Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Στοιχειώδη Σωμάτια ΙΙ (8ου εξαμήνου, εαρινό 2011-12) Χ. Πετρίδου & Κ. Κορδάς Μάθημα 3α Ενεργός διατομή και μέση ελεύθερη διαδρομή Λέκτορας Κώστας Κορδάς.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "Στοιχειώδη Σωμάτια ΙΙ (8ου εξαμήνου, εαρινό 2011-12) Χ. Πετρίδου & Κ. Κορδάς Μάθημα 3α Ενεργός διατομή και μέση ελεύθερη διαδρομή Λέκτορας Κώστας Κορδάς."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 Στοιχειώδη Σωμάτια ΙΙ (8ου εξαμήνου, εαρινό ) Χ. Πετρίδου & Κ. Κορδάς Μάθημα 3α Ενεργός διατομή και μέση ελεύθερη διαδρομή Λέκτορας Κώστας Κορδάς Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Στοιχειώδη ΙΙ, Αριστοτέλειο Παν. Θ/νίκης, 13 Μαρτίου 2012

2 Α.Π.Θ - 13 Μαρ. 2011Κ. Κορδάς - Στοιχειώδη ΙΙ - Μάθημα 3a : ενεργός διατομή2 Αλληλεπιδράσεις και ενεργός διατομή ● Όταν έχουμε σκέδαση δύο σωματιδίων, μιλάμε για την ενεργό διατομή της αλληλεπίδρασης ● Έστω ένα σωματίδιο α που προσεγγίζει από κάποια απόσταση έναν ακίνητο πυρήνα Χ, και προσπίπτει τυχαία οπουδήποτε σε μια επιφάνεια π R 2 με κέντρο τον πυρήνα Πιθανότητα αλληλεπίδρασης = σ = Ενεργός διατομή της αλληλεπίδρασης μονάδες επιφανείας, σε mb = (10 fm) 2 [ α X R

3 Α.Π.Θ - 13 Μαρ. 2011Κ. Κορδάς - Στοιχειώδη ΙΙ - Μάθημα 3a : ενεργός διατομή3 Μιά αίσθηση μεγέθους ενεργών διατομών ● Ας πάρουμε τη γεωμετρική θεώρηση μιας σκέδασης ● Σωματίδιο α σκεδάζεται από πυρήνα με ακτίνα r =6 fm. ● Αν θεωρήσουμε το α σημειακό που πέφτει τυχαία οπουδήποτε στον μεγάλο κύκλο R, και επίσης θεωρήσουμε ● την επιφάνεια που παρουσιάζει ο πυρήνας σαν την ενεργό επιφάνεια αλληλεπίδρασης, τότε η ενεργός διατομή αλληλεπίδρασης είναι π * r 2 = 113 fm 2 = 1.13 mb ● πιθανότητα το α να πέσει πάνω στον πυρήνα = π * r 2 / π * R 2 [ α X R σ

4 Α.Π.Θ - 13 Μαρ. 2011Κ. Κορδάς - Στοιχειώδη ΙΙ - Μάθημα 3a : ενεργός διατομή4 Ενεργός διατομή ● Όταν έχουμε σκέδαση δύο σωματιδίων, μιλάμε για την ενεργό διατομή της αλληλεπίδρασης ● Η ενεργός διατομή μπορεί να θεωρηθεί σαν το “ενεργό εβδαδό” που παρουσιάζει ο πυρήνας Χ στο επερχόμενο σωματίδιο α. → Αλλά δεν είναι το ίδιο! Δεν έχουμε “hit or miss” στην αλληλεπίδραση σωματιδίων. [ α X R σ Η ενεργός διατομή είναι συλλογική ιδιότητα των δύο σωματιδίων που αλληλεπιδρούν. Εξαρτάται από τον τύπο των σωματιδίων και την ενέργειά τους

5 Α.Π.Θ - 13 Μαρ. 2011Κ. Κορδάς - Στοιχειώδη ΙΙ - Μάθημα 3a : ενεργός διατομή5 Ενεργός διατομή: επί μέρους και ολική ● Η ενεργός διατομή δεν είναι γεωμετρικός παράγοντας ● Εξαρτάται από τα σωματίδια που αλληλεπιδρούν και τις ενέργειές τους – π.χ. σ(p+p) > σ(e+p) > σ(ν+p) ● Αν ρωτήσουμε: “ποιά είναι η πιθανότητα να γίνει η αλληλεπίδραση”, μιλάω για ολική ενεργό διατομή, σ ● Αν ρωτήσουμε: “ποιά είναι η πιθανότητα να γίνει η αλληλεπίδραση και να έχω το τάδε αποτέλεσμα”, τότε δεν μιλάω πιά για ολική ενεργό διατομή, σ, αλλά για επιμέρους ενεργό διατομή dσ – “ολική ενεργός διατομή” = “inclusive cross section” = σ = Σ dσ i

6 Α.Π.Θ - 13 Μαρ. 2011Κ. Κορδάς - Στοιχειώδη ΙΙ - Μάθημα 3a : ενεργός διατομή6 Παράδειγμα: ενεργός διατομή ● Η ενεργός διατομή είναι συλλογική ιδιότητα των δύο σωματιδίων που αλληλεπιδρούν: ● εξαρτάται από τον τύπο των σωματιδίων και την ενέργειά τους Σχήμα 3.1 στο βιβλίο σας (C&G) γ+d (d= 2 1 H= δευτέριο) γ+p

7 Α.Π.Θ - 13 Μαρ. 2011Κ. Κορδάς - Στοιχειώδη ΙΙ - Μάθημα 3a : ενεργός διατομή7 Ενεργός διατομή και ρυθμός αντίδρασης ● Δέσμη σωματιδίων α, προσπίπτει με ταχύτητα υ σε υλικό με πυρήνες Χ ● Επιφανειακή πυκνότητα της δέσμης α = ρ α = αριθμός σωματιδίων α, ανά μονάδα επιφάνειας ● Ροή των σωμματιδίων α = αριθμός σωματιδίων α, ανά μονάδα επιφάνειας, ανά μονάδα χρόνου = ρ α * υ ● Αριθμός α που διέρχεται από επιφάνεια π R 2 γύρω έναν πυρήνα Χ, στη μονάδα χρόνου (dt=1) : ρ α * υ * π R 2 ● Πιθανότητα αλληλεπίδρασης των α με έναν πυρήνα Χ = ● Ρυθμός (dN/dt) αλληλεπίδρασης σωμματιδίων α με έναν πυρήνα Χ: (ρ α *υ*π R 2 )*(σ/ π R 2 ) = ρ α *υ*σ tot = ροή * ενεργός διατομή α Χ υ*dt dA ρ α = επιφανειακή πυκνότητα δέσμης σωματιδίων α

8 Α.Π.Θ - 13 Μαρ. 2011Κ. Κορδάς - Στοιχειώδη ΙΙ - Μάθημα 3a : ενεργός διατομή8 Πέρασμα μέσα από υλικό με πολλούς πυρήνες? ● Όταν η δέσμη σωματιδίων α, πέφτει πάνω σε Ν X πυρήνες, τότε ο ρυθμός αλληλεπιδράσεων είναι Ν Χ φορές μεγαλύτερος ● dN/dt = Ν Χ * ρ α * u * σ ● Αν η δέσμη των σωματιδίων α έχει επιφάνεια Α, και πέφτει πάνω στο στόχο που έχει πάχος dx, ● Αν οι πυρήνες Χ έχουν πυκνότητα ● ρ (=αριθμός πυρήνων / cm 3 ), ● τότε: Ν Χ = ρ * όγκος = ρ * Α * dx

9 Α.Π.Θ - 13 Μαρ. 2011Κ. Κορδάς - Στοιχειώδη ΙΙ - Μάθημα 3a : ενεργός διατομή9 Ενεργός διατομή και μέση ελεύθερη διαδρομή ● Δέσμη σωματιδίων α, προσπιτει με ταχύτητα υ σε υλικό με πυρήνες Χ ● Αντίστοιχα με την προηγούμενη σελίδα: ● Ρυμός αντίδρασης (dN/dt) ενός σωματιδίου α με τους πυρήνες Χ του στόχου: ρ x *υ * σ tot (σαν να είμαι πάνω στο α και να βλέπω τους πυρήνες Χ να έρχονατι με ταχύτητα υ, oπότε έχω: ροή των σωματιδίων Χ * ενεργός διατομή αλληλεπίδρασης) ● Για μία αλληλεπίδραση απαιτείται κατά μέσο όρο χρόνος ● τ = 1/(ρ x *υ * σ tot ) ● Μέση ελεύθερη διαδρομή = τ*υ = 1/(ρ x * σ tot ) α υ*dt dA Χ ρ Χ = επιφανειακή πυκνότητα πυρήνων Χ

10 Α.Π.Θ - 13 Μαρ. 2011Κ. Κορδάς - Στοιχειώδη ΙΙ - Μάθημα 3a : ενεργός διατομή10 Rutherford scattering (σκέδαση) πάλι ● Σωματίδια α σκεδάζονται από πυρήνες χρυσού ● Μετράω σε κάθε θέση θ, πόσα σωματίδια α “βλέπω” μέσα σε χρόνο dt: Επειδή dN/dt = ροή * σ, έχω dN = ροή * dt * σ ● Επίσης μετράω τον αριθμό των σωματιδίων dN, ● ανά μονάδα στερεάς γωνίας dΩ: Δηλαδή μετράω dN/dΩ dθ=ds/r dΩ=dA/r 2 r θ dθ Γωνία: θΣτερεά γωνία: Ω r dA

11 Α.Π.Θ - 13 Μαρ. 2011Κ. Κορδάς - Στοιχειώδη ΙΙ - Μάθημα 3a : ενεργός διατομή11 Rutherford scattering (σκέδαση) πάλι ● Αν ο πυρήνας είναι σημειακό φοτίο: Rutherford approximatιοn

12 Α.Π.Θ - 13 Μαρ. 2011Κ. Κορδάς - Στοιχειώδη ΙΙ - Μάθημα 3a : ενεργός διατομή12 Μερικοί σχετικοί ιστότοποι ● Rutherford scattering: ● ● Ενεργός διατομή σκέδασης: ● ● Great experiments in Physics ●

13 Α.Π.Θ - 13 Μαρ. 2011Κ. Κορδάς - Στοιχειώδη ΙΙ - Μάθημα 3a : ενεργός διατομή13 Έξτρα

14 Α.Π.Θ - 13 Μαρ. 2011Κ. Κορδάς - Στοιχειώδη ΙΙ - Μάθημα 3a : ενεργός διατομή14 Σχετικιστική κινηματική Σχετικιστική κινηματική: ενέργεια μάζα c = ταχύτητα του φωτός E = mc 2 Η μάζα είναι μια μορφή ενέργειας → E [MeV], p [MeV/c], m [MeV/c 2 ]

15 Α.Π.Θ - 13 Μαρ. 2011Κ. Κορδάς - Στοιχειώδη ΙΙ - Μάθημα 3a : ενεργός διατομή15 Μονάδες Συνήθως χρησιμοποιούμε το MeV (= 10 9 eV) Σταθερά του Plank = h = x J s Μετράμε: Μάζα: MeV/c 2 (αφού Ε = mc 2 ) Ορμή: MeV/c (αφού p = mγβc) Χρόνο σε: 1/MeV (αφού η μονάδα Ενέργειας * Xρόνου = 1) Μήκος σε: μονάδες χρόνου = 1/MeV (αφού η μονάδα ταχύτητας=1) 1 amu = 1/12 μάζας ουδέτρου ατόμου 12 C = MeV/c 2 Μάζα πρωτονίου ~ 938 MeV, Mάζα ηλεκτρονίου = MeV. ( σταθερά λεπτής υφής )


Κατέβασμα ppt "Στοιχειώδη Σωμάτια ΙΙ (8ου εξαμήνου, εαρινό 2011-12) Χ. Πετρίδου & Κ. Κορδάς Μάθημα 3α Ενεργός διατομή και μέση ελεύθερη διαδρομή Λέκτορας Κώστας Κορδάς."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google