Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

“Ευρωπαϊκό δίκτυο επιτήρησης και ελέγχου καρκίνου τραχήλου της μήτρας στα νέα Κράτη Μέλη- AURORA” 1η Ενότητα: Επιστημονικό υπόβαθρο για λειτουργούς υγείας.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "“Ευρωπαϊκό δίκτυο επιτήρησης και ελέγχου καρκίνου τραχήλου της μήτρας στα νέα Κράτη Μέλη- AURORA” 1η Ενότητα: Επιστημονικό υπόβαθρο για λειτουργούς υγείας."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 “Ευρωπαϊκό δίκτυο επιτήρησης και ελέγχου καρκίνου τραχήλου της μήτρας στα νέα Κράτη Μέλη- AURORA” 1η Ενότητα: Επιστημονικό υπόβαθρο για λειτουργούς υγείας

2 Το παρόν υλικό προέρχεται από το πρόγραμμα «AURORA», το οποίο χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο του Προγράμματος Υγείας.

3 Ευρετήριο 1. Επιδημιολογία καρκίνου τραχήλου της μήτρας 2. Εισαγωγικά θέματα σχετικά με ΣΜΝ και μόλυνση-μετάδοση του ιού HPV 3. Διάγνωση μόλυνσης με HPV. Διαγνωστικές δοκιμασίες (τραχηλική κυτταρολογία; τραχηλική κυτταρολογία υγρής φάσης; οπτική επισκόπηση; κολποσκόπηση; ανίχνευση DNA των υψηλών τύπων κινδύνου HPV) 4. Πώς οργανώνεται ένα πληθυσμιακό πρόγραμμα διαλογής 5. Πρόληψη μόλυνσης: εμβολιασμός 6. Διάγνωση και θεραπεία καρκίνου τραχήλου της μήτρας ΣΜΝ: Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα

4 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

5 • Οι δείκτες είναι χαμηλότεροι στη Δυτική Ασία, Βόρεια Αμερική και Αυστραλία/ Νέα Ζηλανδία (ASRs χαμηλότεροι από 6 ανά ). Ο καρκίνος τραχήλου της μήτρας παραμένει ο συχνότερα εμφανιζόμενος καρκίνος στις γυναίκες στην Ανατολική Αφρική, στη Νότια-Κεντρική Ασία και στη Μελανησία. • Με βάση αδρούς δείκτες επίπτωσης, ο καρκίνος τραχήλου της μήτρας κατατάσσεται ως ο 2 ος σε συχνότητα εμφανιζόμενος καρκίνος σε γυναίκες ηλικίας ετών. 1. Επιδημιολογία καρκίνου τραχήλου της μήτρας Ferlay J, Shin HR, Bray F, Forman D, Mathers C and Parkin DM. GLOBOCAN 2008 v1.2, Cancer Incidence and Mortality Worldwide: IARC CancerBase No. 10 International Agency for Research on Cancer; Bray F, Ren JS, Masuyer E, Ferlay J. Estimates of global cancer prevalence in 2008 for 27 sites in the adult population, submitted. • Ο καρκίνος τραχήλου της μήτρας αποτελεί τον τρίτο σε συχνότητα καρκίνο στις γυναίκες, και το συχνότερο στην ηλικιακή ομάδα ετών. Εκτιμάται ότι κατά το έτος 2008 παρατηρήθηκαν νέες περιπτώσεις της νόσου. Περισσότερο από 85% της παγκόσμιας επιβάρυνσης από την νόσο παρατηρείται στις χώρες του αναπτυσσόμενου κόσμου, όπου υπολογίζεται ότι αποτελεί το 13% του συνόλου των καρκίνων στις γυναίκες. • Περιοχές στην Ανατολική και Δυτική Αφρική είναι υψηλού κινδύνου (ASR προτυπωμένος κατά ηλικία δείκτης/επίπτωση ανά γυναίκες είναι μεγαλύτερος από 30 ανά ), στη Νότια Αφρική (26.8 ανά ), στη Νότια- Κεντρική Ασία (24.6 ανά ), στη Νότια Αμερική και Κεντρική Αφρική (23.9 και 23.0 ανά αντίστοιχα).

6 Συνολικά ο λόγος επίπτωσης στη θνησιμότητα είναι 52% και ο καρκίνος τραχήλου της μήτρας ευθύνεται για θανάτους κατά το έτος 2008, 88% των οποίων καταγράφεται στις χώρες του αναπτυσσόμενου κόσμου: στην Αφρική, στη Λ. Αμερική και Καραϊβική και στην Ασία. Ferlay J, Shin HR, Bray F, Forman D, Mathers C and Parkin DM. GLOBOCAN 2008 v1.2, Cancer Incidence and Mortality Worldwide: IARC CancerBase No. 10 International Agency for Research on Cancer; Bray F, Ren JS, Masuyer E, Ferlay J. Estimates of global cancer prevalence in 2008 for 27 sites in the adult population, submitted. Θνησιμότητα

7 Estimated incidence from Cervix uteri cancer in 2008 ; Age Standardised Rate (European) per 100,000 European Cancer Observatory Επίπτωση καρκίνου τραχήλου της μήτρας Worldwide Europe

8 Estimated mortality from Cervix uteri cancer in 2008 ; Age Standardised Rate (European) per 100,000 European Cancer Observatory Θνησιμότητα καρκίνου τραχήλου της μήτρας Worldwide Europe

9 Εκτιμώμενοι προτυποποιημένοι κατά ηλικία δείκτες για το έτος 2008 ανά Ευρώπη Παγκοσμίως

10 Καρκίνος τραχήλου της μήτρας στην Ε.Ε. Παρατηρείται μεγάλη διακύμανση στις χώρες της Ε.Ε. Η υψηλότερη θνησιμότητα καταγράφεται στη Ρουμανία (προτυπωμένος δείκτης σε γυναίκες κατ’ έτος 13,7/ παγκόσμιος πληθυσμός) και η χαμηλότερη στη Φινλανδία (1,1/ / έτος). Το βάρος νόσου είναι ιδιαίτερα υψηλό στα νέα Κράτη Μέλη της Ε.Ε.. Με εξαίρεση τη Μάλτα, τα υπόλοιπα 11 νέα Κράτη Μέλη έχουν υψηλότερη επίπτωση και θνησιμότητα για τον καρκίνο τραχήλου της μήτρας από τις 15 χώρες Κράτη Μέλη της Ε.Ε προ της διεύρυνσης του 2004 και του Arbyn M et al., 2007a & b.

11 ΜΟΛΥΝΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΤΟΥ ΙΟΥ HPV

12 Ο ιός HPV αποτελείται από ομοιοπολικώς κλειστό, κυκλικό δίκλωνο DNA με διάμετρο 52–55 nm. Το γονιδίωμα του HPV έχει μέγεθος 8,000 ζεύγη βάσεων (base pairs: bp) και αποτελείται από: • Πρώιμη περιοχή: περιλαμβάνει 6 πρωτεΐνες - E6 και E7 (κόκκινο), είναι ογκοπρωτεΐνες εξαλλαγής του ιού; ενώ οι άλλες (πράσινο) είναι αναγκαίες για την αντιγραφή του DNA του ιού. • Όψιμη περιοχή: περιλαμβάνει 2 γονίδια που κωδικοποιούν δομικές πρωτεΐνες του καψιδίου– L1 και L2 (κίτρινο); L1 ORF – χρησιμοποιείται για την ταυτοποίηση νέων τύπων του ιού (η L1 πρωτεΐνη χρησιμοποιείται στην παρασκευή του εμβολίου). • Μη κωδική ρυθμιστική περιοχή: ρυθμίζει τη μεταγραφή και την έναρξη αντιγραφής του DNA Electron micrograph of HPV16 L1 VLPs (J.Schiller, 2000) Εισαγωγικά θέματα στα ΣΜΝ και στη μόλυνση με τον ιό HPV Το 2008 ο Harald zur Hausen (Γερμανικό Κέντρο για την Έρευνα του Καρκίνου, Χαϊδελβέργη, Γερμανία) – Βραβείο Νόμπελ “για την ανακάλυψή του ότι ο ιός των ανθρωπίνων κονδυλωμάτων προκαλεί καρκίνο του τραχήλου της μήτρας” The genetic map of HPBV16 genome (Doorbar J. Clinical Science, 2006)

13 Μετάδοση του HPV ● μέσω γενετήσιας επαφής ● μέσω επαφής των γεννητικών οργάνων με μολυσμένο άτομο-χωρίς γενετήσια επαφή ● σπανίως-από τη μητέρα στο παιδί ● μόλυνση με τον ιό HPV μπορεί να γίνει ακόμη και εάν ο μολυσμένος σύντροφος δεν εμφανίζει συμπτώματα. Μόλυνση με τον ιό HPV δεν συνεπάγεται εμφάνιση καρκίνου τραχήλου της μήτρας. Η πλειοψηφία των μολύνσεων HPV αυτοιώνται ή εξαφανίζονται μετά από την κατάλληλη θεραπεία. Η εφαρμογή προγραμμάτων διαλογής συμβάλλει στην έγκαιρη διάγνωση και αποτελεσματική παρέμβαση για θεραπεία της νόσου, αλλά δεν νοείται καρκίνος τραχήλου της μήτρας χωρίς εμμένουσα μόλυνση με τον ιό HPV! ( ). ◄ Schiffman & Castle, 2005 HPV Related Cervical Disease by Age

14 Η μόλυνση με τον ιό HPV είναι απαραίτητη στην αιτιολογία του καρκίνου τραχήλου της μήτρας, αλλά από μόνη της δεν επαρκεί ώστε να προκαλέσει τη νόσο. Η πλειοψηφία των γυναικών που έχουν μολυνθεί από έναν ογκογόνο τύπο του ιού HPV δεν θα εμφανίσει ποτέ καρκίνο στον τράχηλο της μήτρας, συνεπώς υπάρχουν και άλλοι παράγοντες κινδύνου, οι οποίοι επηρεάζουν την ανάπτυξη της νόσου. Ηλικία έναρξης σεξουαλικής δραστηριότητας, αριθμός ερωτικών συντρόφων, ιστορικό σεξουαλικώς μεταδιδόμενων μολύνσεων και άλλα χαρακτηριστικά της σεξουαλικής δραστηριότητας συνδέονται με την πιθανότητα μόλυνσης με τον ιό HPV, αλλά δεν οδηγούν από τη μόλυνση με τον ιό στην ανάπτυξη καρκίνου τραχήλου της μήτρας. Ο αριθμός τέκνων, η χρήση αντισυλληπτικών δισκίων, το κάπνισμα, η ανοσοκαταστολή (ιδιαιτέρως με τον ιο HIV), η μόλυνση με άλλα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα και η κακή διατροφή έχουν συνδεθεί, σε κάποιον βαθμό, με την ανάπτυξη διηθητικού καρκίνου τραχήλου της μήτρας. Παράγοντες κινδύνου

15 Πρόσκαιρη λοίμωξη- ασυμπτωματική, υποκλινική • δεν εμφανίζονται συμπτώματα σε άτομα με δυνατό ανοσοποιητικό σύστημα • περίοδος επώασης– ασαφής: πιθανότατα εβδομάδες έως μήνες για τα κονδυλώματα, αρκετοί μήνες έως χρόνια για τις τραχηλικές κυτταρολογικές ανωμαλίες Λοίμωξη με τον ιό HPV Εμμένουσα λοίμωξη- δεν αντιμετωπίζεται από το ανοσοποιητικό ανιχνεύσιμη με HPV DNA Παράγοντες κινδύνου: • προχωρημένη ηλικία • υψηλού κινδύνου τύποι HPV • ανοσοκαταστολή ◄ Όσα συμβαίνουν μετά τη μόλυνση. Αυτό το πρότυπο γονιδιακής έκφρασης είναι εμφανές σε χαμηλού βαθμού πλακώδη ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία (LSIL). Doorbar J. Clinical Science (2006)110,

16 Κατηγοριοποίηση με βάση τον κίνδυνο ογκογονικού μετασχηματισμού HPV • Οι υψηλού κινδύνου τύποι ανιχνεύονται κυρίως σε υψηλού βαθμού ενδοεπιθηλιακές αλλοιώσεις του πλακώδους επιθηλίου και διηθητικό καρκίνο. 99% όλων των περιπτώσεων καρκίνου τραχήλου της μήτρας οφείλονται σε μόλυνση με τον ιό HPV. • Οι τύποι HPV16 and 18, ευθύνονται για περισσότερο από 70% των περιπτώσεων καρκίνου τραχήλου της μήτρας, με τον τύπο 16 να εμφανίζει τη μεγαλύτερη ικανότητα ογκογόνου μετασχηματισμού. • Οι τύποι χαμηλού κινδύνου, όπως ο HPV6 και ο HPV11, συνδέονται με την εμφάνιση οξυτενών κονδυλωμάτων και χαμηλού βαθμού πλακώδους ενδοεπιθηλιακής νεοπλασίας (LSIL). • Οι τύποι του ιού HPV εμφανίζουν μεγάλη γεωγραφική κατανομή, με κυρίαρχο τύπο σε όλες τις περιοχές τον HPV-16 Υψηλού κινδύνου (HR) 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58,59, 66, 68, 69, 73,82 Χαμηλού κινδύνου (LR) 6, 11, 40, 42, 43, 44, 54, 61, 70, 72, 81, 89 Υπάρχουν περισσότεροι από 100 διαφορετικοί τύποι ιού HPV. Περισσότεροι από 30 τύποι συνδέονται με λοιμώξεις των γεννητικών οργάνων. Με βάση την ικανότητά τους να προκαλούν ογκογόνο μετασχηματισμό διακρίνονται σε τύπους HPV “χαμηλού κινδύνου” και “υψηλού κινδύνου”.

17 Tύποι HPV σε γυναίκες με φυσιολογική κυτταρολογία • Αν και υπήρχε διακύμανση στον επιπολασμό των τύπων HPV ανά χώρα, οι τύποι 16, 18, 31, 52 και 58 ήταν οι 10 πιο συχνά εμφανιζόμενοι σε όλες τις περιοχές. • Στην Ευρώπη, οι πιο συχνοί τύποι είναι οι 16, 31, 18, 39, 33 και 66. ◄ Bruni L et al. J Infect Dis. 2010, 202, Επιπολασμός τραχηλικού HPV σε 5 ηπείρους: μετα-ανάλυση 1 εκ. γυναικών με φυσιολογικά κυτταρολογικά ευρήματα

18 Οι συχνότεροι τύποι ιού HPV στον καρκίνο τραχήλου της μήτρας ανά ιστολογικό τύπο Σε 2 μεγάλες μελέτες ιών HPV σε τραχηλικά επιχρίσματα, οι συχνότεροι τύποι ήταν οι 16, 18, 45, 58, 31, 33, 52 και 35. ◄ HPV Today, slide №22, april 2011 Πρόσφατες μετα-αναλύσεις δείχνουν ότι οι συχνότερα εμφανιζόμενοι τύποι ιού HPV σε γυναίκες με φυσιολογική κυτταρολογία είναι όμοιοι με τους τύπους του ιού που έχουν συσχετιστεί με την ανάπτυξη καρκίνου του τραχήλου της μήτρας παγκοσμίως. Τα ευρήματα αυτά είναι σημαντικά για την αξιολόγηση της απήχησης του προληπτικού εμβολιασμού, αλλά και την ανάπτυξη νέων εμβολίων.

19 Σε 1 έτος >10 έτη Φυσική πορεία HPV λοίμωξης Παρά το γεγονός ότι η εμμένουσα λοίμωξη με τους υψηλού κινδύνου τύπους ιών HPV θεωρείται απαραίτητη για την ανάπτυξη καρκίνου τραχήλου της μήτρας, εν τούτοις δεν επαρκεί, καθώς η πλειοψηφία των γυναικών που φέρουν αυτούς τους τύπους ιών δεν εμφανίζει τη νόσο. LSIL - Χαμηλού βαθμού καρκινικές αλλοιώσεις τραχήλου τη μήτρας HSIL – Υψηλού βαθμού καρκινικές αλλοιώσεις τραχήλου της μήτρας ΦυσιολογικόΦυσιολογικό HPV λοίμωξη Προκαρκινικές (LSIL) Καρκίνος Τραχήλου της Μήτρας Λοίμωξη Εκκαθάριση >90% Εξέλιξη 10% Υποχώρηση 70% Προσβολή Προκαρκινικές (HSIL) Εξέλιξη 30% Υποχώρηση 30 % Έως 5 έτη 1. Koutsky, Am J Med Feoli-Fonseca et al. J med Virol Liaw et al. JNCI Clifford et al. Int Papillomvirus Conference Globocan Sawaya et al. NEJM Mark Schiffman J Natl Cancer Inst Monogr Παροδική λοίμωξη Εμμένουσα λοίμωξη

20 Ειδική κατά ηλικία επίπτωση HPV λοίμωξης και καρκίνος τραχήλου της μήτρας (Δεδομένα από την Ολλανδία) Bosch FX et al. J Clin Pathol 2002; 55: 244  65. Peak 1Peak 2 Η λοίμωξη με τον ιό HPV προηγείται της εμφάνισης του καρκίνου κατά μερικές δεκαετίες. Η ειδική κατά ηλικία επίπτωση (ASR) του καρκίνου τραχήλου της μήτρας παρουσιάζει αυξητική τάση στην ηλικιακή ομάδα ετών ακολουθούμενη από στασιμότητα ή ήπια ανοδική τάση. Ο ειδικός κατά ηλικία επιπολασμός μόλυνσης με υψηλού κινδύνου ιό HPV εμφανώς παρουσιάζει κορύφωση νωρίτερα από την ειδική κατά ηλικία επίπτωση καρκίνου τραχήλου της μήτρας.

21 ΔΙΑΓΝΩΣΗ

22 Η μεθοδολογία αυτή προτείνεται από τις Ευρωπαϊκές Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη Διασφάλιση Ποιότητας στον Προσυμπτωματικό έλεγχο για τον Καρκίνο Τραχήλου της Μήτρας 1. Συλλογή κυτταρολογικού επιχρίσματος από τη ζώνη μετάπλασης – σπάτουλα Ayre (a), ενδοτραχηλική ψήκτρα (b), τραχηλική σκούπα (c) Κυτταρολογία τραχήλου c

23 2. Επίστρωση σε αντικειμενοφόρο πλάκα 3. Άμεση μονιμοποίηση του δείγματος α) με υγρό(1) ή με σπρέι (2) a c b 21

24 • Πλαστική σπάτουλα με ενδοτραχηλική ψήκτρα ή τραχηλική σκούπα; • Το δείγμα τοποθετείται σε φιαλίδιο με ειδικό υγρό διάλυμα συντήρησης; • Με φυγοκέντρηση παρασκευάζεται επίχρισμα τραχηλικών κυττάρων ή με φιλτράρισμα υπό αρνητική πίεση ώστε να συλλεχθούν τα κύτταρα από το δείγμα; • Το επίχρισμα τραχηλικών κυττάρων μονιμοποιείται σε αντικειμενοφόρο πλάκα και μικροσκοπείται με ειδική χρώση. Πλεονεκτήματα • Μείωση των μη ικανοποιητικών δειγμάτων. • Μείωση του χρόνου μικροσκόπησης σε σχέση με τα επιχρίσματα συμβατικής κυτταρολογίας με αύξηση της επάρκειας και της σχέσης κόστους-αποτελεσματικότητας. • Το επίχρισμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για έλεγχο HPV DNA. Τραχηλική κυτταρολογία υγρής φάσης

25 Ερμηνεία αποτελεσμάτων (σύμφωνα με 3 διαφορετικά συστήματα ταξινόμησης CIN/ TBS/ WHO) • Φυσιολογική κυτταρολογία- Απουσία κυτταρικών στοιχείων ενδεικτικών φλεγμονής, προκαρκινώδους αλλοίωσης ή καρκινώματος. • Ενδοεπιθηλιακή τραχηλική νεοπλασία (CIN) / Ενδοεπιθηλιακές αλλοιώσεις πλακώδους επιθηλίου (SIL) – προκαρκινικές αλλοιώσεις ή ενδοεπιθηλιακές αλλοιώσεις κυττάρων πλακώδους επιθηλίου. SIL – τραχηλική κυτταρολογία ή Τεστ ΠΑΠ. CIN – ιστολογική διάγνωση-βιοψία ή χειρουργική εκτομή. • Χαμηλού βαθμού ενδοεπιθηλιακές αλλοιώσεις (CIN-1/ LSIL) – πρόδρομες αλλαγές στο μέγεθος, σχήμα και αριθμό μη φυσιολογικών κυττάρων στην επιφάνεια του τραχήλου • Υψηλού βαθμού ενδοεπιθηλιακές αλλοιώσεις (CIN-2;CIN-3/ CIS/ HSIL) – μεγάλος αριθμός προκαρκινικών κυττάρων στην επιφάνεια του τραχήλου με σημαντική διαφοροποίηση από τα φυσιολογικά κύτταρα τα οποία δύνανται να μετατραπούν σε καρκινικά και να διηθήσουν το πλακώδες επιθήλιο.

26 • Εντοπισμένο καρκίνωμα (CIS) – εντοπισμένη παρουσία καρκινικών κυττάρων στον τράχηλο χωρίς να υπάρχουν σε άλλα σημεία του σώματος. • Διηθητικό καρκίνωμα (ICC) / Καρκίνος τραχήλου της μήτρας – η περίπτωση όπου τα υψηλού βαθμού προκαρκινικά κύτταρα διηθούν τις στοιβάδες του επιθηλίου ή άλλων οργάνων. o Διηθητικό καρκίνωμα πλακώδους επιθηλίου – εμφανίζει κυτταρολογικά χαρακτηριστικά που υποδηλώνουν ενδοεπιθηλιακή αλλοίωση του πλακώδους επιθηλίου. o Αδενοκαρκίνωμα – Διηθητικός όγκος σε αδενικού τύπου κύτταρα με έντονη διαταραχή της σχέσης πυρήνα προς κυτταρόπλασμα. ▲ The key events that occur in high-grade squamous intraepithelial neoplasia (HSIL) and cancer. HPV Disease, Merck&Co. Inc., 2006

27 Η επεξήγηση του αποτελέσματος της διαγνωστικής δοκιμασίας είναι εξαιρετικά σημαντική διότι η γυναίκα πρέπει να καταλάβει τον κίνδυνο και τη σημασία συμμόρφωσης με περαιτέρω συστάσεις και την εφαρμογή της κατάλληλης θεραπείας! Στον πίνακα φαίνονται τα διαφορετικά συστήματα κατηγοριοποίησης κυτταρολογικών ευρημάτων. Conversion table for different cytological classification systems PapanicolaouIIIIIIIVV WHO Normal Atypical Atypical glandular cells Mild dysplasia Moderate dysplasia Severe dysplasia CISAIS Invasive carcinoma CINCondylomaCIN ICIN IICIN IIICGIN TBS 1991 Infection, reactive repair ASCUSAGUSLSILHSILAGUS TBS 2001 Negative for epithelial abnormality ASC-USASC-H Atypical glandular cells LSILHSILAIS ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΑΠΌ

28 Κολποσκόπηση • Κολποσκόπηση – έλεγχος τραχηλικού επιθηλίου μέσω μεγέθυνσης • Επιτρέπει την εκτίμηση πρόδρομων μεταβολών που υποδηλώνουν προ- διηθητική ή διηθητική νόσο. • Επιτρέπει το σχεδιασμό και την ακριβή εκτέλεση μικρο-χειρουργικών επεμβάσεων για τη θεραπεία προκαρκινικών αλλοιώσεων. Κολποσκόπηση με επάλειψη οξικού οξέος- στη φωτογραφία φαίνεται υψηλού βαθμού αλλοίωση CERVUGID-Ovoules

29 Η συχνότερη μέθοδος ελέγχου λοίμωξης με τον ιό HPV βασίζεται στην ανίχνευση HPV DNA τύπων υψηλού κινδύνου μέσω: • μεθοδολογίας αλυσιδωτής αντίδρασης πολυμεράσης (PCR) • συγκράτηση υβριδίων στις διπλές έλικες DNA με προσθήκη τμημάτων RNA και ανίχνευση υβριδίων RNA-DNA με φωτομετρική αντίδραση. Έλεγχος HPV- DNA

30 Πρόκειται για μοριακή τεχνική, η οποία εξετάζει τις διπλές έλικες των κυττάρων-στόχου DNA με φυσικά μέσα (θέρμανση). Πραγματοποιούνται κύκλοι μεταβολής θερμοκρασίας με 3 βήματα σε κάθε κύκλο. Σε συνέχεια της PCR, γίνεται η τυποποίηση του ακριβούς τύπου HPV μέσω ανίχνευσης της αλληλουχίας DNA με τη χρήση μεθόδων όπως ηλεκτροφόρηση και ανοσοφθορισμός. Αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης (PCR)

31 1.διαχωρισμός διπλής έλικας DNA σε 2 μονές 2. προσθήκη σε διάλυμα που περιέχει μικρά σεσημασμένα τμήματα DNA (primers) συμπληρωματικά του γονιδιώματος HPV, νουκλεοτίδια και DNA πολυμεράση 3. δημιουργία συμπληρωματικών αλυσίδων από το πολυμερές DNA έτσι ώστε να δημιουργηθούν μεγάλες ποσότητες αντιγράφων της αναζητούμενης αλληλουχίας DNA. 3 βήματα της PCR

32 Ανίχνευση DNA ιού HPV μέσω υβριδισμού με τεχνολογία μεγέθυνσης σήματος Στη μέθοδο αυτή οι διπλές έλικες DNA των κυττάρων που εξετάζονται για HPV λοίμωξη διαχωρίζονται σε απλές έλικες όπου προστίθενται μικρά σεσημασμένα τμήματα RNA (probes) τα οποία είναι συμπληρωματικά τμημάτων του γονιδιώματος HPV. Η μέθοδος αυτή ανιχνεύει λοίμωξη από συνολικά 13 τύπους υψηλού κινδύνου και 5 χαμηλού κινδύνου ιού HPV, αλλά δεν μπορεί να κάνει ακριβή τυποποίηση.

33 Δοκιμασίες ανίχνευσης τύπου HPV Mετά την ανίχνευση με την τεχνολογία μεγέθυνσης στόχου (PCR- target amplified) επιτυγχάνεται η τυποποίηση του ακριβούς τύπου του ιού HPV εφ’ όσον χρησιμοποιηθεί το κατάλληλο σεσημασμένο τμήμα (primer) DNA.

34 Ευαισθησία και ειδικότητα Η ακρίβεια της δοκιμασίας διαλογής ορίζεται από: Ευαισθησία – ποσοστό αληθώς θετικών ατόμων στον πληθυσμό που εξετάστηκε, ο οποίος βρέθηκε θετικός με τη δοκιμασία διαλογής. Ειδικότητα – ποσοστό αληθώς υγιών ατόμων που βρέθηκαν αρνητικοί στη δοκιμασία διαλογής.

35 Μέχρι σήμερα υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι η εφαρμογή συμβατικής κυτταρολογίας σε υψηλής ποιότητας προγράμματα διαλογής κάθε 3-5 έτη σε γυναίκες ηλικίας ετών μειώνει την επίπτωση του διηθητικού καρκίνου κατά 80% στις εξεταζόμενες γυναίκες. Οι μοριακές δοκιμασίες ταυτοποίησης HPV έχουν υψηλή ευαισθησία αλλά δεν διακρίνουν μεταξύ πρόσκαιρης και εμμένουσας λοίμωξης από τον ιό, γεγονός το οποίο οδηγεί σε χαμηλή ειδικότητα. Η δοκιμασία ελέγχου HPV έχει γίνει ευρέως αποδεκτή ως μέθοδος διαλογής των χαμηλού βαθμού κυτταρολογικών αλλοιώσεων (ASCUS) και την παρακολούθηση των περιστατικών υπό θεραπεία. Η εφαρμογή νέων μεθόδων μπορεί να απλοποιήσει τη διαδικασία διαλογής και να μειώσει το κόστος της. Αποτελέσματα πρόσφατων τυχαιοποιημένων μελετών δείχνουν ότι η δοκιμασία ελέγχου HPV είναι πιο ευαίσθητη στην ανίχνευση σοβαρού τύπου δυσπλασίας CIN3 από τη συμβατική κυτταρολογία. Αρνητική δοκιμασία ελέγχου HPV δημιουργεί προοπτική διαστρωμάτωση κινδύνου του πληθυσμού. Αυτή η αρνητική προγνωστική αξία του ελέγχου HPV επιτρέπει την ασφαλή και αποτελεσματική μείωση του κόστους της διαλογής με την επιμήκυνση των μεσοδιαστημάτων επανεξέτασης των γυναικών που συμμετέχουν. Δοκιμασίες διαλογής για τον καρκίνο τραχήλου της μήτρας IARC Handbooks on Cancer Prevention 2005; Ronco G et al. Lancet Oncol. 2010; Mayrand MH et al. N Engl J Med. 2007; Bulk S et al. Int J Cancer. 2007; Naucler P et al. N Engl J Med. 2007; Sankaranarayanan R et al. N Engl J Med. 2009; Bulkmans NW et al. Lancet. 2007; Khan MJ et al. J Natl Cancer Inst. 2005; Dillner J et al. BMJ www.ecca.info

36 Διαλογή καρκίνου τραχήλου της μήτρας- Νέες προοπτικές Η λογική στη διαλογή για τον καρκίνο τραχήλου της μήτρας είναι να αντιστρέψει την τρέχουσα ιεράρχηση τεστ-ΠΑΠ- κολποσκόπηση-HPV τεστ ως εξής: πρώτα HPV τεστ (πιο ευαίσθητο) και στη συνέχεια τεστ-ΠΑΠ (πιο ειδικό). Η εφαρμογή του εμβολιασμού για τον ιό HPV θα απαιτήσει περαιτέρω αλλαγές στη διαδικασία διαλογής στο μέλλον

37 ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΑ ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΙΑΛΟΓΗΣ

38 “Διαλογή” είναι μια οργανωμένη, ελεγχόμενη, συστηματική παρέμβαση δημόσιας υγείας σε ενεργή περιοδική βάση και περιλαμβάνει την εφαρμογή μια απλής, ασφαλούς, αποδεκτής, επαναλαμβανόμενης και σχετικά οικονομικής (οικονομικής για το φορέα της δράσης, δωρεάν για τους συμμετέχοντες), σε σαφώς καθορισμένο πληθυσμό υγιών ατόμων, προκειμένου να γίνει έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου σε προσυμπτωματικό στάδιο ανάπτυξης, με στόχο τη μείωση της θνησιμότητας και, εάν είναι δυνατόν, τη μείωση της επίπτωσης του καρκίνου με την εφαρμογή αποτελεσματικής θεραπείας, η οποία υπερέχει της θεραπείας μετά τη διάγνωση σε κλινικό στάδιο. Ορισμός διαλογής για τον καρκίνο

39 Ορισμός οργανωμένου προγράμματος διαλογής Πρόγραμμα στα πλαίσια του οποίου γίνεται καταγραφή και ατομική πρόσκληση του πληθυσμού στόχου. Ιδανικά ένα οργανωμένο πληθυσμιακό πρόγραμμα έχει ενσωματωμένες διαδικασίες διασφάλισης ποιότητας: Σύστημα ταυτοποίησης και πρόσκλησης, απόδοση δοκιμασίας διαλογής, συμμόρφωση, σύστημα πρόσκλησης συμμετοχής, επανεξέταση και θεραπεία των θετικών, καταχώρηση δεδομένων, επικοινωνία και εκπαίδευση. von Karsa et al., 2008, Antilla et al., 2009

40 Καρκίνος τραχήλου της μήτρας Από όλες τις μορφές κακοήθειας, ο καρκίνος τραχήλου της μήτρας είναι αυτός που μπορεί να ελεγχθεί αποτελεσματικά με τα προγράμματα διαλογής. Η ανίχνευση κυτταρολογικών ανωμαλιών με τη μικροσκοπική εξέταση του τεστ- ΠΑΠ και η ακόλουθη θεραπεία των προκαρκινικών κυτταρολογικών ανωμαλιών υψηλού κινδύνου αποτρέπει την εμφάνιση καρκίνου. Miller, 1993

41 Απήχηση • Με την εφαρμογή υψηλής ποιότητας προγραμμάτων διαλογής σε χώρες με επάρκεια πόρων και στήριξης, ο αριθμός των περιπτώσεων και των θανάτων από καρκίνο τραχήλου της μήτρας μπορούν να μειωθούν σημαντικά. • Πολλές ευρωπαϊκές χώρες έχουν εφαρμόσει πληθυσμιακά προγράμματα διαλογής σε εθνικό επίπεδο, παρά το γεγονός ότι διαφοροποιούνται σημαντικά σε θέματα οργάνωσης, σταδίου εφαρμογής, κάλυψης και διασφάλισης ποιότητας. von Karsa et al., 2008, Antilla et al., 2009

42 Φινλανδία • Στη Φινλανδία εφαρμόστηκε οργανωμένο πρόγραμμα διαλογής στις αρχές της δεκαετίας 1960; Ήδη από τις αρχές της δεκαετίας 1970 υπήρξε ολοκληρωτική κάλυψη του πληθυσμού. • Κατά το διάστημα 1955–1964 η επίπτωση του διηθητικού καρκίνου στη Φινλανδία ήταν 15 περιπτώσεις ανά ανθρωποέτη γυναικών σταθμισμένα για τον παγκόσμιο πληθυσμό, τώρα είναι 4 περιπτώσεις ανά ανθρωποέτη γυναικών. • Οι σταθμισμένοι κατά ηλικία δείκτες θνησιμότητας μειώθηκαν περισσότερο από 80% από το επίπεδο των 7.0 θανάτων ανά στις αρχές του 1960, σε 1.2 θανάτους ανά στη δεκαετία του (σταθμισμένοι κατά ηλικία δείκτες για τον παγκόσμιο πληθυσμό). Hristova & Hakama, 1997; Anttila & Laara,2000

43 Δείκτες θνησιμότητας και επίπτωσης καρκίνου τραχήλου της μήτρας στη Φινλανδία Anttila A, Niemininen P, Cervical Cancer Screening Programme in Finland with an Example on Implementing Alternative Screening Methods. Coll. Antropol. 31 (2007) Suppl. 2: 17–22

44 Ηνωμένο Βασίλειο Διαλογή με τεστ-ΠΑΠ ξεκίνησε στη δεκαετία 1960, αλλά οργανωμένο πληθυσμιακό πρόγραμμα με σύστημα πρόσκλησης, επανεξέτασης και διασφάλισης ποιότητας εφαρμόστηκε το Μέχρι το 1988 η θνησιμότητα και η επίπτωση μειώθηκαν κατά 1-2% ανά έτος, ενώ από το 1988 και μετά η μείωση ήταν της τάξης του 7% ανά έτος, παρά τον αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης της νόσου σε γυναίκες που γεννήθηκαν από το 1940 και μετά. Sasieni et al., 1995; Quinn et al., 1999; Sasieni & Adams, 1999; Peto et al., 2004; Bray et al., 2005; IARC, 2005

45 Quinn M, Babb P, Jones J et al. Effect of screening on incidence of and mortality from cervical cancer of cervix in England: Evaluation based on routinely collected statistics. BMJ 1999;318:904–908. Επίδραση της διαλογής στην επίπτωση καρκίνου τραχήλου της μήτρας στην Αγγλία

46 Στρατηγική Η στρατηγική κάθε προγράμματος διαλογής πρέπει να ξεκαθαρίζει: • Ποιος είναι ο πληθυσμός στόχος o γενικός πληθυσμός o κάποιες ηλικιακές ομάδες/ κατηγοριοποίηση ανά φύλο o κατά γεωγραφικές περιοχές o ανάλογα με παράγοντες κινδύνου • Τις δοκιμασίες διαλογής που θα χρησιμοποιηθούν, τη σειρά αυτών καθώς και το μεσοδιάστημα επανεξέτασης • Το προσωπικό που θα εφαρμόσει τις δοκιμασίες διαλογής καθώς και τον τόπο που θα γίνουν • Κάθε πρόγραμμα διαλογής πρέπει να έχει μια δομή διασφάλισης ποιότητας

47 Δύσκολα προσβάσιμοι πληθυσμοί Η εφαρμογή προγραμμάτων διαλογής σε δύσκολα προσβάσιμους πληθυσμούς παρουσιάζει σημαντικές δυσκολίες. Ορισμός δύσκολα προσβάσιμων πληθυσμών (HTRP): οι πληθυσμιακές ομάδες μιας κοινότητας που εμφανίζουν δυσκολία στη συμμετοχή τους στα δημόσια δρώμενα. Ο όρος αυτός αφορά σε μειονοτικές ομάδες, όπως οι εθνικές μειονότητες, σε κρυμμένους πληθυσμούς όπως οι μη νόμιμοι μετανάστες ή ομάδες πληθυσμού που δεν εξυπηρετούνται από τους δημόσιους φορείς ή ομάδες ατόμων που δεν έχουν πρόσβαση στις διαθέσιμες υπηρεσίες. • υπάρχει ανομοιογένεια στον όρο • κάποιες ομάδες πληθυσμού μπορεί να είναι δύσκολα προσβάσιμες κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες, αλλά όχι σε όλες • ο όρος «δύσκολα προσβάσιμοι» μπορεί να συνδεθεί με προκατάληψη • παραδόξως, οι γυναίκες καριέρας μπορεί να χαρακτηριστούν «δύσκολα προσβάσιμος» πληθυσμός σε ένα οργανωμένο πρόγραμμα διαλογής λόγω της σημαντικής έλλειψης χρόνου που τις χαρακτηρίζει

48 ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΣ: ΠΡΟΛΗΨΗ ΛΟΙΜΩΞΗΣ

49 Οι δράσεις πρόληψης στοχεύουν στη μείωση της επίπτωσης ή της μετάδοσης της νόσου, ή κατ’ ελάχιστο στη μείωση των επιπτώσεων από τη νόσο ή τη διαταραχή της υγείας Υπάρχουν 3 επίπεδα πρόληψης: • Πρωτογενής πρόληψη– στοχεύει στην πρόληψη της νόσου – παράδειγμα ο εμβολιασμός ή η διασφάλιση καθαρού πόσιμου νερού. • Δευτερογενής πρόληψη– σειρά μέτρων που λαμβάνονται για την έγκαιρη διάγνωση και άμεση παρέμβαση – παράδειγμα η εφαρμογή προγραμμάτων διαλογής καρκίνου • Τριτογενής πρόληψη– μειώνει τον αριθμό των επιπλοκών και επιπτώσεων της νόσου και των διαταραχών υγείας, δυνατότητα επιμήκυνσης προσδόκιμου επιβίωσης – παράδειγμα η παρακολούθηση των ασθενών με καρκίνο μετά τη θεραπεία με στόχο την έγκαιρη ανίχνευση υποτροπής. Πρόληψη λοίμωξης: εμβολιασμός

50 Ο εμβολιασμός προστατεύει από τη μόλυνση με τους τύπους υψηλού κινδύνου του ιού HPV που συνδέονται με καρκινογένεση. Δεν πρόκειται για εμβόλιο κατά του καρκίνου. Αποτελείται από 3 δόσεις χορηγούμενες από εκπαιδευμένο λειτουργό υγείας στο δελτοειδή μυ ανά 6 μήνες. Το εμβόλιο περιέχει μη-λοιμογόνα ιόμορφα σωματίδια που αποτελούνται μόνο από το καψίδιο του ιού (L 1 πρωτεΐνη). Τα μη λοιμογόνα σωματίδια δεν αποτελούν ζώντες εξασθενημένους ιούς και δεν μπορούν να προκαλέσουν λοίμωξη. Αντιθέτως, πυροδοτούν τη δημιουργία αντισωμάτων στα εμβολιασμένα άτομα τα οποία μπορούν να ανιχνεύσουν, να δεσμεύσουν και να αδρανοποιήσουν την L1 πρωτεΐνη στην επιφάνεια του ιού HPV. Και τα δύο διαθέσιμα εμβόλια Gardasil/Silgard (τετραδύναμο – τύποι 6, 11, 16 και 18) και Cervarix (διδύναμο – τύποι 16 και 18) δείχνουν μια διασταυρούμενη προστασία έναντι και άλλων τύπων του ιού HPV οι οποίοι παρουσιάζουν γενετική συνάφεια με αυτούς που περιέχονται στα εμβόλια ως εξής: HPV 31, 33, 52, 58 όμοιοι με HPV 16; HPV 39, 45, 59 όμοιοι με HPV 18.

51 virus-like particles (VLPs). Τα προληπτικά εμβόλια βασίζονται σε μη-λοιμογόνα ιόμορφα σωματίδια (virus-like particles (VLPs). Τα σωματίδια αυτά περιέχουν μόνο το καψίδιο του ιού (L1 πρωτεΐνη) χωρίς το ιικό DNA. Συνεπώς δεν μπορούν να δημιουργήσουν λοίμωξη. Τα ιόμορφα σωματίδια δίνουν τη δυνατότητα στο εμβόλιο να δημιουργήσει έντονη ανοσολογική αντίδραση. Στην περίπτωση που το εμβολιασμένο άτομο εκτεθεί στους τύπους του ιού HPV, τα αντισώματα που έχουν δημιουργηθεί δεσμεύουν την L1 πρωτεΐνη (καψίδιο του ιού) και έτσι αυτό δεν μπορεί να ελευθερώσει το γενετικό του υλικό. Ιόμορφα σωματίδια

52 Σύγκριση εμβολίων HPV σε κυκλοφορία (στοιχεία 12/2011) Gardasil/Silgard Merck/MSD HPV  g HPV  g HPV  g HPV  g Aluminium Saccharomyces cerevisiae 0,2,6 months 9-45 year women, 9-15 year men 0,5 ml/i.m. HPV % CC 90% genital warts Cervarix GlaxoSmithKline HPV  g HPV  g ASO4 Spodoptera frugiperda S19 Trichopusia ni Hi 5 0,1,6 months year women 0,5 ml/i.m. HPV 31, 33, % CCManufacturer VLPs included Adjuvant: Produced in: Injection schedule IndicationVol./aplication Cross immunity Effectiveness

53 Πλεονεκτήματα και περιορισμοί • Και τα δύο εμβόλια έχουν υψηλή αποτελεσματικότητα στην πρόληψη προκαρκινικών αλλοιώσεων και καρκίνου τραχήλου της μήτρας (έως 70-82% των περιπτώσεων καρκίνου τραχήλου της μήτρας) • Δεν έχουν θεραπευτική δράση • Ο εμβολιασμός προλαμβάνει την επαναμόλυνση από τύπους του ιού, αλλά δεν προλαμβάνει την ήδη υπάρχουσα εμμένουσα μόλυνση • Υπάρχουν και άλλοι τύποι καρκίνου που συνδέονται με τη μόλυνση με τον ιό HPV (πρωκτού, αιδοίου, κόλπου, πέους, στόματος, λάρυγγα, αμυγδαλών) • Το Silgard/Gardasil μπορεί επίσης να προλάβει την εμφάνιση των οξυτενών κονδυλωμάτων • Τα εμβόλια είναι καλώς ανεκτά; Οι πιο κοινές ανεπιθύμητες παρενέργειες είναι πυρετός και τοπικός ερεθισμός στην περιοχή εφαρμογής του εμβολίου, πόνος, ερύθημα, οίδημα • Τα εμβόλια μειώνουν το κόστος που σχετίζεται με τη διάγνωση και τη θεραπεία των προκαρκινικών αλλοιώσεων και του καρκίνου τραχήλου της μήτρας.

54 • Ο εμβολιασμός δεν υποκαθιστά τη διαλογή • Όταν οι έφηβες, που έχουν εμβολιαστεί για τον ιό HPV, φθάσουν σε ηλικία διαλογής για τον καρκίνο τραχήλου της μήτρας, θα πρέπει να εφαρμοστούν διαφορετικές στρατηγικές (π.χ. διαστήματα επανεξέτασης). • Η διασταύρωση στοιχείων (κατάλογοι εμβολιασμένων γυναικών) μεταξύ των προγραμμάτων διαλογής και των εμβολιαστικών κέντρων είναι υποχρεωτική. Διαλογή Εμβολιασμός

55 Οδηγίες ΠΟΥ (WHO) Ο συστηματικός εμβολιασμός για τον ιό HPV πρέπει να συμπεριλαμβάνεται στα προγράμματα εθνικού εμβολιασμού κάθε χώρας εφ’ όσον: 1) Η πρόληψη του καρκίνου τραχήλου της μήτρας και άλλων νόσων που σχετίζονται με τον ιό HPV αποτελεί προτεραιότητα δημόσιας υγείας 2) Η εισαγωγή του εμβολίου είναι εφικτή Πληθυσμός στόχος: Κορίτσια ηλικίας ετών – πριν την έναρξη της σεξουαλικής δραστηριότητας Αναμενόμενα αποτελέσματα: Σε 10 χρόνια θα υπάρξει μείωση στον αριθμό των γυναικών που υποβάλλονται σε κωνοειδή εκτομή; Μείωση στην επίπτωση του καρκίνου τραχήλου της μήτρας αναμένεται στα έτη. (wer, No 25, 2010, )

56 ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΙΚΩΝ ΑΛΛΟΙΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

57 Abnormal Pap smear Information and counselling Benign endometrial cells ASCUS (Atypical Squamous Cells of Undetermined Significance) AGUS (Atypical Glandular Cells of Undetermined Significance) LSIL (Low-grade Squamous Intraepithelial Lesion) HSIL (High-grade Squamous Intraepithelial Lesion) Malignant Cells Colposcopy See staging in cervical cancer Endometrial biopsy Repeat Pap smear in 12 months Colposcopy Repeat Pap smear after 6 and 12 months Colposcopy + Biopsy Colposcopy Treatment High risk HPV DNA (Adapted after “ European guidelines for quality assurance in cervical cancer screening – Second edition”. Luxembourg: Office for Official Publications of the European Communities, International Agency for Research on Cancer.)

58 TNM and FIGO staging 1 Pecorelli S, Zigliani L, Odicino F. Revised FIGO staging for carcinoma of the cervix. Int J Gynaecol Obstet. May 2009;105(2): [[ Pecorelli S. Revised FIGO staging for carcinoma of the vulva, cervix, and endometrium. Int J Gynaecol Obstet. May 2009;105(2): [[NCCN Clinical Practice Guidelines in Oncology: Melanoma. V ;Accessed March 28, Available at

59 Pecorelli S, Zigliani L, Odicino F. Revised FIGO staging for carcinoma of the cervix. Int J Gynaecol Obstet. May 2009;105(2): [[ Pecorelli S. Revised FIGO staging for carcinoma of the vulva, cervix, and endometrium. Int J Gynaecol Obstet. May 2009;105(2): [[NCCN Clinical Practice Guidelines in Oncology: Melanoma. V ;Accessed March 28, Available at TNM and FIGO staging 2

60 Σταδιοποίηση, θεραπεία και πρόγνωση στον καρκίνο τραχήλου της μήτρας ADAPTED AFTER FIGOTherapeutic approachThe 5-year survival rates See screening algorithm 0 1. LEEP 2. Laser therapy 3. Conization 4. Cryotherapy 5. Total abdominal or vaginal hysterectomy for postreproductive patients 6. Internal radiation therapy for medically inoperable patients IConization, hysterectomy and possible chemoradiation80 to 90% IIHysterectomy or primary chemoradiation 60 to 75% IIIChemoradiation 30 to 40% IV Chemoradiation and possible Hysterectomy0 to 15%

61 Κρυοπηξία • Καταστρέφει τις περιοχές προκαρκινικών αλλοιώσεων με εφαρμογή ψύξης. • Διαρκεί 15’ περίπου; πραγματοποιείται σε εξωτερικό ιατρείο υπό τοπική αναισθησία; χωρίς επιπτώσεις εκτός ίσως από ήπιο άλγος. • Κατάλληλη για τη θεραπεία μικρών αλλοιώσεων, για μεγαλύτερες σε έκταση αλλοιώσεις το ποσοστό θεραπείας είναι κάτω του 80%. Εκτομή με ηλεκτροδιαθερμία με την αγκύλη Loop (LEEP) • Αφαίρεση μη φυσιολογικών περιοχών με τη χρήση ηλεκτροχειρουργικής αγκύλης διαθερμίας, όπου αφαιρείται η επιθηλιακή βλάβη και ολόκληρη η ζώνη μετάπλασης (LLETZ) • Μπορεί να γίνει σε εξωτερικό ιατρείο με τοπική αναισθησία • Το ποσοστό επιτυχίας στην αφαίρεση των προκαρκινικών αλλοιώσεων είναι μεγαλύτερο του 90% • Εξυπηρετεί διπλό στόχο: θεραπεύει την αλλοίωση και παρέχει δείγμα για παθολογοανατομική εξέταση

62 Υστερεκτομή Υστερεκτομή = χειρουργική αφαίρεση της μήτρας μετά ή άνευ των εξαρτημάτων. Σήμερα εφαρμόζεται σπανίως ως πρωτογενής θεραπεία και μόνο αφού προηγηθεί πλήρης κολποσκοπικός και ιστολογικός έλεγχος για να αποκλειστεί διηθητική νόσος και επέκτασή της στους κολπικούς θόλους.

63 Ακτινοθεραπεία • Ακτινοβόληση της πυέλου με ακτίνες Χ για να καταστρέψει τα καρκινικά κύτταρα ή να επιβραδύνει το ρυθμό πολλαπλασιασμού τους • Υπάρχουν δύο τύποι θεραπείας: o Εξωτερική ακτινοβόληση- στοχεύει στην αντιμετώπιση της νόσου στους λεμφαδένες και στα παραμήτρια o Εσωτερική ακτινοβόληση- εφαρμογή ραδιοϊσοτόπων (συνήθως καισίου 137) σε επαφή με τον όγκο. Χημειοθεραπεία • Χρήση χημειοθεραπευτικών φαρμάκων για καταστροφή των καρκινικών κυττάρων και επιβράδυνση του ρυθμού πολλαπλασιασμού τους • Χορηγούνται από το στόμα ή ενδοφλεβίως (συστημική χημειοθεραπεία). • Απ’ ευθείας τοποθέτηση στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό, ή κάποιο όργανο, ή κοιλότητα, όπως η κοιλιακή χώρα ώστε να στοχεύει τα καρκινικά κύτταρα (τοπική χημειοθεραπεία).

64 Πηγές • World Health Organization (http://www.who.int/reproductivehealth/topics/cancers/en/index.html)http://www.who.int/reproductivehealth/topics/cancers/en/index.html • Union for International Cancer Control (http://www.uicc.org/programmes/hpv-and-cervical-cancer-curriculum)http://www.uicc.org/programmes/hpv-and-cervical-cancer-curriculum • Merck manual (http://www.merckmanuals.com/professional/gynecology_and_obstetrics/gynecologic_tumors/cervical_cancer.html)http://www.merckmanuals.com/professional/gynecology_and_obstetrics/gynecologic_tumors/cervical_cancer.html • Center for Disease Control and Prevention (http://www.cdc.gov/cancer/cervical/)http://www.cdc.gov/cancer/cervical/ • National Cancer Institute (http://cancer.gov/cancertopics/types/cervical)http://cancer.gov/cancertopics/types/cervical • European guidelines for quality assurance in cervical cancer screening; Second Edition; International Agency for Research on Cancer • Cancer Research UK (http://cancerhelp.cancerresearchuk.org/type/cervical-cancer/)http://cancerhelp.cancerresearchuk.org/type/cervical-cancer/ • RHO/PATH (http://www.rho.org/)http://www.rho.org/ • American Cancer Society (http://www.cancer.org/cancer/cervicalcancer/index)http://www.cancer.org/cancer/cervicalcancer/index • Alliance for Cervical Cancer Prevention (http://www.alliance-cxca.org/ )http://www.alliance-cxca.org/ • Centers for Disease Control and Prevention. Sexually Transmitted Disease Surveillance Atlanta: U.S. Department of Health and Human Services; • Centers for Disease Control and Prevention. Sexually Transmitted Diseases Treatment Guidelines, MMWR 2010;59; 69 • WHO/ICO Information Centre on HPV and Cervical Cancer (HPV Information Centre). Human Papillomavirus and Related Cancers in Europe. Summary Report Available at www. who. int/ hpvcentre • Human papillomavirus vaccines - WHO position paper, Weekly epidemiological record, WHO, 10 APRIL 2009, No. 15, 2009, 84, 118–131, (http://www.who.int/wer)http://www.who.int/wer • WHO HPV LabNet Newsletter No.8, 18 July 2011 • Shepherd JP, Frampton GK, Harris P, Interventions for encouraging sexual behaviours intended to prevent cervical cancer, Cochrane Database Syst Rev Apr 13;(4):CD • Weinstein LC, Buchanan EM, Hillson C, Chambers CV, Screening and prevention: cervical cancer, Prim Care Sep;36(3): • Kasap B, Yetimalar H, Keklik A, Yildiz A, Cukurova K, Soylu F., Prevalence and risk factors for human papillomavirus DNA in cervical cytology, Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol Nov;159(1): • Gonzalez-Bosquet E, Selva L, Sabria J, Pallares L, Almeida L, Muñoz-Almagro C, Lailla JM, Predictive factors for the detection of CIN II-III in the follow-up of women with CIN I, Eur J Gynaecol Oncol. 2010;31(4):


Κατέβασμα ppt "“Ευρωπαϊκό δίκτυο επιτήρησης και ελέγχου καρκίνου τραχήλου της μήτρας στα νέα Κράτη Μέλη- AURORA” 1η Ενότητα: Επιστημονικό υπόβαθρο για λειτουργούς υγείας."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google