Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Ισοζύγιο Ενέργειας Και Έλεγχος Βάρους Energy Balance & Weight Control.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "Ισοζύγιο Ενέργειας Και Έλεγχος Βάρους Energy Balance & Weight Control."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 Ισοζύγιο Ενέργειας Και Έλεγχος Βάρους Energy Balance & Weight Control

2 ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Κατανομή ενέργειας στον οργανισμό Η Ενέργεια των τροφίμων ή Ενεργειακό περιεχόμενο των τροφίμων (Ετ) είναι το ποσό αυτής που απελευθερώνεται κατά τον μεταβολισμό των πρωτεϊνών, των λιπών και των υδατανθράκων. Η Ενέργεια των τροφίμων ή Ενεργειακό περιεχόμενο των τροφίμων (Ετ) είναι το ποσό αυτής που απελευθερώνεται κατά τον μεταβολισμό των πρωτεϊνών, των λιπών και των υδατανθράκων. Η Ενέργεια Ετ ενός τροφίμου είναι ίση με το άθροισμα ενεργειών Ετ(λ), Ετ(π) και Ετ(υ) που απελευθερώνονται στον οργανισμό κατά τον καταβολισμό των λιπών, των πρωτεϊνών και των υδατανθράκων που περιέχονται στα τρόφιμα : Η Ενέργεια Ετ ενός τροφίμου είναι ίση με το άθροισμα ενεργειών Ετ(λ), Ετ(π) και Ετ(υ) που απελευθερώνονται στον οργανισμό κατά τον καταβολισμό των λιπών, των πρωτεϊνών και των υδατανθράκων που περιέχονται στα τρόφιμα : Ετ = Ετ(λ) + Ετ(π) + Ετ(υ) Η Ενέργεια των τροφίμων Ετ ουσιαστικά είναι η διαφορά (ΔΕ) της ολικής ενέργειας που περιέχεται στα μόρια-καύσιμα (Εαρχ) μείον την ενέργεια που μένει στα προϊόντα του καταβολισμού (Ετελ). Η Ενέργεια των τροφίμων Ετ ουσιαστικά είναι η διαφορά (ΔΕ) της ολικής ενέργειας που περιέχεται στα μόρια-καύσιμα (Εαρχ) μείον την ενέργεια που μένει στα προϊόντα του καταβολισμού (Ετελ). Ετ = ΔΕ = Εαρχ – Ετελ Ετ = ΔΕ = Εαρχ – Ετελ Συνήθως με τον όρο ενέργεια των τροφίμων ή ενεργειακό περιεχόμενο των τροφίμων χαρακτηρίζουμε την ωφέλιμη ενέργεια (μεταβολιζόμενη ενέργεια), εφ’ όσον η ενέργεια των τροφίμων δεν καταναλώνεται εξ ολοκλήρου από τον ανθρώπινο οργανισμό.

3 αίτια της μερικής χρήσης είναι: Στα τρόφιμα υπάρχουν μόρια-καύσιμα τα οποία δεν αφομοιώνονται και δεν μεταβολίζονται (π.χ. κυτταρίνη) Στα τρόφιμα υπάρχουν μόρια-καύσιμα τα οποία δεν αφομοιώνονται και δεν μεταβολίζονται (π.χ. κυτταρίνη) Και τα τρία καύσιμα πρωτεΐνες, λίπη και υδατάνθρακες δεν απορροφούνται εξ ολοκλήρου από τον οργανισμό. Και τα τρία καύσιμα πρωτεΐνες, λίπη και υδατάνθρακες δεν απορροφούνται εξ ολοκλήρου από τον οργανισμό. Οι πρωτεΐνες δίνουν προϊόντα αποικοδόμησης με σημαντικό ποσό ενέργειας (κυρίως ουρία) που χάνεται κατά την αποβολή αυτών των ενώσεων δια της ουροφόρου οδού. Οι πρωτεΐνες δίνουν προϊόντα αποικοδόμησης με σημαντικό ποσό ενέργειας (κυρίως ουρία) που χάνεται κατά την αποβολή αυτών των ενώσεων δια της ουροφόρου οδού.

4 Κατανομή ενέργειας στον οργανισμό Ενέργεια τροφίμων Αφομοιώσιμη Ενέργεια Αποβαλλόμενη Ενέργεια στα ούρα Μεταβολιζόμενη Ενέργεια Παραγωγή ενέργειας (θερμική, μηχανική κλπ) Αποθήκευση ενέργειας (γλυκογόνο,λιπώδης ιστός) Αποβαλλόμενη ενέργεια στα κόπρανα Αφομοιώσιμη ενέργεια (Α.Ε.): είναι το ποσό της ενέργειας που αντιστοιχεί στα συστατικά των τροφίμων που απορροφούνται και αφομοιώνονται από τον οργανισμό και ισούται με την ενέργεια που προσλαμβάνεται (Ετ) μείον αυτή που χάνεται στα κόπρανα (Εκ). ΑΕ = Ετ - Εκ Μεταβολιζόμενη ενέργεια (Μ.Ε.): είναι το ποσό της ενέργειας που αντιστοιχεί στα συστατικά των τροφίμων που απορροφούνται και καταβολίζονται και ισούται με την αφομοιώσιμη ενέργεια (ΑΕ) μείον αυτή που χάνεται στα ούρα (Εου). ΜΕ = ΑΕ – Εου

5 Μέθοδοι προσδιορισμού της ενέργειας των τροφίμων Το ενεργειακό περιεχόμενο των τροφίμων μπορεί να βρεθεί τόσο πειραματικά όσο και υπολογιστικά ως εξής: (α) Άμεσος πειραματικός προσδιορισμός με καύση του τροφίμου σε θερμιδόμετρο καύσης. Τα ποσό της ενέργειας που προσδιορίζεται στο θερμιδόμετρο είναι υψηλότερο της ωφέλιμης ενέργειας που αποδίδεται στον οργανισμό. (α) Άμεσος πειραματικός προσδιορισμός με καύση του τροφίμου σε θερμιδόμετρο καύσης. Τα ποσό της ενέργειας που προσδιορίζεται στο θερμιδόμετρο είναι υψηλότερο της ωφέλιμης ενέργειας που αποδίδεται στον οργανισμό. (β) Έμμεσος πειραματικός προσδιορισμός με χημική ανάλυση κατά την οποία προσδιορίζεται η ποσοτική σύσταση του τροφίμου σε πρωτεΐνες, λίπη και υδατάνθρακες και στη συνέχεια υπολογίζεται το ποσό των θερμίδων που αποδίδονται στον οργανισμό δηλαδή η μεταβολιζόμενη ενέργεια. (β) Έμμεσος πειραματικός προσδιορισμός με χημική ανάλυση κατά την οποία προσδιορίζεται η ποσοτική σύσταση του τροφίμου σε πρωτεΐνες, λίπη και υδατάνθρακες και στη συνέχεια υπολογίζεται το ποσό των θερμίδων που αποδίδονται στον οργανισμό δηλαδή η μεταβολιζόμενη ενέργεια. (γ) Υπολογισμός της μεταβολιζόμενης ενέργειας των τροφίμων, ακριβώς όπως στον έμμεσο πειραματικό προσδιορισμό, χρησιμοποιώντας τους πίνακες σύστασης των τροφίμων (food composition tables) χωρίς να γίνεται χημική ανάλυση. (γ) Υπολογισμός της μεταβολιζόμενης ενέργειας των τροφίμων, ακριβώς όπως στον έμμεσο πειραματικό προσδιορισμό, χρησιμοποιώντας τους πίνακες σύστασης των τροφίμων (food composition tables) χωρίς να γίνεται χημική ανάλυση.

6 Άμεσος πειραματικός προσδιορισμός της ενέργειας των τροφίμων στηρίζεται: (i) στο νόμο του Hess της θερμοχημείας (αξίωμα της αρχικής και τελικής κατάστασης). (i) στο νόμο του Hess της θερμοχημείας (αξίωμα της αρχικής και τελικής κατάστασης). (ii) στα ποσοστά απορρόφησης των θερμιδογόνων συστατικών των τροφίμων από τον οργανισμό και (ii) στα ποσοστά απορρόφησης των θερμιδογόνων συστατικών των τροφίμων από τον οργανισμό και (iii) στα τελικά προϊόντα του καταβολισμού και στην ενέργεια που αυτά περικλείουν όταν αποβάλλονται από τον οργανισμό. (iii) στα τελικά προϊόντα του καταβολισμού και στην ενέργεια που αυτά περικλείουν όταν αποβάλλονται από τον οργανισμό.

7 . Θερμότητα καύσης χημικής ένωσης καλείται το ποσό της θερμικής ενέργειας που εκλύεται κατά την πλήρη καύση ορισμένης ποσότητας. Θερμότητα καύσης χημικής ένωσης καλείται το ποσό της θερμικής ενέργειας που εκλύεται κατά την πλήρη καύση ορισμένης ποσότητας. Υπάρχουν δύο σημαντικές διαφορές μεταξύ της καύσης στο θερμιδόμετρο και της καύσης στον οργανισμό: Υπάρχουν δύο σημαντικές διαφορές μεταξύ της καύσης στο θερμιδόμετρο και της καύσης στον οργανισμό: (α) Στο θερμιδόμετρο η καύση είναι ¨ανεξέλεγκτη¨ δηλαδή γίνεται με μεγάλη και μη ελεγχόμενη ταχύτητα ενώ η παρουσία των καταλυτών (ενζύμων) στον οργανισμό δίνει τη δυνατότητα τόσο της καύσης στη σημαντικά χαμηλότερη θερμοκρασία των 37ο C όσο και της ελεγχόμενης ταχύτητας κατά τρόπο που να είναι η καύση συμβατή με τη ζωή. (α) Στο θερμιδόμετρο η καύση είναι ¨ανεξέλεγκτη¨ δηλαδή γίνεται με μεγάλη και μη ελεγχόμενη ταχύτητα ενώ η παρουσία των καταλυτών (ενζύμων) στον οργανισμό δίνει τη δυνατότητα τόσο της καύσης στη σημαντικά χαμηλότερη θερμοκρασία των 37ο C όσο και της ελεγχόμενης ταχύτητας κατά τρόπο που να είναι η καύση συμβατή με τη ζωή. (β) Η τελική κατάσταση είναι ίδια για τα λίπη και τους υδατάνθρακες όχι όμως και για τις πρωτεΐνες που δίνουν διαφορετικά προϊόντα και λιγότερη ενέργεια στον οργανισμό σε σχέση με το θερμιδόμετρο. (β) Η τελική κατάσταση είναι ίδια για τα λίπη και τους υδατάνθρακες όχι όμως και για τις πρωτεΐνες που δίνουν διαφορετικά προϊόντα και λιγότερη ενέργεια στον οργανισμό σε σχέση με το θερμιδόμετρο. Θκ = Θκ(λ) + Θκ(π) + Θκ(υ) + Θκ(ι) Οι άπεπτες ίνες όμως δεν μεταβολίζονται από τον ανθρώπινο οργανισμό και γι’ αυτό κατά τον άμεσο πειραματικό προσδιορισμό της ενέργειας των τροφίμων με καύση, με σκοπό τον υπολογισμό της μεταβολιζόμενης ενέργειας, πρέπει από τη θερμότητα καύσης (Θκ) του τροφίμου να αφαιρείται το ποσό της θερμότητας καύσης των άπεπτων ινών.

8 Εξάρτηση της θερμότητας καύσης και της μεταβολιζόμενης ενέργειας από τη σύσταση του τροφίμου και από το είδος των μορίων-καυσίμων. εξαρτάται από την εκατοστιαία περιεκτικότητα σε στοιχεία, από την ύπαρξη ακόρεστων δεσμών και από την ενεργειακή στάθμη των προϊόντων της καύσης. εξαρτάται από την εκατοστιαία περιεκτικότητα σε στοιχεία, από την ύπαρξη ακόρεστων δεσμών και από την ενεργειακή στάθμη των προϊόντων της καύσης. Το είδος των θερμιδογόνων ενώσεων σχετίζεται κυρίως με το βαθμό κορεσμού (λίπη), το βαθμό πολυμερισμού (υδατάνθρακες) και τη σύσταση σε αμινοξέα (πρωτεΐνες) και επομένως η προέλευση τους επηρεάζει τη θερμότητα καύσης και τη μεταβολιζόμενη ενέργεια. Το είδος των θερμιδογόνων ενώσεων σχετίζεται κυρίως με το βαθμό κορεσμού (λίπη), το βαθμό πολυμερισμού (υδατάνθρακες) και τη σύσταση σε αμινοξέα (πρωτεΐνες) και επομένως η προέλευση τους επηρεάζει τη θερμότητα καύσης και τη μεταβολιζόμενη ενέργεια.

9 Αίτια της μερικής χρήσης της ενέργειας των τροφίμων από τον ανθρώπινο οργανισμό. (α) Στα τρόφιμα υπάρχουν μόρια-καύσιμα τα οποία δεν αφομοιώνονται και δεν καταβολίζονται διότι ο ανθρώπινος οργανισμός στερείται ορισμένων ενζύμων, σε αντίθεση με άλλα είδη του ζωικού βασιλείου που μπορούν και καταβολίζουν αυτά τα μόρια. (α) Στα τρόφιμα υπάρχουν μόρια-καύσιμα τα οποία δεν αφομοιώνονται και δεν καταβολίζονται διότι ο ανθρώπινος οργανισμός στερείται ορισμένων ενζύμων, σε αντίθεση με άλλα είδη του ζωικού βασιλείου που μπορούν και καταβολίζουν αυτά τα μόρια. (β) Και τα τρία καύσιμα πρωτεΐνες, λίπη και υδατάνθρακες δεν απορροφώνται εξ ολοκλήρου από τον οργανισμό. (β) Και τα τρία καύσιμα πρωτεΐνες, λίπη και υδατάνθρακες δεν απορροφώνται εξ ολοκλήρου από τον οργανισμό. (γ) Οι πρωτεΐνες δίνουν προϊόντα αποικοδόμησης με σημαντικό ποσό ενέργειας (κυρίως ουρία) που χάνεται κατά την αποβολή αυτών των ενώσεων δια της ουροφόρου οδού. Στο θερμιδόμετρο καύσης το άζωτο των πρωτεϊνών μετατρέπεται σε μίγμα στοιχειακού αζώτου και οξειδίων του με χαμηλό ενεργειακό περιεχόμενο, ενώ στον οργανισμό μετατρέπεται σε αζωτούχες ενώσεις (κυρίως ουρία) με σημαντικό ενεργειακό περιεχόμενο, που αποβάλλονται από τον οργανισμό. (γ) Οι πρωτεΐνες δίνουν προϊόντα αποικοδόμησης με σημαντικό ποσό ενέργειας (κυρίως ουρία) που χάνεται κατά την αποβολή αυτών των ενώσεων δια της ουροφόρου οδού. Στο θερμιδόμετρο καύσης το άζωτο των πρωτεϊνών μετατρέπεται σε μίγμα στοιχειακού αζώτου και οξειδίων του με χαμηλό ενεργειακό περιεχόμενο, ενώ στον οργανισμό μετατρέπεται σε αζωτούχες ενώσεις (κυρίως ουρία) με σημαντικό ενεργειακό περιεχόμενο, που αποβάλλονται από τον οργανισμό.

10 Μορφές ενέργειαςΠρωτεΐνεςΥδατάνθρα -κες ΛίπηΑλκοόλη Θερμότητα καύσης (θερμιδόμετρο) Απώλεια (κόπρανα) Αφομοιώσιμη ενέργεια Απώλεια (ούρα) Απορροφητι- κότητα % Μεταβολιζόμενη ενέργεια 5,65 0,45 5,25 1, ,10 0,10 4, ,40 0,40 9, ,10 - Ίχνη Θερμότητα καύσης, Αφομοιώσιμη ενέργεια και Μεταβολιζόμενη Ενέργεια των θερμιδογόνων συστατικών των τροφίμων.

11 Έμμεσος πειραματικός προσδιορισμός της ενέργειας των τροφίμων (i) Η χημική ανάλυση αποτελεί αντικείμενο της Ανάλυσης των τροφίμων με προεκτάσεις που καλύπτει όλο το φάσμα των διαφόρων αυτογενών και πρόσθετων συστατικών των τροφίμων (πρωτεΐνες, λίπη, υδατάνθρακες, βιταμίνες, ανόργανα στοιχεία, χρωστικές, συντηρητικά, φυτοφάρμακα, αντιβιοτικά και άλλα πολλά). (ii) Οι τιμές της μεταβολιζόμενης ενέργειας των τριών θερμιδογόνων συστατικών έχουν προσδιορισθεί με την μέθοδο του άμεσου πειραματικού προσδιορισμού και υπάρχουν στη βιβλιογραφία. Η μεταβολιζόμενη ενέργεια είναι ίση με το άθροισμα των ποσών ενέργειας που δίνει η περιεχόμενη μάζα του κάθε θερμιδογόνου συστατικού και υπολογίζεται από τη σχέση: Ε = (4*Υ + 9*Λ + 4*Π) * m/100 Όπου : m = μάζα του τροφίμου σε g. Υ, Λ, Μ = % περιεκτικότητα του Υ, Λ, Μ = % περιεκτικότητα του

12 Περιπτώσεις αναγκαιότητας προσδιορισμού της ενέργειας των τροφίμων. Στα πρωτογενή τρόφιμα η διαφοροποίηση της σύστασης μπορεί να οφείλεται στα παρακάτω αίτια: Η σύσταση του εδάφους επηρεάζει την σύσταση των φυτικών τροφίμων αλλά οι διακυμάνσεις γενικά είναι μικρές. Η σύσταση του εδάφους επηρεάζει την σύσταση των φυτικών τροφίμων αλλά οι διακυμάνσεις γενικά είναι μικρές. Η ποικιλία του φυτού, ο χρόνος ωρίμανσης, ο χρόνος και ο τρόπος συλλογής, οι συνθήκες αποθήκευσης και συσκευασίας των καρπών επηρεάζουν κυρίως την ποιότητα και κατά δεύτερο λόγο τη σύσταση του τροφίμου. Η ποικιλία του φυτού, ο χρόνος ωρίμανσης, ο χρόνος και ο τρόπος συλλογής, οι συνθήκες αποθήκευσης και συσκευασίας των καρπών επηρεάζουν κυρίως την ποιότητα και κατά δεύτερο λόγο τη σύσταση του τροφίμου. Τα νέα φυτά και νέες ποικιλίες που αναπτύσσονται από τους γενετιστές, δίνουν τη δυνατότητα στους καλλιεργητές να παράγουν μεν μεγαλύτερες ποσότητες τροφίμων αλλά με σύσταση διαφορετική από τα ιθαγενή φυτά που μέχρι τώρα καλλιεργούσαν. Τα νέα φυτά και νέες ποικιλίες που αναπτύσσονται από τους γενετιστές, δίνουν τη δυνατότητα στους καλλιεργητές να παράγουν μεν μεγαλύτερες ποσότητες τροφίμων αλλά με σύσταση διαφορετική από τα ιθαγενή φυτά που μέχρι τώρα καλλιεργούσαν. Η φυλή (ράτσα), οι συνθήκες διαβίωσης και ο τρόπος διατροφής του ζώου επηρεάζουν τόσο τη σύσταση του κρέατος όσο και τα άλλα ζωικά προϊόντα (γάλα, αυγά κλπ) που διατίθενται στην κατανάλωση χωρίς επεξεργασία. Η φυλή (ράτσα), οι συνθήκες διαβίωσης και ο τρόπος διατροφής του ζώου επηρεάζουν τόσο τη σύσταση του κρέατος όσο και τα άλλα ζωικά προϊόντα (γάλα, αυγά κλπ) που διατίθενται στην κατανάλωση χωρίς επεξεργασία.

13 Στα δευτερεύοντα τυποποιημένα τρόφιμα ή μαγειρεμένα τρόφιμα η διαφοροποίηση της σύστασης μπορεί να οφείλεται σε πολλούς παράγοντες : Στα δευτερεύοντα τυποποιημένα τρόφιμα ή μαγειρεμένα τρόφιμα η διαφοροποίηση της σύστασης μπορεί να οφείλεται σε πολλούς παράγοντες : Η ποικιλία του είδους και της αναλογίας των πρώτων υλών που ρυθμίζονται από τον παρασκευαστή με σκοπό τη βελτίωση της ποιότητας και παράλληλα τη συμπίεση του κόστους παραγωγής, μπορεί να αλλάξει σημαντικά τη σύσταση του τελικού προϊόντος σε σχέση με τη σύσταση του ίδιου τροφίμου που παράγεται από άλλο παρασκευαστή. Η ποικιλία του είδους και της αναλογίας των πρώτων υλών που ρυθμίζονται από τον παρασκευαστή με σκοπό τη βελτίωση της ποιότητας και παράλληλα τη συμπίεση του κόστους παραγωγής, μπορεί να αλλάξει σημαντικά τη σύσταση του τελικού προϊόντος σε σχέση με τη σύσταση του ίδιου τροφίμου που παράγεται από άλλο παρασκευαστή. Η παρασκευή «νέων τροφίμων» που πρωτοκυκλοφορούν στην κατανάλωση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η κυκλοφορία των διαφόρων τροφίμων χαμηλής θερμιδικής αξίας «lights» έχουν γίνουν μόδα χωρίς να πληρούν πάντα τους όρους υγιεινής διατροφής, εφ’ όσον σε αρκετά από αυτά χρησιμοποιούνται αρκετά πρόσθετα (βελτιωτικά, χρωστικές, γαλακτωματοποιητές, αρωματικές ύλες) για να βελτιώσουν τις οργανοληπτικές ιδιότητές τους που προκαλεί η μείωση της περιεκτικότητας σε πρωτεΐνες, λίπη και υδατάνθρακες. Η παρασκευή «νέων τροφίμων» που πρωτοκυκλοφορούν στην κατανάλωση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η κυκλοφορία των διαφόρων τροφίμων χαμηλής θερμιδικής αξίας «lights» έχουν γίνουν μόδα χωρίς να πληρούν πάντα τους όρους υγιεινής διατροφής, εφ’ όσον σε αρκετά από αυτά χρησιμοποιούνται αρκετά πρόσθετα (βελτιωτικά, χρωστικές, γαλακτωματοποιητές, αρωματικές ύλες) για να βελτιώσουν τις οργανοληπτικές ιδιότητές τους που προκαλεί η μείωση της περιεκτικότητας σε πρωτεΐνες, λίπη και υδατάνθρακες. Η κυκλοφορία ή το μαγείρεμα παραδοσιακών τροφίμων άλλων χωρών (τσίλι, πίτσα κλπ) και η ενδεχόμενη προσαρμογή τους στις διαιτητικές συνήθειες του πληθυσμού μπορεί να επιφέρει μεταβολή στη σύσταση τους. Η κυκλοφορία ή το μαγείρεμα παραδοσιακών τροφίμων άλλων χωρών (τσίλι, πίτσα κλπ) και η ενδεχόμενη προσαρμογή τους στις διαιτητικές συνήθειες του πληθυσμού μπορεί να επιφέρει μεταβολή στη σύσταση τους. Ο τρόπος μαγειρέματος στο σπίτι (ανοιχτή κατσαρόλα ή χύτρα ταχύτητας, ψητά, βραστά, τηγανιτά κλπ) και η ποικιλία των πρώτων υλών μπορούν να μεταβάλουν σε μικρή η σε μεγάλη έκταση τη σύσταση του τροφίμου. Ο τρόπος μαγειρέματος στο σπίτι (ανοιχτή κατσαρόλα ή χύτρα ταχύτητας, ψητά, βραστά, τηγανιτά κλπ) και η ποικιλία των πρώτων υλών μπορούν να μεταβάλουν σε μικρή η σε μεγάλη έκταση τη σύσταση του τροφίμου.


Κατέβασμα ppt "Ισοζύγιο Ενέργειας Και Έλεγχος Βάρους Energy Balance & Weight Control."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google