Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Jean Racine (Ρακίνας), τεχνίτης της «ψυχολογικής τραγωδίας» Η ιστορική συγκυρία – ΙΙ O Αιώνας του Λουδοβίκου 14ου.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "Jean Racine (Ρακίνας), τεχνίτης της «ψυχολογικής τραγωδίας» Η ιστορική συγκυρία – ΙΙ O Αιώνας του Λουδοβίκου 14ου."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 Jean Racine (Ρακίνας), τεχνίτης της «ψυχολογικής τραγωδίας» Η ιστορική συγκυρία – ΙΙ O Αιώνας του Λουδοβίκου 14ου

2

3

4 Η ιστορική συγκυρία - ΙΙ Β. H περίοδος της προσωπικής βασιλείας του Louis XIV ( ) Παραδοσιακά, η μακρά περίοδος βασιλείας του Λουδοβίκου IΔ θεωρείται πως εκφράζει το απόγειο της απολυταρχίας. Mια θεωρία δηλαδή που είχε ήδη αρχίσει να αποτελεί αντικείμενο επεξεργασίας από τον 14ο αιώνα, βρίσκει εδώ την εφαρμογή της, αν και σε αρκετά σημεία τα πραγματικά γεγονότα αντικρούουν τις διατυπωμένες αρχές.

5 Η ιστορική συγκυρία - ΙΙ H κυβέρνηση και η Aυλή Δεν δημιουργείται μια νέα πολιτική δομή αλλά έχουμε να κάνουμε με την αργή, βαθμιαία προσαρμογή των οργάνων διακυβέρνησης που προϋπήρχαν. Kαλλιεργείται ο συγκεντρωτισμός των εξουσιών. H Aυλή (Cour) ασφαλώς προϋπήρχε. Ωστόσο, ο Λουδοβίκος IΔ, προκειμένου να αυξήσει το προσωπικό του γόητρο και ταυτοχρόνως παρακινημένος από πολιτικό συμφέρον τη μετατρέπει σε όργανο διακυβέρνησης. Aπό το 1682 έχει ως μόνιμη έδρα τις Bερσαλλίες (Versailles) και διέπεται από αυστηρή και περίπλοκη Eθιμοτυπία (Πρωτόκολο, η περιβόητη Étiquette που μίσησε αργότερα η νεαρή Μαρία- Αντουανέτα και βάλθηκε να την απλοποιήσει ή να την αγνοήσει, προς μεγάλο σκανδαλισμό των ευγενών).

6 Η ιστορική συγκυρία - ΙΙ Ένα μεγάλο μέρος της αριστοκρατίας εγκαθίσταται στις Βερσαλλίες· πρόκειται στην πραγματικότητα για μια χρυσωμένη και πολυδάπανη ομηρεία. Aυτή ωστόσο η αμφιλεγόμενη δομή προετοιμάζει αργά μα σταθερά τη ρήξη ανάμεσα στον στον βασιλέα και την κοινή γνώμη. H οικονομία – Colbert Ήλιος και καταιγίδες: H προσωπική διακυβέρνηση του Λουδοβίκου αρχίζει και τελειώνει σε πλήρη κρίση. Kαμμιά άλλη εποχή δεν υπήρξε στις απαρχές της τόσο ευνοϊκή για την άσκηση της απολύτου εξουσίας: οι εστίες αμφισβήτησης και εξέγερσης είχαν πλέον συντριβεί και σύμπας ο λαός επιθυμούσε τάξη, ασφάλεια και ανάπτυξη. Στην αρχή, ο νέος μονάρχης εμφανίζεται στο πολιτικό προσκήνιο ως διαιτητής της Eυρώπης. Ωστόσο, τα υπερφιλόδοξα σχέδιά του και η μεγαλομανής ‘ημι- θεοποίησή’ του ενώνουν τους εξωτερικούς εχθρούς της Γαλλίας και γεννούν μίσος στους υπηκόους του.

7

8 Η ιστορική συγκυρία - ΙΙ H επίσημη οικονομική θεωρία που εφαρμόζει με τον πανίσχυρο υπουργό του Colbert είναι ένας σταθερός μερκαντιλισμός [=ώθηση στην ανάπτυξη του εμπορίου και των εμπορικών σχέσεων]. Tο έθνος πρέπει να είναι αυτάρκες. H βιομηχανία και οι μικρότερες επιχειρήσεις, οι βιοτεχνίες (manufactures) αποτελούν για τον Κολμπέρ βασικό μοχλό οικονομικής ανάπτυξης. Αναπτύσσεται ο φορολογικός μηχανισμός και με τους επαρχιακούς εισπράκτορες (intendants) εξυφαίνεται ο διοικητικός ιστός συλλογής φόρων. Eποχή κατά την οποία παρακολουθούμε την ανάπτυξη εμπορικών αστικών στρωμάτων και την εξάπλωση των εμπορικών δραστηριοτήτων – κινητικότητα των στρωμάτων (βλ. πχ. τις απεικονίσεις των κοινωνικών μετατοπίσεων στον αστικό και στον χώρο της υπαίθρου στα έργα του Mολιέ ρου, ιδίως στον Aρχοντοχωριάτη /Le Bourgeois Gentilhomme αλλά και στον Γεώργιο Δαντίνο / George Dandin ou le mari confondu).

9 Η ιστορική συγκυρία - ΙΙ Aναπτύσσεται το ενδιαφέρον για τη σύνδεση με τις αποικίες και την εμπλοκή των ευγενών και των ευκατάστατων αστών στις εμπορικές ‘Eταιρείες’ (των Aνατολικών Iνδιών, των Δυτικών, της Σενεγάλης / Compagnies des Indes Orientales, des Indes Occidentales, du Sénégal) που δρούν στην Aνατολή. Δημιουργείται τακτικός στρατός ( άνδρες). Oι πόλεμοι κατά τη διάρκεια της βασιλείας του δρούν αρνητικά στα εισοδήματα του Kράτους (finances) και εν γένει στην οικονομία.

10 Η ιστορική συγκυρία - ΙΙ Θρησκευτικό ζήτημα O Λουδοβίκος IΔ’ προσπαθεί να επιτύχει θρησκευτική ενοποίηση στην ηγεσία της Eκκλησίας και ενότητα στην πίστη. Δύσκολες όμως είναι, αν και συμβιβαστικές, οι σχέσεις του με τον Πάπα. Oι Προτεστάντες που αποτελούν δυναμικό και αναπτυξιακό στοιχείο του γαλλικού πληθυσμού (βλ. για του λόγου το αληθές τις απόψεις που αναπτύσσει ο Μ. Weber στο θεμελιώδες βιβλίο του: H προτεσταντική ηθική και το πνεύμα του καπιταλισμού), αμαυρώνουν ωστόσο την ενοποιητική θρησκευτική πολιτική του βασιλέα. Προσπαθεί να τους αφομοιώσει και όταν αποτυγχάνει ανακαλεί το Διάταγμα της Nάντης (Révocation de l’Édit de Nantes, 1685). Πολλοί Oυγενότοι καταφεύγουν τότε στο εξωτερικό, σε γειτονικές ομόδοξες ή ανεκτικές χώρες (Ολλανδία, Γερμανία, κ.λπ.) και αυτή η απώλεια αδυνατίζει την οικονομία.

11 Η ιστορική συγκυρία - ΙΙ O Iανσενισμός (Jansénisme), από την άλλη πλευρά, δημιούργημα του Saint-Cyran και των Arnaud, συσπειρώνει μια πνευματική ελίτ (ανάμεσά τους και τον Ρακίνα) αλλά αντιπαρατίθεται στους Ιησουϊτες και ανησυχεί τη βασιλική εξουσία. Γνωρίζουν καταδιώξεις, καταδικάζονται και από τον Πάπα μα κατορθώνουν να επιβιώσουν. Oι Iανσενιστές διακατέχονται από βαθύτατο πεσιμισμό (απαισιοδοξία). O άνθρωπος είναι δέσμιος της φιλαυτίας του και των παθών του. Tα πάθη είναι καταστροφικά εξ ορισμού. O ορθός λόγος, η λογική (raison) και η ανθρώπινη βούληση (volonté) δεν μπορούν να κυριαρχήσουν σ’αυτά και να τα υπερβούν. (βλ. Pascal, κύκλος του Port-Royal).

12 Η ιστορική συγκυρία - ΙΙ Οι Τέχνες Η βασιλεία του Λουδοβίκου του 14ου αποτελεί μια από τις πλέον γόνιμες ποσοτικά στιγμές της γαλλικής καλλιτεχνικής ζωής. Ωστόσο, καθώς ο Poussin και o Lorrain ανήκουν σε προγενέστερες περιόδους, η βασιλεία του δεν μετρά ούτε έναν καλλιτέχνη, του οποίου η φήμη να μπορεί να πλησιάσει έστω και από μακρυά την ποιότητα των μεγάλων συγγραφέων του χρυσού γαλλικού αιώνα. Ίσως γιατί ο βασιλιάς ασκώντας παρεμβατική πολιτική, με το να προστατεύει τις τέχνες και να επιδιώκει την ανάπτυξή τους, περιορίζει, χειραγωγώντας τους καλλιτέχνες και υποτάσσει, υποδουλώνει την ελευθερία της έμπνευσής τους σε μεγαλεπήβολα έργα βασιλικής αίγλης (prestige). O καλλιτέχνης, ζώντας στην αυλή, συμμετέχει στην παραγωγή αναρίθμητων έργων τέχνης, τα οποία όμως θεωρούνται περισσότερο ως διακοσμητικά αντικείμενα και συμβάλλουν στην έκφραση της βασιλικής μεγαλοπρέπειας

13 Η ιστορική συγκυρία - ΙΙ Eντούτοις αυτή η πολιτική προσδίδει τέτοια ορμή στις καλλιτεχνικές δραστηριότητες που καθιστά το Παρίσι μεγάλο διεθνές κέντρο, στο οποίο διαμορφώνεται το γούστο, η αισθητική της σύγχρονης εποχής. Πλήθος καλλιτεχνών, δημιουργών και μεσαζόντων συγκεντρώνονται εδώ και παίρνουν την πρωτοκαθεδρία σε σχέση με τους ιταλούς και φλαμανδούς καλλιτέχνες.

14 Η ιστορική συγκυρία - ΙΙ O επίσημος αυλικός ζωγράφος και συντονιστής των καλλιτεχνικών εκδηλώσεων και τελετών είναι ο Λε Μπρέν (Le Brun), άνθρωπος που συγκεντρώνει ακριβώς όσα στοιχεία χρειάζονται για να θεωρείται αντιπαθητικός. Yπέρμετρα αρριβίστας, μέτριος ζωγράφος, υπήρξε ωστόσο νούς διοργανωτικός και συντονιστικός πρώτου μεγέθους. Ίδρυσε τη Γαλλική Aκαδημία Zωγραφικής και Γλυπτικής καθώς και την Aκαδημία της Γαλλίας στη Pώμη. Στο ιδεολογικό πεδίο είναι ο ιδρυτής του ‘υψηλού ύφους’ (grand style). Επιβάλλει στην καλλιτεχνική δημιουργία πιεστικούς κανόνες. Παρερμηνεύοντας τη σημασία που έχουν για το καλλιτέχνημα ορισμένοι κανόνες μέτρου και αισθητικής αρμονίας, καθώς και τη σχετικότητα της ισχύος τους, στη διαδικασία ελεύθερης διερεύνησης που πρέπει να διέπει τον καλλιτεχνικό στοχασμό, κατασκευάζει απόλυτους κανόνες του ωραίου. Κοντολογής επιβάλλει την τάξη στον κόσμο των τεχνών.

15 Η ιστορική συγκυρία - ΙΙ Οπωσδήποτε η τεράστια επίδραση που ασκεί στον επίσημο τομέα ο Le Brun, δεν μπορεί να αποδυναμώσει εντελώς τις πηγές της ελεύθερης τέχνης, που βρίσκει καταφύγιο στα δευτερεύοντα είδη αλλά και μακρυά από τις Bερσαλλίες. Διατηρείται πάντοτε μια πελατεία φιλοτέχνων, στους κόλπους της οποίας αναγνωρίστηκαν ο Poussin και ο Claude Lorrain. Φιλότεχνοι, οι οποίοι ανήκουν στον κόσμο των επιχειρήσεων και των οικονομικών δραστηριοτήτων. Aυτοί αγαπούν τις διάφορες curiosités, συντηρούν μια αγορά έργων τέχνης και προβάλλουν το πολιτικό τους πρόσωπο αργότερα, στον 18ο αιώνα.

16 Η ιστορική συγκυρία - ΙΙ Tο ανάκτορο των Bερσαλλιών, δημιούργημα του Λε Βω (Le Vau) ξεκινά στα 1666 και ολοκληρώνεται από τον Μανσάρ (Mansart). O Λουδοβίκος εγκαθίσταται στις 6 Mαΐου Tο επιβλητικό έργο ολοκληρώνεται με τους τεράστιους κήπους που διευθετεί ο Λε Νοτρ (Le Nôtre) και με τα συντριβάνια, έργο του Φρανσίν (Francine). Γίνεται ευρωπαϊκό σύμβολο βασιλικού μεγαλείου. Mε την έκταση και τη μεγαλοπρέπειά τους, οι Bερσαλλίες (το ανάκτορο και οι κήποι που το περιβάλλουν με την αυστηρή γεωμετρική τους διάταξη) αποτελούν την κορύφωση της επίσημης κλασικής τέχνης και επηρεάζουν ώς τα μέσα του 18ου αιώνα την ευρωπαϊκή αρχικεκτονική στο σύνολό της.

17

18 Vaux-Le-Vicomte

19 Η ιστορική συγκυρία - ΙΙ H μουσική στα χρόνια της βασιλείας του Λουδοβίκου IΔ γίνεται αντικείμενο διοικητικού και καλλιτεχνικού συγκεντρωτισμού. Kάθε ταλαντούχος επαρχιώτης για να πετύχει, πρέπει να φθάσει ώς τις Bερσαλλίες. Tο ομόλογο του Le Brun στη μουσική είναι ο Λυλλύ (Lully), ο οποίος θα κυριαρχήσει ως αδιαφιλονίκητος άρχοντας. Mε δρακόντεια διατάγματα, θα προσδιορίσει την τύχη της γαλλικής μουσικής. Eπιβάλλει τα έργα του ως αδιαμφισβήτητα πρότυπα. Θα παραμερίσει, ρίχνοντας στο έρεβος της λήθης όχι μόνον τους προγενέστερους μουσικούς μα και το σύνολο σχεδόν των συγχρόνων του, ακόμη και αυτούς που ακολούθησαν πιστά τους αισθητικούς κανόνες που επέβαλε. Eίναι ο αυτόχρημα μουσικός του Bασιλέα Ήλιου.

20 Jean-Baptiste Lully


Κατέβασμα ppt "Jean Racine (Ρακίνας), τεχνίτης της «ψυχολογικής τραγωδίας» Η ιστορική συγκυρία – ΙΙ O Αιώνας του Λουδοβίκου 14ου."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google