Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Γεωθερμία Διαστασιολόγηση γεωθερμικού εναλλάκτη Εργαστήριο Αιολικής Ενέργειας Τ.Ε.Ι. Κρήτης Δημήτρης Αλ. Κατσαπρακάκης.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Γεωθερμία Διαστασιολόγηση γεωθερμικού εναλλάκτη Εργαστήριο Αιολικής Ενέργειας Τ.Ε.Ι. Κρήτης Δημήτρης Αλ. Κατσαπρακάκης."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Γεωθερμία Διαστασιολόγηση γεωθερμικού εναλλάκτη Εργαστήριο Αιολικής Ενέργειας Τ.Ε.Ι. Κρήτης Δημήτρης Αλ. Κατσαπρακάκης

2 Μεγέθη υπολογισμού  Η μελέτη για την κάλυψη των αναγκών ενός κτηρίου με γεωθερμική αντλία θερμότητας περιλαμβάνει σαν πρώτο βήμα τον υπολογισμό του απαιτούμενου βάθους των γεωτρήσεων που θα χρειαστούν (κάθετος εναλλάκτης) ή το μήκος του σωληνώσεων που θα απαιτηθούν (οριζόντιος εναλλάκτης).  Στη συνέχεια υπολογίζονται τα λοιπά μεγέθη της εγκατάστασης, τα οποία είναι: ισχύς αντλίας θερμότητας διάμετρος και υλικό σωληνώσεων

3 Διαστασιολόγηση κάθετου εναλλάκτη

4 Χαρακτηριστικά κάθετου εναλλάκτη  Ο κάθετος γεωθερμικός εναλλάκτης έχει 2 σημαντικά πλεονεκτήματα σε σχέση με τον οριζόντιο γεωθερμικό εναλλάκτη: Σε μεγάλα βάθη η θερμοκρασία του εδάφους παραμένει σταθερή καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και ίση με το μέσο όρο των χειμερινών και θερινών μέσων θερμοκρασιών της ατμόσφαιρας. Οι οριζόντιοι εναλλάκτες, παρόλο που είναι ευκολότερο να εγκατασταθούν, απαιτούν σημαντικά περισσότερη περιοχή (περίπου 232,25m²/RT) από άλλους τύπους εναλλακτών. Αντίθετα οι κάθετοι βρόχοι απαιτούν μόνο περίπου 23, ,87m²/RT.

5 Βάθος γεώτρησης κάθετου εναλλάκτη  Το βάθος της γεώτρησης επηρεάζει άμεσα το κόστος του συστήματος. Μεγαλύτερο βάθος γεώτρησης σημαίνει μεγαλύτερες δαπάνες διάτρησης και μεγαλύτερο μήκος σωλήνα.  Επομένως ο ακριβής υπολογισμός του βάθους γεώτρησης είναι πολύ σημαντικός στην επίτευξη μιας ακριβής εκτίμησης του κόστους εγκατάστασης του συστήματος.  Για μεγάλες (50RT και άνω) εφαρμογές, πρέπει να εξεταστεί το χώμα ώστε να διαπιστωθούν ακριβώς οι ιδιότητες του εδάφους.  Το πλεονέκτημα στη δοκιμή είναι ότι τα ακριβέστερα στοιχεία εδάφους θα δώσουν στο σχεδιαστή ακριβείς πληροφορίες για τη θερμική αγωγιμότητα, ώστε να μπορέσει να υπολογίσει με μεγαλύτερη ασφάλεια το απαιτούμενο βάθος γεώτρησης.  Επομένως οι εδαφολογικές ιδιότητες, δηλαδή η αγωγιμότητα και η θερμική διαχυτότητα, πρέπει να προέλθουν είτε από μια δοκιμή στην περιοχή της εγκατάστασης (ground testing) είτε από μια ακριβή εκτίμηση.

6 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους  Για τον υπολογισμό του απαιτούμενου βάθους εφαρμόζεται η μεθοδολογία που προτείνει η ASHRAE (American Society of Heating, Refrigerating and Air Conditioning Engineers) και περιγράφεται στην ακόλουθη αναφορά: Steve Kavanaugh, Kevin Rafferty, Design of Geothermal Systems For Commercial and Institutional Buildings ASHRAE, Atlanta 1997.

7 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Μέση ετήσια ροή θερμότητας  Σύμφωνα με τη μεθοδολογία, αρχικά πρέπει να υπολογιστεί το ακόλουθο μέγεθος q a, το οποίο ονομάζεται «μέση ετήσια ροή θερμότητας στο έδαφος»: όπου:  q lc και q lh το ονομαστικό ψυκτικό και θερμικό φορτίο του κτηρίου αντίστοιχα σε Btu/h (το ψυκτικό φορτίο εισάγεται με αρνητικό πρόσημο στην ανωτέρω σχέση)  EFL hoursc και EFL hoursh οι ισοδύναμες ώρες σε ολικό φορτίο ψύξης και θέρμανσης ετησίως  C fc και C fh διορθωτικοί συντελεστές που σχετίζονται με τους συντελεστές COP και ΕΕR αντίστοιχα  Τ a το ετήσιο χρονικό διάστημα σε ώρες (8.760h).

8 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Ισοδύναμες ώρες θέρμανσης και ψύξης  Οι ισοδύναμες ώρες πλήρους φορτίου EFL hoursc και EFL hoursh μπορούν να περιγραφούν ως το ποσό ωρών που θα λειτουργούσε με πλήρες φορτίο ένα σύστημα σχεδιασμένο για το μέγιστο φορτίο θέρμανσης κατά τη διάρκεια ενός έτους, προκειμένου να παράξει θερμότητα ίση με τη συνολική πραγματική ετήσια. Υπολογίζεται ως εξής: όπου:  q lc και q lh το ονομαστικό (μέγιστο) ψυκτικό και θερμικό φορτίο του κτηρίου αντίστοιχα  E c και E h οι ετήσιες καταναλώσεις ενέργειας σε ψύξη και θέρμανση.

9 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Διορθωτικοί συντελεστής C fc και C fh  Οι διορθωτικοί συντελεστές C fc και C fh σχετίζονται με τους χαρακτηριστικούς συντελεστές ΕΕR και COP της αντλίας θερμότητας αντίστοιχα. Οι τιμές τους, βάσει της μεθόδου της ASHRAE, δίνονται από τον πίνακα: Διορθωτικοί συντελεστές αντλιών θερμότητας E.E.R. (ψύξη)C fc C.O.P. (θέρμανση)C fh 11,01,313,00,75 13,01,263,50,77 15,01,234,00,80 17,01,204,50,82

10 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Παράδειγμα υπολογισμού q a  Έστω: q lc = Btu/h q lh = Btu/h EFL hoursc = 1.100h EFL hoursh = 1.100h C fc = 1,26 C fh = 0,76.  Αντικαθιστώντας στη σχέση υπολογισμού της μέσης ετήσιας ροής θερμότητας έχουμε:

11 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Διάμετρος σωλήνωσης εναλλάκτη ΤύποςΥλικό Εξωτερική διάμετρος (mm) Πάχος τοιχώματος (mm) Θερμική αγωγιμότητα (W/(m.K)) Θερμική αντίσταση ((K.m)/W) PE DN25 PN8Πολυαιθυλένιο25,02,00,420,066 PE DN32 PN8Πολυαιθυλένιο32,02,00,420,051 PE DN40 PN8Πολυαιθυλένιο40,02,30,420,046 PE DN50 PN8Πολυαιθυλένιο50,02,90,420,047 PE DN20 PN12Πολυαιθυλένιο20,02,00,420,085 PE DN25 PN12Πολυαιθυλένιο25,02,30,420,077 PE DN32 PN12Πολυαιθυλένιο32,03,00,420,079 PE DN40 PN12Πολυαιθυλένιο40,03,70,420,078 PE DN50 PN12Πολυαιθυλένιο50,04,60,420,077 SDR-11 3/4΄΄Πολυαιθυλένιο26,72,50,420,079 SDR-11 1΄΄Πολυαιθυλένιο33,43,00,420,075 SDR /4΄΄Πολυαιθυλένιο42,23,90,420,077 SDR /2΄΄Πολυαιθυλένιο48,34,40,420,076 SDR-11 2΄΄Πολυαιθυλένιο60,35,50,420,076 SDR-13 1΄΄Πολυαιθυλένιο28,62,20,220,121 SDR /4΄΄Πολυαιθυλένιο34,92,60,220,117 SDR /2΄΄Πολυαιθυλένιο41,33,10,220,118 SDR-13 2΄΄Πολυαιθυλένιο54,04,00,220,116

12 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Διάμετρος σωλήνωσης εναλλάκτη  Η διάμετρος της σωλήνωσης έχει να κάνει με τη μεταφερόμενη ισχύ από τον κλιματιζόμενο χώρο προς το έδαφος και την παροχή του μέσου.  Η επιλογή της διαμέτρου είναι τέτοια, ώστε συναρτήσει της απαιτούμενης μεταφερόμενης παροχής εντός των σωληνώσεων, η ταχύτητα ροής να μην υπερβαίνει το 1 – 1,5m/sec, ώστε να επιτυγχάνεται στρωτή ροή.  Η μεταφερόμενη θερμική ισχύς μεταξύ εργαζόμενου μέσου και εδάφους και η παροχή μάζας του εργαζόμενου μέσου σχετίζονται με τη σχέση: (υπολογισμός βάσει ψύξης) (υπολογισμός βάσει θέρμανσης)

13 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Διάμετρος σωλήνωσης εναλλάκτη όπου:  η παροχή μάζας του νερού μέσα στη σωλήνωση  C v = 4,184 KJoule/(kg∙K) η ειδική θερμοχωρικότητα του νερού  t wi η θερμοκρασία εισόδου του νερού στο γεωθερμικό εναλλάκτη  t wο η θερμοκρασία εξόδου του νερού από το γεωθερμικό εναλλάκτη.  Η απόλυτη τιμή της διαφοράς θερμοκρασίας lt wi -t wo l επιλέγεται από την αντλία θερμότητας του συστήματος συνήθως να ισούται με 4K.  Από τις ανωτέρω σχέσεις, δοθείσης της lt wi -t wo l και του θερμικού φορτίου, υπολογίζεται τελικά η απαιτούμενη παροχή μάζας εντός της σωλήνωσης.

14 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Διάμετρος σωλήνωσης εναλλάκτη  Από την παροχή μάζας υπολογίζεται η παροχή όγκου με τη σχέση:  Η ταχύτητα της ροής σχετίζεται με τη διατομή και τη διάμετρο της σωλήνωσης από τη σχέση:  Από την ανωτέρω σχέση επιλέγεται η διάμετρος της σωλήνωσης ώστε η ταχύτητα ροής να μην υπερβαίνει το 1 – 1,5m/sec.

15 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Παράδειγμα επιλογής διαμέτρου  Έστω φορτίο ψύξης q lc =22.520Btu/h = 6,60kW  Παροχή μάζας:

16 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Παράδειγμα επιλογής διαμέτρου  Παροχή όγκου:  Η συνολική αυτή παροχή όγκου θα διαμοιραστεί στις γεωτρήσεις που θα διανοιχτούν και στους βρόγχους που θα εγκατασταθούν σε κάθε γεώτρηση.  Ο αριθμός των γεωτρήσεων, με βάση την ακολουθούμενη μεθοδολογία, προκύπτει ίσος με το φορτίο σε RT.  1RT = 3,517kW και 1RT = ,503Btu/h.  Για το παράδειγμα που αναφέρθηκε: ψυκτικό φορτίο q lc = Btu/h = 1,877RT. άρα ο αριθμός των γεωτρήσεων επιλέγεται ίσος με 2.

17 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Παράδειγμα επιλογής διαμέτρου  Αν επιπλέον επιλέξουμε να έχουμε διπλό βρόγχο σε κάθε γεώτρηση, τότε η συνολική παροχή θα μοιραστεί σε τέσσερις κατακόρυφους εναλλάκτες, οπότε θα προκύψει ίση με:  Έστω ονομαστική διάμετρος σωλήνωσης 1-1/2’’. Η εσωτερική διάμετρος θα είναι: d i = 48,3mm - 2∙4,4mm  d i = 39,5mm  Ταχύτητα ροής:

18 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Παράδειγμα επιλογής διαμέτρου  Aν επιλέξουμε σωλήνωση PE DN32 PN12, η εσωτερική διάμετρος θα είναι: d i = 32mm - 2∙3mm  d i = 26mm  Ταχύτητα ροής:

19 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Απαιτούμενο βάθος κάθετου εναλλάκτη  Ο υπολογισμός του απαιτούμενου συνολικού μήκους γεωθερμικού εναλλάκτη βάσει του ψυκτικού φορτίου θα γίνει σύμφωνα με τον τύπο: όπου:  R ga, R gm, R gd : ισοδύναμες θερμικές αντιστάσεις εδάφους για ετήσιο, μηνιαίο και ημερήσιο παλμό αντίστοιχα (σε h·ft·°F/Btu)  R b : θερμική αντίσταση σωλήνωσης - γεώτρησης (σε h·ft·°F/Btu)  PLF m : ο μηνιαίος συντελεστής μερικού φορτίου  F sc : ο συντελεστής θερμικών απωλειών του κυκλώματος των σωληνώσεων  t g : η θερμοκρασία του εδάφους (σε °F)

20 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Απαιτούμενο βάθος κάθετου εναλλάκτη  t wi : η θερμοκρασία εισόδου του υγρού στο γεωθερμικό εναλλάκτη (σε °F)  t wo : η θερμοκρασία εξόδου του υγρού από το γεωθερμικό εναλλάκτη (σε °F)  t p : διορθωτικός συντελεστής για τη θερμοκρασία εδάφους λόγω της παρεμβολής παρακείμενων σωληνώσεων (σε °F)

21 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Απαιτούμενο βάθος κάθετου εναλλάκτη  Ο υπολογισμός του απαιτούμενου συνολικού μήκους γεωθερμικού εναλλάκτη βάσει του θερμικού φορτίου θα γίνει αντίστοιχα σύμφωνα με τον τύπο:

22 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Θερμικές αντιστάσεις εδάφους  Οι ισοδύναμες θερμικές αντιστάσεις του εδάφους R ga, R gm, R gd δίνονται από τις σχέσεις: όπου:  k g : η θερμική αγωγιμότητα του εδάφους σε Btu/(h  ft  ο F)  G 1, G 2, G f : συντελεστές που δίνονται από την παρακάτω σχέση (i=1, 2, f): όπου:  F oi, i=1, 2, f αδιάστατοι αριθμοί Fourier.

23 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Θερμικές αντιστάσεις εδάφους  Ο αδιάστατος αριθμός Fourier ο οποίος αποδεικνύεται τελικά ότι σχετίζεται με τις θερμικές ιδιότητες του εδάφους δίνεται από τη σχέση: όπου  a g : η θερμική διαχυτότητα του εδάφους σε ft 2 /ημέρα  τ: χρονική κλίμακα (χρονικός παλμός) επίδρασης της θερμοκρασίας του εδάφους από το γεωθερμικό εναλλάκτη σε ημέρες  d: η εσωτερική διάμετρος της σωλήνωσης του εναλλάκτη σε ft.

24 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Θερμικές αντιστάσεις εδάφους  Η θερμική αγωγιμότητα k g και η θερμική διαχυτότητα a g του εδάφους δίνονται από τον παρακάτω πίνακα της ASHRAE: Τύπος πετρώματος Συχνότητα εμφάνισης στη γη (%) Θερμική αγωγιμότητα Κ-100% (Btu/hft o F) Θερμική αγωγιμότητα Κ-80% (Btu/hft o F) Ειδική θερμότητα Cp (Btu/hft o F) Πυκνότητα ρ (lb/ft 3 ) Θερμική διαχυτότητα α (ft 2 /day) Πυρηγενή πετρώματα Γρανίτης (10% χαλαζίας) 10,41,1-3,0 1,3-4,9 1,5-2,1 0, ,9-4,3 1,0-1,4 Γρανίτης (25% χαλαζίας) Αμφιβολίτης 42,8 1,1-2,7 0,8-2,8 1,5-2,2 0,9-1,6 0, ,1-4,7 Ανδεσίτης Βασάλτης1,2-1,4 0,17-0,211800,7-0,9 Gabbro (Cen. Plains)0,9-1,6 0, ,65-1,15 0,85-1,5 Gabbro (Rocky Mtns)1,2-2,1 Διορίτης 11,2 1,2-1,91,2-4,70,221800,7-1,0 Γρανοδιορίτης1,2-2,0 0,211700,8-4,3

25 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Θερμικές αντιστάσεις εδάφους  Η θερμική αγωγιμότητα k g και η θερμική διαχυτότητα a g του εδάφους δίνονται από τον παρακάτω πίνακα της ASHRAE: Τύπος πετρώματος Συχνότητα εμφάνισης στη γη (%) Θερμική αγωγιμότητα Κ-100% (Btu/hft o F) Θερμική αγωγιμότητα Κ-80% (Btu/hft o F) Ειδική θερμότητα Cp (Btu/hft o F) Πυκνότητα ρ ()lb/ft 3 ) Θερμική διαχυτότητα α (ft 2 /day) Ιζημετογενή πετρώματα Claystone 1,1-4,7 Δολομίτης 0,9-3,61,6-3,60, ,1-2,3 Ασβεστόλιθος 0,8-3,61,4-2,20, ,0-4,4 Rock Salt 3,7 0, Χαλαζιακή άμμος1,71,2-2,0 0, ,7-4,2 Siltstone 0,8-1,4 Wet shale (25% χαλαζίας) 4,20,6-2,3 1,0-4,8 0, ,9-1,2 Wet shale (0% χαλαζίας)0,6-0,90,5-0,6 Dry shale (25% χαλαζίας)0,8-4,40,7-1,0 Dry shale (0% χαλαζίας)0,5-0,80,45-0,55

26 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Θερμικές αντιστάσεις εδάφους  Η θερμική αγωγιμότητα k g και η θερμική διαχυτότητα a g του εδάφους δίνονται από τον παρακάτω πίνακα της ASHRAE: Τύπος πετρώματος Συχνότητα εμφάνισης στη γη (%) Θερμική αγωγιμότητα Κ-100% (Btu/hft o F) Θερμική αγωγιμότητα Κ-80% (Btu/hft o F) Ειδική θερμότητα Cp (Btu/hft o F) Πυκνότητα ρ ()lb/ft 3 ) Θερμική διαχυτότητα α (ft 2 /day) Μεταμορφωγενή πετρώματα Γνευσίτης21,41,0-3,31,3-2,00, ,9-1,2 Μάρμαρο0,91,2-3,21,2-1,90,221700,8-1,2 Χαλαζίας 3,0-4,0 0,21602,2-3,0 Σχιστόλιθος (schist)5,11,2-2,61,4-2, Σχιστόλιθος (slate) 0,6-4,5 0, ,6-0,9

27 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Θερμικές αντιστάσεις εδάφους  Η θερμοκρασία του εδάφους δεν μένει σταθερή.  Για τους οριζόντιους βρόχους, όπου ο σωλήνας είναι κοντά στην επιφάνεια, η επίγεια θερμοκρασία αλλάζει εποχιακά.  Σε όλες τις περιπτώσεις, ο γεωθερμικός εναλλάκτης επηρεάζει τη θερμοκρασία εδάφους ως εξής: Μακροπρόθεσμη Επίδραση. Αυτή είναι η αλλαγή στην επίγεια θερμοκρασία κατά τη διάρκεια πολλών ετών. Για παράδειγμα, η επίγεια θερμοκρασία μπορεί να αυξηθεί κατά 6°F σε 10 έτη λόγω της θερμότητας που προστίθεται από τον εναλλάκτη. Ετήσια Επίδραση. Κατά τη διάρκεια ενός έτους, το φορτίο θερμότητας σε ένα τομέα γεώτρησης θα αλλάξει και αυτό θα έχει επιπτώσεις στην επίγεια θερμοκρασία σε μηνιαία βάση. Βραχυπρόθεσμη Επίδραση. Το πραγματικό ωριαίο φορτίο έχει επίσης επιπτώσεις στη δυνατότητα του τομέα των γεωτρήσεων να διαλύσει την θερμότητα. Έτσι, η επίγεια θερμοκρασία θα αλλάξει με το ωριαίο φορτίο.

28 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Θερμικές αντιστάσεις εδάφους  Επομένως οι τρεις αυτές χρονικές επιδράσεις πρέπει να υπολογιστούν, ώστε να ληφθούν υπόψη οι μακροπρόθεσμες αλλαγές θερμότητας στο χώμα που μπορούν να προκύψουν κατά τη διάρκεια ζωής του συστήματος και να βρεθεί έτσι επακριβώς το απαραίτητο μήκος σωλήνων.  Έτσι εισάγονται οι τιμές αντίστασης R ga (ετήσια), R gm (μηνιαία) και R gd (καθημερινή), που είναι υπολογισμένες με βάση τρεις διαφορετικούς παλμούς: ένα δεκαετή παλμό των ημερών ένα μηνιαίο παλμό των 30 ημερών ένα 6ωρο παλμό του 25% της ημέρας.  Οι τρεις αυτοί χρόνοι ορίζονται ως εξής: τ 1 = ημέρες τ 2 =  30 = ημέρες τ f = ,25 = 3.680,25 ημέρες.

29 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Θερμικές αντιστάσεις εδάφους  Τελικά ο υπολογισμός του αριθμού Fourier για τον κάθε παλμό γίνεται σύμφωνα με τους τύπους:

30 Παράδειγμα υπολογισμού θερμικών αντιστάσεων εδάφους  Έστω έδαφος με τις ακόλουθες ιδιότητες: k g = 1,5 Btu/(h·ft· ο F) a g = 1,4 ft 2 /ημέρα d = 1,0in = 0,083ft (1ft = 12in).  Οι χρονικές σταθερές υπολογίζονται: τ f – τ 1 = 3.680,25 – = 30,25 ημέρες τ f – τ 2 = 3.680,25 – = 0,25 ημέρες τ f = 3.680,25.  Οι τρεις αδιάστατοι αριθμοί Fourier προκύπτουν: F o1 = ,60 F o2 = 201,60 F of = ,60.

31 Παράδειγμα υπολογισμού θερμικών αντιστάσεων εδάφους  Οι συντελεστές G υπολογίζονται από τη σχέση G i =0,0769  ln(F oi )+0,0901: G 1 = 0,8669 G 2 = 0,4982 G f = 1,2362.  Τελικά υπολογίζονται οι θερμικές αντιστάσεις του εδάφους από τις σχέσεις ορισμού: R ga = 0,2461 (h  ft  o F)/Btu R gm = 0,2459 (h  ft  o F)/Btu R gd = 0,3321 (h  ft  o F)/Btu.

32 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Μηνιαίος συντελεστής μερικού φορτίου  Εκφράζει το ποσοστό λειτουργίας της εγκατάστασης ως προς ισχύ και χρόνο, σε σχέση με τη διαρκή λειτουργία της σε ονομαστικό φορτίο.  Εκτιμάται ως εξής για την περίπτωση ενός επαγγελματικού χώρου: Έστω ότι μία μονάδα δεν θα δουλεύει κατά τη διάρκεια της νύχτας δηλαδή το 50% του χρόνου. Κατά τις υπόλοιπες 12 ώρες θεωρούμε ότι η μονάδα λειτουργεί το 60% του χρόνου. Άρα τελικά ο εξοπλισμός θα λειτουργεί σε 30% των συνολικών ωρών αν ο χώρος χρησιμοποιούνταν επτά ημέρες την εβδομάδα. Ο χώρος όμως χρησιμοποιείται 5 μέρες την εβδομάδα κι έτσι ο μηνιαίος συντελεστής μερικού φορτίου υπολογίζεται: PLF m = 0,30  (5/7) = 0,21.

33 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Θερμική αντίσταση σωλήνωσης  Η θερμική αντίσταση της σωλήνωσης και της γεώτρησης είναι συνάρτηση αφενός του υλικού και του πάχους της σωλήνωσης και αφετέρου του υλικού πλήρωσης της γεώτρησης.  Εκφράζει την αντίσταση στη μεταφορά θερμότητας από το ρευστό εντός του εναλλάκτη προς το έδαφος, διαμέσου της σωλήνωσης και της γεώτρησης.  Η μεθοδολογία που ακολουθείται δίνει τους ακόλουθους πίνακες για τον υπολογισμό της θερμικής αντίστασης σωλήνωσης – γεώτρησης.  Μετατροπές μονάδων: 1gallon = 3,785lt 1gpm (gallon per minute) = 3,785  m 3 /60sec  1gpm = 0,0631  m 3 /sec.

34 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Θερμική αντίσταση σωλήνωσης Στον ακόλουθο πίνακα δίνεται η θερμική αντίσταση σωλήνωσης σε h∙ft∙ o F/Βtu Διάμετρος σωλήνωσης τύπου U SDR Παροχή νερού άνω των 2 gpm Παροχή μίγματος 20% γλυκόλης 3 gpm Παροχή μίγματος 20% γλυκόλης 5 gpm Παροχή μίγματος 20% γλυκόλης 10 gpm 3/4 in SDR 110,090,12-- SDR 90,110,15-- SDR 400,100, in SDR 110,090,140,10- SDR 90,110,150,12- SDR 400,100,160, /4 in SDR 110,090,150,120,09 SDR 90,110,170,150,11 SDR 400,090,150,120,09 1-1/2in SDR 110,090,160,150,09 SDR 90,110,180,170,11 SDR 400,080,14 0,08

35 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Θερμική αντίσταση σωλήνωσης Διόρθωση θερμικής αντίστασης. Κίτρινο φόντο: δεν συνιστάται. Αγωγιμότητα εδάφους (Βtu/(h∙ft∙ o F) 0,91,31,7 Αγωγιμότητα υλικού πλήρωσης γεώτρησης (Βtu/(h∙ft∙ o F) 0, Διάμετρος γεώτρησης 4 in 3/4 in σωλήνωση τύπου U0,11-0,050,140,03-0,020,170,05 1 in σωλήνωση τύπου U0,07-0,030,090,02-0,020,130,04 Διάμετρος γεώτρησης 5 in 3/4 in σωλήνωση τύπου U0,14-0,060,180,04-0,040,210,06 1 in σωλήνωση τύπου U0,11-0,040,140,03-0,020,160,05 1-1/4 in σωλήνωση τύπου U0,06-0,030,090,02-0,020,120,04 Διάμετρος γεώτρησης 6 in 3/4 in σωλήνωση τύπου U0,18-0,070,210,04-0,050,240,07 1 in σωλήνωση τύπου U0,14-0,060,170,03-0,040,210,06 1-1/4 in σωλήνωση τύπου U0,09-0,040,120,03-0,020,150,05 1-1/2 in σωλήνωση τύπου U0,07-0,030,090,02-0,020,110,04

36 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Θερμική αντίσταση σωλήνωσης Θερμική αγωγιμότητα υλικών πλήρωσης γεωτρήσεων. Υλικό πλήρωσης γεώτρησης Αγωγιμότητα υλικού πλήρωσης γεώτρησης (Βtu/(h∙ft∙ o F)) Υλικό πλήρωσης γεώτρησης Αγωγιμότητα υλικού πλήρωσης γεώτρησης (W/(m∙K)) 20% μπετονίτης0,42Αμμοχάλικο ξηρό0,4 30% μπετονίτης0,43Νερό στάσιμο0,6 Τσιμέντο0,40 - 0,45Μπετονίτης 10%, νερό0,7 Σκυρόδεμα 130/150 lb/ft 3 0,60 - 0,80Μπετονίτης/ τσιμέντο/ άμμος 9/9/20%, νερό0,7 - 0,8 Σκυρόδεμα 50% χαλαζιακή άμμος1,10 -1,70Υγρή άμμος1,0 20% μπετονίτης - 40% χαλαζίτης0,85Παγωμένος μπετονίτης 10%1,4 30% μπετονίτης - 30% χαλαζίτης0,70 - 0,75Μπετονίτης/ χαλαζίτης 12/50%, νερό1,5 30% μπετονίτης - 30% σιδηρομετάλλευμα0,45Χαλίκι, νερό1,8 60% χαλαζίτης - τέφρα - άμμος1,07Πάγος2,3 Τσιμέντο/ άμμος 27%/58%, νερό2,4 Χαλαζίτης, νερό2,4- 2,7 Τσιμέντο/ γραφίτης2,0

37 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Συντελεστής θερμικών απωλειών F sc  Ο συντελεστής θερμικών απωλειών του κυκλώματος των σωληνώσεων F sc, που εκφράζει τη θερμότητα που χάνεται μεταξύ των παρακείμενων σωληνώσεων στην ίδια γεώτρηση υπολογίζεται με βάση τον παρακάτω πίνακα. Παροχή ανά σωλήνωση (gpm) Αριθμός βρόγχων ανά γεώτρηση ,061,031,02 31,041,021,01

38 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Θερμοκρασία εδάφους  Η θερμοκρασία εδάφους είναι ισχυρά εξαρτώμενη από τη γεωγραφική περιοχή της μελέτης.  Έχει διαπιστωθεί ότι οι ατμοσφαιρικές συνθήκες επηρεάζουν τη θερμοκρασία σε μικρό σχετικά βάθος, συνήθως μέχρι τα 5m, ενώ έχουν μηδενική επίδραση κάτω των 31m.  Η μεταβολή της θερμοκρασίας στα 2m βάθους από την επιφάνεια του εδάφους δεν μεταβάλλεται περισσότερο από ±2°C κατά τη διάρκεια του έτους.  Όλα αυτά εξαρτώνται βέβαια και από τις θερμοφυσικές ιδιότητες του υλικού του υπεδάφους.  Από τη διεθνή βιβλιογραφία δίνεται για το υπέδαφος της Αθήνας μέση ετήσια θερμοκρασία ίση με 67 ο F = 19,4 ο C.  Μετατροπές μονάδων: Θ(°C) = [Θ(°F) − 32]∙5/9.

39 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Θερμοκρασία εδάφους  Καμπύλες μέγιστης και ελάχιστης θερμοκρασίας υπεδάφους αναλόγως του βάθους, (μέση ετήσια θερμοκρασία αέρα 23 ο C).

40 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Θερμοκρασία εδάφους

41

42 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Θερμοκρασίες εισόδου – εξόδου υγρού  Οι θερμοκρασίες εισόδου t wi και εξόδου t wo του υγρού στο γεωθερμικό εναλλάκτη εξαρτώνται από τη ρύθμιση της αντλίας θερμότητας και από τη θερμοκρασία του εδάφους.  Έστω ότι η αντλία θερμότητας ρυθμίζεται ώστε lt wi -t wo l=4 ο C.  Η θερμοκρασία Τ wi κατά τη διαδικασία της ψύξης μπορεί να πάρει τιμές από 80 έως 95 ο F. Τούτο ρυθμίζεται επίσης από την αντλία θερμότητας και είναι παράμετρος επιλογής.  Η θερμοκρασία Τ wi κατά τη διαδικασία της θέρμανσης μπορεί να πάρει τιμές από 35 έως 60 ο F. Τούτο ρυθμίζεται επίσης από την αντλία θερμότητας και είναι παράμετρος επιλογής.  Η θερμοκρασία Τ wο υπολογίζεται αντίστοιχα από τη ρυθμισμένη θερμοκρασιακή διαφορά lt wi -t wo l.  Η θερμοκρασία Τ wο κατά την ψύξη δεν μπορεί να είναι μικρότερη από τη θερμοκρασία εδάφους.  Η θερμοκρασία Τ wi κατά τη θέρμανση δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερη από τη θερμοκρασία εδάφους.

43 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Παράδειγμα καθορισμού παραμέτρων  Στο παράδειγμα που αναπτύσσουμε έστω κατά τη διαδικασία της ψύξης: θερμοκρασία εδάφους t g =65 ο F t wi -t wo =4 ο C = 4 ο C∙1,8 = 7,2 ο F θερμοκρασία εισόδου του υγρού στον εναλλάκτη Τ wi = 8 ο C = 46,4 ο F. θερμοκρασία εξόδου του από τον εναλλάκτη t wo = 12 ο C = 53,6 ο F για παροχή όγκου ανά βρόγχο: 0,0985  m 3 /sec = 1,561gpm και δύο βρόγχους ανά γεώτρηση, F sc = 1,03.

44 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Παράδειγμα καθορισμού παραμέτρων  Υπολογισμός θερμικής αντίστασης σωλήνωσης - γεώτρησης: η σωλήνωση PE DN32 PN12 που επιλέγεται προσεγγίζεται από την SDR11 1΄΄ για αυτή τη σωλήνωση και για παροχή νερού επιλέγεται αρχικά θερμική αντίσταση 0,09h∙ft∙ o F/Βtu για αγωγιμότητα εδάφους 1,3Βtu/(h∙ft∙ o F) και αγωγιμότητα υλικού πλήρωσης γεώτρησης 1,0Βtu/(h∙ft∙ o F) επιλέγεται διόρθωση θερμικής αντίστασης 0,03h∙ft∙ o F/Βtu συνεπώς η τελική θερμική αντίσταση υπολογίζεται R b =0,12h∙ft∙ o F/Βtu.

45 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Παράδειγμα καθορισμού παραμέτρων  Η μέθοδος υπολογισμού του βάθους που απαιτείται για τις γεωτρήσεις βασίζεται κατά πολύ στην εκτίμηση του τελευταίου συντελεστή t p.  Ο συντελεστής αυτός αντιπροσωπεύει τη μακροπρόθεσμη αλλαγή θερμοκρασίας του εδάφους λόγω της υπερβολικής απόρριψης ή εξαγωγής θερμότητας μετά από πολλά χρόνια λειτουργίας των γεωθερμικών αντλιών θερμότητας.  Χρησιμοποιώντας λοιπόν τον κατάλληλο πίνακα στο βιβλίο της μεθόδου της ASHRAE που παρουσιάζεται γίνεται η εκτίμηση του συντελεστή αυτού και συγκρίνεται το αναμενόμενο βάθος με το εξαγόμενο από τους υπολογισμούς.

46 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Παράδειγμα καθορισμού παραμέτρων Αριθμός ισοδύναμω ν ωρών (Θέρμανση / Ψύξη) Απόσταση γεωτρήσεω ν (ft) Θερμοκρασία εδάφους και εισαγωγής υγρού στον εναλλάκτη ( o F) t g = 50 o F (t w = 35/80)t g = 60 o F (t w = 45/85)t g = 70 o F (t w = 60/95) k g (Btu/(h∙ft∙ o F)) 1,01,51,01,51,01,5 Διορθωτικός συντελεστής θερμοκρασίας εδάφους t p ( o F) - Απαιτούμενο βάθος γεώτρησης ανά RT / ,4 (318)-4,4 (248) ,3 (276)-2,3 (216) ,2 (258)-1,2 (202) / ,9 (318)11,8 (245)-11,8 (313)-- 155,4 (237)4,3 (186)4,7 (245)4,7 (225)-- 203,4 (220)1,9 (172)2,5 (263)2,4 (206) / ,1 (379)15,1 (294)-12,8 (345)-- 207,8 (277)8 (216)6,7 (326)6,7 (254)6,7 (336)6,7 (259) 254,1 (224)4,3 (190)3,5 (287)3,5 (224)3,5 (293)3,5 (229) 0 / ,3 (406)10,4 (316)10,4 (414)10,5 (322) 25--5,4 (325)5,5 (252)5,4 (332)5,5 (257)

47 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Παράδειγμα καθορισμού παραμέτρων  Για θερμική αγωγιμότητα εδάφους k g = 1,5Btu/(h∙ft∙ o F), t g = 65 o F, t wi = 85 ο F, ισοδύναμες ώρες θέρμανσης & ψύξης & και απόσταση γεωτρήσεων 20ft, επιλέγεται συντελεστής διόρθωσης θερμοκρασίας εδάφους 2,4 ο F.  Το απαιτούμενο βάθος γεώτρησης ανά RT αναμένεται να προκύψει της τάξης του 206ft/RT.

48 Υπολογισμός απαιτούμενου βάθους Απαιτούμενο βάθος κάθετου εναλλάκτη  Έχοντας πλέον υπολογίσει και επιλέξει όλα τα απαιτούμενα μεγέθη, μπορούμε να υπολογίσουμε το βάθος γεώτρησης: Με βάση την απαιτούμενη ψυκτική ισχύ (1,88RT = 6,6kW), υπολογίζεται ότι απαιτούνται 566,8ft/RT ή 20,3W/m εναλλάκτη.  Έχοντας επιλέξει δύο γεωτρήσεις με διπλό βρόγχο, το μήκος κάθε εναλλάκτη προκύπτει 324,79m/(2∙2) = 81,2m.  Το βάθος της κάθε γεώτρησης θα είναι: 81,2m / 2 = 40,6m.  Η διάμετρος της γεώτρησης επιλέγεται 6in για εγκατάσταση διπλού βρόγχου σωληνώσεων.

49 Υπολογισμός δικτύου Πτώση πίεσης στο υδραυλικό δίκτυο  Το επόμενο στάδιο είναι να υπολογιστούν οι απώλειες πίεσης μέσα στο γεωθερμικό εναλλάκτη θερμότητας καθώς και στο συνολικό κύκλωμα των σωληνώσεων με σκοπό την επιλογή του κατάλληλου κυκλοφορητή.  Οι συνολικές απώλειες είναι το άθροισμα των παρακάτω απωλειών: γραμμικές απώλειες γεωθερμικών εναλλακτών απώλειες ενδιάμεσου δικτύου (μέχρι την αντλία θερμότητας) τοπικές απώλειες πίεσης δικτύου γεωτρήσεων με τυπική τιμή ίση με 0,005bar τοπικές απώλειες πίεσης ΓΑΘ με τυπική τιμή 0,25-0,3bar τοπικές απώλειες πίεσης λοιπών εξαρτημάτων με τυπική τιμή 0,2bar.

50 Υπολογισμός δικτύου Πτώση πίεσης στον εναλλάκτη  Οι σωληνώσεις είναι κατασκευασμένες από ενισχυμένης πυκνότητας πολυαιθυλένιο, υλικό που συνηθίζεται στις γεωθερμικές εφαρμογές λόγω των σημαντικών ιδιοτήτων του στη μεταφορά θερμότητας.  Το ακόλουθο διάγραμμα δίνει την απώλεια πίεσης σε bar ανά 100 μέτρα σωλήνωσης, σε σχέση με την παροχή, την ταχύτητα και τη διάμετρο της σωλήνωσης.

51 Υπολογισμός δικτύου Πτώση πίεσης στον εναλλάκτη

52  Σύμφωνα με το παραπάνω διάγραμμα οι απώλειες πίεσης ανά 100m σωλήνωσης, όσο αφορά το τμήμα του κάθετου γεωεναλλάκτη θερμότητας, για παροχή ρευστού 0,0985lt/sec και d in =26mm, θα είναι: Δp/100m=0,028bar.  Επειδή οι σωληνώσεις στις 2 γεωτρήσεις είναι παράλληλες, η πτώση πίεσης είναι ίδια και έτσι υπολογίζεται για τον ένα γεωθερμικό εναλλάκτη θερμότητας.  To μήκος του κάθε εναλλάκτη θα είναι 121,2m (διπλάσιο του βάθους της γεώτρησης).  Έτσι οι γραμμικές απώλειες πίεσης θα είναι 0,034bar.

53 Υπολογισμός δικτύου Πτώση πίεσης στο ενδιάμεσο δίκτυο  Το υδραυλικό δίκτυο από την έξοδο της γεώτρησης ως την είσοδο της αντλίας θερμότητας ονομάζεται ενδιάμεσο δίκτυο.  Οι απώλειες του δικτύου αυτού θα υπολογιστούν με την τιμή που θα προκύψει από το παραπάνω διάγραμμα, πολλαπλασιασμένη με το συνολικό μήκος του δικτύου αυτού.  Η παροχή στο μέρος αυτό του συστήματος ισούται με τη συνολική παροχή του δικτύου Q=0,394lt/sec ενώ η εσωτερική διάμετρος των σωληνώσεων επιλέγεται να είναι 60mm.  Η πτώση πίεσης από το διάγραμμα προκύπτει Δp/100m=0,008 bar.  Έστω ότι το ενδιάμεσο δίκτυο των σωληνώσεων έως την πιο απομακρυσμένη γεώτρηση από την αντλία θερμότητας έχει μήκος 100m.  Οι απώλειες πίεσης στο ενδιάμεσο δίκτυο προκύπτουν ίσες με 0,008bar.

54 Υπολογισμός δικτύου Συνολική πτώση πίεσης  Οι συνολικές απώλειες του συστήματος θα είναι ίσες με το άθροισμα των παρακάτω επιμέρους απωλειών: τοπικές απώλειες πίεσης δικτύου γεωτρήσεων: 0,005bar τοπικές απώλειες πίεσης ΓΑΘ: 0,3bar τοπικές απώλειες πίεσης λοιπών εξαρτημάτων: 0,2bar γραμμικές απώλειες πίεσης γεωεναλλάκτη: 0,034bar γραμμικές απώλειες πίεσης στο ενδιάμεσο δίκτυο: 0,008bar  Το άθροισμα των ανωτέρω απωλειών πίεσης δίνει τη συνολική πτώση πίεσης στο συνολικό υδραυλικό δίκτυο: συνολική πτώση πίεσης: 0,547bar =5,58m Η 2 O.  Μετατροπές μονάδων: 1bar = 10,197162m Η 2 O.  Με τη συνολική πτώση πίεσης και τη συνολική παροχή επιλέγεται ο κυκλοφορητής του υδραυλικού δικτύου.

55 Υπολογισμός δικτύου Δοχείο διαστολής  Σε κάθε υδραυλικό σύστημα είναι απαραίτητη η ύπαρξη δοχείου διαστολής.  Το δοχείο διαστολής είναι ένα μικρό δοχείο που χρησιμοποιείται σε κλειστά συστήματα θέρμανσης με σκοπό να απορροφά την αύξηση πίεσης του νερού και έτσι να διατηρεί την πίεση του δικτύου σε αποδεκτά όρια.  Η διατήρηση της πίεσης είναι απαραίτητη για: να αναπληρώνονται οι απώλειες του νερού του δικτύου που οφείλονται σε τυχόν μικροδιαρροές να παραλαμβάνεται η θερμική διαστολή του νερού λόγω της αύξησης της θερμοκρασίας του να μην δημιουργούνται υποπιέσεις οι οποίες γίνονται αιτία ατμοποιήσεων στο δίκτυο να αποτρέπεται η σπηλαίωση στην αναρόφηση των κυκλοφορητών.

56 Υπολογισμός δικτύου Δοχείο διαστολής  Ο όγκος του δοχείου διαστολής δίνεται από τη σχέση: όπου: V t : ο όγκος του δοχείου διαστολής σε m³ V s : ο όγκος του νερού στην εγκατάσταση σε m³ t 1 : η χαμηλότερη θερμοκρασία του δικτύου (0°C) t 2 : η υψηλότερη θερμοκρασία του δικτύου (50°C) P 1 : η χαμηλότερη πίεση του δικτύου σε kPa P 2 : η υψηλότερη πίεση του δικτύου σε kPa

57 Υπολογισμός δικτύου Δοχείο διαστολής όπου: v 1 : ο ειδικός όγκος του νερού στη χαμηλότερη θερμοκρασία σε m³/kgr v 2 : ο ειδικός όγκος του νερού στην υψηλότερη θερμοκρασία σε m³/kgr.

58 Υπολογισμός δικτύου Δοχείο διαστολής  Ο όγκος του νερού στην εγκατάσταση είναι άθροισμα δύο μεγεθών: του όγκου στις σωληνώσεις του γεωθερμικού εναλλάκτη του όγκου στις σωληνώσεις του οριζοντίου συστήματος.  Θεωρώντας και στις δύο περιπτώσεις τις σωληνώσεις ως απλούς κυλίνδρους έχουμε:  Συνεπώς ο συνολικός όγκος νερού στο δίκτυο είναι ίσος με: 0,347m 3.

59 Υπολογισμός δικτύου Δοχείο διαστολής  O ειδικός όγκος του νερού σε πίεση 1atm και στη θερμοκρασία των 0°C είναι v 1 =0, m³/kgr ενώ στη θερμοκρασία των 50°C είναι v 2 =0, m³/kgr.  Ως χαμηλότερη πίεση λαμβάνεται η απαραίτητη στατική πίεση του δικτύου προσαυξημένη κατά 0,7bar ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος να παρουσιαστεί υποπίεση, ατμοποίηση ή σπηλαίωση.  Η ελάχιστη στατική πίεση για υδραυλικά δίκτυα θέρμανσης λαμβάνεται 2m (0,2bar).  Συνεπώς, η χαμηλότερη πίεση στο δίκτυο λαμβάνεται: P 1 =0,7+0,2=0,9bar=90kPa.  Ως υψηλότερη πίεση λαμβάνεται το άνω επιτρεπτό όριο πίεσης πριν το άνοιγμα της βαλβίδας ασφαλείας. Αυτή σύμφωνα με τις προδιαγραφές πρέπει να είναι: P 2 = P 1 +1,3bar =2,2bar =220kPa.

60 Υπολογισμός δικτύου Δοχείο διαστολής  Μετά τον καθορισμό των απαιτούμενων μεγεθών, υπολογίζεται ο όγκος του δοχείου διαστολής:

61 Σκαρίφημα εγκατάστασης κάθετης ΓΑΘ


Κατέβασμα ppt "Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Γεωθερμία Διαστασιολόγηση γεωθερμικού εναλλάκτη Εργαστήριο Αιολικής Ενέργειας Τ.Ε.Ι. Κρήτης Δημήτρης Αλ. Κατσαπρακάκης."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google