Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Διοίκηση Νοσηλευτικής Μονάδας Ενότητα 1: Management – Ιστορική Αναδρομή Μάργαρη Νικολέττα R N, PhD, MSc ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ TEI ΑΘΗΝΑΣ.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "Διοίκηση Νοσηλευτικής Μονάδας Ενότητα 1: Management – Ιστορική Αναδρομή Μάργαρη Νικολέττα R N, PhD, MSc ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ TEI ΑΘΗΝΑΣ."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 Διοίκηση Νοσηλευτικής Μονάδας Ενότητα 1: Management – Ιστορική Αναδρομή Μάργαρη Νικολέττα R N, PhD, MSc ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ TEI ΑΘΗΝΑΣ

2 Περιεχόμενα 1.Ιστορική αναδρομή. Εισαγωγή στην επιστήμη της Διοίκησης, 2.Γενική εισαγωγή στο management: βασικές λειτουργίες του management, είδη του management, 3.Διαχείριση Αλλαγών - Εισαγωγή Καινοτομιών στο χώρο εργασίας, 4.Οργανωτική δομή των υπηρεσιών υγείας. Περιγραφή θέσεως εργασίας, Οργανωτικές δομές σε μια διεύθυνση Νοσηλευτικής υπηρεσίας. Οργανογράμματα, 5.Στελέχωση, 1

3 Περιεχόμενα 6.Διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού. Ανάπτυξη προσωπικού: Σχεδιασμός προγράμματος. Μοντέλο κριτικής σκέψης/μάθηση, 7.Επικοινωνία, Διαχείριση συγκρούσεων-Διαπραγμάτευση, 8.Διαδικασία διεύθυνσης (καθοδήγηση): διεύθυνση και νοσηλευτική διοίκηση, ανάθεση καθηκόντων, διοίκηση με στόχους, 9.Παρακίνηση: Βασικές έννοιες, Θεωρίες παρακίνησης. Συναισθηματική νοημοσύνη 10.Ηγεσία: ορισμός ηγεσίας, θεωρίες ηγεσίας, είδη ηγεσίας, ηγεσία και νοσηλευτές. 2

4 Περιεχόμενα 11.Μεθοδολογία λήψης απόφασης, 12.Έλεγχος, αξιολόγηση της απόδοσης, πρότυπα, τεχνικές ελέγχου, 13.Διοίκηση ολικής ποιότητας. Αξιολόγηση στις υπηρεσίες υγείας. Ικανοποίηση των ασθενών από τις υπηρεσίες υγείας, 14.Διαχείριση χρόνου, 15.Marketing και Νοσηλευτική. 3

5 Ενδεικτική βιβλιογραφία 1.Linda Roussel & Russel C. Swanburg. Νοσηλευτική Διοίκηση & Ηγεσία, Εκδόσεις ΠΑΣΧΑΛΙΔΗΣ 2.Αθήνα 2010Sullivan E.,Decker P., Αποτελεσματική Ηγεσία και Διοίκηση στις Υπηρεσίες Υγείας. Εκδόσεις Γκιούρδας 3.Bessie L. Marquis and Carol J. Huston. ΔΙΟΙΚΗΣΗ και ΗΓΕΣΙΑ Θεωρία και Εφαρμογή στις Νοσηλευτικές Υπηρεσίες, Εκδόσεις Λαγός Δημήτριος Αθήνα Μερκούρης Α., Διοίκηση Νοσηλευτικών υπηρεσιών εκδόσεις ΙΩΝ 5.Λανάρα Β., Διοίκηση Νοσηλευτικών Υπηρεσιών Β΄ έκδοση Αθήνα

6 Οργάνωση (1 από 5) Πρώτη έννοια του όρου οργάνωση: είναι μία οντότητα, όπως: o ένα νοσοκομείο, o ένα εκπαιδευτικό ίδρυμα, o μία ομάδα. Η δεύτερη έννοια του όρου οργάνωση αφορά τις σχέσεις και την αλληλεπίδραση μεταξύ των στοιχείων της οργάνωσης. Στην περίπτωση αυτή, η έννοια της οργάνωσης ταυτίζεται με αυτή του οργανισμού 5 Σαϊτης, 1992

7 Οργάνωση (2 από 5) Η οργάνωση είναι μία έννοια που μπορεί να δεχθεί αρκετές ερμηνείες Ο όρος οργάνωση χρησιμοποιείται για να περιγράψει ένα χαρακτηριστικό ή μια ιδιότητα την οποία διαθέτει o ένας οργανισμός (π.χ. νοσοκομείο, εκπαιδευτικό ίδρυμα), o μια επιχείρηση (π.χ. κατάστημα εμπορίας τροφίμων, ξενοδοχείο) o ή και άλλη δραστηριότητα (π.χ. πολιτιστικός σύλλογος, αθλητικό σωματείο). 6

8 Οργάνωση (3 από 5) Οργάνωση είναι μια συνειδητά συντονισμένη κοινωνική οντότητα που o αποτελείται από δύο ή περισσότερα άτομα, o έχει σχετικά αναγνωρίσιμα σύνορα και o λειτουργεί σε μια σχετικά συνεχόμενη βάση για να επιτύχει έναν κοινό σκοπό ή μια ομάδα κοινών σκοπών. 7

9 Οργάνωση (4 από 5) Οργανώσεις: o Δημόσιες, o Ιδιωτικές, o Κερδοσκοπικές, o Μη κερδοσκοπικές. 8

10 Οργάνωση (5 από 5) o Οργανισμός (organization): χρησιμοποιείται για οργανώσεις που λειτουργούν με δικό τους κανονισμό και έχουν συγκεκριμένους σκοπούς. o Επιχείρηση: χρησιμοποιείται για αυτοτελείς οικονομικές μονάδες που αναπτύσσουν δραστηριότητα με σκοπό το κέρδος. 9

11 Τύποι επιχειρήσεων και οργανισμών Δημόσιοι 10 ΔημοτικοίΜικτοί Ιδιωτικοί Μη κερδοσκοπικοί Κερδοσκοπικοί Συλλογικοί Επιχειρήσεις Ατομικές Εταιρικές Προσωπικές Κεφαλαιουχικές Συνεταιρισμοί Σύλλογοι Σωματεία Ερανικές επιτροπές

12 Ορισμοί (1 από 2) o Διοίκηση σημαίνει αποτέλεσμα μέσω ανθρώπων για την επίτευξη της μεγαλύτερης δυνατής παραγωγικότητας, μέσα από την καλύτερη συνεργασία και ενεργοποίηση προϊσταμένων και υφισταμένων. o Διοικώ σημαίνει προβλέπω και σχεδιάζω, οργανώνω, διευθύνω, συντονίζω και ελέγχω(Fayol) o Προβλέπω και σχεδιάζω σημαίνει εξετάζω το μέλλον και καταστρώνω το σχέδιο δράσης. o Οργανώνω σημαίνει δημιουργώ μια διττή δομή της επιχείρησης, την υλική και την ανθρώπινη. o Διευθύνω σημαίνει συνενώνω, ενοποιώ και εναρμονίζω όλες τις δραστηριότητες και τις προσπάθειες. 11

13 Ορισμοί (2 από 2) o Eλέγχω σημαίνει ότι βλέπω πως τα πάντα γίνονται σύμφωνα με τον καθιερωμένο κανόνα και την εκφρασθείσα ζήτηση. o Μάνατζμεντ είναι η σημαντικότερη δραστηριότητα σε ένα φορέα, γιατί αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίο προγραμματίζονται,οργανώνονται, συντονίζονται και κινητοποιούνται οι διαθέσιμοι πόροι ή τα μέσα (ανθρώπινο, εξοπλισμός, γη εισφορές μελών κ.τ.λ ) για να πραγματοποιηθούν οι σκοποί ή στόχοι του (υγεία, ευημερία, επιτυχία, κέρδος, εξυπηρέτηση κ.τ.λ 12

14 Διοίκηση (1 από 4) o Ο όρος «Διοίκηση» συναντάται στην Ελληνική γλώσσα από την αρχαιότητα. Ο Σωκράτης αναφέρει τη Διοίκηση ως μια ξεχωριστή επιδεξιότητα, η οποία διαφέρει από την τεχνική γνώση και εμπειρία. o Η σημασία της διοίκησης αναγνωρίζεται με αναφορές που υπάρχουν τόσο σε αιγυπτιακούς παπύρους του 1300 π.Χ., όσο και σε αντίστοιχες της αρχαίας Κίνας. 13

15 Διοίκηση - Ορισμοί o 1916 Henri Fayol: διοίκηση είναι η πρόβλεψη, ο σχεδιασμός, η οργάνωση, η διεύθυνση, ο συντονισμός και ο έλεγχος μίας επιχείρησης o 1961, Ελληνικό Κέντρο Παραγωγικότητας: Η οργάνωση και κατεύθυνση της ανθρώπινης δραστηριότητας για την πραγματοποίηση αντικειμενικών σκοπών. o Ελληνική Εταιρία Διοίκησης Επιχειρήσεων: ως διοίκηση ορίζεται η καθολική εκείνη λειτουργία δια της οποίας επιτυγχάνεται αποτελεσματικότερος συνδυασμός των διαθέσιμων πόρων για την επίτευξη καθορισμένων στόχων. 14

16 Διοίκηση (2 από 4) Ως Διοίκηση, ορίζεται ένα σύνολο διαδικασιών, οι οποίες εξασφαλίζουν σε μια ομάδα ανθρώπων: 15 την οργανωτική τους συνοχή τον επιθυμητό προσανατολισμό τους, προς ένα προκαθορισμένο στόχο

17 Διοίκηση (3 από 4) Ο όρος «διοίκηση» διαθέτει δυο διαφορετικές διαστάσεις άρρηκτα συνδεδεµένες µεταξύ τους: o Την οργανική ή τυπική(corpus): η διοίκηση ταυτίζεται µε το πρόσωπο ή τις ομάδες πρόσωπων,οι οποίοι, σύµφωνα µε τους σχετικούς κανόνες δικαίου, έχουν δικαίωµα ή αρµοδιότητα ή υποχρέωση να ασκήσουν την δραστηριότητα αυτή. o Την ουσιαστική ή λειτουργική (animus): Πρόκειται ουσιαστικά για το σύνολο των οργάνων που αποτελούν τη διοίκηση. 16

18 Διοίκηση (4 από 4) Διοίκηση είναι μία κοινωνική διαδικασία o κοινωνική γιατί καλύπτει σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων και o διαδικασία γιατί αποτελείται από συγκεκριμένες λειτουργίες που αναλαμβάνονται προκειμένου να επιτευχθούν προκαθορισμένοι στόχοι στα πλαίσια ενός περιβάλλοντος που αλλάζει δυναμικά. 17

19 Η διοίκηση ως τέχνη και ως επιστήμη o Η διοίκηση είναι επιστήμη γιατί έχει ένα διακριτό σώμα επιστημονικής γνώσης. o Είναι τέχνη γιατί η αποτελεσματικότητα εξαρτάται από το πώς θα εφαρμοστούν οι επιστημονικές γνώσεις. 18

20 Λειτουργίες διοίκησης Σχεδιασμός προγραμματισμός 19 Οργάνωση Στελέχωση Έλεγχος

21 Μάνατζμεντ: Διοίκηση& Οργάνωση (1 από 2) Το Μάνατζμεντ είναι μια σύνθετη δραστηριότητα που συγκροτείται από ένα σύνολο επί μέρους λειτουργιών. Στα ελληνικά αποδίδεται ως: 20 Οργάνωση και διοίκηση Διοίκηση ΟργάνωσηΔιεύθυνση Διαχείρηση Κανείς όρος δεν εκφράζει με ακρίβεια την έννοια του όρου γι αυτό χρησιμοποιείται η αγγλική management!

22 Μάνατζμεντ: Διοίκηση& Οργάνωση (2 από 2) o Ο όρος μάνατζμεντ υποδηλώνει μια δραστηριότητα ευρύτερη της διοίκησης που συμπεριλαμβάνει τη χάραξη πολιτικής και κατευθυντήριων γραμμών. o Έχει να κάνει με την πολυπλοκότητα. 21

23 Θεμελιώδεις αρχές Διοίκησης (1 από 2) 1.Αυστηρή προσήλωση στις κείμενες διατάξεις. 2.Υπαγωγή του ατομικού συμφέροντος στο γενικό. 3.Επίδειξη πνεύματος ανωτερότητας. 4. Αμεροληψίας και αμνησικακίας προς όλους. 5.Ευγένεια και άμεμπτη συμπεριφορά υπευθύνων προς τους διοικούμενους. 6.Σεμνότητα και ηθική τάξη στις κάθε φύσεως εκδηλώσεις της διοίκησης. 22

24 Θεμελιώδεις αρχές Διοίκησης (2 από 2) 7.Αμερόληπτος και δίκαιος χειρισμός των ζητημάτων του προσωπικού. 8.Τοποθέτηση των κατάλληλων προσώπων στις κατάλληλες θέσεις. 9.Συνεχής προσπάθεια βελτίωσης της λειτουργίας της διοίκησης. 10.Καλλιέργεια του πνεύματος της αξιοπρέπειας ισοπολιτείας, συναδελφικότητας, ευπρέπειας, αφοσίωσης, και ευγενούς άμιλλας στην εκτέλεση του καθήκοντος 23

25 Ανάπτυξη θεωριών διοίκησης o Κλασική Σχολή ( ) Επιστημονική προσέγγιση, Θεώρηση γενικής διοίκησης, Γραφειοκρατική προσέγγιση. o Νέο – Κλασική Σχολή ) Θεωρίες Χ,Υ,Ζ,C, Ποσοτική προσέγγιση. o Σύγχρονη Σχολή (1960-Σήμερα) Θεωρία συστημάτων – Συστηματική προσέγγιση, Απόψεις συστηματικής θεώρησης, Λειτουργική θεώρηση. 24

26 Κλασική Σχολή ( ) (1 από 2) o Ασχολείται με την ανατομία της τυπικής οργάνωσης δηλ. με τα προβλήματα της δομής ενός οργανισμού ή μίας υπηρεσίας. o Δίνεται έμφαση στην αύξηση της αποδοτικότητας του οργανισμού. 25

27 Κλασική Σχολή ( ) (2 από 2) o Επιστημονική προσέγγιση της διοίκησης περιγράφει τη θεωρία της επιστημονικής διοίκησης δηλ. τη χρησιμοποίηση επιστημονικής μεθόδου για το προσδιορισμό του καλύτερου τρόπου εργασίας. o Εκπρόσωπος ο Frederick Taylor 26

28 Κλασσική προσέγγιση - Επιστημονική προσέγγιση της διοίκησης Frederick Taylor ( ): o Με το σύγγραμμά του “Αρχές Επιστημονικό management”, το ( ΗΠΑ 1910 ), αναδεικνύεται ο πατέρας της Επιστήµης της Οργάνωσης και Διοίκησης. Πίστευε ότι η αύξηση της παραγωγικότητας ήταν η μόνη λύση για την εξασφάλιση υψηλών μισθών, αλλά και μεγαλύτερων κερδών. o Υποστήριζε τη συνεργασία των ατόμων αντί της ατομικής προσπάθειας, o Αντικατέστησε τους εμπειρικούς κανόνες με την οργανωμένη επιστημονική σκέψη και o Εισήγαγε την εξειδίκευση στην επιστημονική σκέψη. 27

29 Κλασική προσέγγιση - Θεώρηση γενικής διοίκησης (1 από 2) o Θεώρηση γενικής διοίκησης συνέβαλε σημαντικά στην ανάπτυξη γενικών θεωριών ως προς τι είναι διοίκηση και τι κάνουν τα στελέχη. o Εκπρόσωπος ο Henri Fayol 28

30 Κλασική προσέγγιση - Θεώρηση γενικής διοίκησης (2 από 2) o Henri Fayol( ): Ο πατέρας της «Θεωρίας της Διοίκησης» o Έδωσε πολύ μεγάλη σημασία στα υψηλά ιεραρχικά επίπεδα της οργανωτικής και διοικητικής πυραμίδας, o Ανέλυσε τα καθήκοντα των διοικητικών στελεχών. o Έγινε γνωστός για τις 14 αρχές του μάνατζμεντ, πολλές από τις οποίες ακολουθούνται ακόμη και σήμερα, o Πρέσβευε ότι οι δεξιότητες του μάνατζμεντ μπορούν να αποκτηθούν μέσω της εκπαίδευσης. 29

31 Αρχές διοίκησης κατά Fayol (1 από 2) 1.Καταμερισμός εργασίας. 2.Εξουσία και ευθύνη. 3.Πειθαρχία. 4.Ενότητα εντολής. 5.Ενότητα διοίκησης. 6.Υποταγή ατομικών συμφερόντων στα γενικά συμφέροντα. 7.Αμοιβή. 8.Συγκέντρωση αρμοδιοτήτων. 9.Ιεραρχική κλιμάκωση. 30

32 Αρχές διοίκησης κατά Fayol (2 από 2) 10.Τάξη. 11.Δικαιοσύνη. 12.Σταθερότητα μόνιμου προσωπικού. 13.Πρωτοβουλία. 14.Υψηλό ηθικό. 31

33 Κλασική προσέγγιση - Γραφειοκρατική οργάνωση o Εκπρόσωπος: Max Weber o Η διοίκηση κατά τον Weber ήταν η εφαρμογή κανόνων και διατάξεων χωρίς (ή με τη λιγότερο δυνατή) παρέμβαση του ανθρώπινου παράγοντα. 32

34 Γραφειοκρατική οργάνωση κατά Weber o Καταμερισμός εργασίας και εξειδίκευση, o Ύπαρξη κανόνων και κανονισμών, o Ιεραρχική διάρθρωση εξουσίας, o Τυπική επιλογή εργαζομένων, o Αποπροσωποποίηση, o Επαγγελματική σταδιοδρομία. 33

35 Nεο-κλασική σχολή:Διαπροσωπικές σχέσεις ( ) (1 από 3) o Εστίασε στον ανθρώπινο παράγοντα και στις διαπροσωπικές σχέσεις και προήλθε από την έντονη αμφισβήτηση της θεωρίας του Taylor. o H Mary Parker Follet εισήγαγε την αρχή ότι οι προιστάμενοι θα πρέπει να λαμβάνουν αποφάσεις που να ικανοποιούν τους εργαζόμενους αυτό έθεσε τα θεμέλια για τη συμμετοχική διοίκηση. 34 Ο προϊστάμενος πρέπει να δημιουργεί τις κατάλληλες συνθήκες και γενικά να επινοεί τρόπους για να μπορεί ο εργαζόμενος να «ανακαλύπτει» τις εντολές

36 Nεο-κλασική σχολή:Διαπροσωπικές σχέσεις ( ) (2 από 3) o O Καθηγητής Elton Mayo (western Electric Company) με τα πειράματα για την επίδραση του φυσικού περιβάλλοντος στην παραγωγικότητα αποκάλυψε ότι η συμπεριφορά προς τους εργαζόμενους μπορεί να είναι περισσότερο σημαντική για την αποδοτικότητα και την παραγωγικότητα από υλικούς παράγοντες. 35

37 Nεο-κλασική σχολή:Διαπροσωπικές σχέσεις ( ) (3 από 3) Οι Chris Agryris ( 1957),Doyglas MrGregor (1960), Rensis Likert (1961), τόνισαν ότι οι άνθρωποι βασικά είναι καλοί και για να κινητοποιηθεί η παραγωγή τους ή διοίκηση χρειάζεται να εξανθρωπίσει την εργασία. Συνέστησαν αυξημένη συμμετοχή των εργαζομένων o στη λήψη των αποφάσεων που τους αφορούν. o μεγαλύτερη εμπιστοσύνη της διοίκησης στους εργαζόμενους o έμφαση στη μεγαλύτερη ενσωμάτωση ατομικών και οργανωτικών σκοπών. 36

38 Θεωρία του Douglas McGregor Χ,Υ o Σύμφωνα με αυτή, η αδυναμία των ασχολουμένων με διοικητικά και οργανωτικά θέματα συνίσταται: στην ανικανότητα τους να χρησιμοποιήσουν ικανοποιητικά το ανθρώπινο δυναμικό και την ιδιοφυία του. 37 Σύμφωνα με τη θεωρία αυτή υπάρχουν δύο διαφορετικές θεωρήσεις των ανθρώπων μια αρνητική η θεωρία Χ και μια θετική η θεωρία Υ

39 Θεωρία Χ H θεωρία Χ βασίζεται στην υπόθεση ότι ο άνθρωπος από τη φύση του έχει την τάση να εργάζεται όσο το δυνατόν λιγότερο και να αποφεύγει την προσπάθεια. o Επομένως, αυτός πρέπει να διοικείται, να διευθύνεται, να επιβλέπεται, να ελέγχεται, να αμείβεται ή να o Τιμωρείται. o Η απαισιόδοξη αυτή υπόθεση είναι και η γενικά επικρατούσα, που αποτελεί τη βάση διαφόρων αυταρχικών συστημάτων καθώς και ορισμένων συστημάτων αποκεντρωτικής οργάνωσης, στα οποία συνηθίζεται η παροχή αμοιβών ή κυρώσεων o Αναγνωρίζει τον πραγματικό χαρακτήρα των κινήτρων που θα μπορούσαν να επιδράσουν θετικά. 38

40 Θεωρία Υ (1 από 2) o Η προσπάθεια αποτελεί κάτι το φυσικό για τον άνθρωπο o Ο εξαναγκασμός και ο φόβος της τιμωρίας δεν αποτελούν τα μόνα μέσα κινητοποίησης της ενεργητικότητας του ανθρώπου για την εκτέλεση εργασίας. o Η ένταση και προσήλωση του ανθρώπου στην επίτευξη ορισμένου σκοπού εξαρτάται από την αμοιβή του. Το αίσθημα της συμμετοχής στην επιτυχία αποτελεί ίσως μια από της μεγαλύτερες αμοιβές. o Ο άνθρωπος είναι ικανός όταν βρεθεί σε κατάλληλο περιβάλλον, όχι μόνο να δέχεται αλλά και επιζητεί ευθύνες. o Η δημιουργική ικανότητα των ανθρώπων προς τα οργανωτικά θέματα είναι μεγάλη. o Επομένως στην περίπτωση αυτή οι προσωπικοί στόχοι του ατόμου πρέπει να ενσωματώνονται στους στόχους του οργανισμού. 39

41 Θεωρία Υ (2 από 2) Η θεωρία Υ οδήγησε τη δεκαετία του 1960 σε: 40 Συμμετοχική λήψη αποφάσεων Δημιουργία θέσεων με σαφείς στόχους Στελέχωση

42 Θεωρίες Χ,Υ,Ζ Οι θεωρίες Χ,Υ και Ζ επικεντρώνονται όλες στο πρόσωπο. 41

43 Η Θεωρία Ζ o Είναι ο Ιαπωνικός τύπος της συμμετοχικής διοίκησης φροντίδα για τον εργαζόμενο είναι μεγάλη. o Τονίζεται πολύ η συνεργασία και οι καλές διαπροσωπικές σχέσεις. o Η ποιότητα και η παραγωγικότητα της εργασίας αποτελεί κίνητρο για αντίστοιχη αμοιβή. o Η διοίκηση επικεντρώνει το ενδιαφέρον της στο προσωπικό,, στις δεξιοτεχνίες του στον τύπο και την επιδίωξη του μέγιστου στόχου. o Προσωπικό είναι οι εργαζόμενοι. o Δεξιοτεχνίες είναι οι δυνατότητες του οργανισμού. o Ο τύπος αναφέρεται στην πολιτιστική εικόνα του οργανισμού και στο πώς κατορθώνει την επίτευξη των αντικειμενικών σκοπών. 42

44 Θεωρία C o Προωθεί την ιδέα ότι η παροχή υπηρεσίας είναι χρέος και όχι υποτίμηση. Είναι μεγάλη τιμή γι΄αυτόν που την προσφέρει. Συμπεραίνει ότι : Αν ο εργαζόμενος επικεντρώνεται μόνο στην τεχνική της εργασίας θα βρίσκει απασχόληση. Αν επικεντρώνεται στον άρρωστο θα έχει μέλλον. 43

45 Σύγχρονη Σχολή(1960-σήμερα) (1 από 5) 44 Μαθηματική προσέγγιση Συστημική προσέγγιση Προσέγγιση κύκλου ζωής Λειτουριγική - ενδεχομενική προσέγγιση

46 Σύγχρονη Σχολή(1960-σήμερα) (2 από 5) o Μαθηματική προσέγγιση: η διοίκηση μπορεί να θεωρηθεί μια λογική διαδικασία και τα επιμέρους στοιχεία της είναι δυνατό να διατυπωθούν με μαθηματικά σύμβολα και σχέσεις. o Τα μαθηματικά είναι χρήσιμα στην διαχείριση των πόρων, στην λήψη αποφάσεων, στην αξιολόγηση της αποδοτικότητας κλπ. 45

47 Σύγχρονη Σχολή(1960-σήμερα) (3 από 5) o Συστημική προσέγγιση: ο οργανισμός είναι ένα σύστημα όπου βρίσκεται σε ένα περιβάλλον και αποτελείται από τρία κύρια μέρη, τις εισροές, την κεντρική διαδικασία και τις εκροές. (π.χ. νοσοκομείο) 46

48 Σύγχρονη Σχολή(1960-σήμερα) (4 από 5) Προσέγγιση (μοντέλο) του κύκλου Κάθε μέρα δημιουργούνται ή γεννιούνται νέοι οργανισμοί και κάποιοι εξαφανίζονται ή κλείνουν ή πεθαίνουν. Στάδια κύκλου ζωής των οργανισμών: o Το επιχειρησιακό-σχηματισμός, o Του συνεταιρισμού-ανάπτυξη, o Της τυποποίησης-ωριμότητας, o Της τελειοποίησης-ανάπτυξης της δομής, o Της παρακμής. 47

49 Σύγχρονη Σχολή(1960-σήμερα) (5 από 5) Λειτουργική-Ενδεχομενική ή κατά περίπτωση προσέγγιση o Βλέπει τη διοίκηση ως μια καθολική διαδικασία ανεξάρτητα από το είδος του οργανισμού και προσδιορίζει τις λειτουργίες και τις αρχές της δηλαδή ένα σύνολο γνώσης που μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε όλα τα επίπεδα γνώσης. 48 Ένας άριστος ερευνητής στο χώρο της διοίκησης δεν συνεπάγεται ότι είναι άριστος μάνατζερ. o Σημαντικό σημείο της λειτουργικής προσέγγισης είναι ότι η γνώση εφαρμόζεται ανάλογα με τις συγκεκριμένες συνθήκες. Βασίζεται στο γεγονός ότι η επιστήμη της διοίκησης είναι, όπως και τη νοσηλευτική συνδυαστική και εφαρμοσμένη επιστήμη.

50 Ιστορική εξέλιξη της ίδρυσης και λειτουργίας των νοσοκομείων 49

51 Ιστορική εξέλιξη (1 από 3) o Αρχαία ελλάδα: Ασκληπεία (πρώιμες μορφές νοσοκομείων. o Ινδία (600 π.χ.): νοσοκομεία με υποτυπώδη οργάνωση. o Ρωμαϊκή εποχή (100πΧ-300μΧ): νοσοκομειακές υπηρεσίες προσφέρονται στα στρατεύματα. o Αραβικός κόσμος (600μΧ): νοσοκομεία όπου εξελίχθηκαν οι επιστήμες της χημείας και φαρμακολογίας. 50

52 Ιστορική εξέλιξη (2 από 3) o Μεσαίωνας: η εκκλησία ανέλαβε την ευθύνη για την περίθαλψη των φτωχών 1136 μ.Χ: ιδρύθηκε στη Κωνσταντινούπολη ένα οργανωμένο νοσοκομείο o 660 μΧ Παρίσι: Παλαιότερα νοσοκομεία Hotel-Dieu. o 1123 μ.Χ Αγγλία: νοσοκομείο Αγίου Βαρθολομαίου 51

53 Ιστορική εξέλιξη (3 από 3) o Πρώτη περίοδος ( ), o Δεύτερη περίοδος ( ), o Τρίτη περίοδος (1953 – 1982), o Τέταρτη περίοδος (1983 – 2000) Πέμπτη περίοδος (2000 – ως σήμερα ). 52

54 Πρώτη περίοδος ( ) (1 από 4) o Τα νοσοκομεία ήταν κύριο αποτέλεσμα της φιλανθρωπικής δράσης ιδιωτών και κάποιων δήμων και κοινοτήτων. o Σε αυτά προσέφευγαν χαμηλά κυρίως κοινωνικά στρώματα. o H παροχή υπηρεσιών υγείας γινόταν από την Εκκλησία και τα φιλανθρωπικά ιδρύματα. 53

55 Πρώτη περίοδος ( ) (2 από 4) o 1827 ιδρύεται το πρώτο νοσοκομείο στη Σύρο o 1836 ιδρύεται το δημοτικό νοσοκομείο ΕΛΠΙΣ o 1837 ιδρύεται η ιατρική σχολή o Μετά το 1870 υπάρχει έντονο ενδιαφέρον για τη δημιουργία νοσηλευτικών ιδρυμάτων: o 1884 ιδρύεται το νοσοκομείο «Ευαγγελισμός» o 1911 ιδρύεται η νοσηλευτική σχολή Ερυθρού o 1918 ιδρύεται το Υπουργείο Περίθαλψης. 54

56 Πρώτη περίοδος ( ) (3 από 4) Πρώτες απόπειρες διοίκησης των νεοσυσταθέντων νοσοκομείων Χαρακτηριστικό, αυτής της περιόδου είναι η διοίκηση των νοσοκομείων από τα Αδελφάτα -αν ήταν δημοτικά νοσοκομεία ή αγαθοεργά ιδιωτικής πρωτοβουλίας- ή από την Εφορεία αν ήταν κρατικά. 55

57 Πρώτη περίοδος ( ) (4 από 4) Πρόεδρος Αδελφάτου: Δήμαρχος 56 Μέλη Αδελφάτου: 2 ή 4 δημότες Τριμελές ΑδελφάτοΠενταμελές Αδελφάτο Οργανωτική διοίκηση δημοτικών νοσοκομείων 1836

58 Δεύτερη περίοδος ( ) (1 από 2) o Ο ρόλος του κράτους γίνεται περισσότερο ενεργητικός, γεγονός που οδήγησε στην ίδρυση γενικών, ειδικών, στρατιωτικών και προσφυγικών νοσοκομείων. o Με το νόμο 965/1937, το κράτος πλέον αναλαμβάνει εξολοκλήρου τις δαπάνες όλων των νοσοκομείων, κρατικών ή μη ώστε να καταστεί δυνατή η λειτουργία αυτών και να δοθεί στους πολίτες σωστή περίθαλψη 57

59 Δεύτερη περίοδος ( ) (2 από 2) Οργανωτική διοίκηση κρατικών νοσοκομείων Πρόεδρος της εφορίας: ο νομίατρος ή ο υγειονομικός επιθεωρητής ΜΕΛΗ Πρόεδρος των πρωτοδικών ή ένας πρωτοδίκης Ο δήμαρχος ή ο νόμιμος αναπληρωτής του Ο διευθυντής του νοσοκομείου Ένας ιδιώτης κατά προτίμηση γιατρός

60 Τρίτη περίοδος (1953 – 1982) Με την ψήφιση του Ν.Δ. 2592/1953 «περί οργανώσεως της ιατρικής αντιλήψεως»: o Καθιερώνεται η θεσμοθέτηση ενιαίου πλαισίου για την ορθολογική και επιστημονική οργάνωση των υπηρεσιών υγείας στη χώρα με βάση τον πληθυσμό, τα επιδημιολογικά του χαρακτηριστικά και τον υπάρχοντα εξοπλισμό. o Καταρτίζεται κανονισμός λειτουργίας του νοσοκομείου, ο οποίος εγκρίνεται από το Υπουργείο και σύμφωνα με τον οποίο λειτουργούν οι προβλεπόμενες από αυτόν υπηρεσίες. 59

61 Τέταρτη περίοδος (1983 – 2000) Το 1983, ψηφίζεται ο νόμος 1397/1983 (ΕΣΥ) έθεσε τους παρακάτω άξονες: o Αποκέντρωση και κοινωνικός έλεγχος, o Ενιαίο πλαίσιο για την ανάπτυξη και λειτουργία των υπηρεσιών υγείας, o Ανάπτυξη πρωτοβουλίας για περίθαλψη. 60

62 Νόμος 1397/83 Ο νόμος 1937/83 που έθεσε τα θεμέλια για τη σύσταση του ΕΣΥ επιχείρησε να διευρύνει τα όρια του κοινωνικού κράτους και να προσφέρει υπηρεσίες υγείας στο σύνολο του πληθυσμού. 61

63 Νόμος 1397/83 Τα κυριότερα μέτρα πολιτικής για την εφαρμογή αυτής της μεταρρύθμισης : o Καθεστώς πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης για τους γιατρούς του ΕΣΥ με σημαντική αύξηση των μισθών τους. o Παροχή πρωτοβάθμιας υγειονομικής φροντίδας μέσω της λειτουργίας 400 Κέντρων Υγείας o Συγκρότηση των Περιφερειακών Συμβουλίων Υγείας υπεύθυνα για τον έλεγχο και το συντονισμό των κατά τόπους δομών υγείας. o Ανάπτυξη νέων μονάδων υγείας και αγορά σύγχρονου ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού. 62

64 Νόμος 1397/83 o Χώρισε τις υπηρεσίες του νοσοκομείου σε τομείς ειδικοτήτων. o Ο πρόεδρος του ΔΣ προΐσταται όλων των υπηρεσιών του νοσοκομείου, των κέντρων υγείας και των περιφερειακών ιατρείων που υπάγονται σε αυτό. o Ο πρόεδρος του ΔΣ Εκπροσωπεί το νοσοκομείο σε κάθε αρχή και μεριμνά για την υλοποίηση των αποφάσεων του ΔΣ. o Ο πρόεδρος και ο αντιπρόεδρος των ΔΣ προσφέρουν τις υπηρεσίες τους με πλήρη απασχόληση και μηνιαία αμοιβή. o Θεσπίζεται ο θεσμός του συντονιστή του νοσοκομείου με πενταετή θητεία. Ασκεί καθήκοντα διοικητικού προϊσταμένου των υπηρεσιών του νοσοκομείου των κέντρων υγείας και των περιφερειακών ιατρείων που υπάγονται σε αυτό. Το ΔΣ μπορεί να του μεταβιβάζει αρμοδιότητες o Συμμετέχουν ως ισότιμα μέλη στο ΔΣ τόσο ο εκπρόσωπος των γιατρών και των άλλων επιστημόνων όσο και ο εκπρόσωπος των λοιπών εργαζομένων. 63

65 Νόμος 1397/83 - Προβληματική o Το νομικό πλαίσιο των νοσοκομείων παρουσίασε μια προβληματική, δηλαδή αν έπρεπε να αποτελούν Ν.Π.Δ.Δ. ή μπορούσαν να έχουν και άλλη μορφή. o Τα διοικητικά στελέχη απογυμνώθηκαν από αρμοδιότητες αφού ενισχύθηκε σημαντικά ο ρόλος του ΔΣ o Τα Δ.Σ των νοσοκομείων είχαν στην αρμοδιότητά τους τη διοίκηση, όμως, περισσότερο ασχολούνταν με τη χάραξη πολιτικής και όχι με τη διοίκηση τους. Αυτή την αρμοδιότητα την είχαν κυρίως οι πρόεδροι των Δ.Σ. Ήταν πρόσωπα, τα οποία όριζε ο Υπουργός Υγείας και Πρόνοιας και συνήθως υποκινούνταν από πολιτικές σκοπιμότητες. Επιλέγονταν άτομα τα οποία ήταν πολύ καλοί γιατροί όχι όμως και διοικητές. 64

66 Πέμπτη περίοδος (2000 – ως σήμερα) Ο Νόμος 2889/2001 Σχέδιο Μεταρρύθμισης, «Υγεία για τον Πολίτη» εστιάζεται στον εκσυχρονισμό του ΕΣΥ Μέτρα πολιτικής για την εφαρμογή μεταρρύθμισης: o Συγκρότηση των Περιφερειακών Συστημάτων Υγείας και Πρόνοιας (Πε.Σ.Υ.Π.) ως Ν.Π.Δ.Δ, θεσμοθετώντας επίσημα την αποκέντρωση των υπηρεσιών υγείας. o Διορισμός διοικητών – managers στα νοσοκομεία o Η λειτουργία απογευματινών εξωτερικών ιατρείων εντός των δημοσίων νοσοκομείων. 65

67 Επιμέρους στόχοι του 2889/2001 o Κατοχύρωση της ισότιμης πρόσβασης στο σύστημα υγείας, o Διασφάλιση του δημοσίου χαρακτήρα του ΕΣΥ, o ανάδειξη της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και της Δημόσιας Υγείας σε βασικούς πυλώνες του συστήματος, o Συνεχής βελτίωση της ποιότητας των παρεχόμενων δημόσιων και ιδιωτικών υπηρεσιών υγείας, και τέλος o Η ορθολογική κατανομή και αποτελεσματική διαχείριση των ανθρώπινων και οικονομικών πόρων του συστήματος 66

68 Ο Νόμος 2889/01 προβλέπει (1 από 2) Την ύπαρξη διοικητή στα γενικά νοσοκομεία άνω των 200κλινών και ανεξαρτήτων κλινών στα ειδικά. Έχει τη θέση του προέδρου του συμβουλίου διοίκησης (Σ.Δ.). o Το Σ.Δ. έχει κυρίως γνωμοδοτικές αρμοδιότητες, ενώ ο διοικητής –πρόεδρος έχει τόσο λειτουργικές αρμοδιότητες όσο και σχεδιασμού και προγραμματισμού (διαχειρίζεται περιουσία, καταρτίζει επιχειρησιακό πρόγραμμα δράσης, ασκεί πειθαρχικό έλεγχο, φροντίζει για τις κτιριακές και άλλες υποδομές). o Η θητεία του διοικητή είναι 5ετής με πλήρη και αποκλειστική απασχόληση. Η επιλογή αυτού γίνεται βάση αντικειμενικών κριτηρίων. 67

69 Ο Νόμος 2889/01 προβλέπει (2 από 2) o Ο διορισμός γίνεται με απόφαση του Υπουργού Υγείας και Πρόνοιας. o Ο διοικητής υπογράφει συμβόλαιο αποδοτικότητας το οποίο θα πρέπει να εκπληρώσει διαφορετικά χάνει τη θέση του. o Επίσης, προβλέπεται η πρόσληψη συμβούλων οργάνωσης και η ύπαρξη αναπληρωτή διοικητή για νοσοκομεία άνω των 400 κλινών. 68

70 Σύγκριση (1 από 2) Σύγκριση των δυο νόμων ν1397/83 & 2889/01 ως προς το θεσμό του γενικού διευθυντή. Ο νόμος είναι επιπλέον σημαντικός γιατί για πρώτη φορά εισάγει στοιχεία επιχειρηματικότητας σε επίπεδο διοίκησης βάζοντας έτσι τη λογική της αγοράς που ούτως ή άλλως υπαγορεύεται αλλά και την ανάπτυξη και την ανάγκη του εκσυγχρονισμού της υγείας 69

71 Σύγκριση (2 από 2) o Πριν ίσχυε ότι το κόστος παραγωγής σε ένα νοσοκομείο εξαρτάται από πόρους που δεν μπορούσε να ελέγξει γιατί δεν είχε πρόσβαση σε αυτούς, ο διοικητής. o Με τις αρμοδιότητες και δικαιοδοσίες που του αναγνωρίζονται μπορεί να παρέμβει πιο άμεσα, δηλαδή να αξιοποιήσει τους διαθέσιμους πόρους και να διαχειριστεί τους συντελεστές λειτουργίας του νοσοκομείου, παρεμβαίνοντας έτσι και στη βελτίωση σε θέματα ποιότητας των υπηρεσιών αλλά και των υπηρεσιών που παράγονται στα πλαίσια του νοσοκομείου. 70

72 Ν.3329/05 o Ν. 3329/05 (ΦΕΚ 81/τ.Α΄/05) περί «Εθνικού Συστήματος Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και λοιπές διατάξεις»: o Καταργούνται τα Πε.Σ.Υ.Π., o Στην έδρα κάθε Υγειονομικής Περιφέρειας συνιστάται Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία «Διοίκηση Υγειονομικής Περιφέρειας Δ.Υ.ΠΕ.», που συμπληρώνεται από το όνομα της οικείας Περιφέρειας 71

73 Παράγοντες ιδιαιτερότητας μάνατζμεντ Παράγοντες που ορίζουν την ιδιαιτερότητα στο μάνατζμεντ των νοσοκομείων είναι: o οι προσδοκίες της κοινωνίας για παροχή φροντίδας υγείας, o το αίτημα για ποιότητα, o η αυξημένη κρατική παρέμβαση, o η διαρκής ετοιμότητα των στελεχών του νοσοκομείου, o η πολυπλοκότητα του οργανισμού υγείας, o ο τρόπος επιμερισμού της διοίκησης του οργανισμού και o το αυξανόμενο κόστος υπηρεσιών υγείας, 72

74 Παράγοντες ιδιαιτερότητας διοίκησης νοσοκομείων (1 από 7) Αυξημένη κρατική παρέμβαση οι πολιτικές υγείας που ακολουθούνται έχουν αντίκτυπο: o στον έλεγχο και καθορισμό των τιμών υγείας o στην κατανομή των πόρων και των χρηματοδοτήσεων και o στο συντονισμό των προγραμμάτων κοινωνικής πολιτικής, 73

75 Παράγοντες ιδιαιτερότητας διοίκησης νοσοκομείων (2 από 7) Πολυπλοκότητα και σύνθεση του οργανισμού o Τα νοσοκομεία, και ιδιαίτερα τα Πανεπιστημιακά, είναι οργανισμοί με μεγάλο αριθμό υπομονάδων και σύνθετων δράσεων πολλών και διαφορετικών ομάδων για την εξυπηρέτηση των ασθενών, γεγονός που αυξάνει την παράμετρο του λάθους. o Όσο περισσότερο διαφέρει ο βαθμός εξειδίκευσης τόσο περισσότερο διασπάται η δομή της εξουσίας, γεγονός που συνεπάγεται αύξηση του βαθμού δυσκολίας στη διοίκηση και διαχείρισή του. 74

76 Παράγοντες ιδιαιτερότητας διοίκησης νοσοκομείων (3 από 7) Τρόπος επιμερισμού της εξουσίας και της ευθύνης στα Νοσοκομεία και Οργανισμούς Υγείας μπορούμε να συναντήσουμε δύο μορφές εξουσίας: o Εκτελεστική: αυτή που μεταβιβάζεται από τη διεύθυνση του νοσοκομείου στα στελέχη της. o Επαγγελματική: αυτή που ασκείται από τους επαγγελματίες της υγείας που απαρτίζουν τη μονάδα. Η ύπαρξη αυτών των δύο μορφών εξουσίας συμβάλλει στην πολυπλοκότητα του οργανισμού και επιβάλλει διαφορετικές μορφές διοίκησης. 75

77 Παράγοντες ιδιαιτερότητας διοίκησης νοσοκομείων (4 από 7) Αυξανόμενο κόστος υπηρεσιών υγείας o Καθοριστική παράμετρος που επηρεάζει το έργο της διοίκησης των Μονάδων Υγείας είναι το διαρκώς αυξανόμενο κόστος υπηρεσιών υγείας και η έλλειψη ή στενότητα διαθέσιμων πόρων. 76

78 Παράγοντες ιδιαιτερότητας διοίκησης νοσοκομείων (5 από 7) Απαίτηση για ποιότητα στις υπηρεσίες υγείας o Η πετυχημένη άσκηση της διοίκησης στους οργανισμού Υγείας, αποτελεσματικότητα των οποίων εξαρτάται κυρίως από την ποιότητα των υπηρεσιών που παρέχουν, συνδέεται άμεσα με τη συνεχή επιδίωξη της ποιότητας σε όλες τις δραστηριότητες οι οποίες αναπτύσσονται καθημερινά μέσα σε αυτούς. 77

79 Παράγοντες ιδιαιτερότητας διοίκησης νοσοκομείων (6 από 7) Η συνεχής λειτουργία και ετοιμότητα των Μονάδων Υγείας o Αυτό συνεπάγεται ότι η άσκηση της διοίκησης είναι συνεχής σε όλη τη διάρκεια του χρόνου, γεγονός που τροποποιεί και αυξάνει το βαθμό δυσκολίας άσκησης κι εφαρμογής διοικητικών καθηκόντων και υπηρεσιών. 78

80 Παράγοντες ιδιαιτερότητας διοίκησης νοσοκομείων (7 από 7) Προσδοκίες της κοινωνίας o Κάθε κοινωνία έχει τις προσδοκίες της από την μονάδα Υγείας που έχει οριστεί να καλύπτει τις ανάγκες της, οι οποίες διαμορφώνονται σε συνάρτηση με επιδημιολογικά και δημογραφικά δεδομένα καθώς και με τις οικονομικές και κοινωνικές τάσεις που επικρατούν 79

81 Εργασία  Ποιες είναι οι επιπτώσεις στο χώρο της Διοίκησης στις χώρες του Δ.Ν.Τ.; 80

82 Βιβλιογραφία o Σαρμανιώτης Χ, Μάνατζμεντ, Αθήνα 2005, o Πετρίδου Ε, Διοίκηση Μάνατζμεντ, Θεσσαλονίκη 2006, o Patrick J. Montanna and Bruce H, Management, 3rd edition by Charnov, Αθήνα 2002 o Τερζίδης Μάνατζμεντ – Στρατηγική Προσέγγιση, Κωνσταντίνος, Αθήνα 2004, o Μπουραντάς Δ, Μάνατζμεντ, Αθήνα

83 Τέλος Ενότητας


Κατέβασμα ppt "Διοίκηση Νοσηλευτικής Μονάδας Ενότητα 1: Management – Ιστορική Αναδρομή Μάργαρη Νικολέττα R N, PhD, MSc ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ TEI ΑΘΗΝΑΣ."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google