα κέρδη και ενδέχεται να μην προέλθει με νόμιμα μέσα από άλλες πηγές. 87

88 ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ • Οι εταιρείες στην Ευρώπη: • Κάθε χώρα της ΕΕ έχει δικούς της νόμους, πρακτικές και οργανωτικές δομές. Οι κυριότερες ομοιό­τητες και διαφορές ανάμεσα στις ευρωπαϊκές εταιρείες είναι οι εξής: • (α) Όλες οι χώρες της ΕΕ διατηρούν τη βασική διάκριση ανάμεσα στις δημόσιες ανώνυμες και τις ιδιωτικές εταιρείες, παρόλο που οι νομικές προϋποθέσεις για τον ελάχιστο αριθμό μελών διοικητικού συμβουλίου και μετόχων, το ελάχιστο ύψος μετοχικού κεφαλαίου, τον έλεγχο, και τις προϋποθέσεις τεκμηρίωσης, κλπ. διαφέρουν από τη μία χώρα στην άλλη. 88

89 ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ • (β) Κάθε χώρα-μέλος διαθέτει ένα χρηματιστήριο στο οποίο μπορεί να γίνουν αγοραπωλησίες μετοχών εταιρειών, αλλά όλες αυτές οι συναλλαγές είναι (σήμερα) λιγότερες ή περισσότερες απο χώρα σε χώρα. • Παράδειγμα: Η συνολική αξία των μετοχών (κεφαλαιοποίηση) στο χρηματιστήριο του Λονδί­νου είναι υπερδιπλάσια εκείνης του χρηματιστηρίου της Γερμανίας, της Ιταλίας και της Γαλλίας μαζί. Αυτό οφείλεται σε ένα πλήθος παραγόντων: – Στις περισσότερες χώρες-μέλη της ΕΕ υπάρχουν σχετικά περισσότερες οικογενειακές επιχειρήσεις μεσαίου και μεγάλου μεγέθους από ότι στη Βρετανία. – Λιγότερες ευρωπαϊκές ανώνυμες εταιρείες είναι εισηγμένες στο χρηματιστήριο της χώρας τους. Αντίθετα τείνουν να εξασφαλίζουν μετοχικό κεφάλαιο μέσω μεγάλων επενδυτών. Για παράδειγμα, στο χρηματιστήριο της Φραγκφούρτης είναι εισηγμένες λιγότερες από 650 γερμανικές εταιρείες, ενώ στο χρη­ματιστήριο του Λονδίνου είναι εισηγμένες πάνω από βρετανικές εταιρείες. Στην Ιταλία ο αριθμός των εταιρειών που είναι εισηγμένες στο χρηματιστήριο εγγίζει τις 200, ενώ η συντριπτική πλειοψηφία από αυτές έχουν διαθέσει λιγότερες από τις μισές μετο­χές τους στο κοινό. – Οι Τράπεζες σε πολλές χώρες-μέλη της ΕΕ επενδύουν απευθείας και σε σημαντικό βαθμό σε εταιρείες (ειδικότερα στη Γερμανία). Εκπρόσωποι των Τραπεζών είναι μέλη του διοικητικού συμβουλίου των εταιρειών και βοηθούν στον έλεγχο της επιχείρησης. – Στις ευρωπαϊκές χώρες πλην της Βρετανίας είναι σύνηθες φαινόμενο η έκδοση ομολό­ γων και η χρηματοδότηση μέσω δανεισμού. 89

90 ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ • (γ) Είναι συνήθης πρακτική (και σε μερικές χώρες είναι νομική υποχρέωση) να υπάρχει διοι­κητικό συμβούλιο δύο βαθμίδων. Σε πολλές χώρες-μέλη της ΕΕ είναι υποχρεωτική η συμμετοχή κάποιων εργαζομένων στα εποπτικά συμβούλια. • (δ) Οι μετοχικές εταιρείες των ευρωπαϊκών χωρών όταν εκδίδουν μετοχές υποχρεούνται να δίνουν ενημερωτικό φυλλάδιο σχετικά με τη δομή, το ιστορικό, τα ονόματα των διευθυντών, ισολογισμούς και καταστάσεις ζημιών και κερδών για τα τε­λευταία χρόνια, κλπ. • (ε) Σε κάποιες ευρωπαϊκές χώρες οι προϋποθέσεις για διενέργεια ελέγχων είναι λιγότερο ή περισσότερο αυστηρές από εκείνες που ισχύουν σε κάποιες αλλες. 90

91 Η δομή της εταιρείας στις χώρες της ΕΕ • Οι μετοχές στις μεσαίες έως μεγάλες ευρωπαϊκές εταιρείες τείνουν να προσκολλούνται σε θεσμικούς επενδυτές (μεταξύ των οποίων και Τράπεζες) εξαπολύοντας έτσι βρετανικού τύπου "νυχτερινές επιδρομές", επιθετικές εξαγορές, ανταγωνιστικές προσφορές, και καταφεύγουν σε κάθε λογής τεχνάσματα που στην ουσία είναι άγνωστα σε πολλές χώρες της ΕΕ. • Τα πλεονεκτήματα αυτής της κατάστασης είναι τα εξής: • (α) Οι εταιρείες μπορούν να υιοθετήσουν μακροχρόνιες προοπτικές, να επενδύσουν, να επεκτα­θούν και να αναπτυχθούν χωρίς να χρειάζεται να επαγρυπνούν συνεχώς για πιθανές ανεπι­θύμητες εξαγορές. • (β) Παρέχει μία σταθερή βάση πάνω στην οποία μπορεί η μακροικονομία να στηριχτεί και να ευημερήσει. 91

92 Η δομή της εταιρείας στις χώρες της ΕΕ • Τα μειονεκτήματα είναι τα εξής: • (α) Η έλλειψη μιας ελεύθερης ανταγωνιστικής αγοράς για την αγοραπωλησία εταιρειών θα μπορούσε να σημαίνει ότι οι πόροι δεν κατανέμονται προς τις πιο αποδοτικές χρήσεις τους. • (β) Δεν υπάρχει κάποιος ευρύτατα διαδεδομένος μηχανισμός αγοράς για την αξιολόγηση της θέσης των εταιρειών. 92

93 Εναρμόνιση της νομοθεσίας για τις εταιρείες μέσα στην ΕΕ • Η ΕΕ επιχειρεί να εξαλείψει όλες τις σημαντικές διαφορές ανάμεσα στη νομοθεσία περί εται­ρειών των χωρών-μελών, έτσι ώστε να λειτουργούν οι εταιρείες και να ανταγωνίζονται σε πραγ­ματικά ίσους όρους σε όλη την έκταση της ΕΕ. Γι' αυτόν το λόγο το Συμβούλιο Υπουργών έχει εκδώσει μία σειρά από Οδηγίες, σχέδια Οδηγιών, και συστάσεις στο θέμα αυτό. 93

94 Οδηγίες για τις οποίες επιτεύχθηκε συμφωνία • Οδηγίες έχουν ήδη εκδοθεί και έχει επιτευχθεί συμφωνία στα παρακάτω θέματα: • (α) Για την αποκάλυψη πληροφοριών εκ μέρους εταιρειών, για οικονομικές προϋποθέσεις (π.χ. ελάχιστο καταβεβλημένο κεφάλαιο για τις ανώνυμες εταιρείες), για το περιεχόμενο των λογαριασμών της εταιρείας (συμπεριλαμβανομένων των ενοποιημένων λογαριασμών των εταιρειών χαρτοφυλακίου). • (β) Για τις ελάχιστες προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούν οι ελεγκτές των εταιρειών, • (γ) Για τις διαδικασίες ίδρυσης μιας εταιρείας. • (δ) Για τις ευθύνες που έχουν οι μητρικές εταιρείες κατά τη λειτουργία τους καθώς και τις υποχρεώσεις των θυγατρικών. 94

95 Οδηγίες για τις οποίες επιτεύχθηκε συμφωνία • (ε) Για την υποχρέωση των μετόχων των εισηγμένων σε χρηματιστήρια εταιρειών της ΕΕ να αποκαλύψουν το πλήθος των μετοχών που διαθέτουν όταν φτάσουν ένα από τα εξής πέντε όρια (10%, 20%, 33%, 50% και 66%). • (στ) Για το χαρακτήρα και την έκταση των πληροφοριών που θα συμπεριληφθούν στο έντυπο ενημερωτικό φυλλάδιο της εταιρείας, όταν διαθέτουν μετοχές στο κοινό για πρώτη φορά. 95

96 Οδηγίες για τις οποίες επιτεύχθηκε συμφωνία • (ζ) Για τις πληροφορίες που πρέπει να δοθούν στις αρχές μιας χώρας-μέλους από τον κλάδο μιας εταιρείας που δραστηριοποιείται σε κάποια άλλη χώρα-μέλος. • (η) Μία σημαντική συμφωνία είναι ότι από εδώ και πέρα όλες οι χώρες-μέλη πρέπει να επιτρέ­ πουν την ύπαρξη μονοπρόσωπης ανώνυμης εταιρείας με απλοποιημένους κανόνες σχετικά με τις ετήσιες γενικές συνελεύσεις και άλλες προϋποθέσεις που αφορούν διαδικασίες. 96

97 Ευρωπαϊκές Ομάδες Οικονομικών Συμφερόντων • Αυτές είναι συνδυασμοί ευρωπαϊκών επιχειρήσεων (εταιρείες ή ατομικές επιχειρήσεις) που εκτεί­νονται σε περισσότερες από δύο χώρες-μέλη της ΕΕ. Ο σκοπός τους είναι να οργανώνουν από κοινού δραστηριότητες μάρκετινγκ καθώς και Έρευνα & Ανάπτυξη, ή να υλοποιούν συγκεκρι­μένα προγράμματα. Ωστόσο, μία Ευρωπαϊκή Ομάδα Οικονομικών Συμφερόντων δεν πρέπει να επιδιώκει να αποκομίσει κέρδη μόνο και μόνο για να κερδίσει. 97

98 Ευρωπαϊκές Ομάδες Οικονομικών Συμφερόντων • Μερικά από τα πλεονεκτήματα μιας Ευρωπαϊκής Ομάδας Οικονομικών Συμφερόντων είναι τα εξής: • (α) Οικονομίες κλίμακας που προκύπτουν από το συνδυασμό των λειτουργιών πολλών επιχει­ ρήσεων. • (β) Κάθε οργανισμός-μέλος διατηρεί την ανεξαρτησία του. • (γ) Εξασφάλιση ενός μέσου με το οποίο οι μικρές επιχειρήσεις μπορούν να υποβάλουν προσφο­ρά για να εξασφαλίσουν μεγάλες "δουλειές". 98

99 Ευρωπαϊκές Ομάδες Οικονομικών Συμφερόντων • (δ) Οι μικρές επιχειρήσεις έχουν τη δυνατότητα να εισέλθουν σε νέους τομείς εργασίας και σε άγνωστα εδάφη. • (ε) Από κοινού ανάληψη των κινδύνων. • (στ) Οι Ομάδες μπορούν να δημιουργηθούν από διαφορετικές μορφές οργανισμών (εταιρείες, ατομικές επιχειρήσεις, κλπ.) και από διαφορετικά μεγέθη επιχειρήσεων. • (ζ) Η ευκολία με την οποία μία Ομάδα μπορεί να δημιουργηθεί και να διαλυθεί. Μία Ομάδα μπορεί να δημιουργηθεί μετά από την ομόφωνη απόφαση των μελών της, ή να διαλυθεί αυτόματα κατά την ημερομηνία που προβλέπει κάποια συμφωνία ή όταν επιτεύχθηκε ο σκοπός για τον οποίο δημιουργήθηκε η Ομάδα. 99

100 Ευρωπαϊκές Ομάδες Οικονομικών Συμφερόντων • Τα προβλήματα μιας Ευρωπαϊκής Ομάδας Οικονομικών Συμφερόντων είναι τα εξής: • (α) δεν μπορεί να δεχθεί επενδύσεις από το κοινό. • (β) δεν πρέπει να ελέγχει τις κινήσεις κάθε επιχείρησης-μέλους. • (γ) φορολογείται σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία όπως και κάθε άλλη επιχείρηση. • (δ) δεν μπορεί να εμπορευθεί και να επιδιώξει τον προσπορισμό κέρδους από τους πελάτες της. 100

101 ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΙ, ΔΙΚΑΙΟΧΡΗΣΗ, ΚΑΙ ΠΟΛΥΕΘΝΙΚΕΣ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ • Συνεταιρισμοί: Είναι επιχειρήσεις οι οποίες ακολουθούν την αρχή σύμφωνα με την οποία κάθε μέλος έχει μία ψήφο, ανεξάρτητα από το μέγεθος της συνεισφοράς του σε αυτές. • Οι συνεταιρισμοί εργαζομένων (που μερικές φορές λέγονται και συνεταιρισμοί παραγωγών) ανήκουν σε εργαζομένους που εκλέγουν οι ίδιοι το μάνατζμεντ και μοιράζουν μεταξύ τους τα κέρδη. • Οι συνεταιρισμοί κατανα­λωτών ανήκουν σε πελάτες. Ένας συνεταιρισμός καταναλωτών αγοράζει και διανέμει αγαθά, ενώ συχνά αγοράζει μεταποιητικές μονάδες και πηγές πρώτων υλών οι οποίες συμβάλλουν στα τελικά προϊόντα. 101

102 ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΙ, ΔΙΚΑΙΟΧΡΗΣΗ, ΚΑΙ ΠΟΛΥΕΘΝΙΚΕΣ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ • Ένας συνεταιρισμός μπορεί να αποκτήσει περιορισμένη ευθύνη είτε εγγραφόμενος στα οικεία μητρώα ως ανώνυμη εταιρεία σύμφωνα με την Εμπορική νομοθεσία και συμπεριλαμβά­ νοντας αρχές που αφορούν τους συνεταιρισμούς στο καταστατικό και στα άρθρα του, ή σύμφωνα με το νόμο περί συνεταιρισμών που ορίζει συγκεκριμένες προϋποθέσεις για τη διαχείριση των συνεταιρισμών που έχουν καταχωρηθεί στα οικεία μητρώα με αυτόν τον τρόπο. Ο νόμος περί συνεταιρισμών καλύπτει τα εξής θέματα: 102

103 ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΙ, ΔΙΚΑΙΟΧΡΗΣΗ, ΚΑΙ ΠΟΛΥΕΘΝΙΚΕΣ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ • Ο νόμος περί συνεταιρισμών καλύπτει τα εξής θέματα: • (α) αν μέλη θα γίνονται μόνο οι ιδρυτές του συνεταιρισμού ή αν θα είναι μέλη όλοι οι εργαζό­μενοι • (β) πώς θα μοιράζονται τα πλεονάζοντα περιουσιακά στοιχεία του συνεταιρισμού όταν διαλυθεί • (γ) τα κέρδη που θα μοιράζονται σε μέλη και σε λοιπά πρόσωπα που δανείζουν ή έχουν επενδύ­ σει στο συνεταιρισμό. 103

104 Τα πλεονεκτήματα των συνεταιρισμών • Ανάμεσα στα πλεονεκτήματα των συνεταιρισμών περιλαμβάνονται: • α) η ισότιμη διανομή των κερδών στους εργαζομένους ή καταναλωτές, • β) οι χαμηλότερες τιμές μέσω κατάργησης ενδιάμε­σων φάσεων της παραγωγής και της διανομής, και • γ) η δυνατότητα βελτίωσης των εργασιακών σχέσεων. 104

105 Τα μειονεκτήματα των συνεταιρισμών • Τα μειονεκτήματα είναι τα εξής: • (α) Η πιθανή έλλειψη αφοσίωσης στις αρχές του συνεταιρισμού από μερικούς εργαζομένους. • (β) Οι διαμάχες που ανακύπτουν ανάμεσα στις αρχές του συνεταιρισμού και την ανάγκη για εμπορική επιτυχία. • (γ) Στελέχη του προσωπικού με καλύτερα προσόντα ή περισσότερη εμπειρία μπορεί να μη θέλουν να έχουν την ίδια δικαιοδοσία διοίκησης με τους πιο άπειρους συναδέλφους τους, ειδικότερα όταν μερικά μέλη έχουν συνεισφέρει περισσότερο κεφάλαιο, χρόνο ή εξοπλισμό από ότι τα υπόλοιπα. 105

106 Τα μειονεκτήματα των συνεταιρισμών • Τα μειονεκτήματα είναι τα εξής: • (δ) Οι δυσκολίες εξεύρεσης νέων μελών που να διαθέτουν πολύ χρήσιμες τεχνικές και επιχει­ρηματικές δεξιότητες και τα οποία δείχνουν σημαντικό ενδιαφέρον για ένταξη στο συνεται­ρισμό. Αυτό μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα να χρειάζεται η επιχείρηση να προσλάβει έμπειρους εργαζόμενους είτε ως υπαλλήλους χωρίς δικαίωμα ψήφου είτε ως υπεργολά­βους. Γι' αυτό και ο συνεταιρισμός αρχίζει να ενεργεί ως συμβατικός εργοδότης και ανα­ μειγνύεται σε διαμάχες που αφορούν τις εργασιακές σχέσεις, σε διαδικασίες απολύσεων και προσφυγών, σε διαπραγματεύσεις για τους μισθούς, κλπ. 106

107 Δικαιόχρηση • Μία συμφωνία δικαιόχρησης δίνει τη δυνατότητα σε μία μικρή επιχείρηση (με ή χωρίς περιορισμένη ευθύνη) να υιοθετήσει ένα πλήρες επιχειρησιακό στιλ που έχει ήδη αναπτυ­χθεί από ένα μητρικό οργανισμό. • Η δικαιόχρηση αποκτά όλο και πιο μεγάλη σπουδαιότητα στα εστιατόρια γρήγορης εστίασης, γραφεία ενοικίασης αυτοκινήτων, πρατήρια βενζίνης, εκτυπω­τικές μονάδες, συνεργεία αυτοκινήτων, και πολλούς άλλους τομείς. 107

108 Δικαιόχρηση • Οι δικαιοδόχοι αγοράζουν το δικαίωμα να διαθέτουν στην αγορά κάποιο προϊόν ή υπηρεσία με την επωνυμία και το εμπορικό σήμα του δικαιοπάροχου, αλλά και να χρησιμοποιούν καλά εδραιωμένες επιχειρησιακές μεθό­ δους. • Το σύστημα αυτό έδωσε τη δυνατότητα σε πολλούς να ιδρύσουν επιχειρήσεις οι οποίες διαφορετικά θα ήταν αδύνατο να ιδρυθούν λόγω έλλειψης χρημάτων, επιχειρησιακής γνώσης και τεχνολογικών εμπειριών. • Οι δικαιοδόχοι καλύπτονται από μία προστατευτική ομπρέλα των εξειδικευμένων δεξιοτήτων, πόρων και εμπειριών που κατέχουν ήδη τα στελέχη του μητρικού οργανισμού. 108

109 Δικαιόχρηση • Με αντάλλαγμα ένα αρχικό ποσό συν ένα ποσό που καταβάλλεται συνεχώς ως δικαιώματα, ο λαμβάνων την άδεια αποκτά ένα πολύ γνωστό όνομα που το υποστηρίζουν ένα πλήθος από βοηθητικές υπηρεσίες μεταξύ των οποίων είναι η λήψη δανείων, η εκπαίδευση σε θέματα διοί­ κησης επιχειρήσεων, οι τεχνικές συμβουλές και κατευθύνσεις (πιθανότατα οδηγίες) όσον αφορά την τιμολογιακή πολιτική. Αν ο δικαιοπάροχος είναι κάποιος κατασκευαστής, ο δικαιοδόχος συνήθως πρέπει να αγοράζει προμήθειες (για παράδειγμα, το κρέας για τα χάμπουργκερ, τα ανταλλακτικά, τα συστατικά για τα οινοπνευματώδη ποτά ή αναψυκτικά) από τον εκχωρούντα την άδεια σε τιμές που καθορίζει η μητρική επιχείρηση, η οποία αναλαμβάνει και τη διαφήμιση σε επίπεδο χώρας. • Για να πετύχει ένα προϊόν που εμφανίζεται σε μία αγορά με τη μέθοδο της δικαιόχρησης, χρειάζεται μία σταθερή ζήτηση σε όλη τη χώρα, μία ενιαία εικόνα, και μεθόδους παραγωγής και παρουσίασης που να μπορούν να τυποποιηθούν. 109

110 Τα πλεονεκτήματα για τους δικαιοπαρόχους • Μερικά από τα πλεονεκτήματα για τους δικαιοπαρόχους είναι τα εξής: • (α) Οι δικαιοδόχοι είναι αυτοαπασχολούμενοι και όχι υπάλληλοι της μητρικής επιχείρησης. Γι' αυτό οι λαμβάνοντες την άδεια θα έχουν υψηλά κίνητρα να πετύχει η δική τους επιχεί­ρηση. Δεν εκδηλώνονται απεργίες, δεν υπονομεύεται η πορεία προς την επιτυχία και δεν εμφανίζονται άλλα προβλήματα εργασιακών σχέσεων. • (β) Η επέκταση των δικτύων της λιανικής διανομής έχει έξοδα, επειδή οι δικαιοδόχοι επωμί­ζονται το μεγαλύτερο μέρος του κόστους, και το σημαντικότερο, αναλαμβάνουν τον κίνδυνο της αποτυχίας. 110

111 Τα πλεονεκτήματα για τους δικαιοπαρόχους • (γ) Υπάρχει δυνατότητα για είσοδο σε νέα και άγνωστα τμήματα αγοράς χρησιμοποιώντας τις δεξιότητες, τις εμπειρίες, και τις γνώσεις γύρω από αυτά που συμβαίνουν στην τοπική αγορά που διαθέτουν οι δικαιοδόχοι. • (δ) Δεδομένου ότι κάποια μεγάλα δίκτυα διανομής συνδέονται με τις προμήθειες από μεμονω­μένες εταιρείες, παρουσιάζονται ευκαιρίες για αγορές σε μεγάλη ποσότητα πρώτων υλών με μεγάλη έκπτωση. 111

112 Τα πλεονεκτήματα για τους δικαιοπαρόχους • (ε) Καθώς επεκτείνεται μία επιχείρηση που λειτουργεί με αυτό το σύστημα, τα εμπορικά σήμα­τα, οι ονομασίες μάρκας και τα στιλ προϊόντος γίνονται ευρύτερα γνωστά στο κοινό. Η επωνυμία του εκχωρούντος την άδεια αποκτά διεθνή αναγνώριση. • (στ) Ο πυρήνας του οργανισμού του δικαιοπαρόχου παραμένει μικρός και τα γενικά έξοδα είναι χαμηλά. Από μία περιορισμένη κεφαλαιακή βάση μπορούν να προκύψουν μεγάλα κέρδη. Επιπλέον, τα συνήθη διαχειριστικά προβλήματα αντιμετωπίζονται από τα επί μέρους κα­ταστήματα και όχι από το κεντρικό γραφείο. 112

113 Τα μειονεκτήματα για τους δικαιοπαρόχους • Τα μειονεκτήματα από την οπτική γωνία του δικαιοπαρόχου είναι τα εξής: • α) χάνει τον έλεγχο επί των καθημερινών λειτουργιών • β) οι συνολικές αποδόσεις είναι μικρότερες από ότι αν εισέπραττε όλα τα έσοδα από τις πωλήσεις και όχι απλώς τα δικαιώματα. • γ) Άλλα προβλήματα ανακύπτουν από το γεγονός ότι οι δικαιοδόχοι είναι ανεξάρτητες επιχειρήσεις και όχι υπάλληλοι και, συνεπώς, δεν μπορούν να απολυθούν, ενώ ο τερματισμός της ισχύος ενός συμβολαίου μπορεί να είναι δύσκολος. 113

114 Τα μειονεκτήματα για τους δικαιοπαρόχους • δ) Κατά κανόνα, οι λαμβάνοντες την άδεια θεωρούν εαυτούς ως ιδιοκτήτες του καταστήματος τους (ενώ δεν είναι) και δε δέχονται τις παρεμβάσεις από τη μητρική εταιρεία. • ε) Επίσης οι δικαιοδόχοι μπορούν να μάθουν μία δουλειά από την πρώτη μέχρι την τελευταία της λεπτομέρεια όσο διάστημα ισχύει το συμβόλαιο και μετά, αφού λήξει, μπορούν να ιδρύσουν μία ανταγωνιστική επιχείρηση. 114

115 Τα πλεονεκτήματα για τους δικαιοδόχους • Το δικαίωμα χρήσης μιας επωνυμίας μπορεί να αγοραστεί (συχνά με κάποιο δάνειο που για τη χορήγησή του φροντίζει ο δικαιοπάροχος) με πολύ λιγότερα χρήματα από εκείνα που πρέπει να δοθούν για μία ήδη λειτουργούσα επιχείρηση. • Τα θέματα διαφήμισης, τεχνικών εξελίξεων και έρευνας αγοράς τα αναλαμβάνει η μητρική εταιρεία. 115

116 Τα πλεονεκτήματα για τους δικαιοδόχους • Τα καταστήματα παίρνουν συμβουλές για τον τρόπο τήρησης των λογιστικών βιβλίων, τις φορολογικές υποχρεώσεις, την εκπαίδευση του προσωπικού, τον έλεγχο του αποθέματος, τη διάταξη του χώρου του καταστήματος, και ούτω καθεξής. • Ο ανταγωνισμός είναι περιορισμένος επειδή οι δικαιοπάροχοι δεν εκχωρούν περισσότερες από μία άδεια μέσα σε μία συγκεκριμένη περιοχή. 116

117 Τα μειονεκτήματα για τους δικαιοδόχους • Από την άλλη μεριά στους δικαιοδόχους δε γίνονται διακρίσεις στα προϊόντα, στη διάταξη του χώρου της επιχείρησης ή στις μεθόδους εργασίας. • Οι εκχωρούντες την άδεια μπορούν να χρεώσουν αδικαιολόγητα υψηλές τιμές για τις πρώτες ύλες και, σε αντίθεση με αυτό που συμβαί­νει με τις συνηθισμένες επιχειρήσεις, τα καταστήματα που λειτουργούν με το σύστημα δικαιόχρησης δεν μπορούν να πουληθούν χωρίς σχετική άδεια από τον εκχωρούντα την άδεια. 117

118 Τα μειονεκτήματα για τους δικαιοδόχους • Μερικά άλλα προβλήματα είναι τα εξής: • (α) Η εικόνα μάρκας του προϊόντος που διατίθεται στην αγορά με το σύστημα δικαιόχρησης μπορεί να απαξιωθεί για λόγους που δεν ελέγχει ο δικαιοδόχος. • (β) Επειδή τα δικαιώματα εκφράζονται πάντα ως σταθερό ποσοστό επί του κύκλου εργασιών, οι σκληρά εργαζόμενοι και πετυχημένοι λήπτες αδείας θα πρέπει να πληρώνουν διαρκώς υψη­λότερα ποσά στους εκχωρούντες την άδεια. Όμως όσοι δικαιοδόχοι αποτύχουν, χάνουν τα πάντα. 118

119 Τα μειονεκτήματα για τους δικαιοδόχους • (γ) Τα συμβόλαια δικαιόχρησης καλύπτουν σχετικά μικρές χρονικές περιόδους, που συνήθως είναι πέντε χρόνια. Ένας πετυχημένος δικαιοδόχος που αύξησε την κερδοφορία ενός κα­ταστήματος θα διαπιστώσει ότι χάνει την επιχείρηση μετά τη λήξη του συμβολαίου. Ο εκχωρών την άδεια μπορεί στη συνέχεια να ζητήσει μεγαλύτερο ποσό για δικαιώματα ανά­ λογα με την αυξημένη αξία που απέκτησε το συγκεκριμένο κατάστημα. 119

120 Πολυεθνικές εταιρείες • Η πολυεθνική εταιρεία είναι μία επιχείρηση η οποία έχει της έδρα της σε μία χώρα, αλλά ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα σε πολλές. Το μάνατζμεντ μιας πολυεθνικής εταιρείας είναι υπεύθυνο για τη λειτουργία της σε όλα τα μέρη του κόσμου. Συνεπώς, το διοικητικό της συμβού­λιο μπορεί να περιλαμβάνει δύο βαθμίδες και συγκεκριμένα ένα στρατηγικό συμβούλιο, το οποίο καθορίζει την πολιτική σε παγκόσμιο επίπεδο, και ένα ή περισσότερα εθνικά συμβούλια που είναι αρμόδια για την υλοποίηση της συγκεκριμένης αυτής πολιτικής σε συγκεκριμένες χώρες. Επίσης, η τοπική διοίκηση πρέπει να έχει σχέση με τις γεωγραφικές περιοχές που εξυπηρετεί η εταιρεία. 120

121 Πολυεθνικές εταιρείες • Οι σημαντικότερες διαφορές ανάμεσα στις πολυεθνικές εταιρείες και τις επιχειρήσεις που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα σε μία χώρα είναι οι εξής: • (α) Τα τμήματα που ασχολούνται με την αγορά κάθε χώρας ίσως πρέπει να αντικατασταθούν με τμήματα που ασχολούνται με τμήματα αγοράς που δεν ανήκουν μόνο σε μία, αλλά σε περισσότερες χώρες. • (β) Οι διαδικασίες πρόσληψης, εκπαίδευσης, αξιολόγησης και προώθησης πρέπει να λαμβά­νουν υπόψη τους όλες τις χώρες. 121

122 Πολυεθνικές εταιρείες • (γ) Επειδή δραστηριοποιούνται σε πολλές χώρες και τμήματα αγοράς, οι ευκαιρίες για διαφο­ροποίηση είναι συνήθως μεγαλύτερες για τις πολυεθνικές παρά για άλλα είδη επιχειρήσεων. Μεταξύ των άλλων θεμάτων που έχουν σχέση με τη διαφοροποίηση είναι και τα εξής: – η επιλογή εθνικών αγορών για τελικά προϊόντα – η θέση των εγκαταστάσεων παραγωγής – οι πηγές πρώτων υλών – το ζήτημα του αν πρέπει να παράγονται κάποια εξαρτήματα κάπου συγκεκριμένα, να αγοράζονται από κάποια συγκεκριμένη περιοχή, να εισάγονται από κάποια άλλη θυ­γατρική της πολυεθνικής που βρίσκεται σε άλλη χώρα ή αν πρέπει να αγοράζονται και να εισάγονται από τις υπόλοιπες χώρες του κόσμου. • (δ) Οι πολυεθνικές, λόγω του μεγέθους τους μπορούν να αναλάβουν μεγαλύτερο κίνδυνο από ότι οι εγχώριοι ανταγωνιστές τους. Μία ζημία σε κάποια χώρα μπορεί να αντισταθμιστεί με τα κέρδη σε κάποια άλλη. 122

123 Οργανωτική δομή των πολυεθνικών εταιρειών • Οι πολυεθνικές εταιρείες μπορεί να επιλέξουν από ένα πλήθος πιθανών μορφών οργάνωσης και κυρίως μία από τις εξής: – Τη δομή της διεθνούς θυγατρικής – Τη δομή της διεθνούς διεύθυνσης – Τη δομή με βάση τα γεωγραφικά χαρακτηριστικά – Τη δομή με βάση το προϊόν – Τη δομή της μήτρας 123

124 Η δομή της διεθνούς θυγατρικής • Στην περίπτωση αυτή, η μητρική εταιρεία αναλαμβάνει όλες τις κύριες δραστηριότητες της λειτουργίας του οργανισμού (συνήθως και την παραγωγή), αλλά συγκροτεί μία σειρά από διοι­κητικά συμβούλια θυγατρικών επιχειρήσεων, το καθένα από τα οποία είναι υπεύθυνο για την ανάπτυξη μιας συγκεκριμένης αγοράς και την ενημέρωση των κεντρικών γραφείων για τα πε­πραγμένα της. Αυτή είναι μία απλή και ανέξοδη μέθοδος για τη διεθνή οργάνωση, που εξασφα­λίζει λύσεις σε αντιδράσεις που συμβαίνουν λόγω αλλαγών στις τοπικές συνθήκες, ενώ διατη­ρείται ουσιαστικός κεντρικός έλεγχος. • Μεταξύ των άλλων προβλημάτων που παρουσιάζει αυτή η μέθοδος είναι: η ανάγκη για εκτενείς επαφές και συντονιστικές ενέργειες, καθώς και η τάση που έχουν τα διοικητικά συμβού­λια των θυγατρικών να αντικατοπτρίζουν (πιθανόν με άστοχο τρόπο) τη δομή της μητρικής εταιρείας. Κάποιες άστοχες στρατηγικές ενδεχομένως να εφαρμοστούν στις θυγατρικές, ενώ τα τοπικά στελέχη μπορεί να χάσουν την οπτική επαφή με τους παγκόσμιους στόχους του οργα­νισμού. 124

125 Η δομή της διεθνούς διεύθυνσης • Οι διεθνείς διευθύνσεις των πολυεθνικών εταιρειών παρέχουν υπηρεσίες υποστήριξης σε θέματα μάρκετινγκ, παραγωγής, οικονομικών, διανομής, κλπ. στις μονάδες της εταιρείας που λειτουρ­γούν σε διάφορες χώρες του κόσμου. Οι διευθύνσεις μπορούν να οργανωθούν με βάση κάποια κεντρικά υπαγορευόμενα ή αποκεντρωμένα πρότυπα αναφοράς. Οι διεθνείς διευθύνσεις παρέχουν στην επιχείρηση ένα εύχρηστο εργαλείο για την ανάπτυξη μιας πολυεθνικής στρατηγικής, ενώ οι αποφάσεις για διεθνή θέματα λαμβάνονται στην καρδιά της επιχείρησης. Οι διευθύνσεις αποκτούν εμπειρία και δεξιότητες στην άσκηση διεθνούς επιχειρη­ματικής δραστηριότητας. 125

126 Η δομή της διεθνούς διεύθυνσης • Τα μειονεκτήματα αυτής της μορφής οργάνωσης είναι: • α) η πιθανή αδυναμία για τη διαχεί­ριση πάρα πολύ διαφορετικών οργανισμών που δραστηριοποιούνται σε διάφορες χώρες του κόσμου, • β) το ενδεχόμενο σύγκρουσης ανάμεσα σε εγχώριες και διεθνείς διευθύνσεις, και • γ) ο κίνδυνος να μη λάβει το ανώτερο κλιμάκιο μάνατζμεντ των κεντρικών γραφείων σοβαρά τις διεθνείς διευθύνσεις. 126

127 Προβλήματα στελέχωσης πολυεθνικών εταιρειών • Η πολυεθνική εταιρεία πρέπει να αποφασίσει αν θα προσλάβει προσωπικό από τις φιλοξενούσες χώρες, ή αν θα πρέπει να στηριχτεί αποκλειστικά και μόνο σε προσωπικό από το εξωτερικό. Τα τοπικά στελέχη γνωρίζουν καλά τις συνθήκες που επικρατούν εκεί, αλλά μπορεί να μην είναι εξίσου αξιόλογα με τα στελέχη που προέρχονται από κάποια άλλη χώρα. • Επίσης τα στελέχη που προέρχονται από τη χώρα στην οποία η πολυεθνική εταιρεία έχει τα κεντρικά της γραφεία μπορεί να μην είναι σε θέση να ανταποκριθούν σε όλα τα καθήκοντα που αφορούν τη λειτουργία της επιχείρησης στο εξωτερικό. 127

128 Προβλήματα στελέχωσης πολυεθνικών εταιρειών • Μπορεί να υπάρχουν προβλήματα γλώσσας, πολιτισμικές διαφορές μεταξύ περιοχών που αυτά τα στελέχη δεν μπορούν να καταλάβουν, και γενικά να μη γνωρίζουν τις συνθήκες που επικρατούν στο εξωτερικό. • Ειδικά προβλήματα παρουσιάζονται κατά την εργασία σε υπανάπτυκτες οικονομίες, αφού αυτές μπορεί να μη διαθέτουν τις δυνατότητες μόρφωσης και εκπαίδευσης που στις προηγμένες οικονομίες δημιουργούν έμπειρα και αξιόλογα στελέχη μάνατζμεντ. 128

129 Τα πλεονεκτήματα των πολυεθνικών εταιρειών • Οι πολυεθνικές εταιρείες μπορούν να δημιουργήσουν οικονομίες κλίμακας στην παραγωγή, τη διανομή, την αξιοποίηση στελεχών, την προμήθεια πόρων και την κατανομή σε παγκόσμια κλίμακα. • Επίσης έχουν εύκολη πρόσβαση στις παγκόσμιες κεφαλαιαγορές και συνεπώς μπορούν να χρηματοδοτούν τεράστια επενδυτικά προγράμματα με τεράστιες παραγωγικές δυνατότητες. • Νέες ιδέες, νέες τεχνολογίες και επιχειρησιακές μέθοδοι μεταβιβάζονται από τις βιομηχανικές προς τις αναπτυσσόμενες χώρες. 129

130 Τα πλεονεκτήματα των πολυεθνικών εταιρειών • Οι τεράστιες ποσότητες πόρων μιας πολυεθνικής εταιρείας δίνουν τη δυνατότητα διεξαγωγής σε παγκόσμια κλίμακα έρευνας σχετικά με το προϊόν, τις διαδικασίες και το μάρκετινγκ. • Τα στελέχη μάνατζμεντ μπορούν να εκπαιδευτούν και να βελτιω­θούν όσο το δυνατόν καλύτερα. • Με την πολυεθνική εταιρεία μπορούν να εξασφαλιστούν όλα τα πλεονεκτήματα της διεθνούς εξειδίκευσης. • Η προμήθεια των πόρων γίνεται από εκεί όπου οι πόροι είναι διαθέσιμοι στο χαμηλότερο κόστος, και το τελικό προϊόν πωλείται εκεί όπου η ζήτηση γι' αυτό είναι υψηλότερη. 130

131 Μειονεκτήματα σχετικά με τις πολυεθνικές εταιρείες • Στις ειδικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν μερικές φορές οι πολυεθνικές εταιρείες περιλαμβά­νονται και οι εξής: • (α) Η αποδοτικότητα μιας λειτουργίας στο εξωτερικό μπορεί να επηρεαστεί από πολλούς πα­ράγοντες που δεν μπορεί να ελέγξει η μητρική εταιρεία. • (β) Τα προβλήματα επικοινωνίας μπορεί να εμποδίσουν την ανάπτυξη ενός αποτελεσματικού παγκόσμιου συστήματος πληροφοριών διοίκησης. 131

132 Μειονεκτήματα σχετικά με τις πολυεθνικές εταιρείες • (γ) Για να συγκριθεί η κερδοφορία των διαφόρων ξένων θυγατρικών είναι απαραίτητο να με­τατραπούν τα κέρδη από το τοπικό νόμισμα σε ένα νόμισμα βάσης, π.χ. Ευρώ. Όμως τότε τα δημοσιευόμενα αποτελέσματα θα εξαρτώνται σε σημαντικό βαθμό από τις αυξομειώσεις στην ισοτιμία ανάμεσα στο τοπικό νόμισμα και το νόμισμα που επιλέχθηκε ως βάση. 132

133 Μειονεκτήματα σχετικά με τις πολυεθνικές εταιρείες • (δ) Οι πολυεθνικές εταιρείες υπάγονται στη νομοθεσία περισσότερων από μίας χωρών. Η νο­ μοθεσία μιας φιλοξενούσας χώρας μπορεί να προβλέπει ότι ένα ελάχιστο ποσοστό των μελών του τοπικού διοικητικού συμβουλίου της πολυεθνικής θα είναι υπήκοοι της χώρας αυτής, ή ότι κάποιο συγκεκριμένο ποσοστό του μετοχικού κεφαλαίου μιας θυγατρικής της πολυεθνικής θα βρίσκεται στα χέρια υπηκόων της χώρας αυτής. 133

134 Μειονεκτήματα σχετικά με τις πολυεθνικές εταιρείες • (ε) Οι φιλοξενούσες χώρες μπορούν να επιβάλλουν περιορισμούς: – στον επαναπατρισμό των κερδών – στις λογιστικές μεθόδους (για να διασφαλίσουν ότι οι θυγατρικές θα καταβάλλουν τα απαιτούμενα ποσά φόρου) – στις τιμές στις οποίες εξάγονται τα αγαθά – στην πρόσβαση στις κεφαλαιαγορές της περιοχής 134

135 Μειονεκτήματα σχετικά με τις πολυεθνικές εταιρείες • (στ) Από χώρα σε χώρα οι διαφορές στο ύψος των μισθών μπορεί να είναι τεράστιες, γεγονός που οδηγεί σε σημαντικής έκτασης πικρίες ανάμεσα στους εργαζομένους της επιχείρησης που προέρχονται από την περιοχή και τους αμειβόμενους με υψηλότερους μισθούς υπαλλήλους που προέρχονται από τη χώρα στην οποία βρίσκεται η έδρα της πολυεθνικής. 135


Κατέβασμα ppt "ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ 1."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google