Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

 Μονομερείς ◦ Με τη δήλωση βουλήσεως ενός προσώπου ◦ Π.χ. διαθήκη ◦ Με τη δήλωση βουλήσεως περισσοτέρων που ενεργούν με το ίδιο συμφέρον.  Διμερείς /

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: " Μονομερείς ◦ Με τη δήλωση βουλήσεως ενός προσώπου ◦ Π.χ. διαθήκη ◦ Με τη δήλωση βουλήσεως περισσοτέρων που ενεργούν με το ίδιο συμφέρον.  Διμερείς /"— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1  Μονομερείς ◦ Με τη δήλωση βουλήσεως ενός προσώπου ◦ Π.χ. διαθήκη ◦ Με τη δήλωση βουλήσεως περισσοτέρων που ενεργούν με το ίδιο συμφέρον.  Διμερείς / πολυμερείς (συμβάσεις) ◦ Σύμπτωση βουλήσεως δύο ή περισσοτέρων προσώπων με διαφορετικά συμφέροντα. ◦ Π.χ. αγοραπωλησία

2  Οι Ρωμαίοι δεν έχουν γενική τεχνική ορολογία για τις «δικαιοπραξίες».  Όροι όπως, negotium, actus, pactum, conventio, contractus: δεν είναι γενικοί, αλλά αναφέρονται σε ειδικές κατηγορίες ενοχικών συμβάσεων.

3  Αιτιώδεις ◦ Causa (iusta – legitima): o σκοπός στον οποίο αποβλέπει η δικαιοπραξία ◦ Το κύρος τους εξαρτάται από την ύπαρξη και το κύρος της υποκειμένης αιτίας.  Αφηρημένες – αναιτιώδεις ◦ Το κύρος τους δεν εξαρτάται από την αιτία. ◦ In iure cessio, mancipatio

4  Mortis causa (αιτία θανάτου) ◦ H επέλευση των αποτελεσμάτων συνδέεται προς το θάνατο προσώπου. ◦ Μονομερής: διαθήκη ◦ Διμερείς: δωρεά αιτία θανάτου (donatio mortis causa)  Inter vivos (εν ζωή)

5  Eπαχθείς: ◦ προϋποθέτουν παροχές και από τα δύο μέρη.  Υποσχετικές  Τυπικές  Χαριστικές  Δικαιοπραξίες διάθεσης  Άτυπες

6  Πανηγυρικές (τελετουργικές) πράξεις ◦ Με τη σύμπραξη της πολιτείας  Άρχοντα που δικαιοδοτεί (Ιn iure cessio)  Λαϊκών Συνελεύσεων (comitia curiata, π.χ. εισποίηση, δημόσια διαθήκη)  Ιδιωτών (μάρτυρες, δικαιοπραξίες Per aes et libram,  Πανηγυρικούς λόγους ◦ Stipulatio (επερώτηση) ◦ Άτυπες δικαιοπραξίες: αγοραπωλησία, μίσθωση, εντολή, εταιρία ◦ Ο έγγραφος τύπος αρχικά χρησιμοποιείται ελάχιστα.

7  Εικονική δίκη διεκδίκησης (Legis actio sacramento in rem)  Για τη μεταβίβαση κυριότητας  Τα δύο μέρη, ενώπιον του Πραίτορα ή Διοικητή της Επαρχίας.  Ο δικαιοδόχος ακουμπά π.χ. το δούλο και λέγει τους πανηγυρικούς λόγους «Hunc ego hominem ex iure Quiritium meum esse aio».  Ο δικαιοπάροχος είτε συμφωνεί ρητά, είτε δεν αντιλέγει.  Ο Πραίτορας επιδικάζει το μεταβιβαζόμενο πράγμα στο δικαιοδόχο.

8  Πανάρχαια δικαιοπραξία, «με χαλκό και ζυγό».  Μόνο για «res mancipi»  Και για την μεταβίβαση της εξουσίας επί ελευθέρων, π.χ. Manus επί της συζύγου.  Τα μέρη πρέπει να είναι έφηβοι, Ρωμαίοι πολίτες, ή Λατίνοι, ή peregrini με ius commercii.  Ενώπιον 5 μαρτύρων, εφήβων Ρ.Π.  Και 1 ζυγοστάτης (libripens) που κρατά τη ζυγαριά.

9  Παρουσία των μαρτύρων και του ζυγοστάτη,  Ο δικαιοδόχος κρατά με το ένα χέρι κομμάτι χαλκού (aes), αργότερα χάλκινο νόμισμα  Με το άλλο χέρι πιάνει (manum capere) το αντικείμενο (π.χ. δούλο) και προφέρει τα πανηγυρικά λόγια: «Hunc ego hominem ex iure Quiritium meum esse aio isque mihi emptus esto hoc aere aeneaque libra».  Χτυπά με το χαλκό τη ζυγαριά και τον παραδίδει στο δικαιοπάροχο «αντί για τίμημα» (pretii loco).  To πράγμα πρέπει να βρίσκεται εκεί αν είναι κινητό, για ακίνητο φέρνουν χώμα ή πέτρα (αγρός), ή κεραμίδι (οίκημα).

10  Σύμβαση με πανηγυρικούς λόγους (ρήμα spondeo)  O μελλοντικός δανειστής (stipulator) ρωτά το μελλοντικό οφειλέτη: «dari spondes?»  Ο μελλοντικός οφειλέτης απαντά :«spondeo!» (μόνο Ρωμαίοι πολίτες χρησιμοποιούν το ρήμα αυτό, κατά το ius civile).  «Ομολογείς;», «-Ομολογώ!» (ius gentium).  Πρέπει να χρησιμοποιηθεί το ίδιο ακριβώς ρήμα για να είναι ισχυρή η συμφωνία (μόνο επί Λέοντα α’, 472 μ.Χ., γίνεται δεκτή η χρήση άλλων ρημάτων).  Συντάσσεται συχνά έγγραφο (cautio), που έχει αποδεικτική σημασία.  Στην εξελληνισμένη Ανατολή όπου χρησιμοποιείται ο έγγραφος τύπος: σε όλα τα συμβόλαια μπαίνει το «και επερωτηθείς ωμολόγησα», για να φαίνεται ότι τηρήθηκε και το ρωμαϊκό δίκαιο.

11  Αρχικά δεν είναι γνωστό το έγγραφο στη Ρώμη ως συστατικός ή αποδεικτικός τύπος.  Εισάγεται τον 3 ο αι. π.Χ., υπό ελληνική νομική επιρροή.  Δικαιοπραξίες: σε tabulae ceratae, δίπτυχες, τρίπτυχες, πολύπτυχες  Δυό φορές: εξωτερικά και εσωτερικά.

12

13 Σύμβαση παρακαταθήκης χρημάτων Περγαμηνή

14  Το έγγραφο ως συστατικός τύπος, απαραίτητος για το κύρος της δικαιοπραξίας:μόνο την κλασική περίοδο και περιορισμένα. Kυρίως αποδεικτική χρήση, για την κατάρτιση προφορικής δικαιοπραξίας.  Συμβάσεις litteris.  Βιβλίο εσόδων –εξόδων (codex accepti et expensi).  Στην Ελληνική ανατολή: το έγγραφο χρησιμοποιείται ευρύτατα ως συστατικός τύπος για όλες τις σημαντικές δικαιοπραξίες.  Τestatio (μαρτυρία): έγγραφο σε τρίτο πρόσωπο («αντικειμενικά»), σε πινακίδες που σφραγίζονται εξωτερικά στις ταινίες από τα μέρη και 7 μάρτυρες.  Χειρόγραφο (chirographum): σε πρώτο πρόσωπο («υποκειμενικά»), με ιδιόχειρη υπογραφή αν το συνέταξε ο ίδιος, ή επικυρώνει το περιεχόμενό του. Όχι μάρτυρες.

15  Έγγραφα tabelliones (δημοσίων γραφέων, που εδρεύουν στην αγορά σε stationes): από την εποχή των Σευήρων, είναι ιδιωτικά, αλλά με μεγαλύτερη αποδεικτική δύναμη.  Ο Ιουστιανός ορίζει την κρατική άδεια ως προϋπόθεση για την άσκηση του λειτουργήματος των δημοσίων γραφέων.  Έγγραφα με δήλωση ενώπιον δημόσιας αρχής (apud acta), με σύνταξη πρωτοκόλλου.  Συμβολαιογράφοι (tabularii). Tη βυζαντινή περίοδο συγχέονται με τους γραφείς (tabelliones). Aσκούν το λειτούργημα με κρατική άδεια.

16  Ακόμα και αν τηρήθηκε ο τύπος του νόμου η δικαιοπραξία μπορεί να πάσχει, ◦ Αν δεν υπήρχε η βούληση να καταρτιστεί η δικαιοπραξία, ακούσια ή εκούσια. ◦ Αν παρεμβλήθηκε ελάττωμα

17  Πλάνη (error), εκείνου που προβαίνει στη δήλωση.  Άγνοια πραγματικής κατάστασης ή κανόνα δικαίου ή εσφαλμένη γνώση τους.  Αρχαϊκό Ρ.Δ.: ή πλάνη, λόγω τυπικότητας, δεν ασκεί επιρροή  Κλασικό Ρ.Δ.: ασκεί επιρροή, για τις solo consensu συμβάσεις

18  ΟΥΣΙΩΔΗΣ ΠΛΑΝΗ  ΠΕΡΙ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ  Πλάνη περί το δίκαιο = ασύγγνωστη, πλην ειδικών περιπτώσεων.  Η πλάνη σχετικά με τα παραγωγικά αίτια της βουλήσεως δεν θεωρείται ουσιώδης.  Μετακλασικό δ.: ο πλανηθείς δεν έχει βούληση.  Ουσιώδης πλάνη: ◦ Για το είδος της δικαιοπραξίας ◦ Για το αντικείμενο της δικαιοπραξίας ◦ Περί το ποσό: ισχύει για το μικρότερο ποσό που είχαν θελήσει τα μέρη. ◦ Περί την ταυτότητα του προσώπου: αν προκύπτει από τη δικαιοπραξία ◦ Περί τις ιδιότητες (ασαφές)

19 Το αρχαϊκό & κλασικό ρ.δ. δεν αναγνωρίζει την εικονικότητα Η εικονικότητα αναγνωρίζεται τη μετακλασική περίοδο  Αστεϊσμός ◦ Ή σε θεατρική παράσταση ◦ Ή χάριν διδασκαλίας  Εικονικότητα ◦ Η δικαιοπραξία γίνεται νομότυπα ◦ Τα μέρη κρύβουν έναντι των τρίτων την αληθινή βούλησή τους ◦ Έχουν συμφωνήσει η δικαιοπραξία να μην παράγει αποτελέσματα  Ο εικονικός γάμος δεν έχει καμία ισχύ  Αγοραπωλησία χωρίς τίμημα, και  Μίσθωση χωρίς μίσθωμα, είναι άκυρες.

20  Φόβος (metus) ◦ Αρχικά η δικαιοπραξία που καταρτίστηκε υπό την επίδραση φόβου ή απειλής είναι ισχυρή. ◦ Formula Octaviana: παροχή από πραίτορα προστασίας σε αφαίρεση περιουσίας με την απειλή βίας. ◦ Αδριανός: αγωγή περί φόβου, ποινική. ◦ Αν εγερθεί σε ένα έτος, εκείνος που απείλησε καταδικάζει στο 4πλάσιο της αξίας όσων είχε αποκτήσει χάρη στην απειλή. Μετά, απλή αξία. ◦ Αctiones arbitrariae: αν εκείνος που έχει απειλήσει, προσκαλούμενος από το δικαστή, επιστρέψει ό,τι απέκτησε, αποφεύγει την καταδίκη. ◦ Η απειλή πρέπει να προξενεί φόβο σε συνετό άνθρωπο. ◦ Ένσταση του φόβου: αν του ζητηθεί να εκτελέσει ό,τι υποσχέθηκε υπό φόβο ◦ Αποκατάσταση στο ακέραιο: αν έχει ήδη εκτελέσει.

21  Χρήση δόλου κατά την κατάρτιση της δικαιοπραξίας.  Πραίτορας Aquilius Gallus (66 π.Χ.): εισάγει την αγωγή περί δόλου.  Εισάγεται αν δεν υπάρχει ειδικότερη αγωγή.  Αποκατάσταση απλής ζημίας.  Πρέπει να ασκηθεί εντός έτους.  Ατιμωτική αγωγή & actio arbitraria.  Ένσταση του δόλου (exceptio doli).

22  Η δικαιοπραξία που δεν παράγει τα έννομα αποτελέσματα στα οποία απέβλεπαν εκείνοι που την πραγματοποίησαν = άκυρη (negotium nullum)  Αν δεν συντρέχουν οι όροι σύμφωνα με τους οποίους καταρτίζεται κατά το Ius civile.  Μία έγκυρη δικαιοπραξία κατά το ius civile, μπορεί να μην παράγει αποτελέσματα κατά το ius praetorium, ανάλογα με την παρέμβαση του Πραίτορα, ο οποίος «διορθώνει» τα αποτελέσματά της ανάλογα με τα ένδικα μέσα που χορηγεί.

23  Απόλυτη ακυρότητα ◦ Ισχύει erga omnes ◦ Καθένας έχει έννομο συμφέρον να την επικαλεστεί.  Σχετική ακυρότητα ◦ Μόνο ορισμένα πρόσωπα μπορούν να την επικαλεστούν.  Ακυρωσία: ◦ Η δικαιοπραξία είναι ισχυρή, μπορεί να προσβληθεί από κάποιον που έχει έννομο συμφέρον και να ανατραπεί. ◦ Οι περιπτώσεις που παρεμβαίνει ο Πραίτορας για να διορθώσει τη δικαιοπραξία θεωρούνται ακυρωσίες.  Η άκυρη δικαιοπραξία δεν μπορεί να γίνει έγκυρη κατ’αρχάς. Ενίοτε με επικύρωσή της, ή κατά μετατροπή σε άλλη έγκυρη.

24  Όταν αντιβαίνει διάταξη νόμου, αν ο νόμος προβλέπει ρητά την ακυρότητα (lex perfecta).  Aν είναι αντίθετη προς τα χρηστά ήθη (contra bonos mores) ◦ Ως προς το αντικείμενο ◦ Ως προς την αιτία (causa) της δικαιοπραξίας ◦ Ο Πραίτορας αρνείται τη χορήγηση ένδικης προστασίας.  Αν δεν τηρήθηκε ο συστατικός τύπος του νόμου.  Αν είναι αδύνατη (π.χ. πράγμα εκτός συναλλαγής)  Αν ο δικαιοπρακτών δεν έχει ικανότητα ή βούληση.

25  Ρήτρα σε δικαιοπραξία = η ενέργειά της εξαρτάται από την επέλευση γεγονότος μέλλοντος και αβέβαιου  Αναβλητικές: ◦ Από την εποχή του Δωδεκάδελτου ◦ Χρησιμοποιούνται σε κάθε είδους δικαιοπραξία ◦ Εξαιρούνται ορισμένες «νόμιμες πράξεις», π.χ. χειραφεσία. ◦ Η δικαιοπραξία βρίσκεται σε εκκρεμότητα («ήρτηται») και τα αποτελέσματά της δεν επέρχεται ◦ Δικαίωμα προσδοκίας υπέρ αυτού που θα ωφεληθεί από την πλήρωση της αιρέσεως. ◦ Ιουστινιάνειο δίκαιο: όταν πληρωθεί, τα αποτελέσματά της ανατρέχουν στο χρόνο κατάρτισής της.  Οι διαλυτικές αιρέσεις δεν αναγνωρίζονται στο Ρ.Δ.

26  Γνήσιες: η ενέργειά τους εξαρτάται από γεγονός μελλοντικό και αβέβαιο.  Καταχρηστικές : ◦ Η ενέργειά τους εξαρτάται από γεγονός τωρινό ή περασμένο. ◦ Από γεγονός που είναι βέβαιο ότι θα επέλθει (κρύβουν πολλές φορές προθεσμία, θεωρείται ότι δεν έχουν γραφεί). ◦ Επέρχονται από το νόμο (νομικές αιρέσεις). ◦ Είναι αδύνατες ή αθέμιτες.

27  Εξουσιαστικές: η πλήρωσή τους εξαρτάται από τη βούλευση του δικαιούχου  Τυχαίες: η πλήρωσή τους εξαρτάται από γεγονός ξένο προς το δικαιούχο.  Μεικτές.  Όρος – τρόπος (modus): ρήτρα σε δικαιοπραξία που επιβάλλει σε κάποιον που αποκτά από δωρεά ή διάταξη τελευταίας βούλησης την υποχρέωση να πράξει ή να παραλείψει κάτι.

28  Ρήτρα σε δικαιοπραξία που εξαρτά την επέλευση των αποτελεσμάτων από γεγονός μέλλον, αλλά βέβαιο.  Αναβλητική.  Διαλυτική.  Αληθινή προθεσμία: ◦ Δήλη μέρα (dies certus quando) ◦ Άδηλη μέρα

29  Ημερονύχτιο: 24 ώρες, από μεσάνυχτα σε μεσάνυχτα.  Ότι συμβαίνει μετά τα μεσάνυχτα =επόμενη ημέρα.  Διαίρεση της νύχτας: 4 φυλακές (αλλαγές φρουράς, vigiliae).  Ηλιακά –υδραυλικά ρολόγια  Εβδομάδα = επτά ημέρες  Έτη = αρχικά 10 μηνών, 304 ημερών (έτος Ρωμύλου)  Μετά:12 μηνών, 355 ημέρες + κάθε δύο έτη ένας παρέμβλητος μήνας  Ιούλιος Καίσαρ: 45 π.Χ., Ιουλιανό ημερολόγιο, έτος 365 ημερών + 1 ημέρα κάθε τέταρτο έτος (annus bissextus).

30  Για τις προθεσμίες: υπολογίζονται όλες οι μέρες (συνεχής χρόνος, tempus continuum).  Ius praetorium, tempus utilis, ωφέλιμος χρόνος: εξαιρούνται οι ημέρες κατά τις οποίες δεν μπορεί να γίνει ή να συνεχιστεί η ωφέλιμη ενέργεια (dies nefasti).  Για την έναρξη των προθεσμιών συνυπολογίζεται και η μέρα κατά την οποία έγινε το γεγονός.  Για τη λήξη: ◦ Απόκτηση δικαιώματος: η μέρα θεωρείται συμπληρωμένη. ◦ Απώλεια δικαιώματος: η τελευταία μέρα πρέπει να συμπληρωθεί.


Κατέβασμα ppt " Μονομερείς ◦ Με τη δήλωση βουλήσεως ενός προσώπου ◦ Π.χ. διαθήκη ◦ Με τη δήλωση βουλήσεως περισσοτέρων που ενεργούν με το ίδιο συμφέρον.  Διμερείς /"

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google