Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Πανεπιστημιακό κέντρο εκπαίδευσης επιμορφωτών Δυτικής Ελλάδας Πανεπιστήμιο Πατρών, ΤΕΕΑΠΗ - Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, ΤΚΕΠ Εκπαίδευση Επιμορφωτών Β΄Επιπέδου.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "Πανεπιστημιακό κέντρο εκπαίδευσης επιμορφωτών Δυτικής Ελλάδας Πανεπιστήμιο Πατρών, ΤΕΕΑΠΗ - Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, ΤΚΕΠ Εκπαίδευση Επιμορφωτών Β΄Επιπέδου."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 Πανεπιστημιακό κέντρο εκπαίδευσης επιμορφωτών Δυτικής Ελλάδας Πανεπιστήμιο Πατρών, ΤΕΕΑΠΗ - Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, ΤΚΕΠ Εκπαίδευση Επιμορφωτών Β΄Επιπέδου Ενότητα 5. Χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού Διδάσκων: Nίκος Τσέλιος

2 Σκοπός Επισκόπηση, μελέτη και ανάλυση των υπολογιστικών εργαλείων και των ειδικών εφαρμογών που άπτονται της χρήσης των ΤΠΕ στις διαδικασίες της διδασκαλίας και της μάθησης Στο πλαίσιο αυτό ακολουθείται μία κατηγοριοποίηση των εφαρμογών εκπαιδευτικού λογισμικού σε δύο άξονες : ◦ τον άξονα της ακολουθούμενης θεωρίας μάθησης και των υποκείμενων διδακτικών στρατηγικών ◦ τον άξονα των χρησιμοποιούμενης τεχνολογίας, της χρονολογίας εμφάνισης και των συνακόλουθων παιδαγωγικών ρευμάτων 2

3 Έννοιες – Κλειδιά Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών Εκπαιδευτική Τεχνολογία Εκπαιδευτικό Λογισμικό Διδασκαλία & Μάθηση με τη Βοήθεια Υπολογιστή Φάσεις εισαγωγής των ΤΠΕ Πληροφορική ως μέσο, ως εργαλείο και ως αντικείμενο εκπαίδευσης Πληροφορική Πληροφορική ως στοιχείο γενικής κουλτούρας " Υπολογιστές στα Σχολεία " " Πληροφορική Για Όλους " Μοντέλα ένταξης των ΤΠΕ Τεχνοκεντρικό μοντέλο Πραγματολογικό μοντέλο Ολοκληρωμένο μοντέλο 3

4 Εκπαιδευτική Τεχνολογία Η προϊστορία των ΤΠΕ στην εκπαίδευση  Η εισαγωγή διάφορων μορφών τεχνολογίας στην εκπαίδευση είναι φαινόμενο πολλών δεκαετιών  Αποκτά ευρεία έκταση κατά τις αρχές του 20 ου αιώνα  Την περίοδο αυτή κάνει την εμφάνισή του ο όρος « εκπαιδευτική τεχνολογία » (educational technology) 4

5 Η έννοια της εκπαιδευτικής τεχνολογίας (1) Μια σύνθετη και ολοκληρωμένη διαδικασία, ◦ που συμπεριλαμβάνει ανθρώπους, διαδικασίες, ιδέες, συσκευές και οργάνωση ◦ ασχολείται με την ανάλυση των προβλημάτων τα οποία αφορούν την ανθρώπινη μάθηση ◦ και ειδικότερα με τη σχεδίαση, ανάπτυξη και υλοποίηση λύσεων για τα παραπάνω προβλήματα με τη χρήση της τεχνολογίας. 5

6 Η έννοια της εκπαιδευτικής τεχνολογίας (2) Στενή έννοια : Αναφέρεται στη χρησιμοποίηση τεχνολογιών και τεχνικών συσκευών στη διδασκαλία και τη μάθηση. Ευρεία έννοια : Χαρακτηρίζει την ορθολογική χρήση μίας ή περισσοτέρων τεχνολογιών με σκοπό την απόκτηση ενός εκπαιδευτικού αποτελέσματος. Αφορά επίσης το λόγο, τις αξίες και τα υποτιθέμενα ή πραγματικά αποτελέσματα που αντιστοιχούν σε αυτές τις πρακτικές. ◦ Ο όρος « εκπαιδευτική τεχνολογία » θα αποκτήσει στο τέλος του 20 ου αιώνα μια άλλη διάσταση με την εμφάνιση και την εξέλιξη των υπολογιστών. 6

7 Εφαρμογές της εκπαιδευτικής τεχνολογίας Πρωταρχικές μορφές : Πίνακας, διαφανοσκόπιο Χρήσεις υπαρχουσών τεχνολογιών και συσκευών για εκπαιδευτικούς σκοπούς ( π. χ. ράδιο, τηλεόραση, κλπ.) Δημιουργία ειδικών τεχνολογιών και συσκευών : Προγραμματισμένη διδασκαλία, Διδακτικές μηχανές Χρήση υπολογιστών : Εκπαιδευτικό λογισμικό Χρήση διασυνδεμένων υπολογιστών : Διαδίκτυο 7

8 Το θρανίο του μαθητή το έτος 2000 ( όπως το φαντάστηκαν οι εκπαιδευτικοί τεχνολόγοι το 1965) Ποιος είναι ο ρόλος του εκπαιδευτικού ; ◦ Μάλλον δεν υπάρχει εκπαιδευτικός Πως δουλεύει ο μαθητής ; ◦ Ατομικά Τι ισχύει σήμερα από αυτή την πρόβλεψη τελικά ; ◦ Πρακτικά τίποτα Εντελώς διαφορετικό τεχνολογικό τοπίο Πρόβλεψη 8 Συνυπάρχουν πίνακας και υπολογιστές

9 Εκπαιδευτική τηλεόραση Η χρήση τηλεοπτικών προγραμμάτων στην υπηρεσία της εκπαίδευσης ◦ Βασικό μειονέκτημα : η έλλειψη αλληλεπίδρασης 9

10 Τι εννοούμε με τον όρο « Εφαρμογές των ΤΠΕ στην εκπαίδευση » Υπολογιστικά Περιβάλλοντα Διδασκαλίας (εποπτικό και διδακτικό μέσο) Υπολογιστικά Περιβάλλοντα για την υποστήριξη της Ανθρώπινης Μάθησης (γνωστικό εργαλείο)

11 Εκπαιδευτικό Λογισμικό Πληροφορικά περιβάλλοντα μάθησης Υπολογιστική υποστήριξη διδασκαλίας ◦ Πλαίσιο λειτουργικού ορισμού ◦ Περιβάλλον χρήσης ( Πλαίσιο δραστηριότητας ) ◦ Κατηγοριοποιήσεις με βάση  Τις θεωρίες μάθησης - τις παιδαγωγικές και τις διδακτικές προσεγγίσεις  Τους τομείς και τα αντικείμενα του αναλυτικού Προγράμματος  Τις τεχνολογίες ανάπτυξης  Τα παιδαγωγικά ρεύματα χρήσης 11

12 12 Θεωρίες μάθησης και ΤΠΕ ◦ πως οι θεωρίες μάθησης επιδρούν στο σχεδιασμό μαθησιακών περιβαλλόντων με τη χρήση των ΤΠΕ ; ◦ Ποια είναι μοντέλα σχεδίασης και οι συνεπαγόμενες αρχές ανάπτυξης εκπαιδευτικών εφαρμογών ; ◦ Ποιες είναι οι χρήσεις στη διδασκαλία και τη μάθηση ;

13 Πρόβλημα πολλές ( αν όχι οι περισσότερες ) εκπαιδευτικές εφαρμογές με τη χρήση της πληροφορικής ◦ έχουν κυρίως σχεδιαστεί και καθοδηγηθεί από την πρόοδο της τεχνολογίας ◦ και όχι από την πρόοδο που έχει επιτευχθεί στην ψυχολογία της μάθησης ΠΑΚΕ Πατρών Γενικό Μέρος, Β. Κόμης 13

14 Πληροφορικά Περιβάλλοντα Διδασκαλίας και Μάθησης Η ανάπτυξη τέτοιων περιβαλλόντων εξαρτάται από διάφορες παραμέτρους ◦ Δυσχέρειες τεχνικής και θεσμικής υφής ◦ Ανθρώπινος παράγοντας Απαιτεί μεθοδική αντιμετώπιση μέσω διεπιστημονικής προσέγγισης 14

15 Θεωρίες Μάθησης και υπολογιστικά περιβάλλοντα Τέσσερις κύριες ψυχολογικές θεωρίες συμβάλλουν στην ανάπτυξη υπολογιστικών περιβαλλόντων μάθησης : ◦ Συμπεριφοριστικές θεωρίες ◦ Γνωστικές θεωρίες : επεξεργασία της πληροφορίας ◦ Γνωστικές θεωρίες : εποικοδομισμός ◦ κοινωνικοπολιτισμικές θεωρίες :  κοινωνικός εποικοδομισμός  θεωρία δραστηριότητας 15

16 Εκπαιδευτικό λογισμικό : πλαίσιο Ορισμού Πληροφορικά περιβάλλοντα μάθησης : Εφαρμογές λογισμικού ( και υλικού ) για την υπολογιστική υποστήριξη της διδασκαλίας και της μάθησης ◦ ειδικό λογισμικό με σαφή μαθησιακό και διδακτικό σκοπό, σε μορφή DVD, δικτυακού τόπου, εφαρμογών ρομποτικής, κλπ. ◦ λογισμικό γενικής χρήσης, π. χ. κειμενογράφος, λογιστικά φύλλα, βάσεις δεδομένων, κλπ. που χρησιμοποιείται ως γνωστικό εργαλείο (cognitive tool) 16

17 Διδακτικό & εποπτικό μέσο Εργαλείο διδασκαλίας με μορφή ηλεκτρονικού βιβλίου Εποπτικό μέσο για την αναπαράσταση και την οπτικοποίηση της πληροφορίας 17

18 Ο όρος Γνωστικό Εργαλείο Cognitive tool ή mindtool Είναι ένα εργαλείο που ◦ υποστηρίζει, ◦ ενισχύει ή ◦ επεκτείνει ◦ τις ανθρώπινες γνωστικές ικανότητες ◦ Τη σκέψη, τη νόηση, τη δυνατότητα επίλυσης προβλήματος, την κριτική σκέψη 18

19 Γνωστικό εργαλείο (1) Εφαρμογές και περιβάλλοντα που έχουν δημιουργηθεί ή προσαρμοστεί έτσι ώστε ◦ να λειτουργούν – στο κατάλληλο παιδαγωγικό πλαίσιο – ως διανοητικοί συνεργάτες του μαθητή ◦ υποστηρίζοντας και ενισχύοντας την κριτική σκέψη και την ανάπτυξη γνώσεων και δεξιοτήτων υψηλού επιπέδου 19

20 Γνωστικό εργαλείο (2) Τα γνωστικά εργαλεία λειτουργούν και ως πολιτισμικοί ενισχυτές, οι οποίοι χορηγούν τα μέσα της μάθησης και ενισχύουν τις διανοητικές ικανότητες του ατόμου Παραδείγματα γνωστικών εργαλείων ; 20

21 Δεξιότητες / Ικανότητες υψηλού επιπέδου (1) ικανότητα ορισμού και επίλυσης προβλημάτων, ανάπτυξη της κριτικής σκέψης, ικανότητα διερεύνησης και αναζήτησης πληροφοριών σε ένα ευρύ φάσμα δεδομένων, ανάπτυξη δεξιοτήτων λήψης απόφασης, δυνατότητα αναδιοργάνωσης των υπαρχουσών γνώσεων, δυνατότητα μοντελοποίησης φαινομένων και καταστάσεων των πραγματικού κόσμου, 21

22 Δεξιότητες υψηλού επιπέδου (2) ικανότητα συνεργασίας και από κοινού προσέγγισης και επίλυσης προβλημάτων, διεπιστημονική προσέγγιση της γνώσης, ικανότητα γνωστικής επίγνωσης, ανάπτυξη δεξιοτήτων μεταφοράς γνώσεων από ένα πλαίσιο σε ένα άλλο, ικανότητα μάθησης για τους τρόπους με τους οποίους μαθαίνουμε ( μεταγνώση ). 22

23 Φυσικά & γνωστικά εργαλεία Φυσικά εργαλεία ( ιδιότητες & παραδείγματα ) Γνωστικά εργαλεία ( ιδιότητες & παραδείγματα ) Υποστήριξη : σκαλίδα για σκάψιμο ( φυσική δύναμη ) Υποστήριξη : μολύβι ( μνήμη ) Ενίσχυση : τρακτέρ ( φυσική δύναμη ) Ενίσχυση : υπολογιστής τσέπης ( δυνατότητα υπολογισμών ) Επέκταση : τηλεσκόπιο ή μικροσκόπιο ( επέκταση της όρασης ) Επέκταση : λογισμικό ανοικτού τύπου που χρησιμοποιείται σε διερευνητικές δραστηριότητες 23

24 Οι δυνατότητες των εργαλείων (1) Η έννοια της δυνατότητας (affordance) J.J. Gibson (James J. Gibson, 1977).James J. Gibson το σύνολο όλων ιδιοτήτων δράσης ενός περιβάλλοντος. Οι ιδιότητες δράσης είναι μεν αντικειμενικές Σχετίζονται άμεσα με τον χρήστη που θα τις χρησιμοποιήσει 24

25 Οι δυνατότητες των εργαλείων (2) Π. χ., μια σκάλα δεν καθιστά αντιληπτές τις πιθανότητες χρήσης της σε ένα μωρό. Το ίδιο περιβάλλον δεν υποβάλει τις ίδιες δυνατότητες δράσης σε όλους τους εν δυνάμει χρήστες του. ◦ Οι ενέργειες που λαμβάνουν χώρα σε ένα περιβάλλον σχετίζονται άμεσα με τα διαθέσιμα εργαλεία και τις υποβαλλόμενες από αυτά χρήσεις. 25

26 Εκπαιδευτικό Λογισμικό και σχολική πρακτική Y πολογιστική Υποστήριξη της Διδασκαλίας ◦ βοήθεια προς το μαθητευόμενο ◦ ώστε να προσεγγίσει και να οικοδομήσει ◦ μια προκαθορισμένη από το αναλυτικό πρόγραμμα ύλη Y πολογιστική Υποστήριξη της Μάθησης ◦ ενίσχυση του μαθητευόμενου ◦ ώστε να αναπτύξει δεξιότητες που θα τον καταστήσουν ικανό να αντεπεξέλθει ◦ στις διαρκώς μεταβαλλόμενες και ολοένα αυξανόμενες απαιτήσεις του σύγχρονου κόσμου 26

27 27

28 Εργαλείο με γνωστικό δυναμικό 28 Υλικό περιβάλλον Ανθρώπινο περιβάλλον Εργαλείο με γνωστικό δυναμικό (ΕΓΔ) Συναισθηματικές ικανότητες Μεταγνωστικές ικανότητες Κοινωνικές ικανότητες Γνωστικές Ικανότητες Γνωστικό Εργαλείο (ΓΔ) ενταγμένο σε ορισμένες χρήσεις

29 Υπολογιστικά Περιβάλλοντα Μάθησης – Πλαίσιο χρήσης Θεσμικό περιβάλλον - Κοινότητες μάθησης (π.χ. το σχολείο, το εργαστήριο) Κανόνες χρήσης τεχνολογική Πραγματικότητα τεχνολογική Πραγματικότητα (τεχνολογίες, μέσα, υλικό ) περιεχόμενο που πρέπει να προσκτηθεί ή οικοδομηθεί Καταμερισμός Εργασίας Γνωστικά αντικείμενα, αναλυτικό Πρόγραμμα, κλπ. Γνωστικές Θεωρίες και Θεωρίες μάθησης Θεωρίες για τη διδασκαλία (Διδακτική των Επιστημών) Κοινωνιολογικές και Παιδαγωγικές Θεωρίες Αλληλεπίδραση ανθρώπου - υπολογιστή Υπολογιστικό περιβάλλον διδασκαλίας - μάθησης Ικανότητες (συνδυασμός γνώσεων, δεξιοτήτων, στάσεων και αξιών) ΨυχολογικάΥποκείμενα (που μαθαίνουν ή διδάσκουν) 29 Εστίαση του ΠΑΚΕ

30 Κατηγοριοποίηση του εκπαιδευτικού λογισμικού με βάση τη διδακτική προσέγγιση ( μαθητοκεντρική ή δασκαλοκεντρική ) που ακολουθεί και τις θεωρίες μάθησης ( συμπεριφορισμός, γνωστική θεωρία, εποικοδομισμός, κοινωνικοπολιτισμική θεωρία ) που στηρίζεται Με βάση τις τεχνολογίες ανάπτυξης ( πολυμέσα, διαδίκτυο, τεχνητή νοημοσύνη, κλπ.) και τα παιδαγωγικά ρεύματα ( υπολογιστής ως δάσκαλος, σύντροφος ή εργαλείο ) 30

31 Γενικές κατηγορίες & Θεωρίες Μάθησης 31

32 Υποκατηγορίες Εξάσκησης και Πρακτικής Συστήματα καθοδήγησης (Tutorials) Εκπαιδευτικά παιγνίδια Εφαρμογές πολυμέσων Έμπειρα διδακτικά συστήματα Εφαρμογές Υπερμέσων Εφαρμογές Εικονικής Παραγματικότητας Εφαρμογές Προσομοιώσεων Συστήματα Μοντελοποίησης Εκπαιδευτική Ρομποτική Προγραμματιστικά Περιβάλλοντα (Logo) Εργαστήρια βασισμένα σε υπολογιστή Ανοικτά εργαλεία (εφαρμογές γραφείου, κλπ) Εργαλεία συνεργασίας και επικοινωνίας Εφαρμογές μέσω Διαδικτύου Μικρόκοσμοι Ψηφιακές εγκυκλοπαίδειες - λεξικά Συστήματα σύνδεσης με το περιβάλλον Συστήματα Καθοδήγησης & Διδασκαλίας Συστήματα μάθησης μέσω Ανακάλυψης, Διερεύνησης & Οικοδόμησης Συστήματα έκφρασης, αναζήτησης και επικοινωνίας της πληροφορίας Περιβάλλοντα συνεργασίας 32 Εφαρμογές Οπτικοποίησης Εννοιολογική χαρτογράφηση

33 Συστήματα διδασκαλίας καθοδηγούμενης από υπολογιστή ( Διδακτικό Μοντέλο - Συμπεριφορισμός ) Συστήματα εξάσκησης και πρακτικής (drill and practice) Συστήματα καθοδήγησης ή διδασκαλίας Εκπαιδευτικά παιχνίδια ( π. χ. διαλογικές ιστορίες & παραμύθια πολυμέσων ) Λογισμικό πολυμέσων 33

34 34

35 Δομή & αλληλουχία συστήματος καθοδήγησης 1. Εισαγωγική ενότητα 2. Παρουσίαση πληροφορίας 6. Τέλος ενότητας 5. Ανατροφοδότηση ή πρόσθετες πληροφορίες 4. Έλεγχος απάντησης 3. Ερώτηση (σύστημα) & απάντηση (χρήστης) 35

36 Συμβολή του Συμπεριφορισμού στη σχεδίαση εκπαιδευτικού λογισμικού Βασικές αρχές σχεδίασης Η έμφαση στην ενεργό και στη διαρκή συμμετοχή του μαθητή κατά τη διαδικασία της μάθησης, στην ενίσχυση της επιθυμητής συμπεριφοράς και στην αποθάρρυνση της μη επιθυμητής συμπεριφοράς. Η κατανόηση του ρόλου της γρήγορης και διορθωτικής ( εάν αυτό απαιτείται ) ανάδρασης σε κάθε ενέργεια του μαθητή. Η ανάδειξη της σημασίας για μάθηση μέσω εξάσκησης και πρακτικής καθώς και της ανάγκης για διαφοροποίηση των παραγόμενων της μαθησιακής διαδικασίας ανάλογα με τον τύπο και την πολυπλοκότητά τους, που συνήθως γίνεται μέσω γνωστικών ταξινομιών. 36

37 Συμβολή του Συμπεριφορισμού στη σχεδίαση εκπαιδευτικού λογισμικού Βασικές αρχές σχεδίασης Η μελέτη των αντικειμενικών συνθηκών ( όσο βέβαια αυτό είναι εφικτό ) μέσα στις οποίες λαμβάνει χώρα η πετυχημένη διδακτική και μαθησιακή διαδικασία, γεγονός που απαιτεί τον ξεκάθαρο και λειτουργικό ορισμό των ακολουθούμενων διδακτικών στρατηγικών και των προς επίτευξη διδακτικών στόχων καθώς και την αξιολόγησή τους. Η έμφαση στην εστίαση πάνω στα ( έκδηλα ) μαθησιακά αποτελέσματα, τα οποία συνηγορούν για την αποτελεσματικότητα της διδακτικής στρατηγικής. 37

38 Συστήματα διδασκαλίας καθοδηγούμενης από υπολογιστή ( Διδακτικό Μοντέλο – Επεξεργασία της Πληροφορίας ) Έμπειρα συστήματα καθοδήγησης στην επίλυση προβλημάτων (Intelligent Tutoring Systems) Νευρωνικά Δίκτυα 38

39 Σύνοψη : 39

40 Συστήματα μάθησης καθοδηγούμενης ανακάλυψης (discovery model), διερεύνησης (exploratory model) και οικοδόμησης (constructionist model) ◦ Συστήματα που στηρίζουν εργαστηριακές δραστηριότητες μέσω υπολογιστή (computer based laboratories) ◦ Συστήματα εκπαιδευτικής ρομποτικής (educational robotics) ◦ Κάποια " Έμπειρα Συστήματα " επίλυσης προβλημάτων (Intelligent Tutoring Systems) 40

41 Συστήματα μάθησης Ανακάλυψης (discovery model) και Διερεύνησης (exploratory model) ανοιχτά συστήματα μάθησης ( ανεξάρτητα γνωστικού αντικειμένου ) για δραστηριότητες εκμάθησης προγραμματισμού και δραστηριότητες επίλυσης προβλημάτων ( όπως LOGO, κλπ ) 41

42 Συστήματα μάθησης Έκφρασης (expression model) και διερεύνησης (exploratory model) Προσομοιώσεις (Simulations) Μικρόκοσμοι (micro-worlds) Μοντελοποιήσεις και δυναμικές μοντελοποιήσεις Εννοιολογική χαρτογράφηση (concept mapping) 42

43 Ανακαλυπτική μάθηση Discovery Learning (J. Bruner) Οι μαθητές ανακαλύπτουν αρχές ή αναπτύσσουν δεξιότητες μέσω πειραματισμού και πρακτικής 43

44 44

45 Συμβολή του εποικοδομισμού στη σχεδίαση εκπαιδευτικού λογισμικού Εφτά βασικές αρχές σχεδιασμού περιβαλλόντων με ΤΠΕ που υποστηρίζουν την ανθρώπινη μάθηση (Boyle, 1997): 1. Παροχή εμπειριών σχετικά με τη διαδικασία οικοδόμησης της γνώσης. 2. Παροχή εμπειριών και εκτίμηση πολλαπλών προοπτικών. 3. Ενσωμάτωση της μάθησης σε ρεαλιστικά περιβάλλοντα (contexts) τα οποία σχετίζονται άμεσα με τον πραγματικό κόσμο. 4. Ενθάρρυνση της κυριότητας των απόψεων και της έκφρασής τους στη μαθησιακή διαδικασία. 5. Εμπέδωση της μάθησης μέσω κοινωνικής εμπειρίας. 6. Ενθάρρυνση της χρήσης πολλαπλών μορφών αναπαράστασης της πραγματικότητας. 7. Ενθάρρυνση της αυτοσυναίσθησης στη διαδικασία οικοδόμησης της γνώσης. 45

46 Συμβολή του εποικοδομισμού στη σχεδίαση εκπαιδευτικού λογισμικού Ο εποικοδομισμός συνιστά σήμερα ένα από τα κυρίαρχα μοντέλα στο σχεδιασμό σύγχρονου εκπαιδευτικού λογισμικού. Βασικός στόχος ενός τέτοιου εκπαιδευτικού λογισμικού είναι να παρέχει αυθεντικές μαθησιακές δραστηριότητες ενταγμένες σε διαδικασίες επίλυσης προβλημάτων από τον πραγματικό κόσμο ώστε να γεφυρώνεται το χάσμα που υπάρχει ανάμεσα στο σχολείο και στις δραστηριότητες έξω από το σχολείο. Πρέπει επίσης να ενθαρρύνει την έκφραση και την προσωπική εμπλοκή στη μαθησιακή διαδικασία. Παράλληλα, πρέπει να λαμβάνει υπόψη του το γεγονός ότι το κοινωνικό πλαίσιο και η κοινωνική αλληλεπίδραση ευνοούν τις γνωστικές κατασκευές ( αρχή που εκφράζεται κυρίως στο πλαίσιο του κοινωνικού οικοδομισμού ). Στο σημείο αυτό, η οικοδομηστική προσέγγιση συναντά την προσέγγιση της θεωρίας της δραστηριότητας και τις κοινωνικοπολιτισμικές θεωρίες για τη μάθηση. 46

47 Συστήματα συμβολικής έκφρασης και οικοδόμησης Εφαρμογές Γραφείου ◦ Επεξεργασία κειμένου ◦ Πίνακες και λογιστικά φύλλα ◦ Συστήματα διαχείρισης βάσεων δεδομένων ◦ Εργαλεία σχεδιασμού και γραφικών ◦ Λογισμικό στατιστικής επεξεργασίας ◦ Λογισμικό παραγωγής διαγραμμάτων 47

48 Συστήματα συμβολικής έκφρασης και οικοδόμησης Επιτραπέζια συστήματα εκδόσεων ( για παράδειγμα, σχολικών εφημερίδων ) Εργαλεία δημιουργίας υπερμέσων, πολυμέσων ( για παρουσίαση εργασιών ) Εργαλεία δημιουργίας βάσεων δεδομένων 48

49 Συστήματα παρουσίασης, αναζήτησης, επικοινωνίας της πληροφορίας Ψηφιακές εγκυκλοπαίδειες Ηλεκτρονικά λεξικά Βάσεις δεδομένων Ψηφιακές βιβλιοθήκες Δικτυακοί τόποι εκπαιδευτικού περιεχομένου Εκπαιδευτικές πύλες Μηχανές αναζήτησης στο Διαδίκτυο 49

50 50

51 Κοινωνική αλληλεπίδραση και συνεργατική μάθηση Οι μαθητές μαθαίνουν έννοιες ή οικοδομούν νοήματα γύρω από ιδέες μέσω των αλληλεπιδράσεών τους και των ερμηνειών του κόσμου τους στις οποίες συμπεριλαμβάνονται και ουσιαστικές αλληλεπιδράσεις με τους άλλους. Τέσσερα είναι τα εξέχοντα χαρακτηριστικά αυτής της προσέγγισης : Η ενεργός γνωστική οικοδόμηση που συντελεί στην εκ βάθους κατανόηση. Η εγκαθιδρυμένη μάθηση (situated cognition) που λαμβάνει χώρα σε συγκεκριμένο πλαίσιο ( όπως για παράδειγμα ο χώρος μιας επιστημονικής ή μιας εργασιακής κοινότητας ) με αυτόνομη δραστηριότητα και κοινωνική και νοητική υποστήριξη. Η κοινότητα, μέσα στην οποία λαμβάνει χώρα η μάθηση, συντελεί στην διάχυση της κουλτούρας και των πρακτικών της. Η συνομιλία (discourse) που καθιστά εφικτή τη συμμετοχή και τη διαπραγμάτευση στο πλαίσιο της κοινότητας. 51

52 Συστήματα συνεργατικής δραστηριότητας και μάθησης από απόσταση CSCL (Computer Supported Collaborative Learning) Συνεργατική μάθηση υποστηριζόμενη από υπολογιστές ΣΜΥΥ Επικοινωνία και συνεργασία από απόσταση Εργαλεία για συνεργασία Ηλεκτρονικά παιγνίδια Διαδικτύου 52

53 Συστήματα επικοινωνίας Εφαρμογές Διαδικτύου ηλεκτρονικό ταχυδρομείο Ομάδες νέων τηλεδιασκέψεις 53

54 54

55 Συμβολή της κοινωνικοπολιτισμικής προσέγγισης Αλλαγή της προοπτικής που σχετίζεται με το συνολικό πλαίσιο χρήσης των μαθησιακών περιβαλλόντων με τις ΤΠΕ Μετατόπιση της έμφασης από το περιεχόμενο και τις λειτουργίες του ίδιου του μαθησιακού συστήματος προς την ανάγκη για υποστήριξη και ανάπτυξη κοινωνικών αλληλεπιδράσεων ανάμεσα στα υποκείμενα που μαθαίνουν ή διδάσκουν, καθώς και στη διαπραγμάτευση μέσω της γλώσσας του περιεχομένου της γνώσης και της μάθησης Η γνωστικότητα, υπό το πρίσμα αυτό, εξαρτάται από τη χρήση και την ποικιλία των τεχνουργημάτων και των εργαλείων, κυρίως τη γλώσσα και τον πολιτισμό. 55

56 Συμβολή της κοινωνικοπολιτισμικής προσέγγισης Ένα μαθησιακό περιβάλλον με ΤΠΕ πρέπει να διαθέτει τα παρακάτω χαρακτηριστικά : Να υποστηρίζει τη μάθηση που λαμβάνει χώρα σε αυθεντικά πλαίσια Να προσφέρει καταστάσεις που προάγουν τη μάθηση μέσω ενεργούς συμμετοχής Να προωθεί τη συνεργατική επίλυση προβλημάτων Να παρέχει εργαλεία που να ευνοούν την ανταλλαγή ιδεών και απόψεων και να υποστηρίζει την αλληλεπίδραση Να υποστηρίζει και να ενισχύει τη δημιουργία και τη λειτουργία κοινοτήτων μάθησης και κοινοτήτων πρακτικής Να ενισχύει τις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις και τη χρήση εργαλείων και οργάνων δεδομένου ότι η γνώση βρίσκεται στις δράσεις των ατόμων και των ομάδων Να προσφέρει τη δυνατότητα πολλαπλών τρόπων διαμεσολάβησης και αλληλεπίδρασης μέσω ποικίλων εργαλείων και τεχνουργημάτων που παίζουν ρόλο πολιτιστικών πηγών για πληροφορίες και γνώσεις. 56

57 Σύνοψη Συμπεριφοριστικές θεωρίες Γνωστικές θεωρίεςΚοινωνικοπολιτισμικές θεωρίες Γραμμική Οργάνωση Πληροφορίας (Skinner): προγραμματισμένη διδασκαλία Δομικός εποικοδομισμός (Piaget): μικρόκοσμοι, Logo Κοινωνικός εποικοδομισμός: εφαρμογές Διαδικτύου (forum συζητήσεων, chat) Μέθοδος πολλαπλών Επιλογών (Crowder): προγραμματισμένη διδασκαλία Εποικοδομισμός του Papert (constructionism): Logo, Logo - Lego Κοινωνικοπολιτισμική θεωρία του Vygotsky: συνεργατικά συστήματα μάθησης με υπολογιστή Διδακτικός Σχεδιασμός (Gagné): Ανακαλυπτική μάθηση (Bruner): προσομοιώσεις, μικρόκοσμοι Εγκαθιδρυμένη γνώση (situated cognition) συστήματα εκμάθησης, συστήματα εξάσκησης και πρακτικής Επεξεργασία της πληροφορίας (γνωστικοί ψυχολόγοι): έμπειρα διδακτικά συστήματα Κατανεμημένη γνώση (distributed cognition) Συνδεσιασμός (Varela, Maturana): νευρωνικά δίκτυα Θεωρία της δραστηριότητας (επίγονοι της θεωρίας του Vygotsky) 57

58 Εκπαιδευτικό Λογισμικό Κατηγοριοποίηση με βάση τα παιδαγωγικά ρεύματα χρήσης και την τεχνολογία

59 Παιδαγωγικά ρεύματα ο υπολογιστής ως δάσκαλος (teacher): διδασκαλία μέσω υπολογιστή ο υπολογιστής ως εργαλείο (tool): ο υπολογιστής ως εργαλείο μάθησης και ο υπολογιστής ως μαθητής (tutee): προγραμματισμός υπολογιστή. Διδασκαλία της πληροφορικής 59

60 60

61 Υπολογιστές και Εκπαίδευση Συμπερασματικά, στην εκπαιδευτική πρακτική διαφαίνονται τέσσερις προσεγγίσεις A. Μαθαίνω για τους υπολογιστές ( υπολογιστής γίνεται αντικείμενο εκμάθησης ) B. Μαθαίνω από τους υπολογιστές ( υπολογιστής έχει ρόλο δασκάλου ) Γ. Μαθαίνω με τους υπολογιστές ( υπολογιστής σύντροφος του μαθητή στη διαδικασία της μάθησης ) Δ. Μαθαίνω τους υπολογιστές ( υπολογιστής μαθητής – ο μαθητής γίνεται δάσκαλος ) 61

62 A. Μαθαίνω για τους υπολογιστές Υπολογιστής αντικείμενο εκμάθησης Αλφαβητισμός στην πληροφορική και στους υπολογιστές ( τεχνοκεντρικό πρότυπο ) 62

63 B. Μαθαίνω από τους υπολογιστές Υπολογιστής « δάσκαλος » Διδασκαλία με τη βοήθεια Υπολογιστή (Computer Assisted Instruction) Προγράμματα εξάσκησης και πρακτικής (drill and practice) Προγράμματα εκμάθησης (tutorials) Έμπειρα Διδακτικά Συστήματα (Intelligent Tutoring Systems): Τεχνητή Νοημοσύνη 63

64 Γ. Μαθαίνω με τους υπολογιστές Υπολογιστής σύντροφος Μάθηση με τη βοήθεια Υπολογιστή (Computer Assisted Learning) Υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο 64

65 Δ. Μαθαίνω τους υπολογιστές Y πολογιστής ως « μαθητής » Αντιστροφή ρόλων Το παιδαγωγικό κίνημα της γλώσσας προγραμματισμού LOGO Ο μαθητής προγραμματίζοντας τον υπολογιστή τον « διδάσκει » 65

66 Τεχνολογίες 66

67 Τεχνολογία – Παιδαγωγικά ρεύματα άξονας του χρόνου στενά συνυφασμένος με την εξέλιξη της τεχνολογίας του υλικού και του λογισμικού των υπολογιστών η οποία επηρεάζει και πολλές φορές κατευθύνει τη σχεδίαση των εκπαιδευτικών λογισμικών άξονας των παιδαγωγικών ρευμάτων χρήσης ( υπολογιστής – δάσκαλος, υπολογιστής – μαθητής, υπολογιστής - εργαλείο ) όπου σε μεγάλο βαθμό φαίνεται και η εξάρτηση από τις τεχνολογικές πλατφόρμες ανάπτυξης ( οι νέες τεχνολογικές λύσεις προσδιορίζουν ή και καθορίζουν πολλές φορές το είδος και τον τρόπο της παιδαγωγικής εφαρμογής μέσα στο σχολικό πλαίσιο ) αλλά και η χρονολογική συνύπαρξη διαφορετικών παιδαγωγικών ρευμάτων χρήσης ( με έμφαση στο δάσκαλο, στον προγραμματισμό ή στη χρήση των λογισμικών ως μέσο ). 67

68 Προγραμματισμένη διδασκαλία Εξάσκηση & Πρακτική Έμπειρα Διδακτικά Συστήματα Υπολογιστής δάσκαλος Logo & μικρόκοσμοι προγραμματισμός Ανοικτά περιβάλλοντα μάθησης Υπολογιστής μαθητής Εργαλεία – λογισμικό γενικής χρήσης Συνεργατικά Περιβάλλοντα μάθησης Αλληλεπιδραστικά συστήματα Εικονική πραγματικότητα Υπολογιστής εργαλείο Υπερμέσα Δίκτυα Χρήσεις Χρόνος Συστήματα Καθοδήγησης 68

69 Από πού εξαρτάται η ένταξη των ΤΠΕ στην εκπαίδευση ; το πρόγραμμα σπουδών ◦ Μπορεί να αλλάξει κάτι και πώς ; το επίπεδο εκπαίδευσης που αφορά η εισαγωγή και η ένταξη ◦ Δημοτικό, γυμνάσιο, λύκειο, πανεπιστήμιο τους προς επίτευξη διδακτικούς και γνωστικούς στόχους ◦ Στόχοι χαμηλού επιπέδου ( τι ), στόχοι υψηλού επιπέδου ( πως και γιατί ) τις οικονομικές, πολιτικές και κοινωνικές συγκυρίες, την περίοδο της ένταξης ◦ Κόστος, κλπ. το επίπεδο τεχνολογικής ανάπτυξης τις φιλοσοφικές και ιδεολογικές θεωρήσεις των πρωτεργατών της ένταξης. 69

70 Η παιδαγωγική πληροφορική συνιστά το σημείο συνάντησης μιας ψυχολογικής πραγματικότητας ( ένα υποκείμενο που μαθαίνει ), ενός θεσμικού περιβάλλοντος ( το σχολείο για παράδειγμα ) και μιας τεχνολογικής πραγματικότητας ( ο υπολογιστής, οι γλώσσες προγραμματισμού και άλλα είδη του χρησιμοποιούμενου λογισμικού ) διαμέσου ενός περιεχομένου που πρέπει να προσκτηθεί ( οι γνώσεις, αλλά και δεξιότητες, στάσεις ) 70

71 Συμπερασματικά (1) Οι ΤΠΕ αλλάζουν τις διδακτικές πρακτικές και διαφοροποιούν ποιοτικά τις διαδικασίες μάθησης ; ◦ Η ενσωμάτωσή τους στη σχολική πρακτική αποτελεί κομβικό στοιχείο της σύγχρονης εκπαιδευτικής διαδικασίας ◦ Η διαδικασία ενσωμάτωσης των ΤΠΕ στα σχολικά συστήματα δεν βρίσκεται παρά στις απαρχές της ◦ Διεθνείς εμπειρίες και δεδομένα 71

72 Συμπερασματικά (2) Παράμετροι επιτυχίας ◦ Α. Σχεδιασμός και ανάπτυξη σύγχρονων υπολογιστικών περιβαλλόντων μάθησης  υποστηρίζουν με ποιοτικά διαφορετικό τρόπο τη διδασκαλία και τη μάθηση  δεν ακολουθούν τις « μόδες » και τις επιταγές της τεχνολογικής ανάπτυξης ◦ Β. Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών  τεχνολογικός αλφαβητισμός  Παιδαγωγική χρήση των ΤΠΕ ◦ Γ. Σύγχρονος Εξοπλισμός  παρακολούθηση αλλά όχι στοίχιση με τη αγορά ◦ Δ. Αναλυτικό Πρόγραμμα 72

73 Εκπαιδευτικές Εφαρμογές των Τεχνολογιών της Πληροφορίας & των Επικοινωνιών Υλικό από τον Αν. Καθηγητή Βασίλη Κόμη Χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού Ενδεικτική προτεινόμενη βιβλιογραφία 3 ο & 4 ο Κεφάλαιο Κόμης, Β. (2004), Εισαγωγή στις Εφαρμογές των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση, Αθήνα, Εκδόσεις Νέων Τεχνολογιών


Κατέβασμα ppt "Πανεπιστημιακό κέντρο εκπαίδευσης επιμορφωτών Δυτικής Ελλάδας Πανεπιστήμιο Πατρών, ΤΕΕΑΠΗ - Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, ΤΚΕΠ Εκπαίδευση Επιμορφωτών Β΄Επιπέδου."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google