Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Ενότητα: Φασματοφωτομετρία Υπεριώδους-Ορατού, UV-Vis Διδάσκοντες: Σογομών Μπογοσιάν, Καθηγητής Αλέξανδρος Κατσαούνης, Επίκουρος Καθηγητής Δ. Σωτηροπούλου,

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "Ενότητα: Φασματοφωτομετρία Υπεριώδους-Ορατού, UV-Vis Διδάσκοντες: Σογομών Μπογοσιάν, Καθηγητής Αλέξανδρος Κατσαούνης, Επίκουρος Καθηγητής Δ. Σωτηροπούλου,"— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 Ενότητα: Φασματοφωτομετρία Υπεριώδους-Ορατού, UV-Vis Διδάσκοντες: Σογομών Μπογοσιάν, Καθηγητής Αλέξανδρος Κατσαούνης, Επίκουρος Καθηγητής Δ. Σωτηροπούλου, Εργαστηριακό Διδακτικό Προσωπικό Τμήμα: Χημικών Μηχανικών

2 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Αναφορά, Απαγόρευση Εμπορικής Χρήσης και Διανομή.

3 Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο Πανεπιστήμιο Πατρών» έχει χρηματοδοτήσει μόνο τη αναδιαμόρφωση του εκπαιδευτικού υλικού. Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και από εθνικούς πόρους.

4 ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΑ ΥΠΕΡΙΩΔΟΥΣ-ΟΡΑΤΟΥ UV-Vis

5 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Κατά τη διάρκεια του δεύτερου παγκόσμιου πολέμου η κυβέρνηση των ΗΠΑ επιθυμούσε οι στρατιώτες της να τρέφονται σωστά. Όμως οι επιστήμονες δεν γνώριζαν τι βιταμίνες περιείχαν οι τροφές και ακόμη λιγότερο σε τι ποσότητα. Η κυβέρνηση χρειαζόταν μια γρήγορη και αποτελεσματική μέθοδο για τον προσδιορισμό των βιταμινών στις τροφές. Η νέα τεχνική της φασματοσκοπίας UV υποσχόταν πολλά, αλλά οι συσκευές UV ήταν ακριβές και «χειροποίητες». Το 1941 κατασκευάστηκε το Beckman DU φασματοφωτόμετρο UV-Vis και ο προσδιορισμός των βιταμινών στις τροφές από μια επίπονη διαδικασία μετατράπηκε στη γρήγορη και εύκολη λήψη ενός φάσματος.

6 ΘΕΩΡΙΑ ΒΑΣΙΚΗ ΑΡΧΗ Η ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΊΑ UV-Vis στηρίζεται στην αλληλεπίδραση της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας-ύλης. Ειδικότερα, η απορρόφηση ακτινοβολίας από ένα δείγμα μπορεί να οδηγήσει σε ποσοτική ανάλυση του δείγματος.Μια δέσμη της ακτινοβολίας κατευθύνεται στο δείγμα και μετρείται η ένταση της εξερχόμενης δέσμης. Για να έχουμε απορρόφηση, τα φωτόνια που προσκρούουν στο δείγμα πρέπει να έχουν ενέργεια ίση με αυτή που χρειάζεται για να προκληθεί μια κβαντισμένη ενεργειακή μεταβολή. Το κλάσμα της ενέργειας της ακτινοβολίας που απορροφάται εξαρτάται από την πιθανότητα της ενεργειακής μεταβολής. Η απορρόφηση προκαλεί ελάττωση της έντασης της ακτινοβολίας, η οποία σχετίζεται με την συγκέντρωση της ουσίας που απορροφά.

7 ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΚΑΙ ΜΟΡΙΑ Ενεργειακές στάθμες ατόμου Ενεργειακές στάθμες μορίου Κάθε απορρόφηση αντιστοιχεί σε ενεργειακή μεταφορά από φωτόνια ορισμένης ενέργειας, δηλ. ακτινοβολία ορισμένου μήκους κύματος.

8 ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΦΑΣΜΑ

9 ΦΑΣΜΑ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ Ένα φάσμα απορρόφησης είναι η γραφική παράσταση της απορροφώμενης ενέργειας σε συνάρτηση με το μήκος κύματος της ακτινοβολίας.

10 ΠΟΣΟΤΙΚΟΙ ΝΟΜΟΙ Σχέση Beer-Lambert Αν I o είναι η ένταση της προσπίπτουσας ακτινοβολίας και I f της εξερχόμενης ακτινοβολίας,, l το πάχος του δείγματος και c η συγκέντρωση ισχύει: I f = I o exp(-αcl) όπου α ο συντελεστής απορρόφησης που εξαρτάται από το μελετούμενο μόριο και τη συχνότητα του φωτός. IoIo IfIf Δείγμα

11 Σε λογαριθμική μορφή έχουμε log I f /I o = -ε c l όπου ε είναι ο μοριακός συντελεστής απορρόφησης και συνδέεται με το α με τη σχέση ε = α/2.303 Το γινόμενο ε c l ονομάζεται απορρόφηση Α (absorbance) Α=ε c l Ο λόγος I f /I o ονομάζεται διαπερατότητα Τ (transmittance) T= I f /I o Όπως προκύπτει Α = -logT = ε c l

12 το ε εξαρτάται από το μόριο που απορροφά και από τη συχνότητα Από την παραπάνω σχέση γίνεται φανερό ότι ο προσδιορισμός της απορρόφησης ή της διαπερατότητας μας δίνει τη συγκέντρωση του διαλύματος. Τα σύγχρονα όργανα είναι βαθμολογημένα με απ’ ευθείας ένδειξη της απορρόφησης ή της διαπερατότητας.

13 Σχέση μεταξύ απορρόφησης, διαπερατότητας και συγκέντρωσης σ’ ένα μήκος κύματος Τυπικό φάσμα απορρόφησης

14 ΑΛΛΗΛΟΕΠΙΚΑΛΥΨΗ ΚΟΡΥΦΩΝ Πολλές φορές το φάσμα απορρόφησης παρουσιάζει δύο κορυφές που αλληλοκαλύπτονται, είτε επειδή μία ουσία απορροφά σε δύο κοντινά μήκη κύματος, είτε επειδή το διάλυμα περιέχει δύο ουσίες. Στην περίπτωση αυτή χρησιμοποιείται η διαδικασία της ανάλυσης κορυφών κατά Gauss.

15 Ο καλύτερος τρόπος για να προσδιορισθεί η απορρόφηση ενός μορίου για μια συγκεκριμένη κορυφή είναι να χρησιμοποιήσει την ποσότητα ε max, η οποία εκφράζει το μοριακό συντελεστή απορρόφησης στο μήκος κύματος της μέγιστης απορρόφησης. Τότε ισχύει Α max = ε max c l

16 ΑΠΟΛΥΤΗ ΕΝΤΑΣΗ ΜΙΑΣ ΚΟΡΥΦΗΣ Επειδή οι περισσότερες κορυφές στα φάσματα απορρόφησης είναι πλατειές, για μια πλήρη εικόνα της συμπεριφοράς του μορίου απαιτείται ένα διάγραμμα του μοριακού συντελεστή απορρόφησης ε ως προς το μήκος κύματος. Η απόλυτη ένταση μιας κορυφής δίνεται από το εμβαδόν της επιφάνειας κάτω από την κορυφή που απεικονίζεται σ’ ένα διάγραμμα του ε ως προς ν. Η απόλυτη ένταση μιας κορυφής δίνεται από τη σχέση Ι =  ε dv Η απόλυτη ένταση συνδέεται με την πιθανότητα να γίνει η συγκεκριμένη μετάπτωση. ΙΡ

17 ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ Τα ουσιώδη εξαρτήματα ενός φασματοφωτόμετρου είναι: 1.Μια σταθερή πηγή ακτινοβολίας 2.Ένα σύστημα φακών, καθρεπτών και σχισμών που ορίζουν τη δέσμη 3.Ένας μονοχρωμάτορας για την ανάλυση της ακτινοβολίας σε επί μέρους μήκη κύματος 4.Μια διαφανής κυψελίδα για το δείγμα 5.Ένας ανιχνευτής ακτινοβολίας μ’ ένα σύστημα μέτρησης

18 Πηγή Μονοχρωμάτορας Κυψελίδα απορρόφησης ΑνιχνευτήςΚαταγραφέας ΣΧΗΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΤΑΞΗ ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΟΥ

19 Στη συγκεκριμένη άσκηση χρησιμοποιείται φασματοφωτόμετρο Hitachi 220s, διπλής δέσμης. Το όργανο χρησιμοποιεί σαν φωτεινή πηγή λάμπα βολφραμίου για την ορατή περιοχή ( nm) και λάμπα δευτερίου για την περιοχή του υπεριώδους ( nm). ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΟ HITACHI 220

20 ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ 1.Ρύθμιση στο Φασματοφωτόμετρο των διαφόρων παραμέτρων για τη λήψη φασμάτων. 2.Λήψη φασμάτων απορρόφησης στην περιοχή του υπεριώδους για τρία διαλύματα ακετόνης- νερού γνωστής συγκέντρωσης. 3.Λήψη φασμάτων απορρόφησης απορρόφησης ακετόνης- νερού άγνωστης συγκέντρωσης.

21 ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ 1.Υπολογισμός της ενέργειας μετάπτωσης, για τα διαλύματα γνωστής συγκέντρωσης. 2.Υπολογισμός του μοριακού συντελεστή απορρόφησης, στη θέση μέγιστης απορρόφησης, ε max, για τα διαλύματα γνωστής συγκέντρωσης. 3.Υπολογισμός της συγκέντρωσης των άγνωστων διαλυμάτων. 4.Κατασκευή της γραφικής παράστασης ε-ν, όπου ν ο κυματαριθμός σε cm -1, για ένα διάλυμα. 5.Υπολογισμός της απόλυτης έντασης I, από το παραπάνω διάλυμα. 6.Υπολογισμός της δύναμης ταλαντωτή.

22 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ R. Pescok, D. Shiels, T. Cairns and I.Mc. William in “Σύγχρονες Μέθοδοι στην Χημική Ανάλυση» (απόδοση στα Ελληνικά από Σ. Βολιώτη), εκδ. Γ.Α. Πνευματικός, Αθήνα 1980, κεφ.9. Κ. Τσιτσιλιάνης, «Σημειώσεις Εργαστηρίου Φυσικοχημείας και Υλικών ΙΙ», Πάτρα 1990.

23 ΤΕΛΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ


Κατέβασμα ppt "Ενότητα: Φασματοφωτομετρία Υπεριώδους-Ορατού, UV-Vis Διδάσκοντες: Σογομών Μπογοσιάν, Καθηγητής Αλέξανδρος Κατσαούνης, Επίκουρος Καθηγητής Δ. Σωτηροπούλου,"

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google