Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Η παρουσίαση φορτώνεται. Παρακαλείστε να περιμένετε

Ερευνητική εργασία ( Project ) Ομάδα 3η Μέλη ● Χατίνογλου Χρυσόστομος ● Παπαχρήστου Παρασκευάς ● Σανταβή Ελένη ● Ταξόπουλος Χρήστος ● Αθανασίου Σμαράγδα.

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Παρουσίαση με θέμα: "Ερευνητική εργασία ( Project ) Ομάδα 3η Μέλη ● Χατίνογλου Χρυσόστομος ● Παπαχρήστου Παρασκευάς ● Σανταβή Ελένη ● Ταξόπουλος Χρήστος ● Αθανασίου Σμαράγδα."— Μεταγράφημα παρουσίασης:

1 Ερευνητική εργασία ( Project ) Ομάδα 3η Μέλη ● Χατίνογλου Χρυσόστομος ● Παπαχρήστου Παρασκευάς ● Σανταβή Ελένη ● Ταξόπουλος Χρήστος ● Αθανασίου Σμαράγδα

2 Βασικές κατηγορίες ουσιών που λαμβάνουμε από τις τροφές ● Πρωτεΐνες ● Υδατάνθρακες ● Βιταμίνες ● Μεταλλικά άλατα ● Λίπη

3 Πρωτεΐνες Τι είναι οι πρωτεΐνες; Η ονομασία πρωτεΐνες προέρχεται από το ρήμα "πρωτεύω" και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεΐνες για την υγεία του ανθρωπίνου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών Αγώνων στην αρχαία Ελλάδα, η κατανάλωση κρέατος εθεωρείτο μοναδική για την απόκτηση δύναμης, σθένους και υψηλού αγωνιστικού φρονήματος. Οι πρωτεΐνες είναι ενώσεις που αποτελούνται από άνθρακα, υδρογόνο, οξυγόνο και άζωτο. Οι πρωτεΐνες διαφέρουν ως προς τη χημική τους σύσταση από τα λιπίδια και τους υδατάνθρακες γιατί περιέχουν άζωτο περίπου το 16% του βάρους τους, καθώς και άλλα στοιχεία όπως το θείο, ο φωσφόρος και ο σίδηρος. Είναι μεγάλα μόρια, τα οποία όταν διασπώνται στο έντερο, δίνουν μικρότερες ενώσεις που ονομάζονται αμινοξέα. Υπάρχουν τουλάχιστον οκτώ από τα είκοσι αμινοξέα που δεν μπορεί να συνθέσει μόνος του ο οργανισμός μας. Οι βασικές δομικές μονάδες των πρωτεϊνών είναι τα αμινοξέα. Χημικά οι πρωτεΐνες διακρίνονται σε απλές, σύνθετες και πρωτεϊνικά παράγωγα. Ανάλογα με τη σύνθεση και την περιεκτικότητά τους ή όχι στα βασικά αμινοξέα, διακρίνονται σε πλήρεις, ημιπλήρεις κι ατελείς. Οι πρωτεΐνες που περιέχουν όλα τα αμινοξέα ονομάζονται πλήρεις (υψηλότερης ποιότητας) κι αυτές που δεν περιέχουν όλα ή κάποια από τα οχτώ βασικά αμινοξέα ονομάζονται ατελείς (χαμηλότερης ποιότητας) πρωτεΐνες. Οι ατελείς πρωτεΐνες διακρίνονται σε μερικώς ατελείς (ημιτελείς) και πλήρως ατελείς ή απλώς ατελείς.

4 Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; Οι πρωτεΐνες χρησιμοποιούνται από τον οργανισμό για πολλές λειτουργίες του. Οι πρωτεΐνες είναι βασικές ουσίες που χρειάζεται το σώμα για την ανάπτυξη και την αποκατάσταση των κατεστραμμένων κυττάρων. Χρειάζονται επίσης στην πέψη και βοηθούν στην παραγωγή αντισωμάτων που καταπολεμούν τις λοιμώξεις. Οι πρωτεΐνες είναι συστατικά όλων των κυττάρων, σχηματίζουν τα συσταλτά στοιχεία όλων των μυών και τα ένζυμα που είναι απαραίτητα για την απελευθέρωση ενέργειας και τη διατήρηση της ζωής, παίρνουν μέρος στη σύνθεση των ορμονών και έχουν ρόλο. Οι πρωτεΐνες χρησιμεύουν για την κατασκευή διαφόρων μερών και οργάνων του σώματος ξεκινώντας από τα κύτταρα και τις μεμβράνες του. Παραδείγματα πρωτεϊνών είναι το κολλαγόνο και η ελαστίνη που βρίσκονται στα κόκκαλα, τους τένοντες και τα τοιχώματα μεγάλων αγγείων. Επίσης, η κερατίνη είναι μια πρωτεΐνη που βρίσκεται στις τρίχες και τα νύχια. Εκτελούν διάφορες λειτουργίες σημαντικές για τον οργανισμό, όπως η γνωστή μας αιμοσφαιρίνη που μεταφέρει οξυγόνο, χρησιμεύουν σαν αντισώματα στις διάφορες ασθένειες. Επίσης ρυθμίζουν σε μικρές ποσότητες λειτουργίες του οργανισμού (π.χ. η ινσουλίνη τον μεταβολισμό των σακχάρων), βοηθούν την εκτέλεση μυϊκών εργασιών (μυοσίνη, ακτίνη) και έχουν αποθηκευτικό ρόλο (π.χ. η καζείνη του γάλακτος αποθηκεύει φωσφόρο και ασβέστιο).

5 Ποιες είναι οι πηγές φυσικής πρωτεΐνης; Τα μη απαραίτητα αμινοξέα μπορούν να συντεθούν στον οργανισμό, ενώ τα απαραίτητα δεν συντίθενται και πρέπει να λαμβάνονται με την τροφή καθημερινά. Οι ανάγκες σε λίπη μπορούν να καλυφθούν από υδατάνθρακες και πρωτεΐνες, κατά ένα μεγάλο ποσοστό και οι ανάγκες σε υδατάνθρακες μπορούν να καλυφθούν από λίπη και πρωτεΐνες. Όμως οι ανάγκες σε πρωτεΐνες μπορούν να καλυφθούν μόνο από πρωτεΐνες. Ο ανθρώπινος οργανισμός προμηθεύεται τις πρωτεΐνες που του είναι απαραίτητες μέσω της τροφής του. Για να ληφθούν όλα τα απαραίτητα αμινοξέα θα πρέπει να καταναλώνουμε ποικιλία φυτικών και ζωικών τροφών, γιατί κάθε τροφική πηγή έχει διαφορετική ποιότητα και ποσότητα αμινοξέων. Ανάλογα με την προέλευσή τους χωρίζονται σε φυτικής προέλευσης και ζωικής προέλευσης. Σε μία ισοζυγισμένη δίαιτα οι πρωτεΐνες πρέπει να καλύπτουν το 15-19% της ολικής θερμιδικής ημερήσιας πρόσληψης, ενώ σε επιλεγμένες καταστάσεις μπορεί να φτάσει το 20%. 1gr πρωτεϊνών όταν καίγεται, αποδίδει 4,1 kcal. Πλήρεις πρωτεΐνες θεωρούνται οι ζωικές πρωτεΐνες γιατί περιέχουν και τα οκτώ απαραίτητα αμινοξέα και μερικές φυτικές (σόγια, δημητριακά). Οι φυτικές πρωτεΐνες θεωρούνται ατελείς γιατί δεν περιέχουν και τα οκτώ απαραίτητα αμινοξέα. Σημαντικό είναι ότι μίγματα ορισμένων φυτικών πρωτεϊνών δίνουν πρωτεΐνες ισάξιες με τις ζωικές. Οι ζωικές πρωτεΐνες έχουν υψηλή βιολογική αξία, αλλά και υψηλή περιεκτικότητα σε λίπος. Οι καλύτερες πηγές διατροφικής πρωτεΐνης είναι το άπαχο κρέας, το κοτόπουλο χωρίς το δέρμα του, το ψάρι, τα άπαχα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα ασπράδια των αυγών και συνδυασμοί από φυτικές πρωτεΐνες.

6 ΠΛΗΡΕΙΣ ΠΡΩΤΕΙΝΕΣ: Αυγό, αλλαντικά, αρνί, βοδινό, γαλοπούλα, κοτόπουλο, μοσχάρι, σόγια, συκώτι, χοιρινό, ψάρι. ΑΤΕΛΕΙΣ ΠΡΩΤΕΙΝΕΣ: Αρακάς, δημητριακά, ζυμαρικά, κουάκερ, μακαρόνια, ξηροί καρποί, όσπρια, σιτάρι, τραχανάς, φυστικοβούτυρο, ρύζι. ΠΛΗΡΕΙΣ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΙ: Αρακάς κρέας, ζυμαρικά τυρί, κουάκερ γάλα, μακαρόνια τριμ. τυρί, ξηροί καρποί γιαούρτι, όσπρια γιαούρτι, όσπρια κρέας, όσπρια μαύρο ψωμί, όσπρια τυρί, ρύζι αρακάς, τραχανάς χοιρινό. Ποια είναι η κατάλληλη ημερήσια πρόσληψη πρωτεΐνης; Από τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας προτείνεται η πρόσληψη 0,85 gr πρωτεΐνης για κάθε κιλό σωματικού βάρους ανά ημέρα. Αυτή η ποσότητα φαίνεται να δίνει καλά αποτελέσματα σε άτομα που κάνουν καθιστική ζωή και δεν βρίσκονται σε περίοδο ανάπτυξης. Η ποσότητα αυτή διαφέρει στις διάφορες φάσεις ανάπτυξης του ατόμου. Η ημερήσια πρόσληψη πρωτεΐνης εξαρτάται από πολλούς και διαφόρους παράγοντες: Πρέπει να γνωρίζουμε εάν η ημερήσια πρόσληψη πρωτεΐνης προτείνεται σε άτομα που απλώς θέλουν να διατηρήσουν το σώμα τους ή εάν το άτομο βρίσκεται σε περίοδο σωματικής αύξησης. Η μυϊκή δραστηριότητα του ατόμου πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη, καθώς έχει διαπιστωθεί ότι άτομα που έχουν έντονη μυϊκή δραστηριότητα έχουν αυξημένες ανάγκες πρόσληψης πρωτεϊνών αλλά και αυξημένες ανάγκες για ημερήσια πρόσληψη θερμίδων και άλλων διατροφικών στοιχείων. Άτομα που βρίσκονται σε έντονο ψυχικό ή σωματικό στρες, έχουν αυξημένες ανάγκες σε πρωτεΐνες. Η αύξηση της θερμοκρασίας του περιβάλλοντος μπορεί να αυξήσει και τις ανάγκες για πρόσληψη πρωτεϊνών. Τέλος αυξημένες ανάγκες σε πρωτεΐνες έχουν τα άτομα που λαμβάνουν αναβολικά στεροειδή, γενικά φάρμακα ή ορμόνες, τα παιδιά, οι έφηβοι που ασκούνται, όσοι πάσχουν από το σύνδρομο της υπερπροπόνησης, και τέλος όσοι κάνουν δίαιτα αδυνατίσματος.

7 Υδατάνθρακες Τι είναι οι υδατάνθρακες: Οι υδατάνθρακες είναι τα νομίσματα ενέργειας του σώματός μας. Τα περισσότερα τρόφιμα που τρώμε καθημερινά αποτελούνται από υδατάνθρακες. Ο οργανισμός μας, σπα τους υδατάνθρακες σε μικρότερα κομμάτια, τη γλυκόζη, τα οποία καίει για να πάρουμε την ενέργεια που χρειαζόμαστε όλη μέρα για να ζήσουμε. Γιατί χρειαζόμαστε τους υδατάνθρακες: Οι υδατάνθρακες είναι η βασική πηγή ενέργειας του Εγκεφάλου μας και του νευρικού μας συστήματος. Προσφέρουν την ενέργεια που χρειαζόμαστε για να κινηθούμε, να σκεφτούμε και να γίνουν όλες οι απαραίτητες λειτουργίες του σώματός μας. Ποιοι είναι οι υδατάνθρακες: Υπάρχουν δύο κύριες κατηγορίες υδατανθράκων: οι απλοί υδατάνθρακες και οι σύνθετοι. Απλοί υδατάνθρακες Οι απλοί υδατάνθρακες λέγονται αλλιώς και σάκχαρα. Τους βρίσκουμε στη ζάχαρη και σε όλα τα τρόφιμα που φτιάχνονται από αυτή όπως οι καραμέλες, τα γλυκά, οι σοκολάτες και τα παγωτά. Οι απλοί υδατάνθρακες, ωστόσο, βρίσκονται και σε πιο θρεπτικά τρόφιμα όπως τα φρούτα και το γάλα. Τα σάκχαρα δίνουν τη γλυκιά γεύση στα τρόφιμα και για αυτό έχουμε την τάση να μας αρέσουν περισσότερο. Είναι προτιμότερο να τρώμε σάκχαρα από φρούτα, λαχανικά και γάλα, αλλά γιατί;! Τα τρόφιμα αυτά εκτός από σάκχαρα είναι γεμάτα από τόσα άλλα θρεπτικά συστατικά όπως βιταμίνες που μας κάνουν να νιώθουμε πιο ζωντανοί και ευδιάθετοι, φυτικές ίνες και ασβέστιο, που βοηθά να αποκτάμε γερά οστά και εντυπωσιακό ανάστημα. Σύνθετοι Υδατάνθρακες Ο πιο γνωστός σύνθετος υδατάνθρακας είναι το άμυλο. Το άμυλο το βρίσκουμε στα δημητριακά όπως το ψωμί, τα κράκερς, τα παξιμάδια, τα όσπρια, τα μακαρόνια, το ρύζι, η πατάτα, το καλαμπόκι ο αρακάς, τα φασολάκια. Τα τρόφιμα που παίρνουμε από τη φύση και περιέχουν άμυλο είναι πλούσια και σε άλλα συστατικά όπως βιταμίνες και μέταλλα. Σήμερα, υπάρχουν συσκευασμένα τρόφιμα που περιέχουν επεξεργασμένο άμυλο, Το επεξεργασμένο άμυλο είναι άμυλο που του έχουμε αφαιρέσει θρεπτικά συστατικά όπως οι φυτικές ίνες. Οι φυτικές ίνες όμως μας κάνουν να αισθανόμαστε χορτάτοι. Όταν τις αφαιρέσουμε από ένα τρόφιμο τότε για χορτάσουμε από αυτό πρέπει να φάμε πολύ μεγαλύτερη ποσότητα.

8 ● Τροφές υψηλές σε υδατάνθρακες (καλό είναι να καταναλώνονται με μέτρο) Σιτηρά – δημητριακά: Ρύζι, αλεύρι, βρώμη, κριθάρι, σίκαλη και ότι παράγεται από αυτά (ψωμί, ζυμαρικά, αλεύρι, δημητριακά για πρωινό κλπ.) Όλα τα φρούτα: Μήλα, μπανάνες, εσπεριδοειδή, ροδάκινα, καρπούζια, πεπόνια κλπ. Αμυλούχα λαχανικά: Πατάτες, καλαμπόκια Όσπρια: Φασόλια, ρεβιθιά, φακές, μπιζέλια, φάβα, σόγια Προϊόντα γάλακτος: Τυριά, γάλα, γιαούρτι, παγωτό κλπ

9 Βιταμίνες Τι είναι οι βιταμίνες: Οι βιταμίνες είναι οργανικές ενώσεις που σε πολύ μικρές ποσότητες είναι απαραίτητες για την ανάπτυξη και την κανονική λειτουργία του οργανισμού. Κάποιες από αυτές τις θαυματουργές ουσίες συντίθενται από τον οργανισμού αλλά σε ανεπαρκής ποσότητες. Κάποιες άλλες όμως δεν μπορούν να συντεθούν από τον οργανισμό, για αυτό το λόγο πρέπει να λαμβάνονται με την τροφή. Για τις περισσότερες διαδικασίες του μεταβολισμού οι βιταμίνες αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο. Χωρίς την παρουσία τους θα ήταν αδύνατες πολλές βιοχημικές αντιδράσεις του ανθρώπινου οργανισμού ή κάποιες θα γίνονταν πολύ αργά και ακανόνιστα. Οι βιταμίνες είναι αναγκαίες για την αφομοίωση των πρωτεϊνών, των υδατανθράκων και των λιπών. Είναι υπεύθυνες για την σύνθεση των ορμονών και των ενζύμων. Ενισχύουν το αμυντικό σύστημα του οργανισμού, ρυθμίζουν την ανάπτυξη, και τέλος σημαντικός είναι ο ρόλος τους στην καλή λειτουργία του νευρικού συστήματος. Πόσες βιταμίνες υπάρχουν και πως ονομάζονται: Σήμερα είναι γνωστές 16 βιταμίνες κάθε μια από τις οποίες έχει διαφορετική χημική δομή και εκτελεί διαφορετική εργασία στον οργανισμού. Οι βιταμίνες διακρίνονται σε λιποδιαλυτές οι οποίες διαλύονται στο λίπος και στις υδατοδιαλυτές που διαλύονται στο νερό. Από χημική άποψη οι λιποδιαλυτές βιταμίνες περιέχουν άνθρακα, υδρογόνο και οξυγόνο. Ενώ οι υδατοδιαλυτές περιέχουν και άζωτο. Λιποδιαλυτές είναι οι βιταμίνες A, D, E και K. Έχουν την τάση να αποθηκεύονται στους ιστούς και ιδιαίτερα στο ήπαρ σε αντίθεση με τις υδατοδιαλυτές. Βραχυπρόθεσμη έλλειψη τους από τον οργανισμό μπορεί να αναπληρωθεί από την χρήση αυτών των αποθεμάτων. Η υπερδοσολογία όμως έχει ως αποτέλεσμα την υπερβολική συγκέντρωση, με πολύ δυσάρεστες επιπτώσεις στην υγεία. Υδατοδιαλυτές είναι οι βιταμίνες B1, B2, B5 (παντοθεικό οξύ), B6, Β9 (φολικό οξύ), B12, C, H (βιοτίνη), χολίνη, ινοσιτόλη και το παρα-αμινοβενζοικό οξύ (PABA). Τυχόν πλεονάζουσα ποσότητα δεν αποθηκεύεται στο οργανισμού, αλλά αποβάλλεται με τον ιδρώτα και τα ούρα. Εξαίρεση αυτού αποτελεί η βιταμίνης Β12. Παρόλα αυτά η υπερβολική δοσολογία τους μπορεί να οδηγήσει σε ανεπιθύμητες παρενέργειες τον οργανισμού.

10 Μεταλλικά 'Αλατα Τα μεταλλικά άλατα είναι φυσικές, μονοοργανικές ξεχωριστές ουσίες που έχουν μια συγκεκριμένη χημική σύνθεση και χαρακτηριστική κρυσταλλώδη δομή, χρώμα και σκληρότητα. Όπως και οι βιταμίνες είναι ουσιώδη για την υγεία και ανάπτυξη και εκτελούν δυο λειτουργίες στο σώμα: τα μεταλλικά άλατα συντελούν στην κατασκευή (οστά και μαλακούς ιστούς) και ρυθμίζουν το καρδιαγγειακό σύστημα, την εσωτερική πίεση των υγρών του σώματος, νευρικά αντανακλαστικά και την μετάδοση του οξυγόνου. Το σώμα απαιτεί κάποια μεταλλικά άλατα σε σχετικά μεγάλες ποσότητες, αυτές οι μεγαλοποσότητες είναι ασβέστιο, φώσφορος, χλωριούχο νάτριο, ποτάσιο, μαγνήσιο και θείο. Άλλα καλούνται ιχνοστοιχεία επειδή χρησιμοποιούνται μόνο σε ελάχιστες ποσότητες: σίδηρος, μαγγάνιο, χαλκός, ιώδιο, ψευδάργυρος, κοβάλτιο, φθόριο και σελήνιο. Επιπλέον, άλλα μεταλλικά άλατα είναι καταστρεπτικά: μόλυβδος, μερκούριο και κάδμιο.

11 Ασβέστιο Το ασβέστιο είναι το μεταλλικό άλας που υπερισχύει στο σώμα, στην πραγματικότητα τα οστά και τα δόντια από κοινού περιέχουν ασβέστιο. Ρυθμίζει ορισμένες διαδικασίες του σώματος – κανονική λειτουργία των νεύρων, μυϊκό τόνο και πηκτικότητα του αίματος. Καλές πηγές ασβεστίου είναι το γάλα και τα προϊόντα του γάλακτος, τα πράσινα λαχανικά, τα εσπεριδοειδή και τα ξερά φασόλια και μπιζέλια. Φώσφορος Ο φώσφορος συνυπάρχει με το ασβέστιο στα κόκαλα και στα δόντια, αλλά, επίσης, υπάρχει και στους περισσότερους ιστούς του σώματος. Ο φώσφορος υπάρχει σε τόσες πολλές τροφές, ώστε μια ανεπάρκειά του είναι σπάνια, τον βρίσκουμε περισσότερο στο κρέας, τα πουλερικά, τα ψάρια, τα αυγά, και σε τροφές ολικής αλέσεως. Χλωριούχο Νάτριο Το νάτριο και το χλώριο συνθέτουν το χλωριούχο νάτριο του οποίου όμως το κάθε στοιχείο λειτουργεί ξεχωριστά. Το νάτριο διατηρεί την φυσική ισορροπία νερού μέσα και έξω από τα κύτταρα και βρίσκεται στο πλάσμα του αίματος και στα υγρά έξω από τα κύτταρα. Τροφές πλούσιες σε νάτριο είναι το κρέας, ψάρι, πουλερικά, αυγά, γάλα, μπέικον, ζαμπόν, ψωμί, και κράκερς. Το χλώριο, συστατικό του υδροχλωρικού οξέος το οποίο είναι βασικό για το πεπτικό σύστημα συγκεντρώνεται στα υγρά του στομάχου. Οι άνθρωποι που ιδρώνουν πρέπει να προσθέτουν αλάτι στις τροφές τους, αλλά γενικά οι περισσότεροι άνθρωποι τρώνε πάρα πολύ αλάτι εξαιτίας της μεγάλης κατανάλωσης επεξεργασμένων τροφών και του αλατιού που υπάρχει για συμπλήρωμα στο τραπέζι. Υπερβολικό αλάτι αυξάνει την κατακράτηση νερού από το σώμα (οίδημα) και συνδέεται με αυξημένη πίεση αίματος, ασθένεια νεφρού, κίρρωση του ήπατος και καρδιακή συμφόρηση. Κάλιο Το κάλιο βρίσκεται κυρίως στο υγρό των κυττάρων, ρυθμίζει την ισορροπία και τον όγκο των υγρών του σώματος σε συνδυασμό με το νάτριο. Οι περισσότερες, τροφές τόσο φυτικές όσο και ζωικές είναι πλούσιες σε κάλιο, έτσι η ανεπάρκεια του είναι κάτι το σπάνιο μολονότι εμφανίζεται σε συνδυασμό με παρατεταμένη διάρροια, χρήση διουρητικών (φαρμάκων που αποβάλλουν νερό από το σώμα( ή μια δίαιτα χωρίς πρωτεΐνες.

12 Μαγνήσιο Το μαγνήσιο περιέχεται κυρίως στα οστά μολονότι βρίσκεται σε όλους τους ιστούς του σώματος. Είναι ζωτικής σημασίας για τα ένζυμα που βοηθούν στη μετατροπή της τροφής σε ενέργεια. Οι ανεπάρκειες του μαγνησίου, συνήθως, συμβαίνουν στους μετεγχειρητικούς ασθενείς, αλκοολικούς και άλλους που δεν έχουν καλά ισορροπημένα διαιτολόγια. Τροφές πλούσιες σε μαγνήσιο είναι οι μπανάνες, τα δημητριακά ολικής αλέσεως, τα φουντούκια, τα φιστίκια, το φιστικοβούτυρο και τα περισσότερα σκούρα λαχανικά. Θείον Το θείον βρίσκεται σε όλους τους ιστούς, είναι μέρος ορισμένων σημαντικών αμινοξέων και των βιταμινών θειαμίνης και βιοτίνης. Ακόμη, δεν έχει γίνει κατανοητό πως λειτουργεί στο σώμα. Τα περισσότερα ιχνοστοιχεία στηρίζονται σε οργανικές συνθέσεις για μεταφορά, αποθήκευση και λειτουργία. Σίδηρος Ο σίδηρος είναι φανερός παντού στο σώμα, κυρίως στο αίμα, συκώτι, σπλήνα και μυελό των οστών. Είναι απαραίτητο στοιχείο των συνθέσεων που είναι αναγκαίες για την μεταφορά οξυγόνου στα κύτταρα και την ρύθμιση της χρήσης του εκεί. Οι ακόλουθες τροφές παρέχουν αξιοσημείωτες ποσότητες σιδήρου: συκώτι, προϊόντα κρέατος, κρόκοι αυγών, ψάρια, πράσινα λαχανικά, μπιζέλια, φασόλια, ξερά φρούτα, δημητριακά ολικής αλέσεως και τροφές που γίνονται από δημητριακά πλούσια σε σίδηρο. Μαγγάνιο Το μαγγάνιο είναι ουσιώδες για την κανονική κατασκευή των τενόντων και των οστών και είναι μέρος μερικών ενζύμων. Τροφές πλούσιες σε αυτό το μεταλλικό άλας είναι ο καφές, το τσάι, τα φουντούκια, μπιζέλια και φασόλια. Ανεπάρκεια του μαγγανίου σε ανθρώπους είναι άγνωστη.

13 Λίπη Τα λίπη είναι η πλέον συμπυκνωμένη πηγή ενέργειας σε σχέση με τα υπόλοιπα διατροφικά στοιχεία. Τα λίπη είναι μια σημαντική τροφική ομάδα, που αποτελείται από τα έλαια και από κάθε είδους λιπαρή ουσία. Ανάλογα με την προέλευσή τους διαιρούνται σε ζωικά και φυτικά λίπη, επίσης σε εμφανή, αυτά δηλαδή που διακρίνονται με γυμνό μάτι και αφανή τα οποία βρίσκονται διαλυμένα στις τροφές (στο γάλα, στον κρόκο του αυγού κλπ.). Τα λίπη αποτελούν σημαντική πηγή ενέργειας για τον οργανισμό, αφού η οξείδωση του λίπους αποδίδει στον οργανισμό 9 θερμίδες ανά γραμμάριο σε αντίθεση με τις πρωτεΐνες και τους υδατάνθρακες που αποδίδουν 4 θερμίδες ανά γραμμάριο. Για αυτό, υπάρχει και ο μηχανισμός αποθήκευσης λίπους στο σώμα μας, για να χρησιμοποιούνται όταν υπάρχει ανάγκη. Εξάλλου, τόσο οι υδατάνθρακες όσο και οι πρωτεΐνες μπορούν να μεταβολιστούν σε λίπη, όταν βρίσκονται σε περίσσεια. Αποθηκεύονται στη συνέχεια ως υποδόριο λίπος κάτω από το δέρμα, σε διάφορα μέρη του σώματος, όπως είναι η κοιλιά. Στη χώρα μας, έχουμε το προνόμιο να παράγουμε ελαιόλαδο άριστης ποιότητας, που είναι το πιο ενδεδειγμένο λίπος για την διατροφή μας. Τα λίπη, πρέπει να αποτελούν το 25-35% των καθημερινών ενεργειακών μας προσλήψεων. Τα λίπη μπορούμε να τα ταξινομήσουμε: Σε απλά λίπη (λιπαρά οξέα, μονογλυκερίδια, διγλυκερίδια, τριγλυκερίδια και εστέρες λιπαρών οξέων). Τα λίπη της διατροφής τα διακρίνουμε σε δύο κύριες ομάδες στα κορεσμένα λίπη και στα ακόρεστα λίπη. ● Σε σύνθετα λίπη, (φωσφολιπίδια, γλυκολιπίδια, λιποπρωτεΐνες). ● Παράγωγα λίπους (λιπαρά οξέα, γλυκερόλη, στερόλες, λιποδιαλυτές βιταμίνες). Τα υγρά λίπη περιέχουν μικρής αλυσίδας τριγλυκερίδια και είναι ακόρεστα λίπη. Τα στερεά λίπη αποτελούνται από κορεσμένα λιπαρά οξέα με εξαίρεση τα ψάρια που έχουν αρκετά ακόρεστα λιπαρά οξέα. Τα φυτικά λίπη είναι συνήθως ακόρεστα, με εξαίρεση το λάδι της καρύδας. Τέλος τα λίπη περιέχουν τις βιταμίνες Α, D, E και Κ που είναι απαραίτητες για τη σωστή λειτουργία του μεταβολισμού

14 Συσχέτιση της διατροφής με διάφορες ασθένειες. ● Παχυσαρκία ● Καρδιακά νοσήματα ● Καρκίνος ● Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου ● Ασθένειες από γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα ● Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (ΣΠΩ)

15 Παχυσαρκία Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην οποία η υπερβολική αποθήκευση λίπους μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες για την υγεία του ατόμου. Σύμφωνα με το ΔΜΣ (Δείκτη Μάζας Σώματος) ως παχύσαρκοι χαρακτηρίζονται τα άτομα με ΔΜΣ μεγαλύτερο από 30. Κατά μέσο όρο, οι παχύσαρκοι άνθρωποι έχουν μεγαλύτερη δαπάνη ενέργειας από λεπτότερους, λόγω της ενέργειας που απαιτείται για να διατηρηθεί μια αυξημένη μάζα σώματος. ● Ορμονικοί παράγοντες: Παρά την αρχική αισιοδοξία (με την ανακάλυψη της λεπτίνης που θεωρήθηκε ορμόνη «κλειδί» για την παχυσαρκία), πολύ σπάνια η παχυσαρκία οφείλεται σε έλλειψη λεπτίνης. Ενδιαφέρον έχει η σχέση των δύο ορμονών της λεπτίνης και της ινσουλίνης. Τόσο η λεπτίνη όσο και η ινσουλίνη αναστέλλουν την πρόσληψη της τροφής. Έχει προταθεί επίσης ότι η αυξημένη συγκέντρωση ινσουλίνης μπορεί να είναι η αρχική αιτία της παχυσαρκίας, καθώς έχει παρατηρηθεί ότι στους περισσότερους ανθρώπους η παχυσαρκία και η αντίσταση στην ινσουλίνη συνυπάρχουν. ● Γονιδιακοί παράγοντες: Παχυσαρκία μπορούν να προκαλέσουν διάφορες γενετικές διαταραχές σε γονίδια που καθορίζουν την όρεξη και το μεταβολισμό. Έως το 2006 είχαν βρεθεί 41 τέτοιοι γονιδιακοί τύποι, οι οποίοι σε κατάλληλο περιβάλλον οδηγούν σε παχυσαρκία.

16

17 Επιπτώσεις στην υγεία \ Η παχυσαρκία αυξάνει την πιθανότητα νόσησης από διάφορες ασθένειες, ιδιαίτερα των καρδιακών παθήσεων και του διαβήτη τύπου 2.Επίσης, η παχυσαρκία προκαλεί δυσκολία στην αναπνοή κατά τον ύπνο, συνδέεται με ορισμένους τύπους καρκίνου και αυξάνει την πιθανότητα νόσησης από οστεοαρθρίτιδα Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 Μία πιθανή εξήγηση είναι ότι η συσσώρευση σωματικού λίπους στο πάγκρεας εμποδίζει την παραγωγή ινσουλίνης,προκαλώντας διαβήτη τύπου 2. Όταν αυτό το λίπος αφαιρείται, αποκαθίσταται η κανονική λειτουργία του οργάνου. Ωστόσο, επειδή στις έρευνες εως τώρα χρησιμοποιείται ένα ακραίο διατροφικό πλάνο, καθίσταται αναγκαία η ελεγχόμενη εφαρμογή του και η διερεύνηση ευκολότερων μεθόδων αδυνατίσματος με μακροπρόθεσμα αποτελέσματα. Θεραπεία Σε ιατρικό επίπεδο χρησιμοποιούνται διάφοροι τρόποι για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, ωστόσο, χωρίς να υπάρχει πάντα επιτυχία. Ανάμεσα στις ιατρικές μεθόδους που ακολουθούνται για τη μείωση του σωματικού λίπους συμπεριλαμβάνονται ειδικές δίαιτες, σωματική άσκηση, φαρμακευτική αγωγή και χειρουργικές επεμβάσεις.

18 Καρκίνος και διατροφή Μολονότι οι αποδεδειγμένα καρκινογόνοι διατροφικοί παράγοντες είναι πολύ λίγοι, εντούτοις επιδημιολογικές έρευνες αποδεικνύουν ότι η διατροφή συνδέεται με την πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου σε σημαντικό βαθμό. Από πολλούς θεωρείται ότι οι διατροφικές συνήθειες μπορεί να σχετίζονται με το 30% των καρκίνων στις αναπτυγμένες χώρες και πιθανώς με το 20% των καρκίνων στις αναπτυσσόμενες χώρες. Τα δεδομένα αυτά αναγορεύουν τη διατροφή στη δεύτερη μετά το κάπνισμα αιτία καρκίνου, η οποία μπορεί να προβλεφθεί. Σύμφωνα με ορισμένες μελέτες, το 60% όλων των περιπτώσεων καρκίνου οφείλονται σε λάθος διατροφή. Ιδιαίτερα στις αναπτυγμένες χώρες, το κυρίαρχο διατροφικό πρότυπο με τις μεγάλες ποσότητες σε κρέας, λευκό αλεύρι και ζάχαρη αυξάνει τον κίνδυνο για αρκετές μορφές καρκίνου. Το κρέας είναι βέβαια καλή πηγή πρωτεϊνών, αλλά είναι πλούσιο σε ακόρεστα λίπη. Πιθανότατα γι' αυτό τον λόγο η μεγάλη κατανάλωση βοδινού και χοιρινού κρέατος αυξάνει τον κίνδυνο για καρκίνο του παχέος εντέρου και του προστάτη.

19 Καρκίνος Παχέος Εντέρου Ο καρκίνος του παχέος εντέρου αποτελεί έναν από τους συχνότερους καρκίνους στις αναπτυγμένες χώρες, όπου είναι μέχρι και 10 φορές συχνότερος από ό,τι στις φτωχότερες χώρες. Ένας σημαντικός αριθμός ερευνών τεκμηριώνει τη συσχέτιση της νόσου με μερικά από τα κύρια χαρακτηριστικά της σύγχρονης διατροφής: Την υψηλή πρόσληψη λιπών, τη μεγάλη κατανάλωση κόκκινου κρέατος, την υψηλή κατανάλωση αλκοόλ και την περιορισμένη πρόσληψη φυτικών ινών. Καρκίνος Μαστού Ο καρκίνος του μαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος των γυναικών στις αναπτυγμένες χώρες του κόσμου. Σύμφωνα με την Αμερικανική Εταιρία Καρκίνου (2008) ο καρκίνος του μαστού είναι μαζί με τον καρκίνο του δέρματος ο συχνότερα διαγνωσμένος καρκίνος στις γυναίκες: «Στις αναπτυγμένες χώρες οι τρεις πιο κοινοί τύποι καρκίνου στους άντρες είναι του προστάτη, των πνευμόνων και του παχέος εντέρου, ενώ στις γυναίκες, του μαστού, του παχέος εντέρου και του πνεύμονα. Στις αναπτυσσόμενες χώρες, όμως, οι πιο κοινές μορφές καρκίνου είναι των πνευμόνων, του στομάχου, του ήπατος για τους άνδρες και του μαστού, του τράχηλου της μήτρας, του στομάχου για τις γυναίκες». Μολονότι οι κυριότεροι παράγοντες κινδύνου συνδέονται με αναπαραγωγικές και ορμονικές λειτουργίες, υπάρχουν εντούτοις αποδείξεις για τη συσχέτιση του καρκίνου του μαστού με ορισμένους διατροφικούς παράγοντες, και ειδικότερα τη συνολική πρόσληψη λιπιδίων, την κατανάλωση αλκοόλ και την παχυσαρκία. Μερικές έρευνες διαπιστώνουν επίσης συσχέτιση με την κατανάλωση κρέατος ή με το επίπεδο πρόσληψης των κεκορεσμένων λιπαρών οξέων, ενώ άλλες παρέχουν ενδείξεις για πιθανό προστατευτικό ρόλο των βιταμινών Α και Ε, της β- καροτίνης και της ρετινόλης. Καρκίνος Στομάχου Ο καρκίνος του στομάχου είναι ένας από τους λίγους καρκίνους που η συχνότητά τους στις αναπτυγμένες χώρες μειώνεται. Η συχνότητα της νόσου παρουσιάζει μεγάλες διακυμάνσεις μεταξύ των διαφόρων χωρών και είναι συχνότερη σε άτομα ομάδας αίματος Α (γεγονός που δείχνει την επίδραση κάποιου γενετικού παράγοντα), καθώς και σε ασθενείς με ατροφική γαστρίτιδα. Έρευνες έχουν δείξει θετική συσχέτιση του καρκίνου του στομάχου με τη μεγάλη κατανάλωση αλατισμένων τροφίμων, όπως παστά, τουρσιά και αλμυρά, καθώς και με αυξημένη περιεκτικότητα των τροφίμων σε νιτρικά άλατα εξαιτίας περιβαλλοντικών λόγων. Αντίθετα, αρνητική συσχέτιση έχει παρατηρηθεί με την κατανάλωση λαχανικών, εσπεριδοειδών και γαλακτοκομικών.

20 Είναι πλέον αποδεδειγμένο ότι οι πλείστοι καρκίνοι μπορούν να προληφθούν. Ο τρόπος ζωής μας, κυρίως η διατροφή μας και το κάπνισμα είναι οι σημαντικότεροι συντελεστές μιας διαρκούς αποτελεσματικής πρόληψης. Η τήρηση των πιο κάτω κανόνων για ένα υγιεινό τρόπο ζωής μπορεί να αποτελέσει την καλύτερη επένδυση που έχετε ποτέ κάνει στη ζωή σας: ● Η διατροφή σας πρέπει να είναι εμπλουτισμένη με ποικιλία τροφών που προέρχονται από τον φυτικό κόσμο ● Να τρωτε πολλά φρούτα και λαχανικά ● Το βάρος σας πρέπει να είναι το κανονικό για το ύψος του σώματος σας και πρέπει οπωσδήποτε να εξασκείτε συστηματικά το σώμα σας ● Να πίνετε με μέτρο αλκοολούχα ποτά εάν το επιθυμείτε ● Για τη διατροφή σας να διαλέγετε φαγητά που να είναι χαμηλής περιεκτικότητας σε λίπη και σε άλας ● Να προετοιμάζετε και φυλάγετε τα φαγητά με ασφαλή τρόπο 1. Και μη ξεχνάτε: Μην καπνίζετε και μη χρησιμοποιείτε οποιασδήποτε μορφής παράγωγα του καπνού

21 Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών Η εμφάνιση πολυκυστικών ωοθηκών είναι ένα συχνό φαινόμενο που αφορά ένα μεγάλο μέρος των γυναικών σε αναπαραγωγική ηλικία, παγκοσμίως. Πολύ συχνά, η εμφάνιση πολλών μικρών κυστών στις ωοθήκες συνοδεύεται και από άλλες ενδοκρινικές διαταραχές που περιλαμβάνουν είτε την αυξημένη παραγωγή ανδρικών ορμονών (υπερανδρογοναιμία) είτε την ινσουλινοαντίσταση. Υπολογίζεται ότι 5 με 10% των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας πάσχουν από το σύνδρομο αυτό. Η βελτίωση της απορρόφησης του σακχάρου από το αίμα βελτιώνει την υπερινσουλιναιμία και τους παράγοντες που εμποδίζουν την αύξηση του βάρους. Η μείωση του βάρους γίνεται με μεγαλύτερη δυσκολία και συχνά δεν αγγίζει το επιθυμητό βάρος. Μια μικρή όμως μείωση του βάρους (της τάξης του 5-10%) μπορεί να σημάνει την επιστροφή της περιόδου, την αναστροφή της γονιμότητας, και τη μείωση της υπερανδρογοναιμίας με τα επακόλουθά τους. Η αύξηση του βάρους, που είναι από τα κύρια χαρακτηριστικά του συνδρόμου, αρχικά γίνεται σταδιακά και πολλές φορές συνεχίζεται ραγδαία, παρά την απουσία αλλαγών στη διατροφή ή στον τομέα της άθλησης.Το επιπλέον βάρος εντοπίζεται στην κοιλιακή περιοχή και μπορεί να εμφανιστεί παρά τη φαρμακευτική αντιμετώπιση του συνδρόμου. Η παρουσία αυξημένης ινσουλίνης στο αίμα (υπερινσουλιναιμία) καθιστά ευκολότερη την αποθήκευση του λίπους, ενώ δυσκολεύει την καύση του (λιπόλυση). Η αύξηση της κοιλιακής παχυσαρκίας με τη σειρά της εντείνει την υπερινσουλιναιμία και το βάρος αυξάνει φαυλοκυκλικά. Σε μερικές γυναίκες, τα συμπτώματα του ΣΠΩ είναι ήπια, ενώ σε άλλες γυναίκες είναι εμφανή και μπορεί να επηρεάσουν την εικόνα που έχουν για το σώμα τους, επεκτείνοντας τη γκάμα των προβλημάτων και σε ψυχικό επίπεδο. Είτε λόγω της υπερινσουλιναιμίας είτε λόγω άλλων ενδοκρινικών και μη διαταραχών, φαίνεται ότι οι διαταραχές διατροφής, η κακή εικόνα σώματος καθώς και η κατάθλιψη εμφανίζονται περισσότερο συχνά σε γυναίκες με ΣΠΩ.

22 Έτσι λοιπόν, για την αντιμετώπιση του συνδρόμου αυτού περιορίζουμε την ολική κατανάλωση υδατανθράκων μέσα στην ημέρα αλλά και στα επιμέρους γεύματα, προτιμούμε τους υδατάνθρακες χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη που είναι πλούσιοι σε φυτικές ίνες, αποφεύγουμε τη ζάχαρη, καθώς και τα προϊόντα στα οποία προστίθεται Επιπρόσθετα, η ύπαρξη του Συνδρόμου των Πολυκυστικών Ωοθηκών, αυξάνει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο λόγω της κοιλιακής παχυσαρκίας αλλά και των ενδοκρινικών ανωμαλιών. Γι’ αυτό το λόγο και συνιστάται μια καρδιοπροστατευτική διατροφή: ● Περιορίζουμε τα ζωικά λιπαρά αποφεύγοντας το βούτυρο, την κρέμα γάλακτος, το λίπος και την πέτσα στα κρεατικά αλλά και τα προϊόντα στα οποία αυτά περιέχονται ● Περιορίζουμε την κατανάλωση τηγανητών και μεγάλης ποσότητας φυτικών λιπαρών ● Εμπλουτίζουμε τη διατροφή μας σε φρούτα και λαχανικά ● Αυξάνουμε την κατανάλωση ω-3 λιπαρών οξέων σε 1-2 φορές την εβδομάδα, καθώς έχει αποδειχτεί ότι περιορίζουν τη φλεγμονή και βελτιώνουν την ινσουλινοαντίσταση.

23 Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου Το Σύνδρομο του ευερέθιστου εντέρου) ή Σπαστική κολίτιδα είναι μια λειτουργική διαταραχή του εντέρου που χαρακτηρίζεται από χρόνιο κοιλιακό άλγος, κοιλιακή δυσφορία, κοιλιακή διάταση(φούσκωμα) και αλλαγές στις συνήθειες του εντέρου απουσία κάποιας οργανικής νόσου Μπορεί να εμφανισθεί υπό τη μορφή διάρροιας ή δυσκοιλιότητας, ή με εναλλαγή αυτών Επίσης το ΣΕΕ δύναται να παρουσιασθεί έπειτα από μία λοίμωξη ή μία στρεσογόνο κατάσταση. Η θεραπευτική αντιμετώπιση στοχεύει στην ανακούφιση των συμπτωμάτων και περιλαμβάνει αλλαγές στο διαιτολόγιο του ασθενούς, φαρμακευτική αγωγή και ψυχολογική υποστήριξη. Η ακριβής αιτία του ΣΕΕ παραμένει άγνωστη. Η επικρατέστερη θεωρία υποστηρίζει ότι το ΣΕΕ οφείλεται σε διαταραχή στο κύκλωμα εγκέφαλος-γαστρεντερικός σωλήνας, παρότι μπορεί να υπάρχουν μεταβολές της μικροβιακής χλωρίδας του εντέρου και του ανοσοποιητικού συστήματος. Το ΣΕΕ δεν είναι επικίνδυνο για τη ζωή του ασθενούς. Διαταράσσει όμως, σε σημαντικό βαθμό την ποιότητα ζωής του ασθενούς και επηρεάζει τις κοινωνικές του δραστηριότητες. Συμπτώματα: Τα κύρια συμπτώματα του ΣΕΕ είναι κοιλιακό άλγος ή δυσανεξία, που συχνά συνυπάρχει με διάρροια και/ή δυσκοιλιότητα, προκαλώντας διαταραχές στη συνήθη κινητικότητα του εντέρου. Μπορεί να παρουσιασθούν επίμονες εντερικές συσπάσεις, φούσκωμα ή μετεωρισμός. Οι άνθρωποι που πάσχουν από το σύνδρομο έχουν πιο συχνά από τους υπολοίπους γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, συμπτώματα που σχετίζονται με το γεννητικό σύστημα, ψυχολογικά συμπτώματα, μυαλγία, πονοκέφαλο και πόνο στη μέση. Για την αντιμετώπιση αυτού του συνδρόμου οι ασθενείς θα πρέπει να προτιμούν τροφές πλούσεις σε φυτικές ίνες όπως αυτές που παρουσιάζονται στον πίνακα παρακάτω.

24 Ασθένειες από γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα ● Γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα ονομάζονται τα τρόφιμα που παράγονται από γενετικά τροποιημένους οργανισμούς. Οι τελευταίοι έχουν υποστεί συγκεκριμένες αλλαγές που εισήλθαν στο γενετικό τους υλικό μέσω μεθόδων της γενετικής μηχανικής. Αυτές είναι κατά πολύ πιο ακριβείς από τη μεταλλαξιογένεση όπου ένας οργανισμός εκτίθεται σε ραδιενέργεια ή χημικά ώστε να δημιουργηθεί μία μη συγκεκριμένη αλλά μόνιμη αλλαγή. Άλλες τεχνικές μέσω των οποίων οι άνθρωποι τροποποιούν οργανισμούς που παράγουν τρόφιμα είναι η εκλεκτική αναπαραγωγή, οι γενετικές βελτίωσεις στη γεωργία και την κτηνοτροφία, καθώς και η σωματοκλωνική παραλλαγή. ● Τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα εισήλθαν στην αγορά για πρώτη φορά το Συνήθως, τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα είναι προϊόντα διαγονιδιακών φυτών: σόγια, καλαμπόκι, ελαιοκράμβη, ρύζι και βαμβακέλαιο. Ζωικά προϊόντα έχουν επίσης αναπτυχθεί αν και κανένα από αυτά δεν κυκλοφορεί προς το παρόν στην αγορά. ● Τα τρόφιμα που παράγονται με αυτό τον τρόπο έχουν αντιμετωπίσει κριτική με διάφορες αιτιολογίες, που σχετίζονται με την ασφάλεια, την οικολογία και οικονομικά ζητήματα που εγείρει το γεγονός πως οι οργανισμοί αυτοί υπόκεινται στη νομοθεσία περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Κίνδυνοι γενετικά τροποποιημένων οργανισμών Σε ζωικούς οργανισμούς: Με την κατανάλωση γενετικά τροποποιημένων οργανισμών έχει παρατηρηθεί η εμφάνιση συχνών αλλεργικών κρίσεων, σε άτομα που είναι επιρρεπή σε συγκεκριμένες αλλεργίες. Ωστόσο, έρευνες δείχνουν, ότι ο κίνδυνος αλλεργίας που αναφέρεται συχνά δεν είναι υψηλότερος συγκριτικά με τα υπόλοιπα τρόφιμα. Ακόμη, η πρόσληψη αντιβιοτικών ουσιών στον ανθρώπινο οργανισμό, μέσω των γενετικά τροποποιημένων οργανισμών, προκαλεί την αύξηση της ανθεκτικότητας του σε αυτές. Αυτό έχει ως συνέπεια την αναποτελεσματικότητα των αντιβιοτικών στον οργανισμό, όταν αυτό είναι αναγκαίο π.χ. στην ανάρρωση κάποιας ασθένειας. Ασυνήθιστα υψηλή θνησιμότητα και καθυστέρηση ανάπτυξης βρέθηκε να παρουσιάζουν απόγονοι θηλυκών ποντικών - πειραματόζωων τρεφόμενα με γενετικά τροποποιημένη σόγια. Παρόλο που υπάρχουν σοβαρές ανησυχίες για την ασφάλεια των μεταλλαγμένων τροφίμων, τα συστήματα ελέγχου είναι ανεπαρκή.

25 Καρδιακά νοσήματα και Διατροφή Ποια είναι τα πιο συχνά καρδιακά νοσήματα; ● Στεφανιαία Νόσος: Είναι η πιο συχνή αιτία θανάτου στην Ελλάδα και σε όλες τις αναπτυγμένες χώρες. Στα άτομα που πάσχουν από στεφανιαία νόσο παρατηρείται μερική ή ολική απόφραξη των στεφανιαίων αρτηριών, δηλαδή των αρτηριών που τροφοδοτούν με αίμα την καρδιά. ● Στηθάγχη: Μόνιμος πόνος στο στήθος που οφείλεται στη μειωμένη ροή του αίματος προς την καρδιά, η οποία αναγκάζεται να δουλεύει πολύ πιο έντονα. ● Έμφραγμα μυοκαρδίου: Αιφνίδιο καρδιακό επεισόδιο, που προκαλείται όταν μια αρτηρία που έχει στένωση φράξει εντελώς, με αποτέλεσμα η καρδιά να μην τροφοδοτείται μέσω του αίματος, με το απαραίτητο οξυγόνο. ● Αρρυθμία: Κάθε αλλαγή του φυσιολογικού ρυθμού της καρδιάς. ● Μαρμαρυγή: Είναι η ταχύτατη και ασυντόνιστη συστολή των μυών της καρδιάς. Εμφανίζεται μετά από ένα έμφραγμα του μυοκαρδίου και μπορεί να οδηγήσει στο θάνατο, αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα. Τι προκαλεί την στένωση των αρτηριών; Κύρια αιτία που προκαλεί τις παραπάνω ασθένειες είναι η αθηροσκλήρωση (αρτηριοσκλήρυνση). Δηλαδή, η συγκέντρωση λιπαρών ουσιών, χοληστερόλης και στοιχείων πήξεως του αίματος, με τη μορφή αθηρωματικής πλάκας στα τοιχώματα των αρτηριών, με αποτέλεσμα να εμποδίζεται η ομαλή ροή του αίματος. Έτσι ο καρδιακός μυς δεν τροφοδοτείται με θρεπτικές ουσίες και επαρκές οξυγόνο. Η εναπόθεση της χοληστερόλης και των λιπαρών ουσιών αρχίζει από την παιδική ηλικία και αυξάνεται σταδιακά με την πάροδο του χρόνου. Έτσι, η αθηροσκληρωτική πλάκα προκαλεί βαθμιαία στένωση του αυλού των στεφανιαίων αρτηριών.

26 Παράγοντες κινδύνου για καρδιακές παθήσεις Οι παράγοντες που επηρεάζουν την καρδιακή λειτουργία χωρίζονται σε: παράγοντες που ελέγχονται, όπως η χοληστερόλη, η αρτηριακή πίεση, η παχυσαρκία, το κάπνισμα, το άγχος, η έλλειψη άσκησης, το σάκχαρο. παράγοντες που δεν ελέγχονται, όπως η κληρονομικότητα, το φύλο, (ενήλικοι άνδρες πιο εκτεθειμένοι), η ηλικία. Οι περισσότεροι παράγοντες που μπορούν να ελεγχθούν επηρεάζονται από τη διατροφή, όπως η χοληστερόλη αλλά και από τον τρόπο ζωής μας. ● Υπάρχουν πολλές τροφές που ωφελούν και προλαμβάνουν τα καρδιακά νοσήματα ( Ψάρια, Σκόρδο, Ξηροί καρποί, κόκκινο κρασί, Φρούτα και λαχανικά ) οι οποίες σε συνδυασμό με σωστή και τακτική άσκηση μπορούν να σώσουν χιλιάδες ζωές.

27 Ρύπανση του περιβάλλοντος και διατροφή Σήμερα ζούμε πολύ, αλλά ταυτόχρονα νιώθουμε άρρωστοι χωρίς να έχουμε τίποτα ή είμαστε άρρωστοι χωρίς να ξέρουμε τι έχουμε. Όλες αυτές οι βιολογικές αντιθέσεις οφείλονται στο μεγαλύτερο ποσοστό στη μόλυνση του περιβάλλοντος.

28 Οι ρύποι Οι ρύποι είναι οι τοξίνες και οι χημικές ουσίες. Οι τοξίνες παράγονται από άλλους ζωντανούς οργανισμούς (μικροοργανισμοί, ζώα, φυτά) και διοχετεύονται στο περιβάλλον μέσω των μεταβολικών υποπροϊόντων ή με τη μεταθανάτια αποικοδόμηση των ιστών τους. Οι χημικές ενώσεις παρασκευάζονται από τον άνθρωπο και είναι πολλές και διάφορες όπως φάρμακα, βιομηχανικά απόβλητα, εντομοκτόνα, ατμοσφαιρικοί ρύποι κ.α. Οι ρύποι μπαίνουν στο σώμα μας από το στόμα με την τροφή και το νερό, με την αναπνοή και μέσω του δέρματος. Διαπερνούν τον πλακούντα και περνούν στο γάλα κατά το θηλασμό. Η πρόσληψη των ρύπων μέσω των τροφών είναι η σημαντικότερη οδός έκθεσης του ανθρώπου στις χημικές ουσίες του περιβάλλοντος και κυρίως στα βαρέα μέταλλα και στους οργανικούς ρύπους ανθεκτικής χημικής δομής. Οι ρύποι αυτοί μπορεί να αποβληθούν με τα ούρα, τα κόπρανα, την αναπνοή και τον ιδρώτα, αλλά μπορεί να παραμείνουν στο σώμα μας για μεγάλα χρονικά διαστήματα αποθηκευμένοι σε ιστούς και όργανα.

29

30 Νοσήματα που μπορούν να προκληθούν από ρύπους του περιβάλλοντος ● Στείρωση ● Ατελής ανάπτυξη γεννητικών οργάνων ● Ψυχικά προβλήματα ● Διαταραχές συμπεριφοράς ● Μαθησιακές δυσκολίες ● Χρόνια σπειραματονεφρίτιδα ● Ηπατική βλάβη ● Βρογχικό άσθμα ● Αλλεργίες ● Καρκίνος από γονιδιακές μεταλλάξεις ● Πνευμονική ίνωση ● Δερματοπάθειες

31 Οι οργανικοί ρύποι που είναι ανθεκτικοί και μπορούν να παραμένουν στο περιβάλλον για 100 ή περισσότερα χρόνια και να ανακυκλώνονται στην τροφική αλυσίδα, χωρίς να αποικοδομούνται, είναι: διοξίνες, φουράνες, PCBs κ.ο.κ Οι ομάδες πληθυσμού που είναι ευαίσθητες στους ατμοσφαιρικούς ρύπους είναι οι υπερήλικες, τα παιδιά, οι πάσχοντες από αναπνευστικά προβλήματα, οι πάσχοντες από καρδιακά νοσήματα, οι εγκυμονούσες, οι καπνιστές, οι αθλητές που καταναλώνουν περισσότερο αέρα και επομένως περισσότεροι ρύποι μπαίνουν στον οργανισμό τους και όσοι ζουν σε μεγάλες πόλεις με φωτοχημικό νέφος. Η ασπίδα κατά των βλαπτικών επιδράσεων της ρύπανσης του περιβάλλοντος είναι οι αντιοξειδωτικές ουσίες της διατροφής μας.

32 Διατροφικά Σκάνδαλα που ξέσπασαν τις τελευταίες δεκαετίες

33 Νόσος των τρελών αγελάδων (2000) ● Η νόσος των τρελών αγελάδων δεν οφείλεται σε μικρόβιο ή σε ιό αλλά σε μία πρωτεΐνη που ανήκει σε μία νέα ομάδα λοιμωδών παραγόντων που λέγονται prions. Τα prions ανακαλύφθηκαν το 1980 από τον Stanley Prusiner, ο οποίος βραβεύθηκε με βραβείο Nobel το 1997 γι' αυτό. Τι είναι τα prions; Είναι πρωτεΐνες, που μοιάζουν πάρα πολύ με τις πρωτεΐνες των ζώων και των ανθρώπων. Δεν περιέχουν DNA. Οι πρωτεΐνες αυτές διπλώνουν με ανώμαλο τρόπο και όταν ενωθούν με τις κανονικές πρωτεΐνες του εγκεφάλου του ζώου τους προσδίδουν ανώμαλα τρισδιάστατα σχήματα. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την αχρήστευσή τους. Μεταφέρεται στον άνθρωπο; Ναι, μεταφέρεται. Αρχικά υπήρχαν αμφιβολίες γιατί θεωρήθηκε η νόσος των τρελών αγελάδων σαν μια μορφή μιας άλλης παρόμοιας νόσου των αρνιών (scrapie) και ήταν γνωστό ότι αυτή δε μεταφέρεται στον άνθρωπο. Αλλά τώρα ξέρουμε ότι πρόκειται για διαφορετική νόσο, η οποία ξεκίνησε από αγελάδες και μολύνει όποιο άλλο είδος καταναλώσει μολυσμένο κρέας αγελάδας. Η νόσος που προκαλείται στους ανθρώπους λέγεται νόσος των Creuztfeldt-Jakob. Ποιος είναι ο κύκλος μόλυνσης του ανθρώπου; Άρρωστη με νόσο BSE αγελάδα - Μετατρέπεται σε κρεατάλευρο - Τρώγεται από υγιείς αγελάδες, οι οποίες μολύνονται - Μολυσμένες αγελάδες σφαγιάζονται, ενώ μεταφέρουν τα prions χωρίς να έχουν νοσήσει ακόμη - Καταναλώνονται από ανθρώπους.

34 Σκάνδαλο με διοξίνες στα κοτόπουλα (2002) ● Στις 8 Iανουαρίου σε εργοστάσιο παραγωγής ζωοτροφών πάχυνσης στην πόλη Pουσελάρ του Bελγίου εντοπίστηκε η παρουσία ουσίας της ομάδας PCBs. Tα PCBs είναι μια επικίνδυνη οικογένεια χημικών ενώσεων –στις οποίες συγκαταλέγεται το κλοφέν και το αροκλόρ– οι οποίες εμπεριέχουν, αλλά και παράγουν διοξίνες με την καύση τους. Oπως είπε στην «K» ο υπεύθυνος τοξικών της Greenpeace Bελγίου κ. MartiBesieux, λεπτομέρειες για το ποια ακριβώς ουσία εντοπίστηκε δεν έχουν δοθεί στη δημοσιότητα, αλλά η ποσότητα ήταν περί τα μικρογραμμάρια ανά κιλό λίπους, τη στιγμή που η ανώτατη επιτρεπόμενη στο Bέλγιο είναι 200 μικρογραμμάρια ανά κιλό λίπους. Παρά το γεγονός ότι η Bελγική Διεύθυνση Aσφαλείας Tροφίμων ανακοίνωσε πως ο κίνδυνος από τα επίπεδα PCBs που βρέθηκαν στα ίδια τα κοτόπουλα είναι μικρός, 19 εκτροφεία πουλερικών τέθηκαν υπό επιτήρηση και έγιναν δειγματοληψίες. Yστερα από έρευνες ο αριθμός των εκτροφείων υπό επιτήρηση μειώθηκε στις 5, για τις οποίες οι αναλύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη Xιλιάδες κοτόπουλα αποσύρθηκαν από τη βελγική αγορά και μάλιστα και από δύο αλυσίδες σούπερ μάρκετ που έχουν παρουσία και στην Eλλάδα, την Carrefour (που συνεργάζεται με τον Mαρινόπουλο) και τα Delhaize («μητέρα»-εταιρεία της A-B Bασιλόπουλος). Παρ’ όλα αυτά και οι δύο ελληνικές αλυσίδες βεβαιώνουν ότι δεν εισάγουν κοτόπουλα από το Bέλγιο.

35 DΤT στον αέρα Θεσσαλονίκης (2008) ● Αρσενικό, νικέλιο, κάδμιο, βενζο-α-πυρένιο και άλλα χημικά συστατικά, μεταξύ αυτών και ίχνη από το απαγορευμένο πλέον DTT, συνθέτουν το τοξικό κοκτέιλ στην ατμόσφαιρα της Θεσσαλονίκης. Υψηλές συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων καταγράφονται κυρίως στο κέντρο και στις ανατολικές περιοχές της πόλης, όπου οι υπερβάσεις των τιμών στο 70-80% των ημερών του χρόνου ξεπερνούν τα επιτρεπτά όρια. Μετρήσεις του Εργαστηρίου Ελέγχου Ρύπανσης του ΑΠΘ έδειξαν ότι στην ατμόσφαιρα, εκτός από το βενζο-α-πυρένιο (ένα από τα ισχυρότερα καρκινογόνα) για το οποίο ευθύνονται τα οχήματα και η οικιακή θέρμανση, ανιχνεύτηκαν και ίχνη από το απαγορευμένο οργανοχλωριωμένο εντομοκτόνο DTT. Η ύπαρξη του DTT στην ατμόσφαιρα της Θεσσαλονίκης προκαλεί προβληματισμό και η προέλευσή του χρειάζεται να ερευνηθεί καθώς, όπως επισημαίνει η καθηγήτρια του τμήματος Χημείας του ΑΠΘ κ. Κωνσταντίνα Σαμαρά –Κωνσταντίνου «οι πιθανότητες είναι ή να έχει μεταφερθεί διασυνοριακά μέσω αερίων μαζών ή να προέρχεται από παράνομη χρήση σε πάρκα και κήπους της πόλης». Το υδροχλωριωμένο εντομοκτόνο «παρά την απαγόρευση της χρήσης του εδώ και πολλά χρόνια, επειδή διασπάται πολύ αργά, ανιχνεύεται σε μικρές ποσότητες ακόμη και σήμερα και θα ανιχνεύεται επί πολλές δεκαετίες», υποστηρίζει από την πλευρά του o υπεύθυνος του Εργαστηρίου Ελέγχου Ρύπανσης της Ατμόσφαιρας κ. Κ. Κώστας Φυτιάνος. Πρόσφατες εργασίες του εργαστηρίου, διευκρίνισε ο κ. Φυτιάνος, έδειξαν ίχνη του DTT σε μητρικό γάλα, σε ιζήματα και νερά λιμνών και ποταμών, αλλά σε μικρότερες του επιτρεπτού ορίου συγκεντρώσεις που, δεν προκαλούν ανησυχίες για τον ανθρώπινο οργανισμό.

36 Πηγές

37 4news.kathimerini.gr/4dcgiw_articles_ell_9_05/06/2008_


Κατέβασμα ppt "Ερευνητική εργασία ( Project ) Ομάδα 3η Μέλη ● Χατίνογλου Χρυσόστομος ● Παπαχρήστου Παρασκευάς ● Σανταβή Ελένη ● Ταξόπουλος Χρήστος ● Αθανασίου Σμαράγδα."

Παρόμοιες παρουσιάσεις


Διαφημίσεις Google