Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Εισαγωγή στην Κοινωνική Ψυχολογία ΙΙ Παναγιώτης Κορδούτης Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "Εισαγωγή στην Κοινωνική Ψυχολογία ΙΙ Παναγιώτης Κορδούτης Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1

2 Εισαγωγή στην Κοινωνική Ψυχολογία ΙΙ Παναγιώτης Κορδούτης Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών

3 Εισαγωγή στην Κοινωνική Ψυχολογία ΙΙ  Σύντομη αναφορά στην ιστορία της Κοινωνικής Ψυχολογίας. Προσεγγίσεις: Ευρωπαϊκή και Βορειο-αμερικανική προσέγγιση, Κοινωνιολογική και Ψυχολογική Κοινωνική Ψυχολογία.  Τα τέσσερα επίπεδα ανάλυσης στην Κοινωνική Ψυχολογία: –Ενδοατομικό –Διατομικό –Διομαδικό –Ιδεολογικό

4 Εισαγωγή στην Κοινωνική Ψυχολογία ΙΙ •Από το επίπεδο των ενδοατομικών και διατομικών διεργασιών 1.Οι στάσεις. Κλασσικές θεωρίες στη διαμόρφωση και των αλλαγή στάσεων. Πηγή-μήνυμα-δέκτης-δίαυλος. Εύρος περιεχομένου μηνύματος. Αντίσταση στην αλλαγή. Προσαρμογή και σχετικότητα της κρίσης. 2.Προσεγγίσεις κινήτρων στην μελέτη των στάσεων: γνωστική ισορροπία, σημασιολογική αξιολόγηση και συμφωνία-ασυμφωνία, γνωστική ασυμφωνία, χειρισμός εντυπώσεων, αναδραστικότητα. 3.Συνδυαστικές προσεγγίσεις στην αλλαγή στάσεων: πιθανοσυλλογιστικές προσεγγίσεις, η θεωρία της λελογισμένης δράσης, γνωστική άλγεβρα, αυτοπειθώς.

5 Εισαγωγή στην Κοινωνική Ψυχολογία ΙΙ •Από το επίπεδο των ενδοατομικών και διατομικών διεργασιών 4.Οι αποδόσεις αιτίου: πρόβλεψη, έλεγχος, απόδοση αιτίας, απόδοση ευθύνης 5.Βασικές θεωρίες απόδοσης: απλοϊκή ανάλυση πράξης, επαγωγικές αντιστοιχίες 6.Βασικές θεωρίες απόδοσης: συμμεταβολή και αιτώδη σχήματα 7.Βασικές θεωρίες απόδοσης: υπερεπαρκής αιτιολόγηση, αποδόσεις επιτευγμάτων 8.Μεροληψίες και σφάλματα κατά την απόδοση:ψευδοσυναίνεση, αυτοεξυπηρέτηση, εγωκεντρική μεροληψία, 9.Μεροληψίες και σφάλματα κατά την απόδοση: αμυντική απόδοση, απλολαϊκή θεωρία περί δίκαιου κόσμου 10.Ατομικές διαφορές: ύφος απόδοσης, έδρα ελέγχου, εκπαίδευση στην επαναπόδοση 11.Κοινωνικά σχήματα: ορισμός, είδη, συνέπειες για την κωδικοποίηση, τη μνήμη και τη συναγωγή.

6 Εισαγωγή στην Κοινωνική Ψυχολογία ΙΙ  ΑΝΑΓΝΩΣΜΑΤΑ 1.Τα τρία κεφάλαια περί στάσεων, σχημάτων και απόδοσης αιτίου από το βιβλίο των Augoustinos και Walker, Social Cognition, εκδόσεις Sage. Έχουν μεταφραστεί ειδικά για το μάθημα και φέρουν τον τίτλο "Αναγνώσματα για το μάθημα Εισαγωγή στην Κοινωνική Ψυχολογία ΙΙ". Μπορείτε να τα κατεβάσετε στον υπολογιστή σας στον ιστότοπο για το μάθημα Εισαγωγή στην Κοινωνική Ψυχολογία ΙΙ". 2.Tις προσωπικές σας σημειώσες από την παρακολούθηση του μαθήματος. 3.Το κεφάλαιο 4, με τίτλο "τα τέσσερα επίπεδα ανάλυσης της κοινωνιοψυχολογικής πραγματικότητας και της ερευνητικής πρακτικής" του Στ. Παπαστάμου από το βιβλίο σε επιμέλεια του ιδίου "Εισαγωγή στην Κοινωνική Ψυχολογία", Τόμος Α' που διανέμεται δωρεάν σε όσους δηλώνουν το μάθημα 4.Το κεφάλαο 1, με τίτλο "Ιστορική και επιστημολογική επισκόπηση της κοινωνιοψυχολογικής γνώσης" του Στ. Παπαστάμου από τον παραπάνω τόμο.

7 Εισαγωγή στην Κοινωνική Ψυχολογία ΙΙ  ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ –Οι εξετάσεις θα περιέχουν τέσσερα θέματα βραχείας ανάπτυξης προς επιλογή των δύο. • Τα θέματα μπορεί να περιέχουν και υποερωτήσεις υπό τη μορφή ερωτήσεων πολλαπλών επιλογών ή συμπλήρωσης κενών. –Δύο από τις ερωτήσεις αυτές θα προέρχονται από το ανάγνωσμα 1 (του ιστότοπου) και όσα συζητούνται στο μάθημα (δηλαδή από τις προσωπικές σημειώσεις 2), –Μία ερώτηση θα προέρχεται από τα αναγνώσματα 3 και 4.

8 Εισαγωγή στην Κοινωνική Ψυχολογία ΙΙ  ΩΡΕΣ ΓΡΑΦΕΙΟΥ –Τρίτη 17:00 – 19:00, στο Β7  ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ – –  ΙΣΤΟΤΟΠΟΣ –http://www.kordoutis.grhttp://www.kordoutis.gr •Όλες οι επαφές (γραφείο) και επικοινωνίες ( ) που αφορούν το μάθημα και τις εξετάσεις πρέπει να γίνονται στη διάρκεια διδασκαλίας του εξαμήνου (ποτέ την περίοδο των εξετάσεων)

9 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 8 •Γιατί μου φέρεται έτσι ο φίλος μου τον τελευταίο καιρό; •Γιατί απέτυχα στο μάθημα της Κοινωνικής Ψυχολογίας ; •Γιατί καταφέρνει να γνωρίζει ανθρώπους τόσο εύκολα; •Γιατί πάντα χαμογελά όταν με βλέπει; •Γιατί χωρίσαμε;

10 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 9 Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ TOY AΙTIOY •Γιατί αναζητούμε τις αιτίες, γιατί κάνουμε αποδόσεις; –λόγω της θεμελιώδους ανάγκης μας •να ελέγξουμε και να προβλέψουμε το κοινωνικό μας περιβάλλον –άρα –άρα απαιτείται κατανόηση της παραγωγής ενός γεγονότος  οι αποδόσεις συνδέονται με, και στηρίζουν συναισθήματα, στάσεις, αξίες, συμπεριφορές

11 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 10 Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ •Ο απλοϊκός ψυχολόγος και ο εντοπισμός της έδρα της αιτιότητος η «απλοϊκή ανάλυση της πράξης» του Heider –εσωτερικά / εξωτερικά αίτια •Γιατί τα άτομα κάνουν απλοϊκή ανάλυση; ευθύνης – για έλεγχο και πρόβλεψη μέσω του εντοπισμού της ευθύνης

12 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 11 και η Απόδοση Ευθύνης Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ και η Απόδοση Ευθύνης

13 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 12 Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ Απόδοση Ευθύνης •Χρήση αποδόσεων ευθύνης κατά συγκυρία για τη διάκριση –Υπαιτιότητας/ Αναγνώρισης –Υπευθυνότητας –Μομφής •Συλλογικές θεσμικές αποδόσεις ευθύνης –Η Δικαιοσύνη •φόνος εξ αμελείας •φόνος εκ προμελέτης •εγκληματική αμέλεια

14 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 13 Θεωρίες Κοινωνικής Απόδοσης Αιτίου •Aπλοϊκή ψυχολογία και «απλοϊκή ανάλυση της πράξης» κατά Heider •Επαγωγικές αντιστοιχίες •Η συμβολή του Kelley –συμμεταβολή και «ο απλοϊκός επιστήμονας» –γνωστικά αιτιώδη σχήματα •Μεροληψίες & σφάλματα

15 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 14 Θεωρίες Κοινωνικής Απόδοσης Αιτίου •συναισθηματική αστάθεια •αυτοαντίληψη και υπερεπαρκής αιτιολόγηση •Η συμβολή του Weiner –η δομή της αιτιώδους εμπειρίας, η απόδοση της «επιτυχίας» και οι προεκτάσεις της •Θεωρίες ατομικών διαφορών και επαναπόδοση

16 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 15 Απλοϊκή ανάλυση της πράξης HEIDER

17 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 16 Επαγωγικές αντιστοιχίες JONES & DAVIS   ΕΓΙΝΕ Η ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΑ

18 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 17 Επαγωγικές αντιστοιχίες •Κανόνες επαγωγικής αντιστοιχίας –(μεταξύ συμπεριφοράς και προσωπικού χαρακτηριστικού) 1. Μη κοινά αιτιατά (αποτελέσματα) 2. Απόκλιση από το κοινωνικά επιθυμητό

19 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 18 Επαγωγικές αντιστοιχίες  Κοινά για την Α και Β είναι τα α,β,γ,δ, ε Κοινά για την Α και Β είναι τα α,β,γ,δ, ε Μη κοινό το ζ Ενίοτε μπορεί να υπάρχουν πάνω από δύο μη κοινά αίτια π.χ. ένα στην Α, όπως το ζ και ένα στη Β, έστω το η. Τότε εξετάζονται ειδικά. Η απόδοση μπορεί να γίνει στην αποφυγή του ενός (του η) και την έλξη του άλλου. η η 

20 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 19 Επαγωγικές αντιστοιχίες δημιουργεί  παράγουν   παράγει  παράγει 

21 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 20 Επαγωγικές αντιστοιχίες Απόκλιση από το κοινωνικά επιθυμητό = πως ορίζεται; •Κοινωνική Επιθυμητότητα (είναι και το «το πολιτικώς ορθό») •Ελεύθερη επιλογή της πράξης από τον δρώντα •Κοινωνικός Ρόλος (δεν ενδιαφέρει εάν υπηρετείται ορθά κατά πλειοψηφία)  Οι αποκλίσεις είναι ιδιαίτερα σημαντικές για να μπορούμε να κάνουμε αποδόσεις

22 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 21 Επαγωγικές αντιστοιχίες Απόκλιση από το κοινωνικά επιθυμητό = πως ορίζεται; •Πρότερη εμπειρία –Βασισμένη στον πληθυσμό (κανονιστική π.χ. Όλοι έτσι κάνουν) –Βασισμένη σε κατηγοριοποιήσεις (συμμετοχή ή όχι σε κατηγορία π.χ. «αριστεροί» - «δεξιοί» –Βασισμένη στον στόχο της πράξης (έτσι έχει κάνει και παλιά)  Οι αποκλίσεις είναι ιδιαίτερα σημαντικές για να μπορούμε να κάνουμε αποδόσεις

23 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 22 Η θεωρία της συμμεταβολής του Kelley •«Απλοϊκός επιστήμονας» –χρήση συστηματικών κανόνων για την απόδοση αιτίου •Θεμελιώδης κανόνας –το αποτέλεσμα (αιτιατό) αποδίδεται σε ό,τι είναι παρόν όταν προκύπτει και απόν όταν δεν προκύπτει

24 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 23 Η θεωρία της συμμεταβολής του Kelley •Πότε λειτουργούν οι κανόνες της συμμεταβολής; –όταν συντρέχει η ανάγκη να κάνουμε απόδοση –όταν υπάρχουν πολλές και σχετικά συστηματικές πληροφορίες για μία συμπεριφορά από πολλαπλές παρατηρήσεις –όταν υπάρχει ισχυρό κίνητρο και ταυτόχρονα προβλέπουμε σοβαρές συνέπειες από την απόδοση για εμάς και άλλους –όταν δεν υφίσταται μεροληψία και προϋποθέσεις σφάλματος –όταν υπάρχει χρόνος

25 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 24 Η θεωρία της συμμεταβολής του Kelley •Πιθανά αίτια απόδοσης μιας συμπεριφοράς –οντότητα, ερέθισμα ή αντικείμενο –πρόσωπο –συνθήκες ή καταστάσεις •Είδη πληροφοριών για τη συμπεριφορά που χρησιμοποιούνται στην απόδοση –ομοφωνία ή συναίνεση –διακριτότητα –συνέπεια

26 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 25 Η θεωρία της συμμεταβολής του Kelley

27 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 26 Η θεωρία της συμμεταβολής του Kelley

28 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 27 Η θεωρία της συμμεταβολής του Κelley •Ομοφωνία –έχουν άλλοι άνθρωποι («πρόσωπα») την ίδια εμπειρία με την οντότητα; •Εάν ναι η Ομοφωνία είναι Υψηλή ή –η ίδια συμπεριφορά, το ίδιο αιτιατό, το ίδιο αποτέλεσμα παρατηρείται όταν η οντότητα είναι παρούσα ενώπιον άλλων προσώπων

29 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 28 Η θεωρία της συμμεταβολής του Κelley •Διακριτότητα –έχει το πρόσωπο την ίδια εμπειρία με τη παρουσία άλλων οντοτήτων όπως η συγκεριμένη; •Εάν όχι η Διακριτότητα είναι Υψηλή ή –η συμπεριφορά, το αποτέλεσμα, το αιτιατό δεν προκύπτει στο πρόσωπο με την παρουσία άλλων οντοτήτων παρά μόνο με τη συγκεκριμένη.

30 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 29 Η θεωρία της συμμεταβολής του Κelley •Συνέπεια (στον χώρο και το χρόνο) –Έχει το πρόσωπο την ίδια εμπειρία με την οντότητα και σε άλλες περιστάσεις (τοποθεσίες, συγκυρίες, κοινωνικές καταστάσεις, είδη σχετίζεσθαι); •Εάν ναι η Συνέπεια είναι Υψηλή ή –Η συμπεριφορά, το αιτιατό, το αποτέλεσμα προκύπτει κάθε φορά που είναι παρούσα η οντότητα άσχετα με τον τόπο, το χρόνο και το είδος της αλληλεπίδρασης

31 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 30 Γιατί ο Δημήτρης (Οντότητα) αδιαφορούσε για την Άννα (Πρόσωπο) χθες το βράδυ στο μπαρ (Κατάσταση-χωροχρόνος); -Η-Η Άννα αναρωτιέται, «γιατί αδιαφορεί;» Η Άννα και ο Δημήτρης, γνωρίζονται από παλιά και Αποφασίζουν να βγουν σε ένα μπαρ. Όμως εκείνος αδιαφορεί, ενώ είναι μαζί, κοιτώντας γύρω του... Η θεωρία της συμμεταβολής του Κelley

32 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 31 Γιατί ο Δημήτρης (Ερέθισμα) αδιαφορούσε για την Άννα (Πρόσωπο) χθες το βράδυ στο μπαρ; Είδη πληροφοριώνΑπόδοση ΟμοφωνίαΔιακριτότητα Συνέπεια Είδος Αιτίας Σχεδόν όλες οι φίλες της Άννας, όταν έχουν βγει μαζί του, έχουν δεχθεί την αδιαφορία του Δημήτρη Σχεδόν ποτέ, κανείς άλλος συνοδός δεν έχει αδιαφορήσει για την Άννα H Άννα πάντα αντιμετώπιζε αδιαφορία από τον Δημήτρη Οντότητα Σχεδόν καμία από τις φίλες της Άννας, όταν έχουν βγει μαζί του, δεν έχουν δεχθεί αδιαφορία από τον Δημήτρη Σχεδόν ποτέ, κανείς άλλος συνοδός δεν έχει αδιαφορήσει για την Άννα H Άννα ποτέ δεν αντιμετώπιζε αδιαφορία από τον Δημήτρη Συνθήκες Η ΑΔΙΑΦΟΡΙΑ ΑΠΟΔΙΔΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΟΝΤΟΤΗΤΑ, στο ΔΗΜΗΤΡΗ Η ΑΔΙΑΦΟΡΙΑ ΑΠΟΔΙΔΕΤΑΙ ΣΤΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ, στο βράδυ, στο μπαρ, στη βραδυά εκείνη ΥΨΗΛΗ ΧΑΜΗΛΗ ΥΨΗΛΗ ΧΑΜΗΛΗ

33 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 32 Γιατί ο Δημήτρης (Οντότητα) αδιαφορούσε για την Άννα (Πρόσωπο) χθες το βράδυ στο μπαρ; Είδη πληροφοριώνΑπόδοση ΟμοφωνίαΔιακριτότητα Συνέπεια Είδος Αιτίας Σχεδόν όλες οι φίλες της Άννας, όταν έχουν βγει μαζί του, έχουν δεχθεί την αδιαφορία του Δημήτρη Σχεδόν ποτέ, κανείς άλλος συνοδός δεν έχει αδιαφορήσει για την Άννα Η Άννα ποτέ δεν αντιμετώπιζε αδιαφορία από τον Δημήτρη Συνθήκες Σχεδόν καμία από τις φίλες της Άννας, όταν έχουν βγει μαζί του, δεν έχουν δεχθεί αδιαφορία από τον Δημήτρη Σχεδόν ποτέ, κανείς άλλος συνοδός δεν έχει αδιαφορήσει για την Άννα Η Άννα πάντα αντιμετώπιζε αδιαφορία από τον Δημήτρη Πρόσωπο - Οντότητα Γενικά η Άννα δεν αφήνει τον Δημήτρη να αδιαφορεί, όχι όμως σήμερα. ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΤΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΑΜΦΙΒΟΛΙΑ Γενικά η Άννα δεν αφήνει τον Δημήτρη να αδιαφορεί, όχι όμως σήμερα. ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΤΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΑΜΦΙΒΟΛΙΑ Είναι αναγκαίοι και οι δύο για να εντοπισθεί το αίτιο. ΑΠΟΔΟΣΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΟΝΤΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ Είναι αναγκαίοι και οι δύο για να εντοπισθεί το αίτιο. ΑΠΟΔΟΣΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΟΝΤΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΥΨΗΛΗ ΧΑΜΗΛΗ ΥΨΗΛΗ ΧΑΜΗΛΗ ΥΨΗΛΗ

34 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 33 Γιατί ο Δημήτρης (Οντότητα) αδιαφορούσε για την Άννα (Πρόσωπο) χθες το βράδυ στο μπαρ; Είδη πληροφοριώνΑπόδοση ΟμοφωνίαΔιακριτότηταΣυνέπειαΕίδος Αιτίας Σχεδόν όλες οι φίλες της Άννας, όταν έχουν βγει μαζί του, έχουν δεχθεί την αδιαφορία του Δημήτρη Σχεδόν όλοι οι συνοδοί της έχουν δείξει αδιαφορία για την Άννα Η Άννα ποτέ δεν αντιμετώπιζε αδιαφορία από τον Δημήτρη Σχεδόν καμία από τις φίλες της Άννας, όταν έχουν βγει μαζί του, δεν έχουν δεχθεί αδιαφορία από τον Δημήτρη Σχεδόν όλοι οι συνοδοί της έχουν δείξει αδιαφορία για την Άννα Η Άννα ποτέ δεν αντιμετώπιζε αδιαφορία από τον Δημήτη Και οι δύο. Συνήθως ξεπερνούν την αδιαφορία. Όχι σήμερα. ΚΑΙ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΚΑΙ Η ΟΝΤΟΤΗΤΑ. ΑΠΟΔΟΣΗ ΑΜΦΙΒΟΛΗ Και οι δύο. Συνήθως ξεπερνούν την αδιαφορία. Όχι σήμερα. ΚΑΙ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΚΑΙ Η ΟΝΤΟΤΗΤΑ. ΑΠΟΔΟΣΗ ΑΜΦΙΒΟΛΗ Η Άννα συνήθως ξεπερνά την αδιαφορία του Δημήτρη. ‘Οχι σήμερα. ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ. ΑΠΟΔΟΣΗ ΑΜΦΙΒΟΛΗ Η Άννα συνήθως ξεπερνά την αδιαφορία του Δημήτρη. ‘Οχι σήμερα. ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ. ΑΠΟΔΟΣΗ ΑΜΦΙΒΟΛΗ ΥΨΗΛΗ ΧΑΜΗΛΗ

35 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 34 Γιατί ο Δημήτρης (Οντότητα) αδιαφορούσε για την Άννα (Πρόσωπο) χθες το βράδυ στο μπαρ; Είδη πληροφοριώνΑπόδοση ΟμοφωνίαΔιακριτότηταΣυνέπειαΕίδος Αιτίας Σχεδόν όλες οι φίλες της Άννας, όταν έχουν βγει μαζί του, έχουν δεχθεί την αδιαφορία του Δημήτρη Σχεδόν όλοι οι συνοδοί της έχουν δείξει αδιαφορία για την Άννα H Άννα πάντα αντιμετώπιζε αδιαφορία από τον Δημήτρη Πρόσωπο - Οντότητα Σχεδόν καμία από τις φίλες της Άννας, όταν έχουν βγει μαζί του, δεν έχουν δεχθεί αδιαφορία από τον Δημήτρη) Σχεδόν όλοι οι συνοδοί της έχουν δείξει αδιαφορία για την Άννα H Άννα πάντα αντιμετώπιζε αδιαφορία από τον Δημήτρη Πρόσωπο είτε ο ένας είτε ο άλλος αποτελούν επαρκή αιτία της αδιαφορίας. ΑΠΟΔΟΣΗ ΕΙΤΕ ΣΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΕΙΤΕ ΣΤΗΝ ΟΝΤΟΤΗΤΑ είτε ο ένας είτε ο άλλος αποτελούν επαρκή αιτία της αδιαφορίας. ΑΠΟΔΟΣΗ ΕΙΤΕ ΣΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΕΙΤΕ ΣΤΗΝ ΟΝΤΟΤΗΤΑ ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ στην ΑΝΝΑ ΥΨΗΛΗ ΧΑΜΗΛΗ ΥΨΗΛΗ

36 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 35 Η θεωρία της συμμεταβολής του Κelley Βασικοί συνδυασμοί είδους πληροφορίας για να προκύψει αποκλειστική απόδοση σε αιτία Είδη πληροφοριώνΑπόδοση ΟμοφωνίαΔιακριτότηταΣυνέπειασε Είδος Αιτίας ΥΨΗΛΗ Απόδοση στην Οντότητα ΥΨΗΛΗ ΧΑΜΗΛΗ Απόδοση στο Πρόσωπο Απόδοση στις Συνθήκες

37 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 36 Η θεωρία του Kelley για τα αιτιώδη σχήματα •Τι είναι; –γενική –γενική αντίληψη που έχει το άτομο όσον αφορά το πώς ορισμένα είδη αιτιών αλληλεπιδρούν για να παράγουν ένα ορισμένο είδος αποτελέσματος (αιτιατού) •Πότε λειτουργούν τα αιτιώδη σχήματα; –όταν δεν υπάρχει ισχυρό κίνητρο –όταν δεν έχουμε πληροφορίες από πολλαπλές παρατηρήσεις αλλά από ελάχιστες ή μία –όταν δεν υπάρχει χρόνος –Όταν οι πληροφορίες που έχουμε για τα αίτια ενός αποτελέσματος είναι ισχνές, κακές, συγκεχυμένες και ασαφείς

38 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 37 Η θεωρία του Kelley για τα αιτιώδη σχήματα •Πως λειτουργούν; –ο νους εξετάζει με ταχύτητα τη διάταξη των παραγόντων που μπορεί να είναι τα πιθανά αίτια της συμπεριφοράς (αποτελέσματος, αιτιατού) που παρατηρήθηκε •Είδη: •1) πολλαπλά ικανά αίτια •2) πολλαπλά αναγκαία αίτια •3) υποτίμηση-έκπτωση αιτιών / υπερτίμηση-επάυξηση Σημ.: o Κelley αναφέρει το 3) ως «αρχές» ή κανόνες εκτίμησης αιτιών όταν έχουμε μόνο μια παρατήρηση ενός αποτελέσματος-γεγονότος

39 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 38 Η θεωρία του Kelley για τα αιτιώδη σχήματα •Πολλαπλά ικανά αίτια –η συμπεριφορά (το αιτιατό) θα μπορούσε να προκύψει είτε από το αίτιο Α είτε από το Β είτε και απ’ τα δύο •χρησιμοποιείται σε κοινές και συνήθεις συμπεριφορές •Πολλαπλά αναγκαία αίτια –η συμπεριφορά (το αιτιατό) θα μπορούσε να προκύψει μόνο στην περίπτωση που συντρέχουν και το αίτιο Α και το Β •χρησιμοποιείται σε δύσκολα έργα, ακραία και ασυνήθιστα γεγονότα

40 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 39 Η θεωρία του Kelley για τα αιτιώδη σχήματα •Νίκη στον Μαραθώνιο Η αποτυχία σε τέτοιο δύσκολο έργο δεν μας δίνει συγκεριμένη πληροφορία για την αιτιολογία της •Οιαδήποτε αιτία θα μπορούσε να είναι απούσα για να ΜΗΝ διεκπεραιωθεί το έργο, για να μην προκύψει επιτυχία στον Μαραθώνιο Η αποτυχία σε τέτοιο δύσκολο έργο δεν μας δίνει συγκεριμένη πληροφορία για την αιτιολογία της •Οιαδήποτε αιτία θα μπορούσε να είναι απούσα για να ΜΗΝ διεκπεραιωθεί το έργο, για να μην προκύψει επιτυχία στον Μαραθώνιο Η επιτυχία δηλώνει την παρουσία την παρουσία πολλαπλών αιτιών Η επιτυχία δηλώνει την παρουσία την παρουσία πολλαπλών αιτιών  Προϋποθέτει πολλούς αιτιακούς παράγοντες: •ικανότητα, •προσπάθεια, •προπόνηση, • ευνοϊκές συνθήκες... Εφαρμογή Σχήματος Πολλαπλών Αναγκαίων Αιτιών

41 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 40 Η θεωρία του Kelley για τα αιτιώδη σχήματα •Μας εκπλήσσουν και μας πληροφορούν •Μας εκπλήσσουν και μας πληροφορούν για την αιτιολογία τους συμπεριφορές που προκύπτουν ασύμφωνα προς τα αναμενόμενα και με μεγάλη δυσκολία ή συμπεριφορές που θεωρούνται ακραίες (επιτυχία) συνέτραξαν ταυτόχρονα πολλές αιτίες για να παραχθεί το γεγονός, η επιτυχία –Το πιθανότερο είναι να υποθέσουμε ότι συνέτραξαν ταυτόχρονα πολλές αιτίες για να παραχθεί το γεγονός, η επιτυχία πολλαπλά αναγκαία αίτια

42 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 41 Η θεωρία του Kelley για τα αιτιώδη σχήματα •Νίκη έμπειρου τενίστα εις βάρος άπειρου νέου και πρωτόβγαλτου –Θα μπορούσαν να συντρέχουν διάφορες αιτίες, • μεγαλύτερη ικανότητα, • περισσότερη εμπειρία, • εξοικείωση με τα γήπεδα, • αυτοπεποίθεση, • βαθεία γνώση τεχνικών... εναλλακτικά Εφαρμογή Σχήματος Πολλαπλών Επαρκών ή Ικανών Αιτιών  στο βαθμό που κάποια από τις αιτίες αυτές είναι παρούσα είναι ικανή και επαρκής να εξηγήσει το γεγονός,  οι άλλες πιθανές αιτίες εκπίπτουν ή υποτιμούνται  στο βαθμό που κάποια από τις αιτίες αυτές είναι παρούσα είναι ικανή και επαρκής να εξηγήσει το γεγονός,  οι άλλες πιθανές αιτίες εκπίπτουν ή υποτιμούνται

43 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 42 Η θεωρία του Kelley για τα αιτιώδη σχήματα –Δεν μας εκπλήσσουν και δεν μας πληροφορούν –Δεν μας εκπλήσσουν και δεν μας πληροφορούν για την αιτιολογία τους συμπεριφορές που προκύπτουν σύμφωνα με τα αναμενόμενα χωρίς δυσκολία (η επιτυχία) και δεν θεωρούνται ακραίες η παρουσία ποικίλων • η παρουσία ποικίλων παραγόντων θα μπορούσαν να τις προκαλέσουν

44 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 43 Η θεωρία του Kelley για τα αιτιώδη σχήματα –Αυτές οι συμπεριφορές μας πληροφορούν περισσότερο για την αιτιολογία τους όταν δεν προκύπτουν σύμφωνα με τα αναμενόμενα (αποτυχία) παρά το ότι ήταν εύκολες και κοινές. η απουσία ποικίλων • η απουσία ποικίλων παραγόντων θα μπορούσε να τις προκαλέσει

45 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 44 Η θεωρία του Kelley για τα αιτιώδη σχήματα παρουσία απουσία •Δεν χρησιμοποιείται μόνο η παρουσία ή απουσία των αιτιών για την κατασκευή αιτιωδών σχημάτων αλλά και – η σχετική ισχύς των αιτιών – η σχετική ισχύς των αποτελεσμάτων •επηρεάζουν τα συμπεράσματά μας για τη σχέση αιτίου αποτελέσματος

46 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 45 Η θεωρία του Kelley για τα αιτιώδη σχήματα •Εάν γνωρίζουμε ότι ο έμπειρος τενίστας έπαιξε για ένα μεγάλο στοίχημα και επίσης ότι προσπάθησε ιδιαίτερα να κερδίσει τον άπειρο –τότε συμπεραίνουμε •ότι μάλλον ή νίκη ήταν άνετη •Εάν είχε μόλις και μετά βίας νικήσει τον άπειρο τενίστα – τότε συμπεραίνουμε • η ικανότητα του έμπειρου τενίστα παρουσίαζε κάμψη, ότι δεν προσπάθησε πολύ, ότι δεν είχε κίνητρο, ότι δεν χρησιμοποίησε όλο του το δυναμικό

47 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 46 Η θεωρία του Kelley για τα αιτιώδη σχήματα •Η υποτίμηση ή η έκπτωση –εάν πολλά πιθανά αίτια είναι παρόντα •ο ρόλος ενός τυχόν αναφερόμενου αιτίου υποτιμάται ή εκπίπτει, ιδίως του εξωτερικού και καταστασιακού •Η υπερτίμηση ή η επαύξηση –όταν υπάρχουν ανασταλτικοί ή απαγορευτικοί αιτιακοί παράγοντες για την εκτέλεση μιας συμπεριφοράς •ο ρόλος τυχόν άλλων αιτιακών παραγόντων υπερτιμάται Δυο Αρχές Συσχέτισης Αιτιών και Αποτελεσμάτων Δυο Αρχές Συσχέτισης Αιτιών και Αποτελεσμάτων

48 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 47 Η θεωρία του Kelley για τα αιτιώδη σχήματα •Αρχή της υποτίμησης ή της έκπτωσης –π.χ. •συμπεριφορά: κακή επίδοση στο σχολείο  Πιθανές αιτίες: –Α. έλλειψη προσπάθειας –Β. προβλήματα στο σπίτι •Το Β (κατάσταση- εξωτερικό αίτιο) εκπίπτει ή υποτιμάται

49 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 48 Η θεωρία του Kelley για τα αιτιώδη σχήματα •Αρχή της μεγέθυνσης ή της επαύξησης –π.χ. •συμπεριφορά: εξαιρετικά καλή επίδοση στο σχολείο •Πιθανές ευνοϊκές αιτίες: –Α. προσπάθεια •Πιθανές ανασταλτικές αιτίες: –Β. προβλήματα στο σπίτι •Το Α μεγεθύνεται ή επαυξάνεται

50 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 49 Η θεωρία του Kelley για τα αιτιώδη σχήματα •Η υποτίμηση είναι ισχυρότερη της υπερτίμησης. –Η προσθήκη άλλων δυνατών αιτιών για ένα αποτέλεσμα (υποτίμηση) εξασθενεί τη συναγωγή ότι ένας αιτιακός παράγοντας όντως ισχύει, περισσότερο από την προσθήκη εναντιωματικών παραγόντων (υπερτίμηση) προς αυτόν. –Επίσης το μέγεθος του αποτελέσματος που παράγουν οι διευκολυντικοί μίας αιτίας παράγοντες μας πληροφορεί πιο πολύ για την αιτία και την ισχύ της απ΄ ότι οι απαγορευτικοί ή ανασταλτικοί.

51 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 50 Η θεωρία του Kelley για τα αιτιώδη σχήματα •Γενικά η έρευνα για τις δύο αρχές δείχνει ότι έχουμε την τάση να λαμβάνουμε υπόψη μας αιτιακούς παράγοντες που προάγουν ένα αποτέλεσμα παρά αυτούς που το καταστρατηγούν ή το υποσκάπτουν. –Εάν έχω κερδίσει σε ένα αγώνα πολύ άνετα θα θεωρηθεί ότι στο μέλλον είναι πιο πιθανό να κερδίσω σε σχέση με κάποιον που κέρδισε με μικρή διαφορά. –Αντίθετα εάν έχω υποστεί πανωλεθρία δεν θα θεωρηθεί ότι στο μέλλον είναι πιο πιθανό να ξαναχάσω σε σχέση με κάποιον που υπέστη ήττα με μικρή διαφορά.

52 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 51 Η Συναισθηματική Αστάθεια κατά Schachter Πληροφορημένοι για συνέπειες επινεφρίνης Παρα- πληροφορημένοι για συνέπειες επινεφρίνης Δεν είχε προκληθεί διέγερση με επινεφρινη ΄Εκθεση σε θυμωμένο συνεργάτη Έκθεση σε εύθυμο συνεργάτη Πηγή: Schachter & Singer, 1962 Η διέγερση ερμηνεύεται ορθά, δεν συνάγεται θυμός Η διέγερση ερμηνεύεται ως θυμός Δεν υπάρχει διέγερση, δε συνάγεται συναίσθημα Η διέγερση ονοματίζεται ορθά, δεν συνάγεται ευφορία Η διέγερση ερμηνευεται ως ευφορία Δεν υπάρχει διέγερση, δεν συνάγεται συναίσθημα η επαναπόδοση της διέγερσης

53 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 52 Ανάλυση της υπερεπαρκούς αιτιολογήσεως Αιτία εκτέλεσης έργου π.χ. Συνέπειες Ενδογενές ενδιαφέρον Αγαπώ ό,τι κάνω Το ενδογενές ενδιαφέρον είναι προφανές («εντυπωσιακό»), οι εξωγενείς λόγοι για τη μη εκτέλεση του έργου είναι προφανείς, οι αμοιβές δηλώνουν ικανότητα παρά προσπάθεια ελέγχου, οι αμοιβές συνάρτηση της καλής επίδοσης Μεγαλύτερη ικανοποίηση από την εργασία, καλύτερη χρήση λογικής και μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα στην επίλυση προβλημάτων, κρατά την ίδια επίδοση παρά την απουσία αμοιβών, μετά το έργο επιλέγει μεγαλύτερες προκλήσεις, επίλυση προβλημάτων με λιγότερα λάθη και περισσότερη δημιουργικότητα οι αμοιβές υποσκάπτουν το ενδογενές ενδιαφέρον Προϋπόθεση αιτίας

54 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 53 Ανάλυση της υπερεπαρκούς αιτιολογήσεως Αιτία εκτέλεσης έργου π.χ. Προϋπόθεση αιτίας Συνέπειες Προϋπόθεση αιτίας Εξωγενείς αμοιβές Κάνω κάτι γιατί πληρώνομαι καλά Οι αμοιβές είτε είναι προφανείς («εντυπωσιακές» είτε ανεπιθύμητες, οι αμοιβές αποτελούν απόπειρα ελέγχου, οι αμοιβές δεν συναρτώνται από την επίδοση, οι αμοιβές δεν δηλώνουν ικανότητα Σκληρότερη εργασία, μεγαλύτερη δραστηριότητα, λιγότερη ικανοποίηση από εργασία, μείωση επίδοσης με την απόσυρση αμοιβών, μετά το έργο επιλέγει τα ευκολότερα, κακή χρήση λογικής, μικρή αποτελεσματικότητα, έλλειψη δημιουργικότητας, τάση για σφάλματα, πιο στερεοτυπική εργασία, χαμηλότερη ποιότητα οι αμοιβές υποσκάπτουν το ενδογενές ενδιαφέρον

55 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 54 Απόδοση αιτίου για συμπεριφορές σχετικές με επιτεύγματα κατά Weiner, 1979  * έδρα ελέγχου σταθερότητα ελεγξιμότητα

56 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 55 Απόδοση αιτίου για συμπεριφορές σχετικές με επιτεύγματα κατά Weiner, 1979 Το πρόσωπο κάνει το έργο Κρίνει εάν πέτυχε ή απέτυχε Γενική συναισθηματική αντίδραση στην επιτυχία (ευχαρίστηση) ή την αποτυχία (δυσαρέσκεια) Αιτιακή ανάλυση για τον καθορισμό της έδρας, της σταθερότητα και της ελεγξιμότητας του αποτελέσματος του έργου Προκύπτουν συγκεκριμένες συναισθηματικές αντιδράσεις προς την αιτία και τις υποκείμενες διαστάσεις της (π.χ. περηφάνεια για την επιτυχία εφόσον η απόδοση είναι εσωτερική, ενοχή για την αποτυχία εφόσον η απόδοση γίνεται στην έλλειψη προσπάθειας Δημιουργούνται προσδοκίες για την μελλοντική επίδοση βασισμένες στην σταθερότητα Επόμενες συμπεριφορές επίδοσης

57 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 56 Απόδοση αιτίου για επιτεύγματα κατά Weiner, 1979 Έδρα Ελέγχου Σταθερότητα Ελεγξιμότητα Εσωτερική Έδρα Εξωτερική Έδρα Σταθερή Ασταθής Σταθερή Ασταθής Κανονική προσπάθεια Κανονική προσπάθεια Παροδική προσπάθεια ειδικά για αυτή την εξέταση Ορισμένες μεροληψίες ή σφάλματα των εξεταστών Ορισμένες μεροληψίες ή σφάλματα των εξεταστών Ασυνήθης βοήθεια πχ αντιγραφή Σύνηθες όριο ικανοτήτων Διάθεση Δυσκολία εξέτασης Τύχη Ελέγξιμο Μη ελέγξιμο

58 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 57 Απόδοση Αιτίου για Απώλεια Ελέγχου και Συναισθηματικές Συνέπειες Καθολική Μη καθολική ΄Εδρα Εσωτερική Σταθερή ΑσταθήςΣταθερή Ασταθής Διάχυτος, σταθερός, χαμηλός αυτο- σεβασμός, εν δυνάμει σοβαρή κατάθλιψη « Δεν μπορεί να με αγαπήσει κανείς» Βραχύχρονη αλλά διάχυτη απώλεια αυτο- σεβασμού «το 1999 ήταν η χειρότερή μου χρονιά» Απώλεια αυτο- σεβασμού αλλά περιορισμένη ως προς ορισμένη πλευρά της ζωής «δεν μπορώ να γυμναστώ για να βελτιώσω την υγεία μου» Βραχύβια απώλεια αυτο- σεβασμού «σήμερα φαίνομαι χάλια» Συζητούνται παρακάτω ως ατομική διαφορά στο «Ύφος Απόδοσης»

59 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 58 Απόδοση Αιτίου για Απώλεια Ελέγχου και Συναισθηματικές Συνέπειες Καθολική Μη καθολική ‘Εδρα Εξωτερική Σταθερή ΑσταθήςΣταθερή Ασταθής Διάχυτη, σταθερή ανία ή δυσαρέσκεια χωρίς απώλεια αυτο- σεβασμού «η οικονομία είναι χάλια, δεν υπάρχουν και δουλειές» «η χειρότερη μέρα, χάλασε ο υπολογιστής, μποτιλιάρισμα άργησα παντού, δεν έκανα τίποτα» Μακρόχρονη ανία ή αίσθημα δυσαρέσκειας περιορισμένη σε μία μόνο πλευρά της ζωής « έφυγε ο συγκάτοικός μου και τώρα δεν έχω με ποιόν να τρέξω» Μικρή συναισθη- ματική ταραχή χωρίς κατάθλιψη «έχει κακή διάθεση σήμερα, άσε καλύτερα να του μιλήσω αύριο» Συζητούνται παρακάτω ως ατομική διαφορά στο «Ύφος Απόδοσης» Βραχύχρονη αλλά διάχυτη ανία χωρίς απώλεια αυτο- σεβασμού

60 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 59 Σφάλματα και μεροληψίες κατά τη απόδοση αιτίου •Το θεμελιώδες σφάλμα κατά την απόδοση αιτίου •Οι διαφορές αυτοαπόδοσης – ετεροαπόδοσης ή διαφορές κατά την απόδοση αιτίου μεταξύ δράστη-παρατηρητή •Ελλειπής αξιοποίηση των πληροφοριών συναίνεσης •Η ψευδοσυναίνεση ή αυτοσυναίνεση κατά την απόδοση •Οι μεροληψίες αυτοεξυπηρέτησης •Η εγωκεντρική μεροληψία •Οι μεροληψίες κατά την απόδοση ευθύνης ή μομφής (αμυντικές αποδόσεις)

61 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 60 Σφάλματα και μεροληψίες στην απόδοση αιτίου •Διαφορές μεταξύ αυτοαπόδοσης – ετεροαπόδοσης ή διαφορές στην απόδοση αιτίου αυτουργού - παρατηρητή της πράξης –Το άτομο που δρα τείνει να αντιλαμβάνεται περισσότερο τις πράξεις του ως αποτέλεσμα των περιστάσεων, ως αντίδραση σε αυτές παρά των προδιαθέσεών του –Το άτομο που παρατηρεί συμπεριφορά ίδια ή παρόμοια με αυτή του αυτουργού ακόμα και υπό τις ίδιες περιστάσεις τείνει να αντιλαμβάνεται ότι η αιτία της οφείλεται στον δράστη και τις προδιαθέσεις του παρά στις περιστάσεις

62 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 61 Σφάλματα και μεροληψίες στην απόδοση αιτίου διαφορές αυτοαπόδοσης-ετεροαπόδοσης •Εξήγηση του φαινομένου: –Ο δράστης έχει περισσότερες πληροφορίες •για την παραγωγή της συμπεριφοράς του, τις περιστάσεις υπό τις οποίες προκύπτει, • την προσωπική του μαθησιακή ιστορία, • τα κίνητρα του •τις εμπειρίες του, • ξέρει πότε και πως τροποποιεί την συμπεριφορά του, • γνωρίζει ότι δεν παραμένει πάντα ο ίδιος ως προς την συμπεριφορά πληροφοριακή εξήγηση

63 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 62 Σφάλματα και μεροληψίες στην απόδοση αιτίου διαφορές αυτοαπόδοσης-ετεροαπόδοσης •Εξήγηση του φαινομένου:  ο δράστης εστιάζεται στις περιστάσεις προκειμένου να κατευθύνει σωστά την συμπεριφορά του στο συγκεκριμένο κάθε φορά στόχο.  ο παρατηρητής εστιάζεται στο δρων πρόσωπο και όχι τόσο στις περιστάσεις προκειμένου να είναι σε θέση να προβλέψει τη συμπεριφορά του στο μέλλον με βάση κάτι σταθερό. -Μορφολογική εξήγηση (gestalt) Εξήγηση με βάση τα κίνητρα προσαρμογής του Εαυτού

64 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 63 Σφάλματα και μεροληψίες στην απόδοση αιτίου το θεμελιώδες σφάλμα κατά την απόδοση •Δίνουμε μεγαλύτερη βαρύτητα στις προδιαθέσεις των ατόμων ως ατιακό παράγοντα της υπο παρατήρηση συμπεριφοράς απ΄ ότι στις περιστάσεις κάτω από τις οποίες εμφανίστηκε –(υπερεκτίμηση του ψυχολογικού ντετερμινισμού της ανθρώπινης συμπεριφοράς)

65 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 64 Σφάλματα και μεροληψίες στην απόδοση αιτίου το θεμελιώδες σφάλμα κατά την απόδοση •Το σφάλμα εμφανίζεται με δύο μορφές:  1. όταν πρόκειται να εξηγήσουμε τη συμπεριφορά ενός ατόμου και κάνουμε αιτιακές συναγωγές  2. όταν με βάση παρατηρήσεις μας συγκεκριμένων συμπεριφορών ενός ατόμου υπό συγκεκριμένες περιστάσεις κάνουμε γενικές προβλέψεις για παρεμφερείς συμπεριφορές σε άλλες περιστάσεις  - ή και σε όλες τις περιστάσεις!  - ακόμα και όταν γνωρίζουμε ότι αυτές είναι κραυγαλέα διαφορετικές!

66 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 65 Σφάλματα και μεροληψίες στην απόδοση αιτίου το θεμελιώδες σφάλμα κατά την απόδοση •...κύρια χαρακτηριστικά •1. προσδίδεται υπερβολική βαρύτητα στον προσωπικό έλεγχο, πιστεύεται ότι το άτομο ελέγχει πλήρως και πάντα ή όφειλε να ελέγχει πλήρως και πάντα τόσο τις πράξεις του όσο και αυτά που του συμβαίνουν. •2. υπόκειται στους κανόνες αυτο- απόδοσης/ετεροαπόδοσης (Goldberg) Όταν με σαφήνεια γίνεται μεροληψία

67 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 66 Σφάλματα και μεροληψίες στην απόδοση αιτίου το θεμελιώδες σφάλμα κατά την απόδοση •...κύρια χαρακτηριστικά • 3. έχει προσωπικό χαρακτήρα, δίνοντάς μας την ψευδαίσθηση του ελέγχου των συνθηκών που μας περιβάλλουν (Langer) •4. έχει κοινωνικό χαρακτήρα (Τhibaut & Reicken), λειτουργεί σαν διατρέβλωση αυτοεξυπηρέτησης για να ενισχύσει τον αυτοσεβασμό- ταυτότητα ατόμων (Zucherman) και ενδοομάδων (Taylor & Jaggi, 1974) Όταν με σαφήνεια γίνεται μεροληψία

68 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 67 Σφάλματα και μεροληψίες στην απόδοση αιτίου ελλειπής αξιοποίηση πληροφοριών συναίνεσης •Τι είναι πληροφορίες συναίνεσης;  Η σημασία της σύγκρισης με άλλους •Το φαινόμενο: Η συναίνεση έχει την ασθενέστερη επίδραση στις διεργασίες απόδοσης αιτίου –Η έρευνα με τους νέους υποψήφιους διδάκτορες Nisbett & Ross

69 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 68 Σφάλματα και μεροληψίες στην απόδοση αιτίου ελλειπής αξιοποίηση πληροφοριών συναίνεσης •Εξηγήσεις του φαινομένου: –Η πληροφορία συναίνεσης αλλάζει πράγματι την αντίληψή μας για το πόσο κοινή είναι μία εμπειρία  δεν αλλάζει όμως την εμπειρία την ίδια  έχει ασθενή συναισθηματικό αντίκτυπο

70 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 69 Σφάλματα και μεροληψίες στην απόδοση αιτίου ελλειπής αξιοποίηση πληροφοριών συναίνεσης •Οι πληροφορίες συναίνεσης δεν αντιμετωπίζονται ως αξιόπιστες διότι: 1.Αξιολογούνται ως προς το a.ποιοί είναι οι άλλοι b.πόσο όμοιοι είναι με τον αποδίδοντα αίτιο c.σε ποιό βαθμό εκφράζουν αξιόπιστες και έγκυρες γνώμες

71 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 70 Σφάλματα και μεροληψίες στην απόδοση αιτίου ελλειπής αξιοποίηση πληροφοριών συναίνεσης •Οι πληροφορίες συναίνεσης δεν αντιμετωπίζονται ως αξιόπιστες διότι: 2.Τις ελέγχουμε a.τείνοντας να απορρίψουμε όσες δεν επιβεβαιώνουν ή όσες αμφισβητούν την αντίληψή μας b.προς επικύρωση για την αξία τους και σχετικότητά τους

72 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 71 Σφάλματα και μεροληψίες στην απόδοση αιτίου ψευδοσυναίνεση ή αυτοσυναίνεση •Το φαινόμενο : –Ο καθένας τείνει να υποθέτει ότι οι περισσότεροι άλλοι, σκέφτονται, αισθάνονται και πράττουν ότι και ο ίδιος. –Βλέπουμε τη συμπεριφορά μας σαν τυπική, υποθέτουμε ότι υπό τις ίδιες συνθήκες οι άλλοι θα αντιδρούσαν σαν εμάς Πείραμα «eat at Joe’s” 62% NAI /67% OXI House & Donaghue/ Ross, Greene & House

73 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 72 Σφάλματα και μεροληψίες στην απόδοση αιτίου ψευδοσυναίνεση ή αυτοσυναίνεση •Ψευδοσυναίνεση –Οι έντονες αντιλήψεις περί «κανονικότητος» την ενισχύουν –Καταστρατηγεί την προσοχή των αντιθετικών της «κανονικότητος» πληροφοριών •Η άποψη ότι «χ», οδηγεί στην αντίληψη ότι γενικώς ισχύει «χ», π.χ. εάν πιστεύω ότι η αποκλειστική διατροφή με λαχανικά είναι υγιεινή, θεωρώ ότι είναι υγιεινή και ότι αυτό είναι για όλους αυτονόητο – Βλ. φράσεις «όλοι γνωρίζουν ότι...», «όπως όλοι ξέρουμε...», «είναι γνωστό...», «έχει διαπιστωθεί...» Οι πραγματικές συναινετικές πληροφορίες υποσκάπτονται ποιοτικά ή υποχωρούν έναντι των πληροφοριών που βασίζονται στον εαυτό

74 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 73 Σφάλματα και μεροληψίες στην απόδοση αιτίου ψευδοσυναίνεση ή αυτοσυναίνεση •Εξηγήσεις του φαινομένου : 1.Επιλεκτική έκθεση ή μεροληπτική δειγματοληψία 2.Η υψηλή γνωστικοσυναισθηματική εμπλοκή στην επίλυση των διλημμάτων ή στην εκτίμηση των αντικρουόμενων συνέπειων που προηγούνται των τελικών επιλογών μας καθιστά δυσχερή την αναπαράστασταση του εφικτού άλλων επιλογών, δηλαδή δυσκολευόμαστε να φανταστούμε πως άλλοι είναι δυνατόν να κατέληξαν σε άλλες επιλογές πληροφορικές – γνωστικές εξηγήσεις

75 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 74 Σφάλματα και μεροληψίες στην απόδοση αιτίου ψευδοσυναίνεση ή αυτοσυναίνεση •Εξηγήσεις του φαινομένου: 3.Έχουμε την ανάγκη να βλέπουμε τις αντιλήψεις, τα συναισθήματα και τις συμπεριφορές μας ως •«καλές»- «πολιτικά ορθές»-αποδεκτές •κατάλληλες •τυπικές –Αμυντικά τις αποδίδουμε στους πολλούς άλλους για να στηρίξουμε την αυτοεκτίμησή μας Ross, Green & House Εξήγηση με βάση τα κίνητρα και τον Εαυτό

76 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 75 Σφάλματα και μεροληψίες στην απόδοση αιτίου ψευδοσυναίνεση ή αυτοσυναίνεση •Πότε χρησιμοποιείται η «δειγματοληπτική συναίνεση» 1.Όταν δεν έχουμε προσδοκίες για την συμπεριφορά των άλλων 2.Όταν τα δειγματοληπτικά στοιχεία παρουσιάζονται με «προφανή» τρόπο ή με θεσμοθετημένο-κοινά αποδεκτό-τρόπο 3.Όταν γίνεται αντιληπτή η σχέση της με τις επικείμενες κρίσεις του ατόμου

77 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 76 Σφάλματα και μεροληψίες στην απόδοση αιτίου ψευδοσυναίνεση ή αυτοσυναίνεση •Συνέπειες της ψευδοσυναίνεσης –Η μέσω της ψευδοσυναίνεσης υπερεκτίμηση •της αντιπροσωπευτικότητος •της τυπικότητας •και τελικώς της ορθότητας, των γνωμών, πίστεων, συναισθημάτων, συμπεριφορών Ενισχύει αισθήματα αυτοδικαίου και δικαιολογεί την «αυτονόητη» επιβολή μας στους άλλους Οδηγεί σε επαγωγικά προβλήματα και υπερβολές

78 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 77 Σφάλματα και μεροληψίες στην απόδοση αιτίου μεροληψία αυτοεξυπηρέτησης •Το φαινόμενο: –Τα άτομα τείνουν να αναλαμβάνουν την υπευθυνότητα και την συμβολή στην επίτευξη της επιτυχίας και να αρνούνται την υπευθυνότητα και την συμβολή τους στην αποτυχία * Η έρευνα υποστηρίζει περισσσότερο την αυτεξυπηρετική ανάληψη επιτυχίας Η άρνηση της αποτυχίας υποχωρεί με την φανερή ή διακριτική παρουσία ελέγχου *

79 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 78 Σφάλματα και μεροληψίες στην απόδοση αιτίου μεροληψία αυτοεξυπηρέτησης 1.Ως προς την αυτοεξυπηρετική ανάληψη της επιτυχίας πρόκειται για ενίσχυση του εαυτού 2.Ως προς την αυτοεξυπηρετική απόρριψη της αποτυχίας πρόκειται για προστασία του εαυτού •Η ισχυρότερη ερευνητική επίρρωση του 1 έναντι του 2 ίσως αντανακλά την κοινωνικά αποδεκτή επιθυμία μας να φαίνεται ότι προξενούμε επιτυχία- καλό παρά αποτυχία- κακό Ο Εαυτός έχει κίνητρο να αυτοπαρουσιάζεται με τα καλύτερα δυνατά χαρακτηριστικά, με αυτά που φέρουν επιθυμητή κοινωνική επιδοκιμασία. Το κίνητρο αυτό εξηγεί γιατί όταν υπάρχει συναίσθηση κοινωνικού ελέγχου τα άτομα σπεύδουν να αναλάβουν και την ευθύνη της αποτυχίας

80 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 79 Σφάλματα και μεροληψίες στην απόδοση αιτίου μεροληψία αυτοεξυπηρέτησης •Εξήγηση του φαινομένου: 1.Προσδοκούμε την επιτυχία ως κάτι πιο φυσικό και αναμενόμενο της αποτυχίας και βέβαια ως πιο επιθυμητό για τον Εαυτό 2.Επιδιώκουμε ως στόχο την επιτυχία, όχι την αποτυχία, συντονίζουμε τις προσπάθειές μας προς τον στόχο αυτό, άρα όταν προκύπτει την θεωρούμε ως αυτονόητο προσωπικό επίτευγμα 3.Στον υπολογισμό του ελέγχου επί μίας καταστάσεως, χρησιμοποιούμε παρελθούσες περιστάσεις επιτυχιών συχνότερα από ότι αποτυχιών άρα υπερυπολογίζοντας τον έλεγχό μας στην επιτυχία Γνωστική εξήγηση = είναι σφάλμα ( Miller & Ross)

81 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 80 Σφάλματα και μεροληψίες στην απόδοση αιτίου μεροληψία αυτοεξυπηρέτησης •Για να εξυπηρετηθούν οι ανάγκες του Εαυτού είναι δυνατόν και να μετριαστεί η ανάληψη ευθύνης της επιτυχίας ή και να υπάρξει ανάληψη αποτυχίας! •Όταν καταστέλλονται ή αίρονται οι γνωστικοί παράγοντες τα άτομα συμπεριφέρονται κατά τα κίνητρά τους, επιχειρούν δηλαδή να διεκδικήσουν μέγιστη συνεισφορά στην επιτευχθείσα επιτυχία για τον Εαυτό * π.χ. όταν εγείρεται η προσωπική εμπλοκή των ατόμων σε ένα έργο μετά το έργο Πειστήρια για την εξήγηση με βάση τα κίνητρα του Εαυτού

82 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 81 Σφάλματα και μεροληψίες στην απόδοση αιτίου μεροληψία αυτοεξυπηρέτησης •Ο Εαυτός μπορεί να επεκτείνει την αυτοεξυπηρέτηση για να συμπεριλάβει τον «κύκλο των δικών», την ενδο-ομάδα ή ανθρώπους που θεωρούνται προσωρινά «δικοί μας» για στρατηγικούς σκοπούς. Π.χ. –Η περίπτωση των συζύγων –Του γονιού και του παιδιού –Της παραδοσιακής εκτεταμένης οικογένειας –Των παραδοσιακών Ελληνικών πελατειακών σχέσεων –Της «συνευθύνης –συνενοχής» κλειστών συστημάτων (κρατικών οργανισμών κλπ.)

83 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 82 Σφάλματα και μεροληψίες στην απόδοση αιτίου η εγωκεντρική μεροληψία •Το φαινόμενο: –Το άτομο αναλαμβάνει την ευθύνη για την παραγωγή του μεγαλύτερου μέρους ενός έργου που εκτελέστηκε από κοινού ή και την ευθύνη όλου του έργου ασχέτως εάν η ολοκλήρωσή του απετέλεσε επιτυχία ή αποτυχία Ross & Sicoly

84 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 83 Σφάλματα και μεροληψίες στην απόδοση αιτίου η εγωκεντρική μεροληψία •Εξήγηση του φαινομένου: 1.Η συμπεριφορά-συνεισφορά του εαυτού αυτοπαρατηρείται (προσοχή-κωδικοποίηση) ευχερέστερα 2.Το σκεπτικό μας για το έργο μάς απομακρύνει από το να παρατηρήσουμε και να κατανοήσουμε τι κάνει ο άλλος 3.Οι συμπεριφορές – συνεισφορά μας ταιριάζουν με την αντίληψη που έχουμε για το έργο ή τη γενική μας αντίληψη εργασίας Γνωστική εξήγηση Γνωστική εξήγηση-gestalt

85 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 84 Σφάλματα και μεροληψίες στην απόδοση αιτίου η εγωκεντρική μεροληψία •Εξήγηση του φαινομένου: 4.Ευχερέστερα ανακαλούνται από τη μνήμη οι προσωπικές συνεισφορές οδηγώντας μας στο συμπέρασμα ότι έχουμε κάνει και περισσότερα 5.Οι πληροφορίες που έχουμε για την συνεισφορά του άλλου διαφέρουν από αυτές που έχουμε για τη δικιά μας και ποσοτικά και ποιοτικά και απο άποψη οπτικής 6.Η αυξημένη επεξεργασία της συνεισφοράς ενισχύει την αυτοεκτίμηση-επανατροφοδοτεί τον εαυτό με ενημέρωση για το τι κάνει: τι μπορεί, πόσο μπορεί και πόσο καλά μπορεί Γνωστική-μνημονική εξήγηση Γνωστική-πληροφορική εξήγηση Εξήγηση με βάση τα κίνητρα του Εαυτού-κυβερνητική

86 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 85 Σφάλματα και μεροληψίες στην απόδοση αιτίου η εγωκεντρική μεροληψία •Εξήγηση του φαινομένου: 7.Αντιλαμβάνομαι τον εαυτό μου ως άνθρωπο ο οποίος προβαίνει σε κάποια ενέργεια προκειμένου να εκδηλώσει τις εσώτερες προδιαθέσεις του και επομένως αποδίδω μεγαλύτερη βαρύτητα-ευθύνη στην συνεισφορά των προδιαθέσεών μου Εξήγηση με βάση τα κίνητρα του Εαυτού ή κυβερνητική εξήγηση

87 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 86 Σφάλματα και μεροληψίες Οι μεροληψίες κατά την απόδοση ευθύνης ή μομφής (αμυντικές αποδόσεις) •Το φαινόμενο: –Οι παρατηρητές αποδίδουν μεγαλύτερη ευθύνη στα πρόσωπα πρωταγωνιστές ενός δυσμενούς συμβάντος (π.χ. ατύχημα) που προξενεί σοβαρές βλάβες παρά ενός που προκαλεί μικρές ή ήπιες •π.χ. αυτοκινητιστικό ατύχημα: όταν υπάρχουν μεγάλες ζημιές ή απώλεια ζωής, αποδίδεται μεγαλύτερη ευθύνη στον θεωρούμενο δράστη απ’ ότι όταν δεν έχει συμβεί παρά παραβίαση του κ.ο.κ. και μικρή ζημιά με κάποιο επιπόλαιο τραυματισμό. *

88 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 87 Σφάλματα και μεροληψίες μεροληψία κατά την απόδοση ευθύνης ή μομφής (αμυντική απόδοση) η αντιμετώπιση των συνεπειών του ατυχήματος ως αναπόφευκτα σοβαρών και η απόδοση της ευθύνης σε πρόσωπο έχει ως συνέπεια το όλο συμβάν να παρουσιάζεται στο νου του παρατηρητή ως πιο προβλέψιμο και πιο αποφευκτό (από τον ίδιο) *

89 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 88 Σφάλματα και μεροληψίες μεροληψία κατά την απόδοση ευθύνης ή μομφής (αμυντική απόδοση) •Εξήγηση: –Καθώς οι συνέπειες του συμβάντων γίνονται σοβαρότερες, η αντίληψη ότι θα μπορούσαν να είναι τυχαία και άρα να συμβούν σε οιοδήποτε γίνεται δυσάρεστη, αφόρητη και τελικώς μη αποδεκτή K.G. Shaver

90 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 89 Σφάλματα και μεροληψίες μεροληψία κατά την απόδοση ευθύνης ή μομφής (αμυντικη απόδοση) •Πότε λειτουργεί η αμυντική απόδοση; –Όταν υφίστανται δύο ήδη ομοιότητας με τα πρόσωπα-πράγματα-περιβάλλον του συμβάντος: 1.καταστασιακή ομοιότητα 2.προσωπική Αν δεν υπάρχει ομοιότητα δεν προκύπτει ανάγκη άμυνας => δεν προκύπτει το φαινόμενο Αν δεν υπάρχει ομοιότητα δεν προκύπτει ανάγκη άμυνας => δεν προκύπτει το φαινόμενο Αν υπάρχει ομοιότητα, προκύπτει ανάγκη άμυνας =>επιχειρείται κατ’ αρχήν η απόρριψη της προσωπικής ομοιότητας Αν υπάρχει ομοιότητα, προκύπτει ανάγκη άμυνας =>επιχειρείται κατ’ αρχήν η απόρριψη της προσωπικής ομοιότητας Εάν όμως η προσωπική ομοιότητα είναι υψηλή, η άρνησή της είναι πολύ δυσχερής =>τότε επιχειρείται η απόδοση σε εξωγενείς παράγοντες π.χ. στη τύχη, ώστε να μειωθεί νοερά η πιθανότητα τέτοιο συμβάν να αφορά τον παρατηρητή στο μέλλον Εάν όμως η προσωπική ομοιότητα είναι υψηλή, η άρνησή της είναι πολύ δυσχερής =>τότε επιχειρείται η απόδοση σε εξωγενείς παράγοντες π.χ. στη τύχη, ώστε να μειωθεί νοερά η πιθανότητα τέτοιο συμβάν να αφορά τον παρατηρητή στο μέλλον Burger

91 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 90 Σφάλματα και μεροληψίες μεροληψίa κατά την απόδοση ευθύνης ή μομφής (αμυντική απόδοση) •Γενικά η μεροληψία αυτή εκφράζεται εξ αιτίας των συνεπειών που αντιλαμβάνεται το άτομο ότι τα συμβάντα μπορεί να έχουν για τις προσωπικές του περιστάσεις προκειμένου να τις ελαχιστοποιήσει

92 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 91 Σφάλματα και μεροληψίες μεροληψία στην απόδοση ευθύνης ή μομφής (αμυντική απόδοση) η λαϊκή θεωρία περί «δίκαιου κόσμου» •Οι άνθρωποι έχουν την ανάγκη να αισθάνονται ότι ο κόσμος είναι ελεγχόμενος έτσι ώστε τα καλά να συμβαίνουν στους καλούς και τα κακά στους κακούς, είναι ένας «δίκαιος κόσμος» –Η βάση της πίστης αυτής είναι η άμυνα κατά απειλών προς τον εαυτό •Π.χ. –«έπεσε» πάνω στο αυτοκίνητο –Δούλευε μέχρι εξαντλήσεως πως να μην αρρωστήσει –Δεν έλεγε ποτέ τα προβλήματά του, τον σκότωσε το άγχος Εάν τα κακά είναι τυχαία και δεν προκαλούνται από τις πράξεις των ανθρώπων ή την προσωπικότητά τους, τότε σε όλους μπορούν να συμβούν άρα και σε εμας προσωπικά, πράγμα ανυπόφορο! Melvin Lerner

93 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 92 Σφάλματα και μεροληψίες μεροληψία στην απόδοση ευθύνης ή μομφής (αμυντική απόδοση) η λαϊκή θεωρία περί «δίκαιου κόσμου» •Όταν βλέπουμε την κακοτυχία του άλλου –Κατ’ αρχήν θα επιρρίψουμε μομφή στις πράξεις του •κάτι έκανε και έφερε κακοτυχία –Εάν δεν μπορούμε να εντοπίσουμε μεμπτές πράξεις θα επιρρίψουμε μομφή στην προσωπικότητά του-σε αυτό που είναι • τέτοιος είναι αυτά του αξίζουν •Το φαινόμενο έχει ισχυρή εμπειρική επιβεβαίωση

94 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 93 Σφάλματα και μεροληψίες μεροληψία στην απόδοση ευθύνης ή μομφής (αμυντική απόδοση) η λαϊκή θεωρία περί «δίκαιου κόσμου» •Η λαϊκή θεωρία έχει συνέπειες για την κοινωνική αλληλεπίδραση εφόσον αιτιολογεί τις παρενέργειες του κοινωνικού μας συστήματος –Ανεργία και φτώχια, ψυχοκοινωνικά προβλήματα και έλλειψη νοήματος ζωής, λίγες και άνισες ευκαιρίες για προσωπική ανάπτυξη •Αδρανοποιεί πρωτοβουλίες βελτίωσης. Μειώνει την κοινωνική αποδοχή τους •Τα θύματα των παρενεργειών καταπιέζονται και εγκαταλείπονται. Εγκλωβίζονται σε φαύλο κύκλο «κακοτυχίας» εφόσον η ευθύνη εξόδου από αυτόν αφήνεται αποκλειστικά στα ίδια

95 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 94 Ατομικές διαφορές κατά την απόδοση αιτίου •Η έδρα (locus) ελέγχου κατά Rotter •Το ύφος απόδοσης •Η εκπαίδευση στην επαναπόδοση

96 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 95 Ατομικές διαφορές κατά την απόδοση αιτίου Διαφορές στην ‘Εδρα Ελέγχου κατά Rotter •Οι άνθρωποι διαφέρουν ως προς τις προσδοκίες που έχουν για την προέλευση των αρνητικών και θετικών ενισχύσεων της ζωής τους. –Ορισμένοι συστηματικά αποδίδουν στον εαυτό τους την ικανότητα να ελέγχουν την εμφάνιση ενισχύσεων •Εσωτερικοί –Άλλοι συστηματικά αποδίδουν στην τύχη, τη συγκυρία ή τους ισχυρούς άλλους, την εμφάνιση ενισχύσεων •Εξωτερικοί

97 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 96 Ατομικές διαφορές κατά την απόδοση αιτίου Διαφορές στην ‘Εδρα Ελέγχου κατά Rotter •Εσωτερικοί: Θεωρούν ότι –τα γεγονότα συνδέονται με τις πράξεις τους, τις σκέψεις τους τα συναισθήματά τους –προκαλούνται ή ανατρέπονται από τις πράξεις τους –όφειλαν να παρέμβουν στα γεγονότα Δεν ανέχονται την τυχαιότητα και δεν κατανοούν τη δύναμη της συγκυρίας •Εξωτερικοί: Θεωρούν ότι –Οι πράξεις, οι σκέψεις και τα συναισθήματά τους δεν συνδέονται με τα γεγονότα –Δεν προκαλούνται και δεν ανατρέπονται –Δεν νιώθουν ότι όφειλαν να παρέμβουν Δέχονται την τυχαιότητα και τη δύναμη της συγκυρίας Υπάρχει αντιστοιχία μεταξύ εσωτερικής και εξωτερικής αιτιακής τάξης. Οι αιτίες που συνδέουν τις προσωπικές πράξεις είναι αντίστοιχές με αυτές των γεγονότων του κόσμου. Ο κόσμος έχει νόημα Υπάρχει αντιστοιχία μεταξύ εσωτερικής και εξωτερικής αιτιακής τάξης. Οι αιτίες που συνδέουν τις προσωπικές πράξεις είναι αντίστοιχές με αυτές των γεγονότων του κόσμου. Ο κόσμος έχει νόημα Ο εξωτερικός κόσμος έχει την δική του αιτιακή τάξη. Δεν αντιστοιχούν οι αιτίες που συνδέουν τα γεγονότα με τις αιτίες που συνδέουν τις προσωπικές πράξεις Ο κόσμος δεν έχει νόημα Ο εξωτερικός κόσμος έχει την δική του αιτιακή τάξη. Δεν αντιστοιχούν οι αιτίες που συνδέουν τα γεγονότα με τις αιτίες που συνδέουν τις προσωπικές πράξεις Ο κόσμος δεν έχει νόημα

98 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 97 Ατομικές διαφορές κατά την απόδοση αιτίου Διαφορές στην ‘Εδρα Ελέγχου κατά Rotter •Η έδρα ελέγχου, είναι σταθερό χαρακτηρηστικό προσωπικότητας, δηλαδή, τείνει να καθοδηγεί τη συμπεριφορά σε όλες τις καταστάσεις •Αλληλεπιδρά με τις καταστάσεις ανάλογα με τη φύση τους με τρόπους προβλέψιμους για να επιδράσει στη συμπεριφορά •Ισχυρές καταστάσεις μπορεί να αναστείλουν τη δράση της ενώ ασθενείς να την προάγουν

99 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 98 Ατομικές διαφορές κατά την απόδοση αιτίου Διαφορές στην ‘Εδρα Ελέγχου κατά Rotter •1•1 α) Οι προαγωγές κερδίζονται με σκληρή δουλειά και επιμονή β) Μπορεί κανείς να βγάλει πολλά χρήματα εάν πέσει στις κατάλληλες ευκαιρίες •2•2 α) Έχω προσέξει ότι υπάρχει συνήθως άμεση σχέση ανάμεσα στο πόσο έχω μελετήσει και τι βαθμούς τελικά παίρνω β) Πολύ συχνά έχω την εντύπωση ότι οι αντιδράσεις των διδασκόντων είναι απρόβλεπτες και οι βαθμοί τυχαίοι •3•3 α) Όταν έχω δίκιο μπορώ να πείσω τους άλλους β) Είναι ανόητο να πιστευείς πως μπορείς να αλλάξεις τη στάση του άλλου •4•4 α) Στην κοινωνία μας, το αν ένας άνθρωπος θα κερδίσει δύναμη εξαρτάται από την ικανότητά του β) οι προαγωγές και η κοινωνική άνοδος εξαρτώνται από το εάν έχει κανείς περισσότερη τύχη από άλλους κλίμακα 29 λημμάτων, με επιλογές α ή β - παραδείγματα - κλίμακα 29 λημμάτων, με επιλογές α ή β - παραδείγματα - α = εσωτερική έδρα β = εξωτερική έδρα

100 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 99 Ατομικές διαφορές κατά την απόδοση αιτίου Διαφορές στην ‘Εδρα Ελέγχου κατά Rotter •Η έδρα ελέγχου έχει διαπιστωθεί ότι επηρεάζει εμπειρίες όπως π.χ. –πολιτικές και κοινωνικές αντιλήψεις –οικονομικές αντιλήψεις –αντιλήψεις για την ικανότητά μας να φέρνουμε επιτυχή αποτελέσματα (επιτεύξεις) –αντιδράσεις στην ασθένεια και την νοσηλεία –τη μάθηση και τη διαδικασία της

101 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 100 Ατομικές διαφορές κατά την απόδοση αιτίου Διαφορές στην ‘Εδρα Ελέγχου κατά Rotter •Κριτική: •α. –Η κλίμακα πιθανόν να είναι ενοιολογικά πολυδιάστατη και όχι μονοδιάσταη προσθετική –Διαπιστώθηκε ότι αποτελείται από ανεξάρτητες αντιλήψεις που συνδέονται με τον έλεγχο •Η αντίληψη περί κόσμου με νόημα, τάξη και δικαιοσύνη δεν προβλέπει απαραίτητα την αντίληψη ότι ο κόσμος είναι έτσι πολιτικά οργανωμένος ώστε να ανταποκρίνεται στις ανάγκες του ανθρώπου •Η αντίληψη ότι ο κόσμος ανταποκρίνεται στις ανάγκες του ανθρώπου μπορεί να είναι πάλι ανεξάρτητη από την αντίληψη ότι είναι δύσκολος ή απρόβλεπτος

102 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 101 Ατομικές διαφορές κατά την απόδοση αιτίου Διαφορές στην ‘Εδρα Ελέγχου κατά Rotter •Κριτική •β. –Η κλίμακα είναι προσαρμοσμένη σε μεσοαστικές δυτικότροπες αξίες, και μάλιστα της αμερικάνικής καυκασιανής μεσοαστικής τάξης. Δεν είναι βέβαιο ότι αντατανακλά τον τρόπο του σκέπτεσθαι άλλων κοινωνικών κατηγοριών, πολιτισμικών ομάδων, χαμηλότερων κοινωνικοοικονομικών τάξεων ή μειονοτήτων.

103 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 102 Ατομικές διαφορές κατά την απόδοση αιτίου Διαφορές στην ‘Εδρα Ελέγχου κατά Rotter •Κριτική •γ. –Τα λήμματα που μετρούν εσωτερική έδρα περιλαμβάνουν •και αναφορά στην προσπάθεια (ελεγξιμότητα) •και στην ικανότητα (μη ελεγξιμότητα). κατόπιν προστίθενται μαζί για να υπολογιστεί ο βαθμός χρήσης εσωτερικής έδρας • Έτσι προκύπτει πρόβλημα «συγκεχυμένων μεταβλητών» (confounding), εφόσον συγχέονται, ως εάν ήταν μία, οι έννοιες της έδρας ελέγχου με την έννοια της ελεγξιμότητας.

104 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 103 Ατομικές διαφορές κατά την απόδοση αιτίου Διαφορές στην ‘Εδρα Ελέγχου κατά Rotter •Η επίδραση της θεωρίας ήταν καρποφόρα στο χώρο της έρευνας για τις αποδόσεις αιτίου –Θεωρητική άρθρωση της διάστασης εσωτερικότητα/εξωτερικότητα και επιρροή της σε όλες της θεωρίες απόδοσης –Συμβολή στη μελέτη του πως η προσωπικότητα επιδρά στην κοινωνική αντίληψη και στη διεργασία απόδοσης (βλ. Heider) –Πολλές εμπειρικές έρευνες, θεωρητικές και εφαρμοσμένες, έχουν καταδείξει τη σημασία της ατομικής αυτής διαφοράς

105 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 104 Ατομικές διαφορές κατά την απόδοση αιτίου Ύφος Απόδοσης Αιτίου •Η συστηματική τάση προς συναγωγή συγκεριμένων αποδόσεων, αντί άλλων, ασχέτως κατάστασης και χρόνου –Απαισιόδοξο ύφος απόδοσης –Αισιόδοξο ύφος απόδοσης –Η τάση να θεωρούμε ότι τα αντίξοα γεγονότα προκύπτουν από εσωτερικούς, σταθερούς και καθολικούς (γενικού σφαιρικού χαρακτήρα) παράγοντες Seligman

106 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 105 Ατομικές διαφορές κατά την απόδοση αιτίου Ύφος Απόδοσης Αιτίου •Το απαισιόδοξο ύφος απόδοσης θεωρείται σημαντικό διότι διαμεσολαβεί μεταξύ αρνητικών γεγονότων ζωής και αρνητικών καταστάσεων σωματικής και ψυχικής υγείας. –Όταν πιστεύουμε ότι •κάτι επιθυμητό είναι γενικά απίθανο να μας συμβεί •κάτι ανεπιθύμητο θα μας συμβεί •δεν υπάρχει τρόπος να αναστρέψουμε ή τροποποιήσουμε τις δυσμενείς συγκυρίες –Τότε μπορούν να προκύψουν • αίσθημα αβοήθητου κι ανημποριάς, κατάθλιψη, και άλλες αρνητικές συνέπειες για την υγεία

107 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 106 Απόδοση Αιτίου για Απώλεια Ελέγχου και Συναισθηματικές Συνέπειες Καθολική Μη καθολική ΄Εδρα Εσωτερική Σταθερή ΑσταθήςΣταθερή Ασταθής Διάχυτος, σταθερός, χαμηλός αυτο- σεβασμός, εν δυνάμει σοβαρή κατάθλιψη « Δεν μπορεί να με αγαπήσει κανείς» Βραχύχρονη αλλά διάχυτη απώλεια αυτο- σεβασμού «το 1999 ήταν η χειρότερή μου χρονιά» Απώλεια αυτο- σεβασμού αλλά περιορισμένη ως προς ορισμένη πλευρά της ζωής «δεν μπορώ να γυμναστώ για να βελτιώσω την υγεία μου» Βραχύβια απώλεια αυτο- σεβασμού «σήμερα φαίνομαι χάλια» Ύφος Απόδοσης

108 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 107 Απόδοση Αιτίου για Απώλεια Ελέγχου και Συναισθηματικές Συνέπειες Καθολική Μη καθολική ‘Εδρα Εξωτερική Σταθερή ΑσταθήςΣταθερή Ασταθής Διάχυτη, σταθερή ανία ή δυσαρέσκεια χωρίς απώλεια αυτο- σεβασμού «η οικονομία είναι χάλια, δεν υπάρχουν και δουλειές» «η χειρότερη μέρα, χάλασε ο υπολογιστής, μποτιλιάρισμα άργησα παντού, δεν έκανα τίποτα» Μακρόχρονη ανία ή αίσθημα δυσαρέσκειας περιορισμένη σε μία μόνο πλευρά της ζωής « έφυγε ο συγκάτοικός μου και τώρα δεν έχω με ποιόν να τρέξω» Μικρή συναισθη- ματική ταραχή χωρίς κατάθλιψη «έχει κακή διάθεση σήμερα, άσε καλύτερα να του μιλήσω αύριο» Ύφος Απόδοσης Βραχύχρονη αλλά διάχυτη ανία χωρίς απώλεια αυτο- σεβασμού

109 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 108 Ατομικές διαφορές κατά την απόδοση αιτίου Ύφος Απόδοσης Αιτίου •Η σοβαρότητα των συνεπειών του ύφους απόδοσης για την αυτοεκτίμηση εξαρτάται από την εκάστοτε απόδοση για μη ελέγξιμα γεγονότα (απώλεια ελέγχου) –Οι εσωτερικές αποδόσεις οδηγούν σε μεγαλύτερη απώλεια αυτοεκτίμησης – Οι καθολικές αποδόσεις οδηγούν σε εκτεταμένη απώλεια αυτοεκτίμησης, που αφορούν δηλαδή πολλούς ή όλους του τομείς από τους οποίους το άτομο θα μπορούσε να την αντλήσει –Οι σταθερές αποδόσεις προκαλούν πιο μακρόχρονες αρνητικές συνέπειες Η δυσμενέστερη από άποψη συνεπειών για την αυτοεκτίμηση απόδοση: σε καθολικό, σταθερό, εσωτερικό παράγοντα Η δυσμενέστερη από άποψη συνεπειών για την αυτοεκτίμηση απόδοση: σε καθολικό, σταθερό, εσωτερικό παράγοντα

110 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 109 Ατομικές διαφορές κατά την απόδοση αιτίου Ύφος Απόδοσης Αιτίου •Οι άνθρωποι με απαισιόδοξο ύφος είναι πιο ευάλωτοι στην κατάθλιψη •Οι άνθρωποι με απαισιόδοξο ύφος είναι πιο ευάλωτοι στην κατάθλιψη και σε άλλες διαταραχές ή σωματικά προβλήματα υγείας όταν έρχονται αντιμέτωποι με απώλεια ελέγχου ή μη έλεγχο •Το απαισιόδοξο ύφος στην πρώτη περίοδο της ενήλικης ζωής είναι προγνωστικό προβλημάτων υγείας στην ύστερη Έχει επιβεβαιωθεί μέτρια συσχέτιση του χρόνιου απαισιόδοξου ύφους απόδοσης με την κατάθλιψη όταν υπάρχει απώλεια ελέγχου ή μη έλεγχος – μετανάλυση 104 μελετών με άτομα Έχει επιβεβαιωθεί μέτρια συσχέτιση του χρόνιου απαισιόδοξου ύφους απόδοσης με την κατάθλιψη όταν υπάρχει απώλεια ελέγχου ή μη έλεγχος – μετανάλυση 104 μελετών με άτομα Έχει επαρκώς επιβεβαιωθεί η προγνωστική αξία για την μελλοντική υγεία του ύφους απόδοσης –αναδρομική έρευνα με απόφοιτους του Harvard του 1942, με τι ύφος ερμήνευαν γεγονότα της νεανικής τους ζωής – ποιά ήταν η μετέπειτα εξέλιξη της υγείας τους Έχει επαρκώς επιβεβαιωθεί η προγνωστική αξία για την μελλοντική υγεία του ύφους απόδοσης –αναδρομική έρευνα με απόφοιτους του Harvard του 1942, με τι ύφος ερμήνευαν γεγονότα της νεανικής τους ζωής – ποιά ήταν η μετέπειτα εξέλιξη της υγείας τους

111 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 110 Ατομικές διαφορές κατά την απόδοση αιτίου Ύφος Απόδοσης Αιτίου •Κριτική –Η αιτιακή κατεύθυνση είναι αντίθετη: η κατάθλιψη προκαλεί απαισιόδοξο ύφος απόδοσης και όχι το αντίστροφο –Η εμφάνιση κατάθλιψης ίσως δεν προκύπτει από καταλυτικά γεγονότα ζωής για τα οποία προβαίνουμε σε αποδόσεις –Το απαισιόδοξο ύφος απόδοσης δεν είναι επαρκές για την ανάπτυξη κατάθλιψης –Έχει αμφισβητηθεί η σταθερότητα ή συνέπεια του ύφους απόδοσης στις ποικίλες καταστάσεις –Έχει αμφισβητηθεί η εγκυρότητα της μέτρησης και ο τρόπος μέτρησης

112 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 111 Ατομικές διαφορές κατά την απόδοση αιτίου Ύφος Απόδοσης Αιτίου •Το Ύφος Απόδοσης δεν είναι ούτε τόσο γενικό ούτε τόσο σταθερό και συνεπές σε ποικίλες καταστάσεις όσο είχε αρχικώς υποτεθεί, αλλά ούτε υπαγορεύεται τόσο στενά από συγκεριμένες καταστάσεις (αντίξοες, απώλειας ελέγχου κλπ.) ώστε να αποκλείσουμε την αξία και το ρόλο του ως ατομικής διαφοράς •‘Οπως και η Έδρα Ελέγχου, αλληλεπιδρά με καταστάσεις (ποιές είναι, είναι ισχυρές-ασθενείς) για να επιρρεάσει ανάλογα την ερμηνεία (απόδοση) των γεγονότων και την ακόλουθη συμπεριφορά

113 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 112 Ατομικές διαφορές κατά την απόδοση αιτίου Η εκπαίδευση στην επαναπόδοση •Η θεωρίας της Συναισθηματικής Αστάθειας (Schachter) και η εφαρμογή της ως επαναπόδoση της διέργεσης: –Το συναίσθημα είναι γενικευμένη διέγερση που ονοματίζεται γνωστικά-κοινωνικά. Η υποκειμενική αντίληψη της διέγερσης θεωρείται κάτι ασταθές και επομένως εκπαιδεύσιμο. Εκπαίδευση ώστε το άτομο να κάνει γνωστικές, μη συναισθηματικές ερμηνείες της διέγερσης του, που του προκαλούσε αρνητικές συναισθηματικές συνέπειες. –Οι εφαρμογές στην αϋπνία, το τραύλισμα, την σεξ. ανικανότητα και σε άλλα προβλήματα σχετικά με άγχος ήταν μάλλον ανεπιτυχείς

114 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 113 Ατομικές διαφορές κατά την απόδοση αιτίου Η εκπαίδευση στην επαναπόδοση •Η επαναπόδοση δεν επικεντρώνει στη διέγερση –Στηρίζεται στις θεωρίες •της απόδοσης επιτυχούς επίτευξης του Weiner και των συνεπειών της για τα κίνητρα •περί ύφους απόδοσης του Seligman •περί αυτοαντίληψης του D. Bem.

115 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 114 Ατομικές διαφορές κατά την απόδοση αιτίου Η εκπαίδευση στην επαναπόδοση •Κεντρική ιδέα: –Πολλές συμπεριφορές, συναισθήματα και πιστεύω προκύπτουν από αποδόσεις αιτίου με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά (μονόπλευρη χρήση διαστάσεων κλπ.). •Τα άτομα μπορούν με ποικίλους τρόπους να εκπαιδευτούν ώστε να χρησιμοποιούν διαστάσεις απόδοσης με ευνοϊκότερες συνέπειες για τη συναισθηματική τους κατάσταση και τα κίνητρά τους.

116 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 115 Ατομικές διαφορές κατά την απόδοση αιτίου Η εκπαίδευση στην επαναπόδοση •Γενική τεχνική –Οι ανεπιθύμητες συμπεριφορές εντοπίζονται (π.χ. μία αποτυχία) –Επιχειρείται η διαπίστωση των τρόπων ή τυχόν κοινού τρόπου απόδοσης που έχει δυσμενή πρόγνωση για την αυτοεκτίμηση του ατόμου, τα συναισθήματα, τα κίνητρα με τη χρήση των θεωριών του Weiner ή Seligman

117 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 116 Ατομικές διαφορές κατά την απόδοση αιτίου Η εκπαίδευση στην επαναπόδοση –Επιχειρείται η εκπαίδευση στην επαναπόδοση εντοπίζοντας εφικτές για το άτομο αποδόσεις –Επιλέγονται «εύκολες» ευνοϊκές ισχυρές (με σαφή χαρακτηριστικά για το πως πετυχαίνει ή αποτυχαίνει κανείς) καταστάσεις στις οποίες το άτομο εμπλέκεται ώστε να βιώσει επιτυχία ή αποτυχία και να κάνει προφανή απόδοση με καλή πρόγνωση για την αυτοεκτίμησή του Ο ρόλος της αυτοαντίληψης του Bem

118 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 117 Ατομικές διαφορές κατά την απόδοση αιτίου Η εκπαίδευση στην επαναπόδοση •Χειρισμοί με ψευδή επανατροφοδότητση είχαν αποτελεσματικότητα στην επαναπόδοση –εφόσον είχε προμελετηθεί η δυνατότητα εξοικείωσης και ή εφικτότητά όχι μόνο των απαιτούμενων αποδόσεων αλλά και των έργων που απαιτούσε η επιτυχία. Σε κάθε περίπτωση ακόμη και σε δύσκολα εφικτά έργα είχε μεγάλη σημασία η ενστάλλαξη κινήτρου από την ψευδή επανατροφοδότηση. Πειραματικός παρεμβατικός χειρισμός σε ακροατήριο μαθητών με κακές επιδόσεις στο σχολείο που δεν είχαν κίνητρο να δώσουν εισαγωγικές εξετάσεις ή δεν πίστευαν ότι θα περάσουν: α) τους δόθηκε ψευδής δραματοπιημένη τροφοδότηση(βίντεο με συνεντεύξεις μαθητών) με πληροφορίες για το «πως μαθητές με προηγούμενες κακές βαθμολογικές επιδόσεις κατώρθωναν εν τέλει να περάσουν στις εισαγωγικές εξετάσεις με επιτυχία». β) Κατόπιν υποβλήθηκαν για μακρό χρόνο σε προετοιμασία με βηματικό βαθμό δυσκολίας εξετάσεων. Σε κάθε βήμα τους δίνονταν ολοένα και λιγότερο επιεικής επανατροφοδότηση επίδοσης (άρα κάπως ψευδής στα αρχικά βήματα) γ) οι επιδόσεις βελτιώθηκαν, τα κίνητρά τους και η επιμονή ενισχύθηκαν, η διάθεση τους ήταν άριστη και η αυτοεκτιμησή τους αποκαταστάθηκε Πειραματικός παρεμβατικός χειρισμός σε ακροατήριο μαθητών με κακές επιδόσεις στο σχολείο που δεν είχαν κίνητρο να δώσουν εισαγωγικές εξετάσεις ή δεν πίστευαν ότι θα περάσουν: α) τους δόθηκε ψευδής δραματοπιημένη τροφοδότηση(βίντεο με συνεντεύξεις μαθητών) με πληροφορίες για το «πως μαθητές με προηγούμενες κακές βαθμολογικές επιδόσεις κατώρθωναν εν τέλει να περάσουν στις εισαγωγικές εξετάσεις με επιτυχία». β) Κατόπιν υποβλήθηκαν για μακρό χρόνο σε προετοιμασία με βηματικό βαθμό δυσκολίας εξετάσεων. Σε κάθε βήμα τους δίνονταν ολοένα και λιγότερο επιεικής επανατροφοδότηση επίδοσης (άρα κάπως ψευδής στα αρχικά βήματα) γ) οι επιδόσεις βελτιώθηκαν, τα κίνητρά τους και η επιμονή ενισχύθηκαν, η διάθεση τους ήταν άριστη και η αυτοεκτιμησή τους αποκαταστάθηκε Στόχος της επανεκπαίδευσης είναι συνήθως η σταδιακή εκμάθηση της απόδοσης της αποτυχίας σε έλλειψη προσπαθειας: σε ελεγχόμενη, εσωτερική και ασταθή διάσταση αιτιότητας Στόχος της επανεκπαίδευσης είναι συνήθως η σταδιακή εκμάθηση της απόδοσης της αποτυχίας σε έλλειψη προσπαθειας: σε ελεγχόμενη, εσωτερική και ασταθή διάσταση αιτιότητας

119 Π.Σ. Κορδούτης. ΓΚΨ Ι: Απόδοση αιτίου 118 Ατομικές διαφορές κατά την απόδοση αιτίου Η εκπαίδευση στην επαναπόδοση •Τα γνωστικά παρεμβατικά προγράμματα επαναπόδοσης έχουν καταγράψει επιτυχίες και υπόσχονται πολλά. •Προϋπόθεση επιτυχίας είναι η καλή μελέτη των υπαρχουσών αποδόσεων και η εφικτότητα των σχεδιαζόμενων επαναποδόσεων


Κατέβασμα ppt "Εισαγωγή στην Κοινωνική Ψυχολογία ΙΙ Παναγιώτης Κορδούτης Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google